ScKIN Journal
De ongemakken na een maagverkleining, en wat er in de praktijk helpt
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel keken we naar wat er van binnen verandert na een maagverkleining. Nu wil ik het over de dagelijkse praktijk hebben, want dat is waar je in de eerste periode het meest mee bezig bent. Je lichaam is aan het wennen aan een nieuwe manier van eten, en dat gaat met vallen en opstaan. Hieronder loop ik langs de ongemakken die ik het vaakst hoor, en bij elk daarvan geef ik je iets praktisch mee. Je hoeft niet alles tegelijk te doen. Pak eruit wat op dit moment bij je past. Sneller vol, en soms overvallen door dat gevoel Het eerste waar bijna iedereen tegenaan loopt, is hoe snel je nu vol zit. Een paar happen en het is genoeg. Als je te snel dooreet, voelt dat meteen ongemakkelijk. De praktische sleutel hier is tempo. Neem kleine happen, kauw echt goed, en leg tussendoor je bestek even neer. Zo geef je je lichaam de tijd om het seintje van verzadiging door te geven, en dat seintje komt nu veel eerder dan je gewend was. Een snelle hap die zich meteen wreekt Veel mensen merken dat sterk zoete of heel snelle happen na de ingreep anders vallen dan vroeger. Je kunt je er wat draaierig of beroerd van gaan voelen. Dat is een bekend verschijnsel na een maagverkleining. Wat helpt, is kiezen voor voeding die je lichaam rustiger verwerkt: begin je maaltijd met wat eiwit, combineer met vezels, en wees voorzichtig met losse zoete dranken. Je merkt zelf vrij snel welke dingen je beter even laat liggen. Drinken en eten uit elkaar halen Een tip die klein klinkt maar in de praktijk veel scheelt: drink niet te veel tijdens het eten. Je maag heeft nu weinig ruimte, en als die ruimte volloopt met drinken, is er geen plek meer voor je maaltijd. Probeer je slokjes water vooral tussen de maaltijden door te nemen, en niet er middenin. Zo houd je de ruimte die je hebt beschikbaar voor je eten. Energie die door de dag heen wegzakt Iets wat ik vaak terughoor, is dat de energie in deze periode wisselt. Dat is niet zo gek. Je eet minder, je lichaam is druk met wennen, en je bent vaak ook mentaal aan het schakelen. Wat hierbij helpt, is regelmaat: liever een paar kleine momenten van eten verspreid over de dag dan twee grote die je toch niet wegkrijgt. En gun jezelf rust. Je bent herstellende, ook al zie je dat aan de buitenkant misschien niet. Ik wil hier alvast een klein bruggetje leggen naar iets waar ik later in deze reeks op terugkom. Je lichaam maakt energie vrij in kleine energiefabriekjes in je cellen, en daar hebben een paar B-vitamines een rol in als meewerkers. Ook je zenuwstelsel leunt op diezelfde groep. Ik noem dat hier bewust op stofniveau, zonder er nu al iets bij te pakken, omdat het straks helpt om het grotere geheel te snappen. Hoe een bord er nu uitziet Veel mensen vinden het in het begin lastig om in te schatten hoeveel er nog op hun bord past. Een praktische manier om daarnaar te kijken: begin klein, en bouw op als je merkt dat het goed gaat. Zet je eiwit voorop, doe daar wat groente bij, en houd het geheel overzichtelijk. Liever een klein bord dat je helemaal opeet dan een groot bord waar je van schrikt. En eet met een klein bordje of schaaltje in plaats van een groot dinerbord, dat helpt je oog om een kleine portie als een volle maaltijd te zien. Kleine dingen, maar ze maken het rustiger in je hoofd. Luister naar de signalen van je lichaam Je lichaam geeft in deze fase heel duidelijk aan wat het wel en niet prettig vindt, alleen spreekt het een nieuwe taal die je nog aan het leren bent. Het kan helpen om een tijdje kort bij te houden wat je eet en hoe je je erna voelt. Niet om streng voor jezelf te zijn, maar om patronen te herkennen. Je ziet dan vanzelf welke maaltijden goed vallen en bij welke je lichaam even protesteert. Die informatie is goud waard, ook in je gesprekken met je diëtist. Veranderende smaak en minder trek Sommige mensen merken dat eten in de eerste maanden anders smaakt, of dat de trek een tijd weg is. Dat kan verwarrend zijn, zeker als je jezelf voorneemt om juist goed te eten. Maak het jezelf dan niet te ingewikkeld. Kleine, voedzame maaltijden die je wel wegkrijgt, zijn op dit moment waardevoller dan een perfect bord dat je half laat staan. Het went, en je trek komt meestal in een rustiger vorm weer terug. Je haar dat dunner kan aanvoelen Dit is een ongemak dat veel mensen na een maagverkleining bezighoudt: het haar kan in de maanden na de ingreep dunner aanvoelen. Ik noem het hier bewust, omdat het vervelend is om mee te maken en het fijn is om te weten dat je er niet de enige in bent. Het hangt samen met de grote omslag die je lichaam doormaakt in deze periode. Het beste wat je kunt doen, is je zorgteam en je diëtist hierin volgen, want zij kijken naar het hele plaatje en naar jouw waarden. Ik doe hier bewust geen losse belofte over, want dat zou niet eerlijk zijn. Geef jezelf tijd om te wennen Ik wil ook iets zeggen over het deel dat je niet op een bordje ziet. Een maagverkleining verandert je verhouding tot eten, en dat is niet alleen een lichamelijke omschakeling. Eten was voor je misschien troost, gezelligheid of een vast ritme, en dat verandert nu allemaal tegelijk. Het is heel normaal als dat af en toe schuurt. Wees daarin mild voor jezelf. Je bent iets groots aan het leren, en dat gaat met kleine stapjes vooruit en af en toe eentje terug. Dat hoort erbij, en het zegt niets over of je het goed doet. Leun op je diëtist en je zorgteam Dat brengt me bij de belangrijkste praktische tip van dit artikel. Je staat er niet alleen voor. Je diëtist en je behandelteam zijn er juist voor deze fase, en zij kennen jouw situatie. Alles wat ik hier deel is algemeen en bedoeld om je te helpen begrijpen wat er speelt. De persoonlijke invulling, en zeker alles wat met je waarden en je suppletie te maken heeft, hoort bij hen thuis. In het volgende artikel zoom ik uit naar de langere termijn: wat vraagt je leefstijl van je als de eerste maanden voorbij zijn, en hoe blijf je je op je gemak en sterk voelen in je nieuwe ritme. Lees ook Wat er in je lichaam verandert na een maagverkleining Wat je leefstijl vraagt om op de lange termijn sterk te blijven Welke voedingsstoffen aandacht krijgen, en waar ze vandaan komen
LEES MEER
Wat er in je lichaam verandert na een maagverkleining
◷ 6 min leestijd Een maagverkleining is een grote stap. Je hebt er waarschijnlijk lang over nagedacht, veel voor moeten regelen en een heel traject voor doorlopen. Ik vind het belangrijk om daar meteen bij het begin iets over te zeggen, want mensen die deze weg gaan worden nog te vaak op hun gewicht beoordeeld. Dat laat ik hier helemaal buiten. In dit artikel gaat het puur over je lichaam, en over wat er praktisch verandert nadat de ingreep is gedaan. Zodat je begrijpt waarom je zorgteam je op bepaalde dingen let, en waarom die aandacht gewoon bij je nieuwe situatie hoort. Er zijn verschillende soorten ingrepen Voordat ik naar de binnenkant ga, is het goed om te weten dat een maagverkleining niet één ding is. Bij de ene ingreep wordt je maag kleiner gemaakt, bij de andere loopt de route van je voeding ook nog eens net iets anders dan daarvoor. Voor het gevoel van sneller vol zitten maakt dat op de dag zelf weinig verschil. Maar voor de manier waarop je lichaam voedingsstoffen uit je eten haalt, kan het wel verschil maken. Jouw zorgteam weet precies welke ingreep bij jou is gedaan, en stemt de nazorg daarop af. Het algemene verhaal hieronder geldt in grote lijnen voor allemaal. Je maag doet meer dan je denkt We zien de maag vaak als een soort opslagruimte: eten komt binnen, wordt even vastgehouden en gaat dan verder. Dat klopt, maar het is maar een deel van het verhaal. Je maag is eigenlijk een heel actief orgaan. Ze maakt maagzuur, ze kneedt je voeding fijn, en ze maakt een aantal stoffen aan die verderop in je lichaam nog belangrijk werk doen. Een van die stoffen wil ik er even uitlichten, omdat hij zo mooi laat zien hoe fijn afgesteld dit systeem is. In de wand van je maag worden namelijk kleine hoeveelheden van een speciaal helper-eiwit gemaakt. Je kunt dat zien als een soort begeleider. Sommige voedingsstoffen uit je eten kunnen pas een stuk verderop in je darm naar binnen worden gehaald als ze aan de hand van die begeleider worden meegenomen. Zonder dat schakeltje blijft zo'n voedingsstof gewoon voorbijkomen zonder dat je lichaam er veel mee kan. Wat er verandert na de ingreep Na een maagverkleining is je maag kleiner, en bij sommige ingrepen loopt de route van je voeding ook net iets anders dan daarvoor. Je merkt dat het eerste aan de buitenkant: je zit veel sneller vol, je eet kleinere porties, en je lichaam geeft eerder een seintje dat het genoeg is. Dat is precies de bedoeling van de operatie. Maar er verandert dus ook iets aan de binnenkant, op die plek waar het maagzuur en dat helper-eiwit worden gemaakt. Als de maag kleiner wordt, verandert die aanmaak mee. En daarmee verandert ook hoe makkelijk je lichaam bepaalde voedingsstoffen uit je eten kan halen. Niet omdat er iets mis is, maar simpelweg omdat de route korter en anders is geworden. Vitamine B12 als voorbeeld Het duidelijkste voorbeeld hiervan is vitamine B12. De manier waarop je lichaam die uit voeding haalt, is best een bewerkelijk proces. Je moet je dat voorstellen als een lopende band met een paar stappen achter elkaar. Er is maagzuur nodig om de B12 uit je voeding los te maken. Er is dat helper-eiwit uit de maagwand nodig om de vitamine te begeleiden. En helemaal aan het eind van je dunne darm, in een stuk dat het ileum heet, wordt de vitamine dan met die begeleider naar binnen gehaald. Je snapt al waar dit heen gaat. Als er aan het begin van die lopende band iets verandert, en dat gebeurt na een maagverkleining, dan verloopt de rest van de band ook anders. Je lichaam haalt vitamine B12 dan minder makkelijk uit gewone voeding. Dat is een bekend en goed onderzocht gegeven, en het is ook precies de reden dat je zorgteam hier vanaf het begin bovenop zit. Vitamine B12 is trouwens niet de enige. Ook een aantal andere voedingsstoffen leunt op datzelfde maagzuur en die eerste stappen. Denk aan ijzer, aan calcium en aan folaat. Ik noem ze even op stofniveau, zodat je het grotere plaatje ziet: het gaat niet om dat ene, het gaat om een groepje voedingsstoffen dat allemaal via de maag zijn weg begint. Waarom je zorgteam je bloedwaarden volgt Hier komt alles samen. Omdat de route in je lichaam is veranderd, houdt je behandelteam je bloedwaarden regelmatig in de gaten. Op basis daarvan stellen ze een suppletieschema voor je op, helemaal afgestemd op jouw situatie. Dat is standaard nazorg na een maagverkleining, en het hoort er gewoon bij. Het is geen teken dat er iets fout gaat, het is juist een teken dat er goed voor je gezorgd wordt. Wat ik je vooral wil meegeven: dit is een normaal onderdeel van je nieuwe situatie, geen mankement. Je lichaam doet gewoon zijn werk, alleen langs een kortere weg dan vroeger. En omdat die weg korter is, is het slim om te weten hoe het in elkaar zit, zodat je er zelf ook bewust mee omgaat. Dit is bekend, en daarom bestaat de nazorg Ik wil je nog even meegeven dat dit allemaal geen verrassing is voor de mensen die je begeleiden. De hele nazorg na een maagverkleining is er juist op ingericht dat je lichaam op een andere manier met voeding omgaat. De vaste controles, het suppletieschema, de gesprekken met je diëtist: het is geen extra dat er per ongeluk bij hangt, het is de bedoeling. Zo is het protocol opgebouwd, en dat is een geruststellende gedachte. Er is over nagedacht, en het is voorspelbaar. Wat jij zelf kunt doen in deze fase, is eigenlijk vrij overzichtelijk. Kom naar je afspraken, ook als je je goed voelt. Wees eerlijk over hoe het met je gaat. En probeer te begrijpen wat er speelt, want dat maakt het makkelijker om je aan de adviezen te houden. Daar is deze reeks ook voor bedoeld: niet om je iets te laten doen, maar om je te helpen snappen waarom je team doet wat het doet. Wat dit betekent voor jou De kern van dit eerste artikel is eigenlijk simpel. Een maagverkleining verandert niet alleen hoeveel je eet, maar ook hoe je lichaam voedingsstoffen uit dat eten haalt. Vitamine B12 is daarvan het duidelijkste voorbeeld, omdat de opname daarvan zo nauw met de maag samenhangt. Je zorgteam volgt dit voor je, en dat is waardevol. In het volgende artikel ga ik in op de ongemakken die veel mensen in de eerste periode na de ingreep tegenkomen, en op de praktische dingen die daarbij in mijn ervaring het meeste rust geven. Lees ook De ongemakken na een maagverkleining, en wat er in de praktijk helpt Wat je leefstijl vraagt om op de lange termijn sterk te blijven Welke voedingsstoffen aandacht krijgen, en waar ze vandaan komen
LEES MEER
Wat je leefstijl vraagt om op de lange termijn sterk te blijven bij maagverkleining
◷ 6 min leestijd De eerste maanden na een maagverkleining zijn vooral wennen en herstellen. Maar deze ingreep is geen tijdelijk project, het is een blijvende verandering. En dat betekent dat je op de langere termijn een aantal dingen een vaste plek in je leven geeft. In dit artikel neem ik je mee in wat je leefstijl van je vraagt als de drukke beginfase voorbij is. Rustig, en zonder dat het een last hoeft te worden. Je waarden laten volgen hoort er blijvend bij Laat ik met het belangrijkste beginnen, want dat wil ik nergens in deze reeks onder het tapijt schuiven. Na een maagverkleining blijft je behandelteam je bloedwaarden volgen, ook als je je goed voelt. Op basis daarvan schrijven zij je suppletie voor en stellen ze die bij waar nodig. Dat is hun werk, en dat is waardevol werk. Alles wat ik in deze artikelen deel is algemene voorlichting en vervangt dat niet. Zie het als achtergrond waarmee je de gesprekken met je zorgteam beter volgt, niet als iets wat ervoor in de plaats komt. Ik zeg dit met nadruk, omdat ik merk dat mensen die zich lekker voelen soms denken dat de controles wel wat minder kunnen. Juist die regelmaat is de kracht. Je waarden vertellen een verhaal dat je aan de buitenkant niet altijd ziet, en je team leest dat verhaal voor je. Eiwit als vaste basis onder je dag Als het om je eten gaat, is eiwit op de lange termijn een van je belangrijkste vrienden. Je eet nu kleinere porties, dus wat er op je bord ligt, mag tellen. Door bij elke maaltijd met wat eiwit te beginnen, geef je je lichaam bouwstoffen voor je spieren, je huid en je herstel. Denk aan ei, vis, zuivel, peulvruchten, of een goede eiwitbron die bij jou past. Je diëtist helpt je hierin een vorm te vinden die werkt. Blijf bewegen, en bouw wat kracht op Beweging doet in deze fase veel meer dan je zou denken. Het houdt je spieren sterk, het is goed voor je stemming, en het helpt je om je prettig te voelen in je veranderende lichaam. Je hoeft geen sportschoolheld te worden. Een dagelijkse wandeling, wat lichte krachtoefeningen, iets wat je leuk vindt en volhoudt: dat is precies genoeg. Regelmaat wint het hier van intensiteit. Waarom ik kracht apart noem: als je afvalt, verlies je niet alleen vet maar ook een deel spier, en juist die spieren wil je zoveel mogelijk behouden. Ze houden je sterk, ze helpen je stevig op je benen te staan, en ze dragen bij aan hoe fit je je door de dag voelt. Twee keer per week iets van lichte weerstand, met je eigen lichaamsgewicht of met lichte gewichten, is een mooie gewoonte om langzaam op te bouwen. Begin klein en laat het meegroeien met wat je aankunt. Variatie en rust, ook als het druk is Eet zo gevarieerd als je kleinere porties toelaten, en let op je nachtrust. Slaap is de tijd waarin je lichaam opruimt en herstelt, en dat blijft belangrijk, juist na een grote ingreep. En probeer ergens in je dag een moment te vinden waarop je echt even niks moet. Spanning kost je lichaam meer dan we vaak denken, en die momenten van rust zijn geen luxe, ze zijn onderhoud. Samen eten hoort er nog steeds bij Iets waar mensen op de lange termijn tegenaan lopen, is het sociale deel van eten. Een verjaardag, een etentje, de feestdagen: eten is bij ons verweven met gezelligheid, en jouw manier van eten is veranderd. Mijn tip is om je niet te laten meeslepen door wat er op tafel staat, maar ook niet te streng voor jezelf te zijn. Neem kleine porties van wat je lekker vindt, eet in je eigen tempo, en laat de aandacht vooral naar de mensen gaan. Je hoeft je niet te verstoppen achter je bord, en je hoeft ook niet mee te doen met alles. Er zit een prettige middenweg, en die vind je met een beetje oefening vanzelf. Wat ook helpt, is vooraf even bedenken hoe je het aanpakt als je ergens gaat eten. Niet uit angst, maar gewoon zodat je ontspannen aan tafel zit. Regelmaat en een klein plannetje geven rust, en rust is precies wat je op de lange termijn overeind houdt. Wat een aantal voedingsstoffen in je lichaam doet Nu wil ik iets dieper op de inhoud in, want in de vorige artikelen noemde ik een paar keer op stofniveau dat er voedingsstoffen zijn die na een maagverkleining extra aandacht krijgen. Ik leg graag uit wat die stoffen eigenlijk doen, want dan snap je waaróm je zorgteam ze in de gaten houdt. Vitamine B12 is er daar een van, en die doet in je lichaam een paar heel verschillende dingen tegelijk. In je cellen zitten kleine energiefabriekjes, de mitochondriën, waar je lichaam energie vrijmaakt uit je voeding. Vitamine B12 speelt daarin een rol als meewerker. Dat is geen korte oppepper zoals een kop koffie, maar iets wat meedraait in het dagelijkse werk van je energie. Daarnaast heeft vitamine B12 een rol bij je zenuwstelsel. Je moet je een zenuw voorstellen als een stroomdraad met een rubberen omhulsel eromheen. Dat omhulsel, de myelineschede, zorgt ervoor dat de signalen mooi en snel doorlopen. Vitamine B12 is betrokken bij het onderhoud van dat systeem. En ten slotte speelt B12 mee bij de aanmaak van rode bloedcellen, die de zuurstof door je lichaam vervoeren. Vitamine B12 werkt daarbij niet alleen. Folaat en vitamine B6 zijn een soort collega's die met dezelfde processen meewerken. Ze horen bij elkaar, een beetje zoals een groepje meewerkers dat samen een klus klaart. Ik vind het mooi om te zien hoe die stoffen op elkaar ingespeeld zijn, en het verklaart waarom ze vaak in één adem genoemd worden. Naar het laatste deel Wat ik je in dit artikel vooral wil meegeven: leefstijl na een maagverkleining is een kwestie van rustige, blijvende gewoontes. Je waarden laten volgen door je team, genoeg eiwit, blijven bewegen, variatie en rust. En daaronder zit die groep voedingsstoffen die extra aandacht verdient, met vitamine B12 voorop. In het laatste artikel van deze reeks vat ik samen welke voedingsstoffen dat precies zijn, waar ze in je voeding vandaan komen, en op welke plek een aanvulling in beeld kan komen. Altijd naast, en nooit in plaats van, wat je zorgteam voor je regelt. Lees ook Wat er in je lichaam verandert na een maagverkleining De ongemakken na een maagverkleining, en wat er in de praktijk helpt Welke voedingsstoffen aandacht krijgen, en waar ze vandaan komen
LEES MEER
Welke voedingsstoffen aandacht krijgen bij maagverkleining, en waar ze vandaan komen
◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat er in je lichaam verandert na een maagverkleining, welke ongemakken daarbij komen kijken, en wat je leefstijl op de lange termijn van je vraagt. In dit laatste artikel breng ik het samen. Ik zet op een rij welke voedingsstoffen in deze artikelen naar voren kwamen, waar je ze in gewone voeding vindt, en op welke plek een aanvulling in beeld kan komen. Om welke voedingsstoffen ging het Door de hele reeks heen kwam steeds dezelfde groep terug: vitamine B12, met folaat en vitamine B6 als vaste collega's. Vitamine B12 was daarbij de hoofdrolspeler, omdat de manier waarop je lichaam die uit voeding haalt zo nauw met je maag samenhangt. Precies dat maakt deze vitamine zo relevant om te begrijpen na een maagverkleining. Even kort wat deze stoffen doen, zoals we in het vorige artikel zagen. Vitamine B12 speelt een rol bij het vrijmaken van energie in je cellen, bij je zenuwstelsel en bij de aanmaak van rode bloedcellen. Folaat en vitamine B6 werken met een aantal van diezelfde processen mee. Waar deze voedingsstoffen in voeding zitten Het aardige om te weten is waar je deze stoffen normaal vandaan haalt. Vitamine B12 zit vrijwel alleen in dierlijke voeding: denk aan lever, vlees, vis, eieren en zuivel. In plantaardige producten kom je het nauwelijks tegen. Dat is goed om te weten, want als je van jezelf al weinig dierlijke producten eet, komt deze vitamine sowieso minder makkelijk je kant op. Folaat vind je juist volop in groene bladgroenten, peulvruchten en volkoren producten. En vitamine B6 zit verspreid door heel veel voeding, van vlees en vis tot noten en groente. Wat opvalt als je dit rijtje ziet: het komt uit heel verschillende hoeken van je voeding, en je haalt het er alleen uit als je gevarieerd en voldoende eet. Precies dat is na een maagverkleining lastiger, simpelweg omdat er minder op je bord past. Het is dus geen kwestie van slecht je best doen, het is de nieuwe verhouding waarin je leeft. En dat is nou juist waarom je dit samen met je zorgteam bekijkt. Nu je de reeks hebt gevolgd, snap je waarom ik dit noem. Na een maagverkleining eet je kleinere porties, en verandert bovendien de manier waarop je lichaam juist vitamine B12 uit die voeding haalt. Die twee dingen samen maken dat deze groep voedingsstoffen extra de aandacht krijgt van je zorgteam. Waarom deze stoffen bij elkaar horen Wat ik in mijn werk mooi vind om uit te leggen, is dat je lichaam nooit met één losse voedingsstof werkt. Het werkt met processen, en in zo'n proces doen altijd meerdere stoffen tegelijk mee. Vitamine B12, folaat en vitamine B6 zijn daar een goed voorbeeld van. Ze zijn op elkaar ingespeeld en komen daarom vaak samen voorbij. Je kunt het je voorstellen als een klein team dat samen een klus klaart: haalt er eentje weg, dan loopt het geheel minder soepel. Dat is ook de reden dat je ze vaak samen ziet, en niet als losse dingen die niks met elkaar te maken hebben. Voor jou is dat een prettige gedachte, want het betekent dat je niet met allemaal losse dingen hoeft te puzzelen. Het gaat om een groepje dat bij elkaar hoort, en dat je zorgteam als geheel in de gaten houdt. Waar een aanvulling in beeld komt En dan de brug naar waar dit artikel voor ScKIN op uitkomt. Die actieve B-vitamines waar we het steeds over hadden, vind je terug in ScKIN Vitamin B12+. Het is een zuigtablet die je onder de tong laat smelten, met twee actieve vormen van vitamine B12, methylcobalamine en adenosylcobalamine, aangevuld met 400 mcg folaat en vitamine B6. Aangevuld met zwarte bessen extract als onderdeel van de complete formule. De erkende bijdragen hangen aan de voedingsstoffen zelf. Zo draagt vitamine B12 bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid en tot de normale werking van het zenuwstelsel.1 Vitamine B12 draagt daarnaast bij tot een normale vorming van rode bloedcellen en aan een heldere geest.1 Folaat draagt bij aan normale bloedaanmaak, en vitamine B6 ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel.2,3 Belangrijk: altijd naast je zorgteam, nooit in plaats daarvan Hier wil ik heel helder in zijn, want dit is het hart van dit artikel. Na een maagverkleining is het je behandelteam dat je bloedwaarden controleert en je suppletie voorschrijft, afgestemd op jouw situatie. Dit artikel en dit product vervangen dat advies niet, en zijn er ook geen alternatief voor. Overleg dus altijd met je behandelteam of arts voordat je iets aan je routine toevoegt. Zij kennen jouw waarden, en dat is precies wat nodig is om goede keuzes te maken. Zie de informatie in deze reeks dus als achtergrond die je helpt begrijpen wat er speelt, en de gesprekken met je zorgteam makkelijker maakt. Niet als een schema dat je zelf gaat invullen. Als je iets uit deze artikelen wilt bespreken, neem het dan gerust mee naar je volgende afspraak. Dat is precies de goede plek ervoor, en je team helpt je graag om te kijken wat bij jouw waarden en jouw situatie past. Bekijk ScKIN Vitamin B12+ Tot slot Als je een ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: je hebt een grote stap gezet, en je lichaam werkt daarna gewoon langs een iets andere route. Begrijpen hoe die route in elkaar zit, en dicht bij je zorgteam blijven, is het mooiste wat je voor jezelf kunt doen. De rest is rust, regelmaat en een beetje geduld met jezelf. 1 Vitamine B12 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid, tot de normale werking van het zenuwstelsel, tot een normale vorming van rode bloedcellen en aan een heldere geest. 2 Folaat draagt bij aan normale bloedaanmaak. 3 Vitamine B6 ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding en van de zorg en suppletie die je behandelteam voorschrijft. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Niet geschikt voor kinderen tot en met 3 jaar. Lees ook Wat er in je lichaam verandert na een maagverkleining De ongemakken na een maagverkleining, en wat er in de praktijk helpt Wat je leefstijl vraagt om op de lange termijn sterk te blijven
LEES MEER
