ScKIN Journal
Vitamines en voedingsstoffen tijdens je zwangerschap: waar let je op?
Zwanger zijn, of het willen worden, zet ineens veel in beweging. En al snel duikt de vraag op: krijg ik wel binnen wat mijn lichaam en mijn baby nodig hebben? Er is veel informatie, en niet alles klopt. In dit artikel zetten we de belangrijkste voedingsstoffen op een rij, met steeds de kanttekening die het zwaarst weegt: je verloskundige of arts kent jouw situatie het best. Zie dit als achtergrond, niet als vervanging van hun advies. Foliumzuur: hier begint het Foliumzuur is de bekendste, en niet voor niets. Verloskundigen adviseren om vanaf de kinderwens tot en met de tiende week van de zwangerschap dagelijks 400 microgram foliumzuur te slikken, als aanvulling op je voeding. Foliumzuur zit ook in groene bladgroenten, peulvruchten en volkoren producten, maar via voeding alleen haal je de aanbevolen hoeveelheid meestal niet. Begin er dus op tijd mee, het liefst al voordat je zwanger bent. Vitamin B12+ van ScKIN bevat 400 microgram folaat in de actieve 5-MTHF-vorm, precies de aanbevolen hoeveelheid. Adequate inname van foliumzuur door de moeder verhoogt de kans op een gezond verloop van de vroege zwangerschap, bij een dagelijkse inname van 400 microgram folaat. Overleg wel met je verloskundige welk supplement in jouw situatie het best past. Vitamine D: zeker in de winter Vitamine D is belangrijk voor iedereen, en tijdens de zwangerschap wordt er extra op gelet. Je huid maakt het aan onder invloed van zonlicht, maar van oktober tot april staat de zon in Nederland te laag. Veel zwangeren krijgen daarom het advies om vitamine D aan te vullen. Vitamine D draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem en aan het behoud van sterke botten. Overleg met je verloskundige welke dosering bij jou past. DHA: bouwstof voor hersenen en ogen DHA is een omega-3-vetzuur dat een bijzondere rol speelt in de zwangerschap. De inname van DHA door de moeder draagt bij tot de normale ontwikkeling van de hersenen en de ogen van de baby, zowel tijdens de zwangerschap als bij zuigelingen die borstvoeding krijgen. Je krijgt DHA vooral binnen via vette vis. Eet je weinig vis, dan kan een visoliesupplement aanvullen. Omega+ van ScKIN levert 750 mg DHA per dagdosering en is aanbevolen bij zwangerschap en borstvoeding. Magnesium: voor je spieren en je energie Tijdens de zwangerschap vraagt je lichaam veel van je, en magnesium speelt op meerdere plekken een rol. Magnesium draagt bij aan een normale spierwerking en helpt vermoeidheid en moeheid te verminderen. Veel vrouwen ervaren het in deze periode als een prettige aanvulling. Triple Magnesium+ levert magnesium in drie goed opneembare vormen. Bespreek ook dit met je verloskundige, zeker als je al andere supplementen gebruikt. IJzer en jodium: de stille twee Tijdens de zwangerschap heeft je lichaam meer ijzer nodig, onder andere voor de aanmaak van bloed. Je verloskundige controleert dit meestal via je bloedwaarden en adviseert alleen aanvulling als dat nodig is, want ook te veel ijzer is niet wenselijk. Jodium is belangrijk voor de schildklier, die tijdens de zwangerschap harder werkt. Een gevarieerd voedingspatroon met onder andere brood en zuivel levert meestal genoeg. Ga hier niet zelf mee experimenteren, maar volg het advies van je begeleider. Let op met vitamine A Nog een belangrijk punt: sommige supplementen en multivitamines bevatten vitamine A in de vorm van retinol. Tijdens de zwangerschap wordt daar juist voorzichtig mee omgegaan, omdat een hoge inname van retinol niet wenselijk is. Ook dat is een reden om niet zomaar een algemene multivitamine te pakken, maar te kiezen voor iets dat op deze periode is afgestemd, in overleg met je verloskundige. De rol van ScKIN: aanvullen, niet vervangen Belangrijk om helder te hebben: de supplementen van ScKIN zijn geen vervanging van de begeleiding van je verloskundige. Wél sluiten een paar producten goed aan bij deze periode: Vitamin B12+ met 400 microgram folaat in de actieve vorm, Omega+ voor DHA, Vitamin D+ voor vitamine D, en Triple Magnesium+ voor magnesium. Welke combinatie bij jou past, bespreek je met je verloskundige of arts. Tot slot Een gezonde zwangerschap draait niet om zoveel mogelijk slikken, maar om de juiste dingen op het juiste moment. Foliumzuur vroeg, vitamine D, DHA en magnesium als aanvulling waar je voeding tekortschiet, en verder vooral gevarieerd eten, rust nemen en goed naar je lichaam luisteren. En bij elke vraag: je verloskundige is je eerste aanspreekpunt. Veelgestelde vragen Welke vitamines zijn het belangrijkst tijdens de zwangerschap?Foliumzuur en vitamine D worden het vaakst genoemd, samen met DHA (een omega-3-vetzuur). Foliumzuur slik je vanaf de kinderwens; vitamine D, DHA en magnesium vul je aan waar je voeding tekortschiet. Overleg altijd met je verloskundige wat bij jou past. Mag ik gewoon een multivitamine slikken tijdens de zwangerschap?Niet zomaar. Sommige stoffen, zoals vitamine A in de vorm van retinol, wil je in deze periode juist beperken. Kies daarom voor een supplement dat op de zwangerschap is afgestemd, en leg twijfels voor aan je verloskundige. Vanaf wanneer moet ik beginnen?Met foliumzuur het liefst al bij de kinderwens, dus voordat je zwanger bent, tot en met de tiende week. De rest bespreek je met je verloskundige, die je door de hele zwangerschap heen begeleidt. Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Tijdens de zwangerschap is je verloskundige of arts je eerste aanspreekpunt. Overleg altijd voordat je supplementen gebruikt.
LEES MEEREen goede weerstand: 8 manieren om je immuunsysteem te ondersteunen
◷ 5 min leestijdZodra de dagen korter worden en iedereen om je heen begint te snotteren, gaat het ineens leven: hoe houd ik mezelf op de been? Werken aan een goede weerstand klinkt als iets groots, maar het is vooral een optelsom van kleine dingen die je dag na dag goed doet. En het begint op een plek waar je 'm misschien niet zoekt: in je darm. Hier zijn acht manieren om je immuunsysteem te ondersteunen, van binnenuit. 1. Begin bij je darm Een groot deel van je immuunsysteem zit in en rond je darmen. Dat is geen toeval. Je darmwand is de grens tussen de buitenwereld en je lichaam, en daar wordt continu bepaald wat er wel en niet doorheen mag. Een gevarieerd microbioom helpt die grens goed te laten werken. Vezels uit groente, fruit, peulvruchten en volle granen zijn het voer voor je darmbacteriën. Bij ScKIN kijken we daarom altijd eerst naar de darm als het over weerstand gaat, want daar begint de verbinding tussen je huid, je spijsvertering en je immuunsysteem. 2. Eet gevarieerd en kleurrijk Elke kleur op je bord staat voor andere voedingsstoffen. Rode paprika en bessen zitten vol vitamine C, groene bladgroenten leveren onder andere foliumzuur, en oranje groenten geven je bètacaroteen. Hoe meer variatie, hoe breder het pakket aan vitamines en mineralen dat binnenkomt. Probeer bij elke maaltijd minstens twee kleuren op je bord te krijgen. Dat is een simpelere regel dan tellen, en je lichaam vaart er wel bij. 3. Zorg voor genoeg vitamine C Vitamine C is misschien wel de bekendste als het over weerstand gaat, en niet zonder reden. Vitamine C ondersteunt het immuunsysteem en helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade. Je vindt het in citrusvruchten, paprika, kiwi en bessen. Eet je weinig groente en fruit, of vraagt een drukke periode veel van je, dan kan een supplement aanvullen wat je voeding mist. Vitamin C+ levert 3000 mg gebufferde vitamine C in een maagvriendelijke vorm. 4. Vergeet vitamine D niet, zeker in de winter In de zomer maakt je huid vitamine D aan zodra de zon erop schijnt. Maar van oktober tot april staat de zon in Nederland te laag, en dan wordt dat lastig. Vitamine D draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem. Juist in die donkere maanden kiezen veel mensen ervoor om aan te vullen. Vitamin D+ geeft je een hooggedoseerde, goed opneembare vorm, opgelost in olijfolie voor een betere opname. 5. Denk aan zink Zink is een mineraal dat vaak over het hoofd wordt gezien, terwijl het op veel plekken meewerkt. Zink zorgt mede voor een goede weerstand en ondersteunt daarnaast je huid en je hormoonhuishouding. Je vindt het in noten, zaden, volle granen en schaaldieren. In Control+ en Super Greens+ zit zink als onderdeel van een bredere formule, samen met andere stoffen die je immuunsysteem ondersteunen. 6. Slaap genoeg Slaap is geen luxe, maar onderhoud. Terwijl jij slaapt doet je lichaam z'n herstelwerk, en dat heeft je immuunsysteem hard nodig. Streef naar zeven tot negen uur, en probeer een vast ritme aan te houden, ook in het weekend. Merk je dat je slecht in slaap komt? Kijk dan naar je avondroutine: minder schermen in het laatste uur, wat rust en een vast moment om af te bouwen doen vaak meer dan je denkt. 7. Beweeg, maar overvraag jezelf niet Matige, regelmatige beweging houdt je lichaam soepel en actief. Een stevige wandeling, een rondje fietsen of een work-out: het telt allemaal. Let wel op de balans, want jezelf uitputten met te zware trainingen werkt averechts. Vitamine C bevordert overigens de weerstand tijdens en na fysieke inspanning, dus rond een intensieve periode is voldoende binnenkrijgen extra de moeite waard. 8. Houd stress in toom Een korte piek stress is niet erg, maar langdurige spanning vraagt veel van je lichaam en put je op den duur uit. Bouw daarom bewust rustmomenten in je dag in. Dat hoeft niet groots: een wandeling zonder telefoon, tien minuten ademhalen, of gewoon even niets. Je immuunsysteem functioneert het best als er ook ruimte is om te herstellen. Tot slot: bouw je basis op Een goede weerstand is geen kwestie van één wondermiddel, maar van een basis die je consequent volhoudt. Eet gevarieerd, slaap goed, beweeg, houd rust, en vul aan waar je voeding tekortschiet. Wil je gericht ondersteunen? In onze Weerstand-collectie vind je de supplementen die daarbij passen: van Vitamin C+ tot de brede basis van Super Greens+ en Control+. Veelgestelde vragen Welke vitamines zijn belangrijk voor je weerstand?Vitamine C en vitamine D worden het vaakst genoemd, samen met het mineraal zink. Vitamine C en zink dragen bij aan een goede weerstand, en vitamine D draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem. Een gevarieerd voedingspatroon levert de basis; een supplement kan aanvullen waar dat nodig is. Kun je je weerstand ondersteunen met supplementen?Supplementen zijn een aanvulling, geen vervanging van gezonde voeding en leefstijl. Ze zijn vooral zinvol als je voeding bepaalde stoffen onvoldoende levert, bijvoorbeeld vitamine D in de wintermaanden. De grootste winst zit in het geheel: voeding, slaap, beweging en rust samen. Wanneer kun je het beste beginnen?Een goede weerstand bouw je op over langere tijd, niet van de ene op de andere dag. Begin daarom ruim voordat het griepseizoen losbarst, dus eigenlijk het hele jaar door. Consistentie doet hier het werk. Dit artikel is informatief en vervangt geen medisch advies. Raadpleeg bij klachten of twijfel een arts of deskundige.
LEES MEER
Wat je van binnenuit kunt doen voor een gezonde huid
◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat onrust in je huid kan veroorzaken, wat je er praktisch aan kunt doen, en hoe je huid samenhangt met de rest van je lichaam. In dit laatste artikel gaat het over het stuk van binnenuit: welke voedingsstoffen een erkende rol spelen voor je huid, en hoe je daar praktisch voor zorgt. Je huid wordt elke dag opnieuw gemaakt Het helpt om te beseffen dat je huid geen vaststaand geheel is. Ze vernieuwt zichzelf continu, en een volledige cyclus duurt al gauw een aantal weken. Al die tijd is je lichaam bezig met bouwen, en daar heeft het materiaal voor nodig. Dat materiaal komt uit wat je eet en drinkt. Daarom zeg ik altijd: je huidverzorging werkt van buiten naar binnen, en je voeding van binnen naar buiten. Je hebt ze allebei nodig, en ze doen iets anders. Welke voedingsstoffen een erkende rol hebben Er is een aantal vitaminen en mineralen waarvan de rol voor de huid wetenschappelijk is vastgesteld. Ik zet de belangrijkste voor je op een rij, in gewone taal. Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en draagt bij aan het behoud van een normale huid.1 Vitamine A draagt bij aan het behoud van een normale huid en van normale slijmvliezen.2 Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid, en helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade.3 Vitamine B2 en B3 dragen bij aan het behoud van een normale huid.4 Biotine helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit.5 Jodium draagt bij aan het behoud van een normale huid.6 Wat opvalt als je dit rijtje ziet: het zijn er nogal wat, en ze komen uit heel verschillende hoeken van je voeding. Zink haal je bijvoorbeeld uit vlees, noten en zaden, vitamine A uit oranje en groene groenten, vitamine C uit fruit en paprika, de B-vitaminen uit volkoren producten, ei en groente. Eén product dekt dat nooit. Variatie is dus geen modewoord maar gewoon praktisch. Waarom een brede basis vaak prettiger werkt In de praktijk zie ik dat mensen soms heel gericht één stof gaan nemen omdat ze daarover iets gelezen hebben. Dat kan zinvol zijn, maar vaker is het handiger om te zorgen voor een brede basis. Je lichaam werkt namelijk niet met losse stoffen, maar met processen waarin veel stoffen tegelijk meedoen. Ontbreekt er ergens een schakel, dan stokt het proces, hoeveel je ook van dat ene neemt. Die brede basis leg je in de eerste plaats met je voeding: gevarieerd, kleurrijk, met genoeg groente en vezels. Merk je dat dat er in drukke periodes bij inschiet, dan kan een aanvulling praktisch zijn. Super Greens+ van ScKIN Daarvoor hebben we bij ScKIN Super Greens+: één maatschep per dag met 89 ingrediënten. Daarin zit het volledige vitaminespectrum van A tot en met K2, aangevuld met mineralen zoals zink, magnesium, koper, jodium en chroom, en een uitgebreide mix van groenten, algen, planten en kruiden. De erkende bijdragen komen van de vitaminen en mineralen. Zo helpt zink bij de verzorging van de huid van binnenuit, dragen vitamine A, B2, B3 en biotine bij aan het behoud van een normale huid, en draagt vitamine C bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid.1,2,3,4,5 Daarnaast ondersteunt zink het immuunsysteem en helpt vitamine B5 bij de normale weerstand tegen stress.1,7 De plantenmix beschouwen we als onderdeel van de formule. Zie het als een brede basis onder je dag, naast alles wat je met je verzorging en je leefstijl doet. Geen vervanging van goed eten, wel een manier om je basis breed te houden in periodes waarin dat lastiger lukt. Bekijk Super Greens+ Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: geef het tijd. Je huid vernieuwt zich in weken, niet in dagen. Kies een paar dingen uit deze artikelen, houd ze een aantal weken vol, en kijk dan pas terug. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe het werkt. 1 Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit, draagt bij aan het behoud van een normale huid en ondersteunt het immuunsysteem. 2 Vitamine A draagt bij aan het behoud van een normale huid en van normale slijmvliezen. 3 Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid en helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade. 4 Vitamine B2 en vitamine B3 dragen bij aan het behoud van een normale huid. 5 Biotine helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit. 6 Jodium draagt bij aan het behoud van een normale huid. 7 Vitamine B5 draagt bij aan de normale weerstand tegen stress. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Hoe je het praktisch inpast Een aanvulling werkt alleen als je hem ook echt neemt, en daar gaat het in de praktijk het vaakst mis. Mijn tip is om het te koppelen aan iets wat je toch al elke dag doet. Zet het bij je waterkoker of naast je ontbijtspullen, en neem het op een vast moment. Eén maatschep door water of in een smoothie, elke dag rond hetzelfde tijdstip. Zo hoef je er niet meer over na te denken, en dat is precies waarom het dan wel lukt. Merk je dat je het regelmatig vergeet, dan is dat geen kwestie van discipline maar van de plek waar het staat. Verplaats het gewoon naar waar je 's ochtends toch al bent. Wat je er wel en niet van mag verwachten Hier wil ik eerlijk over zijn, want er wordt in deze wereld nogal wat beloofd. Een aanvulling is precies dat: een aanvulling. Het is geen vervanging voor goed eten, genoeg slapen en verstandig omgaan met spanning. Als die basis niet staat, dan gaat één maatschep dat niet oplossen. Wat het wel doet, is je basis breed houden in periodes waarin dat via je bord lastiger lukt. En dat zijn nou precies de drukke periodes waarin je huid vaak ook wat wisselender is. Zie het dus als ondersteuning van een geheel, niet als de oplossing op zich. En geef het tijd. Ik zeg altijd tegen mensen: kijk na twaalf weken pas echt terug. Je huid vernieuwt zich in weken, en de dingen waar we het in deze reeks over hadden, werken op diezelfde schaal. Wie na één week conclusies trekt, stopt meestal net voordat het interessant wordt. Lees ook Hoe een onrustige huid vaak een signaal is van disbalans van binnenuit Wat kun je zélf doen bij een onrustige huid? Praktische tips vanuit kPNI Hoe een onrustige huid samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen
LEES MEER
Hoe een onrustige huid samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat een onrustige huid is en wat je er praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar de samenhang. Want dit is waar het vak van de kPNI over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe systemen met elkaar praten. En je huid praat mee. Je huid is meer dan een omhulsel We denken bij de huid vaak aan de buitenkant, aan hoe iets eruitziet. Maar je huid is ook een actief orgaan dat de hele dag bezig is. Ze houdt vocht binnen, houdt ongewenste dingen buiten, regelt je temperatuur en is bovendien een plek waar je afweer actief is. Dat laatste wordt vaak vergeten, en het verklaart een hoop. Want als je huid als grensgebied fungeert, dan zit daar ook bewaking. En bewaking die veel prikkels te verwerken krijgt, staat scherper afgesteld. Dat is precies wat je voelt als je huid overal op lijkt te reageren. De rol van je afweer Je afweersysteem is er niet alleen voor als je ziek wordt. Het is de hele dag door bezig met opruimen, herstellen en beoordelen wat er langskomt. Als dat systeem langere tijd druk is, bijvoorbeeld in een periode van veel spanning of weinig slaap, dan merk je dat op de plekken waar je lichaam contact maakt met de buitenwereld. Je huid is daar de zichtbaarste van. Wat ik daarbij belangrijk vind om te zeggen: dit is een normaal proces, geen defect. Je lichaam doet precies wat het moet doen. Alleen kan het uit balans raken als de belasting langere tijd hoger is dan het herstel. Hormonen en het ritme van de maand Bij vrouwen loopt de huid vaak mee met de cyclus, en dat is heel logisch als je bedenkt dat hormonen invloed hebben op onder andere de talgproductie. In de ene fase van de maand is je huid rustiger, in de andere reageert ze sneller. Veel vrouwen kennen dat patroon wel, maar leggen het verband niet altijd. Mijn tip: houd het eens twee of drie maanden bij in een notitie op je telefoon. Niet uitgebreid, gewoon een woord per dag over hoe je huid aanvoelt. Als je dat naast je cyclus legt, zie je vaak een patroon dat je daarna veel rustiger maakt. Je weet dan namelijk dat die ene week erbij hoort en vanzelf weer omslaat. Ook stress speelt hierin mee, want spanning en je hormoonhuishouding zijn nauw met elkaar verweven. Dat is een van de redenen dat een drukke periode zich in je huid kan laten zien. De verbinding met je spijsvertering En dan het stuk dat binnen de kPNI veel aandacht krijgt: de samenhang tussen je spijsvertering en je huid. Beide zijn grensgebieden, allebei plekken waar je lichaam contact maakt met wat van buiten komt. Wat er in je spijsvertering gebeurt, is daarom niet los te zien van de rest van je lichaam. Praktisch betekent dat vooral één ding: gevarieerd eten met voldoende vezels en groenten is geen los advies voor je darmen, maar iets wat je hele systeem raakt. Vezels zitten in groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten. Veel mensen eten daar minder van dan ze denken. De bouwstoffen die overal meedoen Wat al die systemen gemeen hebben, is dat ze bouwstoffen nodig hebben om hun werk te doen. Vitaminen en mineralen draaien in je lichaam mee als een soort meewerkers: ze maken processen mogelijk. En een aantal daarvan heeft een erkende rol als het om je huid gaat. Zo helpt zink bij de verzorging van de huid van binnenuit en draagt het bij aan het behoud van een normale huid.1 Vitamine A draagt bij aan het behoud van een normale huid, en vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid.1 Ook vitamine B2, vitamine B3 en biotine dragen bij aan het behoud van een normale huid.1 Dat zijn geen wondermiddelen; het zijn stoffen die gewoon meedoen in het dagelijkse werk van je lichaam, en die je uit je voeding haalt. Waarom dit samen bekeken moet worden Als je alleen naar je huid kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je voeding kijkt, ook. De kracht zit in de combinatie: je huid van buiten rustig verzorgen, je leefstijl zo inrichten dat je lichaam ruimte krijgt om te herstellen, en van binnenuit zorgen voor een brede basis aan bouwstoffen. In het laatste artikel van deze reeks laat ik zien hoe je dat laatste stuk praktisch aanpakt, en welke voedingsstoffen daarbij een erkende rol spelen. 1 Zink, vitamine A, vitamine B2, vitamine B3 en biotine dragen bij aan het behoud van een normale huid; zink en biotine helpen bij de verzorging van de huid van binnenuit; vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid. Waarom herstel gewoon tijd kost Iets wat in mijn vak steeds terugkomt: herstel is een proces dat je moet toestaan, en waar je lichaam ruimte voor nodig heeft. Je kunt het niet forceren. Als de belasting elke dag hoog is en er nauwelijks momenten van herstel tussen zitten, dan stapelt dat op. Niet dramatisch, maar wel merkbaar. Dat is ook waarom een vakantie vaak zoveel doet. Niet omdat je daar betere producten gebruikt, maar omdat de belasting een paar dagen lager ligt en er meer ruimte is om bij te komen. Dat effect kun je in je gewone weken deels nabootsen door bewust herstelmomenten in te bouwen, hoe kort ook. Wat balans in de praktijk betekent Het woord balans wordt zo vaak gebruikt dat het bijna niks meer zegt. Ik bedoel er iets heel concreets mee: de verhouding tussen wat je van je lichaam vraagt en wat je het teruggeeft. Vraag je veel, dan mag daar ook meer tegenover staan aan slaap, voeding en rust. Dat is geen luxe, dat is gewoon rekenen. In de praktijk zie ik dat mensen vaak precies op één punt scherp zijn, bijvoorbeeld hun voeding, terwijl slaap of spanning al maanden onder druk staan. En dan blijft het resultaat achter, terwijl er hard gewerkt wordt. Juist daarom kijk ik altijd naar het geheel: waar zit bij deze persoon de grootste ruimte om iets te winnen? Dat is bij iedereen anders, en dat is precies waarom standaardadvies vaak tegenvalt. Lees ook Hoe een onrustige huid vaak een signaal is van disbalans van binnenuit Wat kun je zélf doen bij een onrustige huid? Praktische tips vanuit kPNI Wat je van binnenuit kunt doen voor een gezonde huid
LEES MEER
Wat kun je zélf doen bij een onrustige huid? Praktische tips vanuit kPNI
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee in waar onrust in je huid vandaan kan komen: een beschermlaag die wat is uitgeput, en een aantal dingen van binnenuit die meespelen. Nu het praktische deel, want daar heb je het meest aan. Hieronder loop ik langs de dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk te doen; begin met twee of drie en houd die een paar weken vol. 1. Maak je routine simpeler in plaats van uitgebreider Dit is misschien wel de belangrijkste, en tegelijk de moeilijkste. Als je huid opspeelt, is de neiging om er iets bij te doen: nog een serum, nog een masker, nog een behandeling. Terwijl een onrustige huid vaak juist gebaat is bij minder. Ga eens terug naar een milde reiniging, een goede verzorging en niets anders. Geef dat drie weken. Zo geef je je huid de kans om tot rust te komen, en je weet daarna ook veel beter waar ze wel of niet op reageert. 2. Reinig mild en met lauw water Heet water en stevig schuimende reinigers halen precies die beschermende vetlaag weg die je wilt behouden. Was je gezicht met lauw water, gebruik een milde reiniging en boen niet. Dep je gezicht daarna droog in plaats van te wrijven. Klinkt klein, maar over weken opgeteld scheelt dit echt. 3. Kies verzorging die je beschermlaag opbouwt Zoek naar producten die de specie tussen je huidcellen aanvullen, met vetachtige bestanddelen zoals ceramiden. En breng je verzorging aan op een licht vochtige huid, meteen na het wassen. Dan sluit je het aanwezige vocht als het ware in. Wacht je tot je helemaal droog bent, dan is een deel van dat vocht al verdampt. 4. Wees zuinig met actieve ingrediënten Sterke actieve stoffen kunnen fantastisch werken, maar niet op een huid die al overprikkeld is. Gebruik je meerdere actieve producten tegelijk, bouw dan af naar één, en gebruik die minder vaak. Als je huid weer rustig is, kun je altijd opbouwen. Andersom werkt zelden. 5. Blijf van je gezicht af Een open deur, en toch. Aan je gezicht zitten, pulken of knijpen maakt onrust bijna altijd erger en houdt hem langer aan. Een praktische tip die goed werkt: leg een klein taakje klaar voor je handen als je merkt dat je zit te friemelen, zoals een handcrème binnen handbereik. 6. Verschoon je kussensloop en poets je telefoon Op je kussensloop en je telefoonscherm verzamelt zich van alles wat vervolgens de hele nacht of het hele gesprek tegen je wang ligt. Verschoon je sloop twee keer per week en veeg je telefoon dagelijks af. Zo simpel, en het scheelt merkbaar. 7. Houd je bloedsuiker stabiel Nu het deel van binnenuit. Een ontbijt van alleen snelle koolhydraten geeft een piek en daarna een dip, en dat patroon herhaalt zich de hele dag. Combineer je koolhydraten steeds met wat eiwit en vezels: yoghurt met noten, volkorenbrood met ei, een stuk fruit samen met een handje walnoten. Je energie blijft gelijkmatiger en dat merkt je hele lijf. 8. Eet gevarieerd en kleurrijk Je huid vernieuwt zich continu en gebruikt daar bouwstoffen voor die uit je eten komen. Hoe gevarieerder je eet, hoe breder het aanbod. Probeer eens bewust op kleur te letten bij je groenten: groen, rood, oranje, paars. Dat is een simpele manier om vanzelf meer verschillende voedingsstoffen binnen te krijgen, zonder dat je met lijstjes hoeft te werken. 9. Drink verspreid over de dag Je huid staat achteraan in de rij als het om vochtverdeling gaat. Een fles water op je bureau en een glas bij elke maaltijd is een van de makkelijkste basisdingen die je kunt doen. 10. Geef je slaap en je spanning echt aandacht Ik zet deze twee bewust als laatste, want ze worden het vaakst overgeslagen terwijl ze veel gewicht hebben. Probeer rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend. En bouw ergens in je dag een moment in waarop je echt even niks doet: een korte wandeling zonder telefoon, een paar minuten rustig ademhalen. Je hoeft er geen uur voor vrij te maken; regelmaat werkt beter dan lengte. Hoe je dit volhoudt Kies twee of drie punten uit dit lijstje en houd die vier weken vol voordat je iets nieuws toevoegt. Je huid heeft tijd nodig, want een volledige vernieuwingscyclus duurt al gauw een aantal weken. Ga je alles tegelijk veranderen, dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte. In het volgende artikel ga ik dieper in op de samenhang tussen je huid, je immuunsysteem, je hormonen en je spijsvertering. Want als je begrijpt waaróm die dingen meespelen, wordt het makkelijker om vol te houden. 11. Bescherm je huid tegen de zon Zonlicht is een prikkel waar een gevoelige huid vaak sterker op reageert dan je zou verwachten, en dat geldt niet alleen in de zomer. Gebruik dagelijks bescherming op de plekken die bloot liggen, ook op een bewolkte dag. Kies iets dat prettig aanvoelt op jouw huid, want de beste bescherming is degene die je ook echt elke dag gebruikt. 12. Spoel zweet af na het sporten Zweet dat lang op je huid blijft liggen in combinatie met wrijving van kleding is voor veel mensen een terugkerende prikkel. Spoel na het sporten je gezicht af met lauw water, ook als je niet meteen doucht. Draag daarnaast liever iets luchtigs dan strak synthetisch materiaal als je merkt dat je huid daarop reageert. 13. Houd je kwasten en sponsjes schoon Make-upkwasten en sponsjes verzamelen na verloop van tijd van alles, en dat breng je vervolgens elke ochtend opnieuw aan. Was ze wekelijks met een milde zeep en laat ze goed drogen. Het is een klusje van vijf minuten dat vaak jaren wordt uitgesteld. Waar begin je? Als je dit lijstje ziet, kan het overweldigend voelen. Doe dat jezelf niet aan. Mijn advies: kies er drie waarvan je denkt dat ze bij jou het meeste spelen. Voor de meeste mensen is dat de combinatie van je routine simpeler maken, je bloedsuiker stabieler houden en je slaapritme vastzetten. Houd die drie vier weken vol zonder er iets bij te doen. Schrijf ergens kort op hoe je huid aanvoelt, bijvoorbeeld één woord per dag in je telefoon. Na een paar weken zie je een lijn die je in de spiegel van dag tot dag nooit had opgemerkt. Pas als die drie punten echt staan, voeg je iets nieuws toe. Zo weet je ook wat er werkt, en dat is uiteindelijk waardevoller dan alles tegelijk proberen. Lees ook Hoe een onrustige huid vaak een signaal is van disbalans van binnenuit Hoe een onrustige huid samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen Wat je van binnenuit kunt doen voor een gezonde huid
LEES MEER
Hoe een onrustige huid vaak een signaal is van disbalans van binnenuit
◷ 6 min leestijd Nou, je kent dat vast wel. Je huid deed het maandenlang prima, en dan is er ineens die periode dat er van alles gebeurt. Rode plekjes bij je neus, een kaaklijn die opspeelt, een wang die aanvoelt alsof hij te strak staat. Je hebt niks veranderd aan je verzorging, en toch reageert je huid alsof je dat wel deed. Best frustrerend, want je weet niet goed waar je moet beginnen. Wat ik vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde en kPNI zo interessant vind aan een onrustige huid, is dat het bijna nooit alleen een huidverhaal is. Je huid is namelijk de buitenste laag van een veel groter geheel, en ze laat vaak zien wat er verderop in je lichaam speelt. Daarom neem ik je in dit artikel mee in wat er onder die onrust kan zitten. Wat we eigenlijk bedoelen met een onrustige huid Laten we beginnen bij de term zelf, want die wordt voor van alles gebruikt. Een onrustige huid is geen diagnose. Het is een omschrijving van een toestand: je huid reageert sneller dan je gewend bent, ze is wisselend, en ze komt minder makkelijk tot rust. De ene week gaat het prima, de andere week lijkt alles op te spelen. Dat wisselende is nou juist het interessante. Als het puur aan een product lag, zou je huid veel constanter reageren. Dat het per week of per periode verschilt, wijst er eerder op dat er omstandigheden meespelen die zelf ook wisselen. Denk aan drukte, slaap, je cyclus, en wat er op je bord ligt. Je huid heeft een muurtje, en dat muurtje bepaalt veel Om te begrijpen waarom je huid soms zo reageert, helpt het om te weten hoe die buitenste laag in elkaar zit. Je moet je dat voorstellen als een muurtje van bakstenen met specie ertussen. De huidcellen zijn de stenen, en de vetten daartussen zijn de specie. Zolang dat muurtje netjes dicht is, houdt je huid haar vocht vast en blijft er van buiten weinig ongewenst binnenkomen. Wordt die specie dunner, dan gebeuren er twee dingen tegelijk. Je huid verliest sneller vocht, waardoor ze trekkerig en gevoelig aanvoelt. En prikkels van buitenaf komen makkelijker binnen, waardoor je huid sneller reageert op dingen waar ze eerder geen moeite mee had. Dat is precies dat overgevoelige gevoel dat mensen omschrijven als onrustig. Wat dat muurtje dunner maakt, is vaak heel alledaags: te heet douchen, te vaak of te stevig reinigen, een hoop verschillende producten door elkaar, koude wind, droge binnenlucht van de verwarming. Beetje bij beetje wordt de specie uitgeput. Vier dingen die van binnenuit meespelen En dan het deel waar het vaak over gaat in mijn vak: wat er van binnenuit meespeelt. Ik loop er vier langs die ik in de praktijk het vaakst terugzie. Stress en spanning Als je langere tijd in de hoogste versnelling staat, merkt je lichaam dat op allerlei plekken. Je huid is daar een van. Veel mensen herkennen dat hun huid in een drukke periode anders reageert dan in een rustige vakantieweek, terwijl ze in die vakantie vaak juist minder netjes hun routine volgen. Dat zegt iets. Wat er op je bord ligt Je huid wordt voortdurend vernieuwd, en daar heeft je lichaam bouwstoffen voor nodig. Die komen uit je voeding. Een periode van veel snelle happen, weinig groente en veel suiker geeft je lichaam simpelweg minder om mee te werken. Ook je bloedsuiker speelt mee: pieken en dalen door de dag heen zijn iets waar veel mensen zich niet bewust van zijn, maar die je wel voelt in hoe je je voelt. Slaap en herstel De nacht is de tijd waarin je lichaam opruimt en herstelt. Je huid vernieuwt zich juist dan. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat herstelproces minder ruimte. Dat merk je niet na één nacht, maar wel na een paar weken. Je cyclus Voor veel vrouwen loopt de huid mee met de maand. In de ene fase is ze rustig en soepel, in de andere fase reageert ze sneller. Dat is een heel normaal patroon, en het is fijn om het te herkennen. Als je weet dat een bepaalde week doorgaans wat lastiger is, ga je er anders mee om dan wanneer je denkt dat er iets mis is. En dan is er nog de verbinding met je spijsvertering Binnen de kPNI kijken we altijd naar hoe systemen met elkaar samenhangen. Je huid en je spijsvertering zijn allebei plekken waar je lichaam contact maakt met de buitenwereld, en ze zijn nauwer verbonden dan je zou denken. Wat je eet, hoe gevarieerd dat is en hoe je vertering loopt, is daarom een onderdeel van het plaatje dat je niet moet overslaan. In het derde artikel van deze reeks ga ik daar dieper op in. Wat dit betekent voor jou De belangrijkste boodschap: als je huid onrustig is, kijk dan niet alleen naar wat je erop smeert. Dat is één helft van het verhaal, en zeker een belangrijke. Maar de andere helft zit in hoe je leeft, slaapt, eet en met spanning omgaat. Juist die combinatie geeft je huid de rust die ze zoekt. Het fijne is: aan bijna al die punten kun je zelf iets doen, en vaak met kleinere stappen dan je denkt. In het volgende artikel loop ik met je langs de praktische dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Waarom je huid tijd nodig heeft Iets wat vaak teleurstelling veroorzaakt: mensen veranderen iets en verwachten binnen een week resultaat. Zo werkt je huid niet. Een huidcel doet er een aantal weken over om vanuit de diepere lagen naar het oppervlak te reizen en daar los te laten. Dat betekent dat wat je vandaag verandert, pas over enkele weken zichtbaar wordt in de huid die je dan ziet. Dat is eigenlijk goed nieuws, want het haalt de druk eraf. Je hoeft niet elke dag in de spiegel te zoeken naar bewijs. Geef een aanpassing rustig een aantal weken, en beoordeel dan pas. Ik raad mensen meestal aan om er twaalf weken de tijd voor te nemen voordat ze echt terugkijken. Wanneer het verstandig is om mee te laten kijken Tot slot iets wat ik belangrijk vind om te benoemen. Alles in dit artikel gaat over een huid die wat onrustig en wisselend is. Merk je dat je huid pijnlijk is, dat er blijvende veranderingen optreden, dat het je dagelijks leven raakt of dat het ondanks aanpassingen aanhoudt, ga dan langs je huisarts of een huidprofessional. Dat is geen nederlaag, dat is gewoon de juiste volgorde. Ga zelf niet aan het diagnosticeren, en pas ook geen zware middelen op eigen houtje toe. Een goede huidprofessional kijkt bovendien mee naar het geheel, en kan je helpen onderscheiden wat bij een normaal wisselend patroon hoort en wat aandacht verdient. Lees ook Wat kun je zélf doen bij een onrustige huid? Praktische tips vanuit kPNI Hoe een onrustige huid samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen Wat je van binnenuit kunt doen voor een gezonde huid
LEES MEER
Hoe voeding, slaap en prikkelverwerking invloed hebben op acne
◷ 7 min leestijdIn het vorige artikel keken we naar wat er in de huid zelf gebeurt, en naar de rol van insuline en het aantal eetmomenten. Nu gaan we de cirkel wat groter maken, want er zijn drie dingen die daar direct omheen liggen en die elkaar ook nog eens versterken: wat je eet, hoe je slaapt, en hoe je met prikkels omgaat. Ik loop ze met je langs, en bij elk deel geef ik je de dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Deel 1: voeding, en dan vooral de vetten Over voeding wordt heel veel geroepen, dus ik houd het bij wat er echt toe doet. En dan begin ik bij een stukje dat vaak wordt overgeslagen: de verhouding tussen je vetten. In je lichaam worden uit vetzuren een soort boodschapperstoffen gemaakt, prostaglandines heten ze. Die regelen best wel wat, waaronder de aanmaak van hormonen en het aan- en uitzetten van ontstekingsprocessen. Er zijn verschillende soorten, en het gaat om de balans daartussen. De ene groep werkt ontstekingsremmend, de andere juist ontstekingsbevorderend. Allebei nodig, maar wel in verhouding. Je moet je dat voorstellen als een lopende band waar grondstoffen op binnenkomen. Wat er aan het eind van die band uitrolt, hangt af van wat je er aan het begin op legt. Leg je vooral verzadigde vetten uit vlees, melk en kaas op die band, dan rolt er een ander eindproduct uit dan wanneer je onverzadigde vetten uit koudgeperste plantaardige oliën, noten, zaden en vette vis aanlevert. Bij een groot deel van de mensen die ik heb gezien, was die verhouding scheefgetrokken naar de verkeerde kant. De essentiële vetzuren, de omega 3-vetzuren voorop, zijn hierbij de bekendste. Essentieel betekent letterlijk dat je lichaam ze niet zelf kan maken, dus je moet ze binnenkrijgen. Vette vis, walnoten, lijnzaad en goede oliën zijn je bronnen. Wat ik praktisch adviseer bij voeding Twee groentemomenten per dag. Niet één, maar twee. Dat kan heel makkelijk: een groene smoothie of soep bij de lunch, en gewoon een flinke portie bij het avondeten. Ik zeg vaak: als je op kleur eet, groen, rood, oranje, paars, dan komt de rest vanzelf goed. Goede vetten bij elke maaltijd. Olijfolie over je groente heen, een handvol pitten en zaden, avocado, en een paar keer per week vette vis. Het mooie is dat vetten je ook helpen om je maaltijd echt af te maken, waardoor je daarna langer doorkomt. Kijk eens naar de zuivel. Melk, kaas, yoghurt en die zoete drinkyoghurts geven een flinke insulinereactie, en dat is precies waar we het in het vorige artikel over hadden. Plantaardige varianten zijn een prima alternatief: kokosyoghurt, amandelyoghurt, amandelmelk, havermelk, kokosmelk. Soja zou ik overslaan, die doet weer wat anders met je hormonen. Let op de verborgen suikers. Alles wat op -ose eindigt op een etiket is een suikervorm. Dat leest een keer wat langzamer, en daarna weet je het. Denk aan vezels. Groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten. Vezels zorgen dat er beweging blijft in je vertering, en de meeste mensen eten er echt minder van dan ze denken. Deel 2: slaap, want daar gebeurt het herstel Slaap is het onderdeel dat het vaakst wordt weggewuifd, en ik vind dat jammer, want er zit een hoop in. 's Nachts gaat je lichaam in de opruim- en herstelstand. Je huid vernieuwt zich juist dan, cellen worden vervangen, en processen die overdag op een laag pitje stonden krijgen ruimte. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat herstel simpelweg minder tijd. Dat merk je niet na één nacht, maar wel na een paar weken. Daar komt iets bij. Weinig slaap maakt dat je lichaam meer cortisol aanmaakt, het hormoon dat bij spanning hoort. En cortisol kan de talgkliertjes aanzetten. Dus een korte nacht werkt hier langs twee kanten: minder herstel én meer signaal richting de talgklier. Bovendien maakt een korte nacht dat je de volgende dag meer trek hebt in snelle dingen, en daarmee ben je weer terug bij het insulineverhaal uit het vorige artikel. Zo maken die dingen elkaar rond. Wat ik praktisch adviseer bij slaap Vaste tijden, ook in het weekend. Regelmaat doet meer dan lengte. Je lichaam houdt van voorspelbaarheid. Stop met eten een paar uur voor je naar bed gaat. Verteren en inslapen gaan niet goed samen. Dat late toetje of het bakje voor de televisie is vaak precies het momentje dat je nacht onrustiger maakt. Bouw de dag af in plaats van hem af te knippen. Een half uur voor bedtijd de schermen weg, wat lager licht, en dan pas naar boven. Dat is even wennen en het werkt heel goed. Verschoon je kussensloop twee keer per week. Klein en praktisch, maar je ligt er wel elke nacht met je wang op. Deel 3: prikkelverwerking, oftewel hoeveel er op je afkomt En dan het derde stuk, dat ik liever prikkelverwerking noem dan stress. Want stress klinkt alsof je iets naars meemaakt, terwijl het bij de meeste mensen gewoon gaat over de optelsom: werk, telefoon, kinderen, planning, en nooit een moment waarop er even niets is. Als je langere tijd in de hoogste versnelling staat, maakt je lichaam meer cortisol aan, en dat werkt op meerdere plekken tegelijk. Het zet de talgkliertjes aan, het beïnvloedt hoe je met suikers omgaat, en het verandert de manier waarop je afweersysteem reageert. Dat is geen defect, dat is een systeem dat precies doet waar het voor gemaakt is. Alleen was het bedoeld voor korte pieken, niet voor maanden achter elkaar. Wat ik veel terugzie: mensen merken dat hun huid in een vakantieweek anders is dan in een drukke maand, terwijl ze in die vakantie juist minder netjes hun routine volgen. Dan weet je genoeg. Dat zegt iets over rust, niet over producten. Wat ik praktisch adviseer bij prikkels Bouw één moment per dag in waarop je echt niets doet. Geen telefoon erbij. Tien minuten wandelen, of gewoon even rustig ademhalen met je voeten op de grond. Je hoeft er geen uur voor vrij te maken; het gaat om de regelmaat. Beweeg, maar niet altijd op de toppen. Wandelen, fietsen, iets in de buitenlucht. Zweten is prima, maar elke dag jezelf helemaal leegtrainen terwijl je toch al vol zit werkt averechts. Blijf van je gezicht af. Ik weet dat dit een open deur is, en het is ook echt de belangrijkste. Pulken en knijpen maakt het altijd langer en heftiger, en het is bovendien vaak een gewoonte die met spanning te maken heeft. Leg iets klaar voor je handen, een handcrème bijvoorbeeld, zodat ze wat te doen hebben. Kijk of er iets in je medicijnkastje meespeelt. Sommige middelen, waaronder bepaalde vormen van anticonceptie, kunnen invloed hebben op de huid. Dat is geen reden om zomaar te stoppen, wel een goede vraag voor je huisarts. De stoffen die in deze drie stukken steeds terugkomen Als je die drie onderdelen bij elkaar legt, valt op dat er een paar voedingsstoffen zijn die overal in meedoen. De essentiële vetzuren noemde ik al, die zijn belangrijk omdat je lichaam ze niet zelf kan maken. Daarnaast zijn er twee die in mijn vak bij de huid altijd bovenaan staan: vitamine A en zink. Die zijn betrokken bij de opbouw en het functioneren van de huid, en ze doen bovendien mee in de processen die we hierboven bespraken. Ook vitamine D, vitamine C, vitamine E en selenium komen steeds langs, en magnesium is er eentje die bij spanning en ontspanning een rol speelt. Dat zijn geen wondermiddelen; het zijn gewoon meewerkers in je lichaam. Cofactoren noemen we dat: stoffen die processen mogelijk maken. En je haalt ze in de eerste plaats uit je eten. Tot slot Wat ik je meegeef: pak niet alles tegelijk. Kies uit dit artikel twee of drie dingen en houd die 4 weken vol. Je huid vernieuwt zich in weken, niet in dagen, dus geef het die tijd voordat je conclusies trekt. In het volgende artikel ga ik in op de dingen die je zelden hoort, en die toch verrassend vaak meespelen. Denk aan je vertering, je lever, en de fouten die veel mensen aan de buitenkant maken zonder het door te hebben. Lees ook De vergeten oorzaak van acne Wat niemand je vertelt over acne (maar je wél moet weten) Welke voedingsstoffen ik belangrijk vind voor de huid
LEES MEER
Welke voedingsstoffen ik belangrijk vind voor de huid
◷ 7 min leestijdIn de drie voorgaande artikelen zijn er nogal wat voedingsstoffen langsgekomen. In het eerste ging het over insuline en de bloedsuiker, in het tweede over de essentiële vetzuren en over de stoffen die bij spanning en herstel meedoen, en in het derde over vitamine A en zink als de twee die in mijn vak bij de huid altijd bovenaan staan. In dit laatste artikel zet ik ze voor je op een rij, vertel ik waar je ze uit je voeding haalt, en laat ik zien hoe wij ze bij ScKIN hebben samengebracht. Waarom ik altijd bij voeding begin Even vooraf, want ik wil hier eerlijk over zijn. Er is geen enkel middel dat een dag met zes eetmomenten, weinig slaap en veel spanning ongedaan maakt. Die stukken uit de vorige artikelen zijn het fundament, en daar begint het. Wat wel zo is: je lichaam werkt niet met losse stoffen, maar met processen waarin heel veel stoffen tegelijk meedoen. Cofactoren noemen we die, meewerkers eigenlijk. En als er ergens in zo'n keten een schakeltje ontbreekt, dan stokt het proces, hoeveel je ook van dat ene neemt. Dat is precies waarom ik zelden één losse stof adviseer en liever kijk naar de breedte. De stoffen op een rij, en wat ze doen Ik zet ze hieronder neer met wat er over hun rol is vastgesteld. In gewone taal, zodat je het kunt volgen. Vitamine A. Vitamine A is belangrijk voor de huid en voor het behoud van een gezonde huid en slijmvliezen. Vitamine A draagt bij aan een normale celdifferentiatie en ondersteunt het immuunsysteem. Je haalt het uit lever en ei, en als voorloper uit wortel, pompoen, zoete aardappel en donkergroene bladgroente.1 Zink. Zink is belangrijk voor de huid en ondersteunt het herstellend vermogen van de huid. Zink draagt daarnaast bij aan een normale celdeling, aan een normale hormoonhuishouding en aan de normale weerstand tegen stress, en het ondersteunt het immuunsysteem. Bronnen zijn vlees, schaaldieren, noten, pitten en zaden.2 Vitamine C. Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid, en helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit. Het ondersteunt het immuunsysteem en draagt bij tot een verbetering van ijzeropname. Je vindt het in paprika, kiwi, bessen en citrus.3 Vitamine E. Vitamine E helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade. Dat is dat Pac-Man-verhaal uit het vorige artikel. Bronnen zijn noten, zaden en koudgeperste oliën.4 Selenium. Selenium helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade en draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem. Paranoten zijn de bekendste bron, daarnaast vis en ei.5 Vitamine D. Vitamine D draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem en speelt een rol bij het normale verloop van de celdeling. In Nederland komt die vooral van de zon, en in de winter is dat nou eenmaal karig.6 Chroom. Chroom helpt het bloedsuikergehalte normaal te houden en draagt bij aan een normaal koolhydraatmetabolisme. Als je het eerste artikel hebt gelezen, snap je waarom ik deze erbij zet.7 Vitamine B5. Vitamine B5 draagt bij aan de normale weerstand tegen stress en helpt om moeheid en vermoeidheid te verminderen. Het derde deel uit artikel twee, dus.8 Jodium. Jodium helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en levert een bijdrage aan een normale werking van de schildklier.9 Biotine. Biotine helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en draagt bij aan het behoud van een normale huid.10 Als je dit rijtje zo ziet, valt meteen op hoe verschillend de bronnen zijn. Paranoten, paprika, zeewier, ei, groene bladgroente, schaaldieren, koudgeperste olie. Eén product dekt dat nooit. Variatie is dus echt geen modewoord, het is gewoon praktisch. Hoe wij die stoffen bij ScKIN hebben samengebracht Nou, en dan kom ik bij het product waar ik best wel trots op ben, want hier zit een hoop denkwerk in. ScKIN Control+ is de formule waarin precies deze stoffen bij elkaar zitten. Per dagdosering van drie tabletten krijg je vitamine A, vitamine C, vitamine D3, vitamine E, vitamine B5, biotine, zink, selenium, jodium en chroom. Daarnaast bevat Control+ 2000 mg MSM en 150 mg lactoferrine, een lichaamseigen eiwit dat van nature voorkomt in slijmvliezen en speeksel, aangevuld met mariadistel, groene thee extract en gember als onderdeel van de complete formule. Control+ is samengesteld op basis van de kPNI-verbinding huid, darm en immuunsysteem, en dat is precies de rode draad die je in deze hele reeks bent tegengekomen. Waar het bij die vitaminen en mineralen om gaat, staat hierboven al: vitamine A is belangrijk voor de huid, zink ondersteunt het herstellend vermogen van de huid en draagt bij aan een normale hormoonhuishouding, vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid, vitamine E en selenium helpen de cellen beschermen tegen oxidatieve schade, vitamine D draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem, chroom helpt het bloedsuikergehalte normaal te houden, en vitamine B5 draagt bij aan de normale weerstand tegen stress.1,2,3,4,5,6,7,8 Zie het als een brede basis onder je dag, naast alles wat je met je voeding, je slaap en je verzorging doet. Een aanvulling op goed eten, geen vervanging ervan. Bekijk Control+ Hoe je het praktisch inneemt De dagdosering is drie tabletten. Wat ik belangrijk vind: bouw rustig op. In de eerste week neem je één tablet per dag, in de tweede week twee, en vanaf de derde week drie. Zo geef je je lichaam de tijd om eraan te wennen, en dat gaat een stuk prettiger dan meteen in het diepe springen. Nog een paar dingen die je moet weten. Control+ is niet geschikt voor kinderen onder de tien jaar, en ook niet voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven. Gebruik het niet samen met Super Greens+. En als je onder behandeling bent of medicijnen gebruikt, overleg dan altijd even met een deskundige voordat je begint. Dat zeg ik niet voor de vorm; ik meen het gewoon. Tot slot Als je één ding meeneemt uit deze reeks, laat het dan dit zijn: kijk naar het geheel, en geef het tijd. Het aantal eetmomenten, je nachtrust, de ruimte in je dag, de vetten op je bord, en daarbovenop een brede basis aan bouwstoffen. Dat is minder spannend dan één snelle oplossing, en het is wel wat er in mijn ervaring blijft werken. Kies een paar dingen uit deze artikelen, houd ze een aantal weken vol, en kijk pas daarna terug. Ik reken zelf met een periode van zo'n twaalf weken. En heb je een vraag over wat bij jou past, vraag dan gerust advies. We helpen je heel graag verder. Nou, een hele fijne dag. 1 Vitamine A is belangrijk voor de huid, voor het behoud van een gezonde huid en slijmvliezen, draagt bij aan een normale celdifferentiatie en ondersteunt het immuunsysteem.2 Zink is belangrijk voor de huid, ondersteunt het herstellend vermogen van de huid, draagt bij aan een normale celdeling, aan een normale hormoonhuishouding en aan de normale weerstand tegen stress, en ondersteunt het immuunsysteem.3 Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid, helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit, ondersteunt het immuunsysteem en draagt bij tot een verbetering van ijzeropname.4 Vitamine E helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade.5 Selenium helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade en draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem.6 Vitamine D draagt bij aan de normale werking van het immuunsysteem en speelt een rol bij het normale verloop van de celdeling.7 Chroom helpt het bloedsuikergehalte normaal te houden en draagt bij aan een normaal koolhydraatmetabolisme.8 Vitamine B5 draagt bij aan de normale weerstand tegen stress en helpt om moeheid en vermoeidheid te verminderen.9 Jodium helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en levert een bijdrage aan een normale werking van de schildklier.10 Biotine helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en draagt bij aan het behoud van een normale huid.Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook De vergeten oorzaak van acne Hoe voeding, slaap en prikkelverwerking invloed hebben op acne Wat niemand je vertelt over acne (maar je wél moet weten)
LEES MEER
Wat niemand je vertelt over acne (maar je wél moet weten)
◷ 7 min leestijd We hebben in de eerste twee artikelen gekeken naar wat er in de huid gebeurt, naar insuline en eetmomenten, en naar voeding, slaap en prikkelverwerking. Nu wil ik de dingen langslopen die je zelden hoort, maar die in mijn werk opvallend vaak meespeelden. Dit is het artikel waarvan ik hoop dat je bij minstens één stuk denkt: hé, dat wist ik niet. 1. Je vertering doet meer mee dan je denkt Binnen de kPNI kijken we altijd naar hoe systemen met elkaar praten, en de verbinding tussen je vertering en je huid is daar een mooi voorbeeld van. Het zijn allebei grensgebieden: plekken waar je lichaam contact maakt met de buitenwereld. En wat op de ene grens gebeurt, is niet los te zien van de andere. Wat gaat daar vaak scheef? Te veel eten, te vaak eten, en te veel suiker. Daardoor verandert het milieu in je darm, en bacteriën en gisten die daarvan houden krijgen meer ruimte. Een antibioticakuur kan hetzelfde effect hebben, want die ruimt niet alleen op wat je kwijt wilt, maar ook wat je juist graag houdt. En dan is er nog het punt van de vezels: veel mensen eten er te weinig van, terwijl vezels precies zijn wat je vertering nodig heeft om rustig door te lopen. Praktisch: bouw vezels langzaam op, want als je van weinig naar veel gaat, krijg je een opgeblazen gevoel en dan haak je af. Peulvruchten, groente, fruit, volkoren producten, en eventueel psylliumvezels die je in kleine stapjes opbouwt. En als je een antibioticakuur hebt gehad, geef je vertering daarna extra aandacht in plaats van gewoon door te gaan alsof er niets is gebeurd. 2. Je lever verwerkt de hele dag door, en soms loopt het vol Dit is er eentje waar ik graag over vertel met de lopende band erbij, want dan snapt iedereen het meteen. Je lever verwerkt van alles: stoffen uit je voeding, resten van hormonen, medicijnresten, dingen uit je omgeving. Dat gaat in twee stappen. In de eerste stap worden stoffen omgebouwd naar een tussenvorm, en in de tweede stap worden ze zo verpakt dat je lichaam ze kwijt kan. Je moet je dat voorstellen als een lopende band met halverwege een sluisdeur. Als de eerste stap heel hard draait maar de tweede stap het niet bijhoudt, dan ontstaat er file voor die sluis. En dan blijven er tussenvormen rondhangen die je liever niet lang laat liggen. Wat heeft dat met je huid te maken? Je huid is ook een uitscheidingsorgaan. Als de gewone routes het druk hebben, springt je huid bij. Ik zeg wel eens: je huid werkt mee als het elders krap wordt. Dat is precies waarom leefstijl, weinig beweging, weinig drinken en een eenzijdig eetpatroon zich uiteindelijk ook op je gezicht kunnen laten zien. Praktisch: drink verspreid over de dag genoeg, beweeg dagelijks en zweet af en toe echt, eet kruisbloemige groenten zoals broccoli, bloemkool en spruiten, en neem eens brandnetelthee of gemberthee. Dat zijn eenvoudige dingen die de gewone routes gewoon wat lucht geven. 3. De huid maakt niet meer hormonen aan, hij luistert alleen beter Ik herhaal dit punt uit het eerste artikel bewust, omdat het zo vaak misgaat in de uitleg. Bij acne is de hoeveelheid androgenen meestal niet groter. Wat anders is, is dat de talgklier gevoeliger is geworden voor het signaal. En die androgenen doen meer dan alleen de talgproductie aanzetten. Ze stimuleren ook de groei van huidcellen en ze remmen het loslaten van de dode huidcellen, waardoor de uitgang van het kliertje eerder verstopt raakt. Daarnaast zorgen ze ervoor dat de huid gevoeliger reageert op ontsteking, en ze maken de beschermlaag van de huid wat zwakker. Vier effecten die op elkaar stapelen, van dezelfde hormoongroep. Wat dat praktisch betekent: alles wat de gevoeligheid van die ontvanger beïnvloedt, is de moeite waard. En daarmee ben je terug bij insuline, slaap en spanning uit de vorige artikelen. Het is niet toevallig dat die dingen steeds terugkomen; ze grijpen allemaal op hetzelfde punt aan. 4. Wat je aan de buitenkant doet, kan het onbedoeld erger maken Dit onderdeel is misschien wel het meest praktische van dit artikel, want hier zie ik de meeste goedbedoelde fouten. Te veel ontvetten. De logica is begrijpelijk: de huid voelt vet, dus je wilt hem schoon. Maar sterk ontvettende reinigers en alcoholhoudende producten halen de beschermlaag weg, en dan gaat de huid dat compenseren. Je krijgt dan precies het tegenovergestelde van wat je wilde. Mild reinigen met lauw water, twee keer per dag, is genoeg. Minerale oliën in je crème. Kijk eens op het etiket naar namen als paraffinum liquidum, mineral oil en petrolatum. Die leggen een afsluitend laagje op de huid, en dat is voor deze huid niet handig. Kies liever zuivere producten met een korte, begrijpelijke ingrediëntenlijst. Te veel actieve stoffen tegelijk. Sterke actieve producten kunnen heel goed werken, maar niet allemaal tegelijk op een huid die al overprikkeld is. Bouw af naar één product en gebruik dat minder vaak. Als de huid rustiger is, kun je altijd weer opbouwen. Zelf uitknijpen. Ondeskundig manipuleren van een puist of een mee-eter kan leiden tot littekens en tot een heftiger ontsteking dan je had. Laat dat over aan iemand die weet wat hij doet, en houd zelf je handen erbuiten. De zonval. Zon werkt ontstekingsremmend en verdikt de huid, waardoor het in een vakantie vaak beter lijkt te gaan. Alleen zit er een adder onder het gras: door die verdikte hoornlaag kan er daarna minder makkelijk iets naar buiten, en dan komt het een paar weken later als een boemerang terug. Dus geniet van de zon, bescherm je goed, en laat je hoornlaag niet te veel verdikken. 5. De twee voedingsstoffen die in mijn vak altijd bovenaan staan Als je in de literatuur over de huid duikt, kom je bij een heleboel stoffen uit. Maar er zijn er twee die er in mijn vakgebied echt uitspringen als het over opbouw en herstel van de huid gaat: vitamine A en zink. Vitamine A is betrokken bij de opbouw, het herstel en het functioneren van de huid, en heeft daarnaast een rol bij de slijmvliezen en bij de celdifferentiatie, dus bij hoe cellen zich ontwikkelen tot wat ze moeten worden. Zink is betrokken bij opbouw en herstel, bij de celdeling, en het speelt daarnaast mee in je afweer en in je hormoonhuishouding. Wat ik zo mooi vind: dit zijn precies de drie processen die in deze hele reeks zijn langsgekomen. Je afweer, de aanmaak van boodschapperstoffen uit vetzuren, en je vertering. Vitamine A en zink doen daar alle drie in mee. Daarnaast zijn er de stoffen die je cellen beschermen tegen oxidatieve schade, zoals vitamine E en selenium. Je moet je vrije radicalen voorstellen als een soort Pac-Man die door je weefsel heen hapt; die beschermende stoffen zijn wat dat afremt. En vitamine C, dat betrokken is bij de vorming van collageen, het bouwmateriaal dat je huid stevigheid geeft. Deze stoffen haal je in de eerste plaats uit je eten. Vitamine A uit lever, ei en, als voorloper, uit oranje en donkergroene groenten. Zink uit vlees, schaaldieren, noten en pitten. Vitamine C uit paprika, kiwi en bessen. Vitamine E uit noten, zaden en goede oliën. Selenium uit paranoten, vis en ei. 6. En dan het punt van de tijd Tot slot iets waar ik altijd op hamer, want het is misschien wel het belangrijkste: geef het tijd. Je huid vernieuwt zich in een cyclus van een aantal weken. Als je vandaag iets verandert, zie je dat niet volgende week. Ik reken zelf altijd met een periode van zo'n twaalf weken voordat ik echt terugkijk en beoordeel wat er is gebeurd. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, en het is wel hoe het werkt. Bovendien scheelt het je een hoop teleurstelling, want de meeste mensen haken af op week drie terwijl er onderhuids allang iets aan het veranderen is. In het laatste artikel van deze reeks zet ik de voedingsstoffen die in deze artikelen zijn langsgekomen op een rij, en vertel ik welke ik zelf belangrijk vind voor de huid en waarom. Lees ook De vergeten oorzaak van acne Hoe voeding, slaap en prikkelverwerking invloed hebben op acne Welke voedingsstoffen ik belangrijk vind voor de huid
LEES MEER
