ScKIN Journal
Wat is collageen? Alles over het bouweiwit van je lichaam
Wat is collageen precies, wat doet je lichaam ermee en waarom loopt de eigen aanmaak terug? Een rustige uitleg over het meest voorkomende eiwit van je lichaam.
LEES MEER
Marien collageen versus runder collageen: wat is het verschil?
Marien of runder collageen? Het verschil in type, mengbaarheid, duurzaamheid en Neu5Gc, plus voor wie welke variant past.
LEES MEER
Collageen poeder kopen: waar let je op?
Twijfel je tussen alle collageen poeders? Deze gids zet op een rij waar je op let: type, dosering, vitamine C, mengbaarheid, dagprijs en de complete formule.
LEES MEER
Wat doet omega 3 in je lichaam?
Wat doet omega 3 in je lichaam? Ontdek het verschil tussen ALA, EPA en DHA, waar deze vetzuren aan bijdragen en wanneer een supplement zinvol is.
LEES MEER
Visolie innemen: wanneer en hoe doe je dat het beste?
Wanneer neem je visolie het beste in, met of zonder eten? Alles over dosering, bewaren, vislucht voorkomen en het gebruik van ScKIN Omega+.
LEES MEER
Collageen en opname: waarom molecuulgrootte (dalton) telt
Waarom telt molecuulgrootte bij collageen opname? Uitleg over dalton, hydrolyse en waar je op let bij een goed opneembaar collageen poeder.
LEES MEER
Waarom een vegan leefstijl meer van je lichaam vraagt dan alleen dierlijke producten weglaten
◷ 6 min leestijd Nou, wat ik in mijn werk als orthomoleculair therapeut steeds vaker zie, is dat mensen bewust plantaardig gaan eten. En eigenlijk om hele mooie redenen. Voor het milieu, voor de dieren, of gewoon omdat ze merken dat ze zich er lichter bij voelen. Ik vind dat een prachtige beweging, en tegelijk wil ik je in deze reeks meenemen in iets wat vaak onderbelicht blijft. Want een vegan leefstijl is meer dan het weglaten van vlees, vis, ei en zuivel. Je verandert namelijk de basis van waaruit je lichaam elke dag zijn werk doet. Veel mensen denken bij plantaardig eten vooral aan wat eraf gaat. Terwijl het interessante juist zit in wat je ervoor in de plaats zet, en of dat net zo compleet is. Dat klinkt misschien wat streng, maar zo bedoel ik het niet. Ik wil je gewoon laten zien hoe je het slim aanpakt, zodat je van de voordelen geniet zonder dat je lichaam gaandeweg iets mist aan bouwstoffen. Waarom weglaten iets anders is dan vervangen Je moet je voorstellen dat je lichaam de hele dag op een soort lopende band werkt. Aan het begin van die band komt je voeding binnen, en verderop worden er allerlei processen uit gemaakt: energie, herstel, hormonen, afweer. Voor elk van die processen zijn bouwstoffen nodig. Vitaminen, mineralen, eiwitten, vetten. Zolang de band goed gevoed wordt, loopt alles soepel door. Wanneer je hele voedingsgroepen weglaat, verdwijnen er ook een paar bouwstoffen van die band die daar juist makkelijk vandaan kwamen. Dat is geen ramp, want bijna alles is ook uit planten te halen. Maar een paar stoffen vragen wél om wat aandacht, omdat ze van nature vooral in dierlijke producten zitten of daar makkelijker uit worden opgenomen. En daar zit precies de kern van dit verhaal: niet schrikken, wel bewust zijn. De stoffen die om aandacht vragen Laat ik de belangrijkste eens bij naam noemen, in gewone taal, zodat je weet waar het over gaat. In de volgende artikelen ga ik er dieper op in. Vitamine B12 Dit is eigenlijk dé stof waar het bij plantaardig eten om draait. Vitamine B12 zit van nature alleen in dierlijke voeding. Planten maken het niet aan. Je lichaam heeft er een voorraad van, dus je merkt een verandering niet meteen, maar op de langere termijn is dit de stof die je bewust wilt aanvullen als je plantaardig leeft. B12 doet ontzettend veel in je lichaam, van je energie tot je zenuwen. Daar vertel ik je in het derde artikel meer over. IJzer, maar dan uit planten IJzer zit ook in plantaardige bronnen, denk aan peulvruchten, noten en donkergroene groenten. Alleen wordt ijzer uit planten wat lastiger opgenomen dan ijzer uit dierlijke bronnen. Het mooie is dat je daar iets aan kunt doen met een simpele combinatie, en dat is precies waarom vitamine C hierbij zo interessant is. Vitamine C bevordert namelijk de opname van ijzer in het bloed. In het tweede artikel geef ik je daar een praktische tip voor. Jodium Jodium is een stof waar bijna niemand aan denkt, en dat vind ik jammer, want het is best belangrijk. We halen jodium vooral uit zeevis en zuivel, en die vallen bij plantaardig eten weg. Jodium levert een bijdrage aan een normale werking van de schildklier, en je schildklier is een van de motoren achter je energie en je stofwisseling. Dus dit is er een om in de gaten te houden. Vitamine D Vitamine D maakt je huid zelf aan onder invloed van zonlicht, en dat geldt voor iedereen, of je nu plantaardig eet of niet. In onze contreien schijnt de zon een groot deel van het jaar te laag om genoeg aan te maken. Er bestaat gelukkig plantaardige vitamine D, waardoor je het ook prima op een vegan manier kunt binnenkrijgen. Omega-vetzuren En dan zijn er nog de essentiele vetzuren, waaronder de bekende omega-vetzuren. Bepaalde daarvan komen van oorsprong vooral uit vette vis. Voor wie plantaardig eet zijn er algenbronnen, die dezelfde vetzuren leveren zonder dat er vis aan te pas komt. Ook hier geldt: goed om te weten, prima op te lossen. Waarom ik hier zo de nadruk op leg Ik doe dit niet om je aan het twijfelen te brengen, echt niet. Plantaardig eten kan een van de mooiste dingen zijn die je voor jezelf doet. Maar ik zie in de praktijk regelmatig dat mensen enthousiast beginnen, alleen aan de kant van weglaten denken, en dan na een half jaar of langer merken dat hun pit er wat uit is. Bijna altijd blijkt dan dat een of twee van deze bouwstoffen wat aandacht hadden mogen krijgen. En dat is zo zonde, want het is met een beetje kennis heel goed op te vangen. Wat ik je vooral wil meegeven, is dat een vegan leefstijl vraagt om een klein beetje sturen. Je gaat van een patroon waarin een paar stoffen vanzelf meekwamen naar een patroon waarin je ze bewuster binnenhaalt. Dat is niet moeilijk, het is vooral een kwestie van weten waar je op moet letten. Vegan of vegetarisch, dat maakt verschil Nog even een nuance die vaak door elkaar loopt. Vegetarisch eten betekent dat je vlees en vis laat staan, maar wel ei en zuivel gebruikt. Vegan gaat een stap verder: dan laat je alle dierlijke producten weg, dus ook ei, zuivel en honing. Voor de stoffen waar ik het net over had, is dat een belangrijk verschil. Wie vegetarisch eet, haalt via ei en zuivel nog een deel van de vitamine B12 en de jodium binnen. Wie volledig plantaardig eet, doet dat niet, en voor die groep is bewuste aandacht dus net wat belangrijker. Dat is geen reden om het minder te doen, integendeel. Het betekent alleen dat hoe verder je in het plantaardige spectrum gaat, hoe meer het loont om te weten waar je op moet letten. Ik merk dat mensen dat juist prettig vinden om te horen, want dan kunnen ze hun keuze met een gerust hart maken. Wat we in deze reeks gaan doen In het volgende artikel ga ik het praktische pad op. Hoe zet je je dag zo neer dat je gevarieerd en compleet eet, hoe combineer je slim, en waarom rust en ritme daarbij net zo belangrijk zijn als wat er op je bord ligt. Daarna, in het derde artikel, duik ik dieper in de samenhang: hoe deze stoffen doorwerken op je energie, je afweer, je hormonen en je spijsvertering. En in het laatste artikel breng ik alles samen en laat ik zien hoe je van binnenuit een brede basis legt. Voor nu is de belangrijkste boodschap deze: geniet van je plantaardige keuze, en houd tegelijk een paar stoffen in het vizier. Dan haal je het beste uit twee werelden. Lees ook Waarom rust, ritme en voeding een sleutelrol spelen bij een vegan leefstijl Hoe een vegan leefstijl samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en spijsvertering Hoe je je lichaam van binnenuit ondersteunt bij een vegan leefstijl
LEES MEER
Hoe je je lichaam van binnenuit ondersteunt bij een vegan leefstijl
◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat een vegan leefstijl van je lichaam vraagt, hoe je je dag praktisch inricht, en hoe alles samenhangt via je energie, je afweer, je hormonen en je spijsvertering. In dit laatste artikel breng ik het samen: welke stoffen bij plantaardig eten om aandacht vragen, en hoe je daar praktisch voor zorgt. Even samenvatten: de stoffen om in het vizier te houden Als ik alles uit de vorige artikelen op een rij zet, kom ik telkens bij hetzelfde handjevol stoffen uit. Ik noem ze nog even in gewone taal. Vitamine B12, de belangrijkste. Zit van nature alleen in dierlijke voeding, en draagt bij aan een normaal energieniveau, aan een normale bloedaanmaak en aan de normale werking van het zenuwstelsel.1 Het volledige B-complex, dat meedraait in je energiestofwisseling en helpt vermoeidheid te verminderen.2 Vitamine C, die de opname van ijzer uit je plantaardige voeding bevordert en het immuunsysteem ondersteunt.3 Jodium, dat we uit zeevis en zuivel halen en dat bijdraagt aan een normale werking van de schildklier.4 Zink, dat het immuunsysteem ondersteunt en bijdraagt aan een normale hormoonhuishouding.5 Vitamine D, waarvan een plantaardige vorm bestaat en die bijdraagt aan de normale werking van het immuunsysteem.6 Wat opvalt als je dit rijtje ziet: het zijn er nogal wat, en ze komen uit heel verschillende hoeken. Dat maakt het bij plantaardig eten net wat ingewikkelder om ze allemaal ruim binnen te krijgen uit losse producten. Precies daarom is een brede basis vaak zo prettig. Waarom een brede basis fijner werkt dan losse stoffen In de praktijk zie ik dat mensen soms heel gericht één stof gaan nemen omdat ze daar iets over gelezen hebben. Dat kan zinvol zijn, maar vaker is het handiger om te zorgen voor een brede basis. Je lichaam werkt namelijk niet met losse stoffen, maar met processen waarin veel stoffen tegelijk meedoen, als cofactoren die elkaar aanvullen. Zit er ergens een schakel niet lekker, dan stokt het proces, hoeveel je van dat ene ding ook neemt. Die brede basis leg je in de eerste plaats met je voeding: gevarieerd, kleurrijk, met genoeg groente, peulvruchten en vezels, zoals ik in het tweede artikel beschreef. Merk je dat dat er in drukke periodes bij inschiet, of wil je juist bij een plantaardige leefstijl de stoffen die om aandacht vragen bewust dekken, dan kan een aanvulling praktisch zijn. Super Greens+ van ScKIN Daarvoor hebben we bij ScKIN Super Greens+: één maatschep per dag met 89 ingrediënten. En juist voor wie plantaardig eet is de samenstelling interessant, omdat een aantal van precies díe stoffen erin zit die bij een vegan leefstijl om aandacht vragen. Zo bevat Super Greens+ vitamine B12 en het volledige B-complex, vitamine C, jodium, zink en een plantaardige vorm van vitamine D, aangevuld met mineralen zoals magnesium, koper en chroom en een uitgebreide mix van groenten, algen, planten en kruiden. De erkende bijdragen komen van de vitaminen en mineralen. Vitamine B12 draagt bij aan een normaal energieniveau en helpt vermoeidheid te verminderen, en samen met de andere B-vitaminen draagt het bij aan een normale energiestofwisseling.1,2 Vitamine C ondersteunt het immuunsysteem en bevordert de opname van ijzer in het bloed, jodium levert een bijdrage aan een normale werking van de schildklier, en zink ondersteunt het immuunsysteem en draagt bij aan een normale hormoonhuishouding.3,4,5 De uitgebreide plantenmix beschouwen we als onderdeel van de formule. Zie het als een brede basis onder je dag, naast alles wat je met je voeding en je ritme doet. Geen vervanging van gevarieerd eten, wel een manier om je basis breed te houden, juist bij een leefstijl waarin een paar stoffen wat extra aandacht vragen. Bekijk Super Greens+ Praktisch: hoe je het in je dag past Een paar dingen die het gebruik makkelijk maken, want daar krijg ik vaak vragen over. Super Greens+ meng je koud, bijvoorbeeld in water met een scheutje citroen of limoensap, of door een smoothie met mango, ananas of appel. Verwerk het niet in iets warms dat je kookt, want een deel van de ingrediënten houdt van koud. Een shakebeker of blender geeft het gladste resultaat. Omdat het je energie ondersteunt, neem je het bij voorkeur in de eerste helft van de dag en niet meer laat in de middag, zeker als je gevoelig bent voor inslapen. Een maatschep is een royale dagelijkse portie. Wil je het rustiger opbouwen, of gebruik je het voor een kind vanaf tien jaar, dan kun je met een halve portie werken. Voor wie dit vooral fijn is Ik zie Super Greens+ als een prettige basis voor iedereen die veel van zijn lichaam vraagt, en juist voor wie plantaardig eet komt er een extra reden bij. Je dekt namelijk in één keer een aantal van de stoffen die bij deze leefstijl om aandacht vragen, in plaats van dat je met allerlei losse aanvullingen bezig bent. Dat maakt het overzichtelijk, en overzicht helpt enorm om iets vol te houden. Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: een vegan leefstijl is een prachtige keuze, en met een beetje kennis haal je er ook echt het beste uit. Geniet van je plantaardige eten, houd de stoffen die om aandacht vragen in het vizier, en geef je lichaam een brede basis om op te draaien. Dan doe je het van binnenuit goed. 1 Vitamine B12 draagt bij aan een normaal energieniveau, helpt vermoeidheid te verminderen, draagt bij aan een normale bloedaanmaak en ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel. 2 Vitamine B2, B3, B5 en B6 dragen bij aan een normale energiestofwisseling en helpen moeheid en vermoeidheid te verminderen. 3 Vitamine C draagt bij aan het normale functioneren van het immuunsysteem en bevordert de opname van ijzer in het bloed. 4 Jodium levert een bijdrage aan een normale werking van de schildklier. 5 Zink ondersteunt het immuunsysteem en draagt bij aan een normale hormoonhuishouding. 6 Vitamine D helpt bij de normale werking van het immuunsysteem. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Waarom een vegan leefstijl meer van je lichaam vraagt dan alleen dierlijke producten weglaten Waarom rust, ritme en voeding een sleutelrol spelen bij een vegan leefstijl Hoe een vegan leefstijl samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en spijsvertering
LEES MEER
Hoe een vegan leefstijl samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en spijsvertering
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat een vegan leefstijl van je lichaam vraagt en hoe je je dag praktisch inricht. Nu gaan we een laag dieper, naar de samenhang. Want dit is waar mijn vak, de klinische psycho-neuro-immunologie of kortweg kPNI, over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe systemen met elkaar praten. En bij plantaardig eten praten die systemen volop mee. Alles begint bij je energie Laat ik beginnen bij energie, want daar draait eigenlijk alles omheen. Diep in je cellen zitten kleine energiefabriekjes, de mitochondriën. Die maken uit je voeding de energie waar je lichaam de hele dag op draait. En om dat goed te doen, hebben ze meewerkers nodig: vitaminen en mineralen die als een soort cofactoren het proces mogelijk maken. Vitamine B12 is daar een belangrijke van. Ik zeg er altijd bij: dit is geen kortdurende oppepper zoals cafeïne, maar een voedingsstof die meedraait in je energie op de langere termijn. Vitamine B12 draagt bij aan een normaal energieniveau en helpt vermoeidheid te verminderen.1 En omdat B12 van nature alleen in dierlijke voeding zit, is dit precies de stof die bij plantaardig eten om bewuste aandacht vraagt. Ook de andere B-vitaminen doen volop mee: vitamine B2, B3, B5 en B6 dragen allemaal bij aan een normale energiestofwisseling en helpen vermoeidheid te verminderen.2 De verbinding met je bloed en je zuurstof Je energie hangt ook samen met hoe goed je zuurstof door je lichaam vervoert. Daar komt bloed bij kijken, en daar spelen weer andere stoffen een rol. Vitamine B12 draagt bij aan een normale bloedaanmaak, en foliumzuur doet dat ook.3 Foliumzuur zit gelukkig ruim in plantaardige voeding, denk aan donkergroene bladgroenten, en die naam verraadt het al: folium betekent blad. Hier zie je meteen hoe mooi planten en aanvulling elkaar aanvullen. En weet je nog die ijzertip uit het vorige artikel? Die hoort hier ook thuis. IJzer speelt een rol bij het zuurstoftransport in je bloed, en omdat ijzer uit planten wat lastiger wordt opgenomen, is de combinatie met vitamine C zo waardevol. Vitamine C bevordert de opname van ijzer in het bloed.4 Je afweer draait mee Je afweersysteem is niet alleen actief als je ziek wordt. Het is de hele dag door bezig met opruimen, herstellen en beoordelen wat er langskomt. En dat systeem heeft ook bouwstoffen nodig. Een aantal daarvan zijn stoffen die bij plantaardig eten aandacht verdienen. Zink ondersteunt het immuunsysteem en zorgt mede voor een goede weerstand.5 Vitamine C draagt bij aan het normale functioneren van het immuunsysteem en helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade.4 En vitamine D helpt bij de normale werking van het immuunsysteem.6 Deze drie werken elk op hun eigen manier mee aan je afweer. Hormonen en het ritme van je lichaam Dan je hormonen. Die worden aangestuurd door allerlei systemen, en een belangrijke daarin is je schildklier. Je schildklier bepaalt mede het tempo van je stofwisseling, en daarmee een groot deel van je energie. Voor de aansturing daarvan is jodium nodig. Jodium levert een bijdrage aan een normale werking van de schildklier.7 En omdat we jodium vooral uit zeevis en zuivel halen, valt die bron bij plantaardig eten weg. Dat maakt het een stille, maar belangrijke schakel in het geheel. Ook zink speelt mee in de hormonale hoek, want zink draagt bij aan een normale hormoonhuishouding.5 Je ziet: veel van deze stoffen doen niet één ding, maar draaien op meerdere plekken tegelijk mee. Dat is precies waarom ik binnen de kPNI zo graag naar het geheel kijk in plaats van naar losse stukjes. Je spijsvertering als grensgebied En dan je spijsvertering, want ook die hangt met dit alles samen. Je spijsvertering is de plek waar je lichaam contact maakt met wat van buiten komt, en waar de bouwstoffen uit je voeding worden opgenomen. Het mooie van plantaardig eten is dat het van nature rijk is aan vezels, en vezels zijn belangrijk voor een goede spijsvertering. Vezels zitten in groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten, en veel mensen eten er eigenlijk minder van dan ze denken. Tegelijk is een goede opname juist bij een paar van deze stoffen belangrijk. Vitamine B12 bijvoorbeeld heeft een gezonde vertering nodig om goed opgenomen te worden. Dus een soepel lopende spijsvertering en een bewuste inname van deze stoffen werken samen. Het een versterkt het ander. En dan speelt stress ook nog mee Er is nog een draad die ik hier wil noemen, want die verbindt eigenlijk alles: stress. Als je langere tijd in de hoogste versnelling staat, vraagt dat veel van je lichaam, en dat merk je op meerdere systemen tegelijk. Je energie, je afweer en je hormonen reageren er allemaal op. Een aantal van de B-vitaminen speelt juist in die hoek een rol. Vitamine B5 draagt bij aan de normale weerstand tegen stress, en vitamine B6 en B12 dragen bij aan geestelijke veerkracht en aan normale mentale prestaties.8 Ik noem dit bewust, omdat mensen die overstappen op plantaardig eten soms tegelijk een drukke periode doormaken. Dan is het extra fijn om te weten dat voeding en rust samen het verschil maken, en dat je aan beide knoppen tegelijk kunt draaien. Waarom je dit samen moet bekijken Als je alleen naar je energie kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je afweer kijkt, ook. De kracht zit in het geheel: energie, bloed, afweer, hormonen en spijsvertering hangen aan elkaar, en dezelfde handjevol stoffen duiken telkens weer op. Dat is geen toeval. Je lichaam werkt niet met losse onderdelen, maar met processen waarin veel stoffen tegelijk meedoen. Ontbreekt er ergens een schakel, dan stokt het proces, hoeveel je van dat ene ding ook binnenkrijgt. Precies daarom werkt een brede basis vaak prettiger dan heel gericht één stof nemen. In het laatste artikel van deze reeks laat ik je zien hoe je die brede basis praktisch legt bij een plantaardige leefstijl, en welke stoffen daarbij een erkende rol spelen. 1 Vitamine B12 draagt bij aan een normaal energieniveau en helpt vermoeidheid te verminderen. 2 Vitamine B2, B3, B5 en B6 dragen bij aan een normale energiestofwisseling en helpen moeheid en vermoeidheid te verminderen. 3 Vitamine B12 en foliumzuur dragen bij aan een normale bloedaanmaak. 4 Vitamine C bevordert de opname van ijzer in het bloed, draagt bij aan het normale functioneren van het immuunsysteem en helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade. 5 Zink ondersteunt het immuunsysteem, zorgt mede voor een goede weerstand en draagt bij aan een normale hormoonhuishouding. 6 Vitamine D helpt bij de normale werking van het immuunsysteem. 7 Jodium levert een bijdrage aan een normale werking van de schildklier. 8 Vitamine B5 draagt bij aan de normale weerstand tegen stress; vitamine B6 en B12 dragen bij aan geestelijke veerkracht en aan normale mentale prestaties. Lees ook Waarom een vegan leefstijl meer van je lichaam vraagt dan alleen dierlijke producten weglaten Waarom rust, ritme en voeding een sleutelrol spelen bij een vegan leefstijl Hoe je je lichaam van binnenuit ondersteunt bij een vegan leefstijl
LEES MEER
