◷ 6 min leestijd
In de eerste twee artikelen keken we naar wat je haar eigenlijk is en wat je er praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar de samenhang. Want dit is waar het vak van de kPNI over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe systemen met elkaar praten. En je haar praat volop mee, ook al lijkt het aan de buitenkant een op zichzelf staand ding.
Je haar als luxe die je lichaam bewaakt
Ik noemde het in het eerste artikel al even: je haar staat vrij achteraan in de rij van belangrijkheid. Dat klinkt hard, en toch zit er een mooie logica in. Die haarwortels van je delen zich razendsnel en gebruiken daarvoor een stevige aanvoer van bouwstoffen. Dat is een investering. En je lichaam doet investeringen alleen graag als er verder genoeg ruimte en rust is.
Is die ruimte er even niet, bijvoorbeeld omdat er op de achtergrond van alles speelt, dan schroeft je lichaam die investering terug. Niet omdat er iets kapot is, maar omdat het slim met zijn middelen omgaat. Zo bekeken vertelt de staat van je haar je iets over hoeveel ruimte er in de rest van je systeem is. En dat brengt ons bij drie systemen die daar veel invloed op hebben.
Je afweer werkt de hele dag door
We denken bij ons afweersysteem vaak alleen aan het moment dat we ziek worden. Maar het is de hele dag door bezig met opruimen, herstellen en beoordelen wat er langskomt. Dat kost energie en aandacht. Staat dat systeem een langere tijd onder druk, bijvoorbeeld in een periode van veel spanning of weinig slaap, dan is er domweg minder over voor het luxe werk, en daar hoort het aanmaken van sterk haar bij.
Rond de haarwortel speelt bovendien van alles wat met die afweer te maken heeft. Het is een levendig plekje waar je lichaam voortdurend afstemt. Als de algehele balans wat scheef staat, dan merk je dat ook op die plekken die net iets minder urgent zijn. Belangrijk om te zeggen: dit is een normaal proces, geen defect. Je lichaam doet precies wat het hoort te doen. Het kan alleen uit balans raken als de belasting langere tijd hoger is dan het herstel.
Hormonen en het ritme van je lichaam
Hormonen hebben veel invloed op je haar, en dat merken heel veel vrouwen door de maand en door verschillende levensfasen heen. In de ene fase voelt je haar voller en steviger, in de andere fase juist slapper. Dat is een normaal patroon, en het is fijn om het te herkennen in plaats van er van te schrikken.
Eén klier wil ik er speciaal uitlichten, omdat die zo mooi laat zien hoe alles samenhangt: je schildklier. Die klier bepaalt voor een groot deel het tempo van je stofwisseling, en dus ook het tempo waarin je haarwortels hun werk doen. En laat die schildklier juist twee meewerkers heel goed kunnen gebruiken die je uit je voeding haalt: selenium en jodium. Zo zie je hoe een mineraal van je bord, via je schildklier, uiteindelijk meepraat over hoe je haar wordt gemaakt.
Ook spanning speelt hierin mee, want je stresshuishouding en je hormonen zijn nauw met elkaar verweven. Dat is een van de redenen dat een drukke, gespannen periode zich juist in je haar kan laten zien. Mijn tip: houd het eens twee of drie maanden bij in een notitie op je telefoon. Niet uitgebreid, gewoon een woord per dag over hoe je haar en je energie aanvoelen. Als je dat naast je maand en je drukke periodes legt, zie je vaak een patroon dat je daarna veel rustiger maakt. Je weet dan namelijk dat een bepaalde fase erbij hoort en vanzelf weer omslaat, in plaats van dat je denkt dat er iets mis is.
De verbinding met je spijsvertering
En dan het stuk dat binnen de kPNI veel aandacht krijgt: je spijsvertering. Dit is eigenlijk een heerlijk nuchter punt. Je kunt nog zo netjes eten, als je die bouwstoffen niet goed opneemt, dan komen ze alsnog niet aan op de werkplaats. Je vertering is de plek waar je eiwit wordt afgebroken tot losse bouwstenen en waar je mineralen worden opgenomen. Loopt dat proces niet lekker, dan haal je uit hetzelfde bord simpelweg minder.
Praktisch betekent dat vooral één ding: rustig en goed eten is net zo belangrijk als wát je eet. Neem de tijd, kauw goed, en zorg voor genoeg vezels uit groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten, zodat je hele vertering soepel blijft draaien. Het is geen los advies voor je buik, maar iets wat je hele systeem raakt, tot in je hoofdhuid aan toe.
Ik zeg altijd: je bent niet zozeer wat je eet, maar wat je opneemt. Dat klinkt als een klein verschil, en toch verandert het je hele blik. Want het betekent dat aandacht voor je vertering geen luxe is, maar de basis onder al het andere. Eet je op de automatische piloot, snel en gehaast tussen de bedrijven door, dan komt er van dezelfde maaltijd minder bij je haarwortels terecht dan wanneer je even zit, rustig kauwt en je lichaam de kans geeft zijn werk te doen. Zo simpel is het eigenlijk, en tegelijk is het iets wat de meesten van ons met gemak over het hoofd zien.
De bouwstoffen die overal meedoen
Wat al deze systemen gemeen hebben, is dat ze dezelfde meewerkers gebruiken die ook bij je haar betrokken zijn. Eiwit levert de bouwstenen voor de keratine. Zink draait mee in de celdeling waarmee de draden worden aangemaakt. Selenium werkt mee met je schildklier en dus met het tempo van dat proces. En biotine is zo'n cofactor die op de achtergrond meehelpt om alles soepel te laten verlopen.
Het mooie is dat het steeds gewone stoffen zijn die je gewoon uit je voeding haalt. Geen wondermiddelen, maar meewerkers die dagelijks hun ding doen op heel veel plekken tegelijk. En juist omdat ze op zoveel plekken meedraaien, is het zo logisch dat ze ook zichtbaar worden in je haar.
Waarom je dit samen moet bekijken
Als je alleen naar je haar kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je voeding kijkt, ook. De kracht zit in de combinatie: je haar van buiten rustig verzorgen, je leven zo inrichten dat je lichaam ruimte krijgt om op te bouwen, en van binnenuit zorgen voor een brede basis aan bouwstoffen die je vertering ook echt kan opnemen.
In het laatste artikel van deze reeks laat ik zien hoe je dat laatste stuk praktisch aanpakt: welke bouwstoffen een rol spelen bij sterk haar, en waar je ze precies vindt.
