◷ 10 min leestijd
Gehydrolyseerd viscollageen is de laatste jaren enorm populair geworden in de wereld van huid, haar en vitaliteit. En ik snap dat wel, want het is een van de meest fijne vormen van collageen om je lichaam bouwstoffen aan te bieden. In deze uitgebreide gids neem ik je mee in wat gehydrolyseerd viscollageen eigenlijk is, hoe het verschilt van andere collageenvormen, waar je op mag letten als je een goed supplement kiest, en hoe je het rustig inpast in je dagelijkse ritme. Zodat je precies begrijpt wat je in huis haalt en waarom.
Ik ben Caroline de Haas, gespecialiseerd in orthomoleculaire geneeskunde en kPNI. Ik werk al jaren met huid van binnenuit, en collageen is daarbij een van de bouwstoffen waar ik het het vaakst over heb. Laten we bij het begin beginnen.
Wat is gehydrolyseerd viscollageen eigenlijk?
Collageen is het meest voorkomende eiwit in ons lichaam. Je moet je voorstellen dat het een soort lijmstof is die structuur en vorm geeft aan je huid, je haar, je nagels, je bindweefsel, je pezen en zelfs je bloedvatwanden. Het is opgebouwd uit aminozuren die in een lange, gedraaide streng zitten, een beetje zoals een stevig gevlochten touw.
Gehydrolyseerd viscollageen is collageen dat afkomstig is uit vis en dat via een proces dat hydrolyse heet in kleinere stukjes is geknipt. Die kleine stukjes noemen we collageenpeptiden. Doordat ze een laag moleculair gewicht hebben, worden ze gemakkelijk opgenomen in de dunne darm en zijn ze snel beschikbaar voor je lichaam om als bouwstof in te zetten. Dat is precies waarom deze vorm zo geliefd is: het is als het ware hapklaar aangeboden.
Marine collageen en gehydrolyseerd viscollageen worden vaak door elkaar gebruikt. Strikt genomen verwijst marine collageen naar de herkomst, namelijk uit zee, en gehydrolyseerd naar de bewerking tot peptiden. De meeste goede viscollageenproducten zijn allebei: uit vis én gehydrolyseerd voor een fijne opname.
Collageen is een bouwstof, geen wondermiddel
Ik zeg altijd: collageen is een bouwstof die je aan je lichaam aanbiedt. Je huid maakt haar eigen collageen aan in kleine fabriekjes die we fibroblasten noemen. Die fibroblasten maken niet alleen collageen, maar ook elastine en proteoglycanen, de stoffen die samen je bindweefsel vullen en soepel houden. Wat jij eet en aanbiedt, is het materiaal waar zij mee werken.
Een aantal aminozuren speelt daarin een hoofdrol. Glycine is het allerkleinste aminozuur dat er is, en het zit op elke derde plek in de collageenstreng. Best bijzonder als je bedenkt dat ongeveer een derde van je bindweefsel uit glycine bestaat. Proline en lysine zorgen samen voor de stabiliteit van de gedraaide helix, de vorm die collageen zo sterk maakt. Deze bouwstoffen haal je uit je voeding, uit vis, vlees, eieren, peulvruchten, en dus ook uit een gehydrolyseerd viscollageen.
En dan het mooie: die fibroblasten werken overdag beter dan 's nachts, en bindweefsel wil belast worden. Beweging, voldoende eiwit in je voeding en de juiste bouwstoffen vormen samen de basis. Ik zeg wel eens: if you don't use it, you lose it.
Wat breekt je collageen af?
Vanaf ongeveer je 25e begint je natuurlijke collageenaanmaak rustig af te nemen. Na je 30e verlies je gemiddeld 1 tot 3 procent per jaar, wat tussen je 30e en je 40e kan oplopen tot zo'n 10 tot 30 procent minder collageen in je huid en bindweefsel. En dat zie je, en voel je vaak ook.
Er zijn een paar dingen die dit proces versnellen, en het is fijn om die te kennen:
- Suiker en glycatie. Alles wat op -ose eindigt is een suiker. Bij glycatie plakken suikers zich als het ware vast aan je collageenvezels, waardoor die stugger worden en sneller breken. Vergelijk het met een appel die net geplukt is en mooi stevig, tegenover een appel die drie weken op de fruitschaal ligt.
- Roken. Sigarettenrook activeert een enzym dat MMP-1 heet, en dat enzym knipt je collageen in de huid juist af.
- Te veel zon. UV-licht is ontstekingsuitlokkend en versnelt huidveroudering. Elastine, de veerkrachtvezel, is er extra gevoelig voor.
- Stress. Het stresshormoon cortisol breekt eiwitten uit bindweefsel af, en zet een rem op de opbouw van binnenuit.
- Weinig bouwstoffen aanbieden. Zonder voldoende eiwit en de juiste aminozuren heeft je lichaam simpelweg minder materiaal om mee te werken.
Als je dit weet, snap je ook meteen waarom collageen zo veel meer is dan een cosmetisch verhaal. Het gaat om de fundering van je weefsels.
Viscollageen versus rundercollageen
Niet elk collageensupplement is hetzelfde. De herkomst, het type en het moleculaire gewicht bepalen hoe fijn je lichaam het opneemt. Grofweg zijn dit de veelgebruikte bronnen:
- Viscollageen (marine collageen) heeft een aanzienlijk lager moleculair gewicht dan rundercollageen, waardoor het sneller en fijner wordt opgenomen. Het is van nature rijk aan type I collageen, het type dat het meest voorkomt in huid, haar en nagels.
- Rundercollageen bevat naast type I ook type III, maar is vaak minder zuiver en minder gemakkelijk opneembaar.
- Kipcollageen wordt soms ingezet met de nadruk op type II, dat vooral in kraakbeen zit.
Van alle collageen in je lichaam is ongeveer 90 procent type I. Dat vind je terug in je huid, haren, nagels, gewrichten, bloedvatwanden, spieren, botten, pezen en ligamenten. Juist daarom is een viscollageen dat rijk is aan type I zo interessant als je van binnenuit met je huid wilt werken.
Er is nog een reden waarom mijn voorkeur uitgaat naar vis. Rundercollageen kan sporen bevatten van een suikerachtig molecuul dat Neu5Gc heet. Ons lichaam maakt dit zelf niet aan en herkent het als lichaamsvreemd, wat bij regelmatige inname een immuunreactie kan geven die in wetenschappelijke studies in verband wordt gebracht met chronische ontstekingsprocessen. Vis bevat dit niet, en dat maakt het voor mij een rustigere keuze.
Waarom bouwstof alleen niet genoeg is: de cofactoren
Hier komt eigenlijk het belangrijkste. Je kunt je lichaam nog zo veel collageenpeptiden aanbieden, maar zonder de juiste helpers kan het er weinig mee. Die helpers noemen we cofactoren, vitamines en mineralen die meewerken in het proces. En daar zijn wél mooie, onderbouwde dingen over te zeggen.
Vitamine C is de bekendste. Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid.¹ Daarnaast helpt vitamine C de cellen beschermen tegen oxidatieve schade, wat fijn is omdat oxidatie een van de dingen is die veroudering in de hand werkt.
Ook mineralen doen mee. Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit² en houdt daarbij het haar sterk. Koper draagt bij tot de instandhouding van normaal bindweefsel.³ Mangaan draagt bij tot de normale vorming van bindweefsel.⁴ En voor je haar en nagels: biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en normale nagels.⁵
Zie je hoe dit past? De bouwstof en de helpers horen bij elkaar. Ik geef mijn klanten daarom altijd mee: je huid heeft niet alleen bakstenen nodig, maar ook het gereedschap om ze te gebruiken.
ScKIN Collagen+: bouwstof én cofactoren in één
Vanuit precies dat idee is onze ScKIN Collagen+ opgebouwd. Waar de meeste collageensupplementen bestaan uit collageen met wat vitamine C, hebben wij een formule gemaakt met 32 ingrediënten die samenwerken. Dat is een bewuste keuze: bouwstof en cofactoren horen nu eenmaal bij elkaar.
De basis is 6000 mg zuivere viscollageenpeptiden per dagdosering, van het merk Naticol, gewonnen uit duurzaam gevangen wilde vis en met een laag moleculair gewicht voor een fijne opname. Daaromheen zitten onder andere vitamine C, zink, koper, mangaan en biotine als cofactoren, aangevuld met hyaluronzuur, de aminozuren L-glutamine, L-lysine en L-arginine, en een mix van planten en enzymen. Geen suiker, geen smaakstoffen, geen vulmiddelen. Alleen wat je huid en bindweefsel van binnenuit kunnen gebruiken.
Ik moet er soms zelf om lachen, want het is eigenlijk wat je normaal in acht tot tien losse producten bij elkaar zou zoeken, nu in één maatschep per dag. Dat maakt het gewoon fijn vol te houden, en dat is precies wat telt.
Hoe gebruik je gehydrolyseerd viscollageen?
Consistentie is echt het toverwoord. Los je dagelijkse dosis op in water, een sapje of een smoothie, bij voorkeur in de ochtend op een lege maag of bij het ontbijt. Roer of shake het goed door. Doe het niet in warme dranken zoals koffie of thee, want de mineralen en vitamines houden van koud tot lauw.
Qua hoeveelheid werk ik graag met de leeftijd mee, omdat de behoefte verandert:
- Onder de 30 jaar: ongeveer 1/3 maatschep per dag als preventieve ondersteuning van je collageenaanmaak.
- 30 tot 40 jaar: ongeveer 1/2 tot 1 maatschep per dag, wanneer je aanmaak begint af te nemen.
- Boven de 40 jaar: 1 volle maatschep per dag voor een ruimere ondersteuning van huid, bindweefsel en herstelvermogen.
Combineren mag prima. Gehydrolyseerd viscollageen laat zich naast eiwitshakes en andere supplementen gebruiken, zolang je een beetje op je totale eiwitinname let. En voor de zekerheid: heb je een visallergie, dan is viscollageen niet geschikt voor jou.
Waar let je op bij het kiezen van een goed product?
Kwaliteit herken je aan meer dan de voorkant van de verpakking. Kijk of de leverancier transparant is over de herkomst, de vissoort en de testresultaten op zware metalen. Let op het moleculaire gewicht en het aandeel type I collageen. Kies voor een product zonder onnodige zoetstoffen of aroma's. En kijk of er cofactoren zoals vitamine C, zink en koper in zitten, want die maken het verschil tussen alleen aanbieden en écht kunnen benutten. Een fijn viscollageen lost mooi op, klontert weinig en heeft geen uitgesproken vissmaak.
Geef je huid de tijd
Dit vind ik een van de belangrijkste dingen om mee te geven. Je huid vernieuwt zich in haar eigen tempo, en dat gaat langzamer dan we soms zouden willen, omdat de huid van nature vrij slecht doorbloed is. Bindweefsel en collageenopbouw vragen simpelweg tijd. Ik reken daarom met een periode van zo'n 12 weken voordat je rustig kunt reflecteren op hoe het voor jou werkt, en bij een wat oudere huid mag je die tijd ruimer nemen.
Wat ik veel hoor, is dat mensen al eerder iets merken aan hun energie, hun nagels of hoe ze in hun vel zitten, nog voordat ze iets zien. Dat is logisch, want je darmen en je energiesystemen reageren vaak wat sneller dan je huid. Geef jezelf dus geduld en maak er een klein dagelijks ritueel van. Ik zeg altijd: je bouwt niet aan een snelle piek, je bouwt aan een stevige basis.
Combineer het met vitamine C uit je voeding, zoals citrus en bessen, drink voldoende water, beweeg, bescherm je huid tegen te veel zon en probeer suikers een beetje te beperken. Dan geef je je lichaam de mooiste voorwaarden om met de aangeboden bouwstoffen aan de slag te gaan. Van binnenuit, stap voor stap.
We helpen je heel graag verder als je wilt weten wat bij jou past. Een hele fijne dag.
¹ Vitamine C (500 mg, 625% RI): EFSA-goedgekeurde gezondheidsclaim.
² Zink (25 mg, 250% RI): EFSA-goedgekeurde gezondheidsclaim.
³ Koper (2 mg, 200% RI): EFSA-goedgekeurde gezondheidsclaim.
⁴ Mangaan (2 mg, 100% RI): EFSA-goedgekeurde gezondheidsclaim.
⁵ Biotine (50 mcg, 100% RI): EFSA-goedgekeurde gezondheidsclaim.
