ScKIN Journal
Waarom futloos haar niet zomaar een oppervlakkig probleem is
◷ 6 min leestijd Je kent dat gevoel vast wel. Je haar deed het jarenlang eigenlijk gewoon prima, en dan is er ineens een periode dat het anders zit. Het valt slapper, het glanst minder, het ligt futloos en het lijkt die veerkracht kwijt die je gewend was. Je bent niks anders gaan doen, en toch voelt en oogt het slapper. Best verwarrend, want je weet niet zo goed waar je moet beginnen. Wat ik vanuit mijn achtergrond als orthomoleculair therapeut en de kPNI zo interessant vind aan futloos haar, is dat het bijna nooit een verhaal van alleen je haar is. Je haar is eigenlijk het eindproduct van een heel proces dat zich diep in je hoofdhuid afspeelt. En dat proces vertelt vaak iets over hoe het verderop in je lichaam gaat. Daarom neem ik je in dit eerste artikel mee naar wat er onder dat futloze zit. Wat haar eigenlijk is Laten we bij het begin beginnen, want dat maakt de rest een stuk logischer. Het haar dat je ziet en vastpakt, is eigenlijk niet levend. Het is opgebouwd uit een stevig eiwit dat keratine heet. Je moet je dat voorstellen als een bouwsteen die tot een lange, sterke draad in elkaar wordt gezet. Elke haar is zo'n draad, en die draad wordt op één plek gemaakt: in de haarwortel, diep in je hoofdhuid. En dat is meteen het punt waar het interessant wordt. Want als de haar zelf niet leeft, dan kun je van bovenaf ook maar zoveel doen. Wat je aan de buitenkant ziet, is het resultaat van wat er weken en soms maanden geleden in die wortel is gebeurd. De kwaliteit van je haar wordt dus voor een heel groot deel van binnenuit bepaald, op het moment dat de draad wordt aangemaakt. De haarwortel is een kleine, drukke werkplaats In elke haarwortel zit een groepje cellen dat ontzettend hard werkt. Die cellen delen zich in een hoog tempo en rijgen keratine aan elkaar, dag in dag uit. Het is eigenlijk een van de snelst werkende plekken van je hele lichaam. En zoals elke drukke werkplaats heeft ook deze een gestage aanvoer van materiaal nodig om goed werk te kunnen leveren. Dat materiaal komt uit je voeding. Bouwstoffen zoals eiwit voor de keratine zelf, en een aantal mineralen en vitaminen die als meewerkers in dat proces meedraaien. Ik noem ze vaak cofactoren: ze zijn niet de baksteen, maar wel de handen die de baksteen op zijn plek leggen. Zonder die handen ligt het werk gewoon stil, hoeveel bakstenen je er ook naartoe brengt. Als die aanvoer een tijdje wat magerder is, dan merk je dat niet meteen. De draden die al klaar waren zitten er immers nog. Maar de draden die in die periode worden gemaakt, komen er net iets minder stevig uit. En omdat een haar maanden meegaat, zie je het effect daarvan pas een hele tijd later terug in je lengtes. Dat is precies waarom futloos haar zo vaak als los raadsel voelt: de oorzaak ligt weken terug, terwijl je het nu pas ziet. Waarom je haar vaak als eerste inlevert Dan is er nog iets wat ik heel graag uitleg, omdat het zoveel verheldert. Je lichaam heeft een soort volgorde van belangrijkheid. Je hart, je hersenen, je organen: die krijgen altijd als eerste wat ze nodig hebben, want daar hangt je overleven van af. Je haar staat op dat lijstje eerlijk gezegd vrij achteraan. Het is prachtig en het hoort bij hoe je je voelt, maar strikt genomen kun je zonder een volle bos haar prima blijven leven. En dat betekent iets. Als er ergens in je lichaam schaarste of drukte is, dan gaat de beschikbare aanvoer eerst naar de plekken die er echt toe doen. Je haar komt dan gewoon later in de rij. Ik zeg altijd: je haar is een van de eerste plekken waar je lichaam laat zien dat het even op de tenen loopt. Niet omdat er iets ernstigs aan de hand is, maar omdat het daar het minste kwaad kan om even in te leveren. Zo bekeken is futloos haar eigenlijk een vriendelijk signaal. Het is je lichaam dat zegt: er speelt op de achtergrond iets waardoor ik mijn aandacht even elders leg. En dat maakt het meteen een stuk hoopvoller, want als je weet waar die aandacht naartoe gaat, dan weet je ook waar je iets kunt doen. Wat er op de achtergrond mee kan spelen Ik loop kort langs de dingen die ik in de praktijk het vaakst terugzie, zodat je een gevoel krijgt voor het grotere plaatje. In de volgende artikelen ga ik er dieper op in. Het eerste is je voeding. Je haar wordt letterlijk gemaakt van wat je eet. Een periode met veel snelle happen en weinig variatie geeft je lichaam simpelweg minder om mee te bouwen. Vooral eiwit en een handvol mineralen spelen hier een rol, en daar kom ik nog uitgebreid op terug. Het tweede is spanning. Als je lang in een hoge versnelling staat, dan zet je lichaam zich op overleven. En je weet inmiddels waar het dan als eerste op bespaart. Heel veel vrouwen merken dat hun haar in een drukke, gespannen periode slapper wordt, terwijl ze niks aan hun verzorging veranderden. Het derde zijn je hormonen en het ritme van je lichaam. Bij vrouwen loopt er nogal wat mee met de maand en met verschillende levensfasen, en je haar loopt daarin gewoon mee. Dat is normaal, en het is fijn om het te herkennen. Wat ik je vooral wil meegeven, is dat deze dingen bijna nooit los van elkaar staan. Een drukke periode gaat vaak samen met minder tijd om goed te eten, met slechter slapen, en met een lichaam dat op overleven staat. Het is dus zelden één ding, maar een samenspel. En dat is eigenlijk goed nieuws, want het betekent ook dat je niet één perfecte oplossing hoeft te vinden. Op meerdere plekken een beetje rust en ruimte teruggeven, telt bij elkaar op tot iets wat je haar merkt. Je hoeft niet alles te fiksen; je hoeft je lichaam alleen weer wat lucht te geven, zodat het dat luxe werk van sterk haar weer met plezier oppakt. Wat dit betekent voor jou De belangrijkste boodschap van dit eerste artikel: als je haar futloos aanvoelt, kijk dan niet alleen naar wat je erop doet. Een goede shampoo en milde verzorging horen erbij, zeker. Maar de andere helft van het verhaal speelt zich van binnenuit af, op die kleine drukke werkplaats in je hoofdhuid. En juist daar heb je meer invloed dan je misschien denkt. Het fijne is dat je aan bijna al die punten zelf iets kunt doen, en vaak met kleinere stappen dan je zou verwachten. In het volgende artikel loop ik met je langs de praktische dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken voor sterk haar dat van binnenuit wordt opgebouwd. Lees ook Wat kun je zélf doen bij futloos haar? Praktische tips Hoe futloos haar samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
Learn more
Hoe futloos haar samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat je haar eigenlijk is en wat je er praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar de samenhang. Want dit is waar het vak van de kPNI over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe systemen met elkaar praten. En je haar praat volop mee, ook al lijkt het aan de buitenkant een op zichzelf staand ding. Je haar als luxe die je lichaam bewaakt Ik noemde het in het eerste artikel al even: je haar staat vrij achteraan in de rij van belangrijkheid. Dat klinkt hard, en toch zit er een mooie logica in. Die haarwortels van je delen zich razendsnel en gebruiken daarvoor een stevige aanvoer van bouwstoffen. Dat is een investering. En je lichaam doet investeringen alleen graag als er verder genoeg ruimte en rust is. Is die ruimte er even niet, bijvoorbeeld omdat er op de achtergrond van alles speelt, dan schroeft je lichaam die investering terug. Niet omdat er iets kapot is, maar omdat het slim met zijn middelen omgaat. Zo bekeken vertelt de staat van je haar je iets over hoeveel ruimte er in de rest van je systeem is. En dat brengt ons bij drie systemen die daar veel invloed op hebben. Je afweer werkt de hele dag door We denken bij ons afweersysteem vaak alleen aan het moment dat we ziek worden. Maar het is de hele dag door bezig met opruimen, herstellen en beoordelen wat er langskomt. Dat kost energie en aandacht. Staat dat systeem een langere tijd onder druk, bijvoorbeeld in een periode van veel spanning of weinig slaap, dan is er domweg minder over voor het luxe werk, en daar hoort het aanmaken van sterk haar bij. Rond de haarwortel speelt bovendien van alles wat met die afweer te maken heeft. Het is een levendig plekje waar je lichaam voortdurend afstemt. Als de algehele balans wat scheef staat, dan merk je dat ook op die plekken die net iets minder urgent zijn. Belangrijk om te zeggen: dit is een normaal proces, geen defect. Je lichaam doet precies wat het hoort te doen. Het kan alleen uit balans raken als de belasting langere tijd hoger is dan het herstel. Hormonen en het ritme van je lichaam Hormonen hebben veel invloed op je haar, en dat merken heel veel vrouwen door de maand en door verschillende levensfasen heen. In de ene fase voelt je haar voller en steviger, in de andere fase juist slapper. Dat is een normaal patroon, en het is fijn om het te herkennen in plaats van er van te schrikken. Eén klier wil ik er speciaal uitlichten, omdat die zo mooi laat zien hoe alles samenhangt: je schildklier. Die klier bepaalt voor een groot deel het tempo van je stofwisseling, en dus ook het tempo waarin je haarwortels hun werk doen. En laat die schildklier juist twee meewerkers heel goed kunnen gebruiken die je uit je voeding haalt: selenium en jodium. Zo zie je hoe een mineraal van je bord, via je schildklier, uiteindelijk meepraat over hoe je haar wordt gemaakt. Ook spanning speelt hierin mee, want je stresshuishouding en je hormonen zijn nauw met elkaar verweven. Dat is een van de redenen dat een drukke, gespannen periode zich juist in je haar kan laten zien. Mijn tip: houd het eens twee of drie maanden bij in een notitie op je telefoon. Niet uitgebreid, gewoon een woord per dag over hoe je haar en je energie aanvoelen. Als je dat naast je maand en je drukke periodes legt, zie je vaak een patroon dat je daarna veel rustiger maakt. Je weet dan namelijk dat een bepaalde fase erbij hoort en vanzelf weer omslaat, in plaats van dat je denkt dat er iets mis is. De verbinding met je spijsvertering En dan het stuk dat binnen de kPNI veel aandacht krijgt: je spijsvertering. Dit is eigenlijk een heerlijk nuchter punt. Je kunt nog zo netjes eten, als je die bouwstoffen niet goed opneemt, dan komen ze alsnog niet aan op de werkplaats. Je vertering is de plek waar je eiwit wordt afgebroken tot losse bouwstenen en waar je mineralen worden opgenomen. Loopt dat proces niet lekker, dan haal je uit hetzelfde bord simpelweg minder. Praktisch betekent dat vooral één ding: rustig en goed eten is net zo belangrijk als wát je eet. Neem de tijd, kauw goed, en zorg voor genoeg vezels uit groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten, zodat je hele vertering soepel blijft draaien. Het is geen los advies voor je buik, maar iets wat je hele systeem raakt, tot in je hoofdhuid aan toe. Ik zeg altijd: je bent niet zozeer wat je eet, maar wat je opneemt. Dat klinkt als een klein verschil, en toch verandert het je hele blik. Want het betekent dat aandacht voor je vertering geen luxe is, maar de basis onder al het andere. Eet je op de automatische piloot, snel en gehaast tussen de bedrijven door, dan komt er van dezelfde maaltijd minder bij je haarwortels terecht dan wanneer je even zit, rustig kauwt en je lichaam de kans geeft zijn werk te doen. Zo simpel is het eigenlijk, en tegelijk is het iets wat de meesten van ons met gemak over het hoofd zien. De bouwstoffen die overal meedoen Wat al deze systemen gemeen hebben, is dat ze dezelfde meewerkers gebruiken die ook bij je haar betrokken zijn. Eiwit levert de bouwstenen voor de keratine. Zink draait mee in de celdeling waarmee de draden worden aangemaakt. Selenium werkt mee met je schildklier en dus met het tempo van dat proces. En biotine is zo'n cofactor die op de achtergrond meehelpt om alles soepel te laten verlopen. Het mooie is dat het steeds gewone stoffen zijn die je gewoon uit je voeding haalt. Geen wondermiddelen, maar meewerkers die dagelijks hun ding doen op heel veel plekken tegelijk. En juist omdat ze op zoveel plekken meedraaien, is het zo logisch dat ze ook zichtbaar worden in je haar. Waarom je dit samen moet bekijken Als je alleen naar je haar kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je voeding kijkt, ook. De kracht zit in de combinatie: je haar van buiten rustig verzorgen, je leven zo inrichten dat je lichaam ruimte krijgt om op te bouwen, en van binnenuit zorgen voor een brede basis aan bouwstoffen die je vertering ook echt kan opnemen. In het laatste artikel van deze reeks laat ik zien hoe je dat laatste stuk praktisch aanpakt: welke bouwstoffen een rol spelen bij sterk haar, en waar je ze precies vindt. Lees ook Waarom futloos haar niet zomaar een oppervlakkig probleem is Wat kun je zélf doen bij futloos haar? Praktische tips Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
Learn more
Wat kun je zélf doen bij futloos haar? Praktische tips
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee naar de werkplaats in je hoofdhuid, waar je haar eigenlijk wordt gemaakt. Je weet nu dat je haar een eiwit is dat van binnenuit wordt opgebouwd, en dat het vaak een van de eerste plekken is waar je lichaam even inlevert. Nu het praktische deel, want daar heb je het meest aan. Hieronder loop ik langs de dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk te doen; begin met twee of drie en houd die een aantal weken vol. 1. Eet bij elke maaltijd wat eiwit Als je haar is opgebouwd uit eiwit, dan is dit misschien wel de meest logische stap van allemaal, en tegelijk de stap die het vaakst wordt overgeslagen. Veel vrouwen eten 's ochtends en tussendoor vooral koolhydraten, en pas 's avonds wat eiwit. Terwijl je lichaam het liefst de hele dag door een gestage aanvoer heeft om mee te bouwen. Denk aan eieren, vis, kip, peulvruchten, noten of wat volle yoghurt. Eén bron bij elke maaltijd, dat is genoeg om het verschil te voelen. Een simpele manier om het te onthouden: leg bij elke maaltijd je hand op je bord en vraag je af waar je eiwit zit. Bij het ontbijt is dat vaak het lastigst, omdat we daar gewend zijn aan brood met zoet beleg of alleen wat fruit. Ruil dat af en toe eens om voor een ei, wat volle yoghurt met noten, of een boterham met een hartig, eiwitrijk beleg. Je hoeft geen ingewikkelde schema's bij te houden; het gaat erom dat er de hele dag door iets te bouwen valt, in plaats van alles op de avond te laten aankomen. 2. Eet gevarieerd en op kleur Je haar heeft niet alleen bouwstenen nodig, maar ook de meewerkers die ik in het eerste artikel noemde: een handvol mineralen en vitaminen die het proces mogelijk maken. Die haal je binnen door breed en kleurrijk te eten. Ik zeg altijd: leg bij je groenten bewust wat kleur op je bord. Groen, rood, oranje, paars. Zo krijg je vanzelf een breder aanbod binnen, zonder dat je met lijstjes hoeft te werken. 3. Zet zinkrijke voeding op je menu Zink is zo'n meewerker die je in dit verhaal steeds tegenkomt, onder andere omdat het meedraait in de celdeling waarmee je haar wordt aangemaakt. Je vindt het vooral in vlees, schaaldieren, noten, pompoenpitten en zaden. Een handje pompoenpitten door je salade of yoghurt is een simpele manier om er wat van binnen te krijgen. 4. Vergeet de paranoot en de vis niet Selenium is een ander mineraal dat een rol speelt bij sterk, gezond haar. Het bijzondere is dat je er maar heel weinig van nodig hebt, en dat een paar paranoten per dag al veel aanbrengen. Ook vis, eieren en volkoren producten leveren selenium. Wees wel rustig met de paranoten, want een stuk of twee per dag is echt genoeg. 5. Kies vaker voor volwaardige, onbewerkte producten Biotine, weer zo'n meewerker die vaak met haar in verband wordt gebracht, zit onder andere in eieren, noten, zaden, volkoren producten en groente. Je ziet het al: het zijn steeds diezelfde eerlijke, onbewerkte producten die je hele lijf iets te bieden hebben. Hoe dichter je eten bij zijn oorspronkelijke vorm blijft, hoe meer van die meewerkers er nog in zitten. 6. Houd je bloedsuiker rustig Een ontbijt van alleen snelle koolhydraten geeft een piek en daarna een dip, en dat patroon herhaalt zich de hele dag. Voor je hele systeem is het prettiger als die lijn wat vlakker loopt. Combineer je koolhydraten daarom steeds met wat eiwit en vezels: yoghurt met noten, volkorenbrood met ei, een stuk fruit samen met een handje walnoten. Je energie blijft gelijkmatiger, en dat merkt je hele lijf. 7. Wees mild voor je hoofdhuid en je lengtes Je haar wordt dan wel van binnenuit gemaakt, van buiten kun je het wel beschermen. Was met lauw in plaats van heet water, wees zuinig met de hele hete föhn en de stijltang, en trek je haar niet dag in dag uit heel strak naar achteren. Dep het droog in plaats van het stevig droog te wrijven. Klein, maar over de weken opgeteld scheelt het echt in hoe je lengtes eruitzien. 8. Geef spanning echt een plek Je weet inmiddels waarom ik hier steeds op terugkom: als je lang in de hoogste versnelling staat, levert je haar als een van de eersten in. Dat betekent niet dat je je hele leven moet omgooien. Bouw ergens in je dag een moment in waarop je echt even niks doet: een korte wandeling zonder telefoon, een paar minuten rustig ademhalen. Regelmaat werkt hierbij beter dan lengte. 9. Slaap zo regelmatig als je kunt De nacht is de tijd waarin je lichaam herstelt en opbouwt. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat opbouwen minder ruimte, en je haar hoort bij het opbouwwerk. Probeer rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend. Dat regelmatige ritme doet vaak meer dan een enkele lange nacht bijslapen. 10. En vooral: geef het tijd Dit is misschien wel het belangrijkste om te weten. Een haar groeit langzaam, en de draden die je vandaag verzorgt zijn maanden geleden al gemaakt. Wat je nu aan je voeding en je rust verandert, zie je dus pas terug in de lengtes die er straks bij komen. Reken op een aantal maanden voordat je het verschil echt ziet. Dat klinkt lang, en toch is het juist geruststellend: het betekent dat consequent zijn loont, ook als je het nog niet ziet. Een dag om het concreet te maken Soms helpt het om te zien hoe zo'n dag er dan uitziet, zonder dat het een project wordt. Bij het ontbijt een ei of wat volle yoghurt met een handje noten en zaden, zodat je meteen wat eiwit en wat van die meewerkers binnen hebt. Tussendoor een stuk fruit met een paar walnoten in plaats van alleen een koek. 's Middags een volwaardige lunch met wat kleur op je bord: bladgroen, een gekleurde groente, een bron van eiwit. En 's avonds bijvoorbeeld vis of peulvruchten met flink wat groente. Twee paranoten ergens op de dag, en je hebt het meeste al te pakken zonder dat je ergens over hoeft na te denken. Je ziet: het zijn geen bijzondere producten en het is geen streng dieet. Het is gewoon eerlijk, gevarieerd eten, met net iets meer aandacht voor waar je eiwit en je kleur zitten. Precies dat maakt over de weken het verschil voor je haar, terwijl je er in je dagelijkse ritme nauwelijks iets van merkt. Hoe je dit volhoudt Kies twee of drie punten uit dit rijtje en houd die een aantal weken vol voordat je iets nieuws toevoegt. Ga je alles tegelijk omgooien, dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte. En je haar heeft nu eenmaal die maanden nodig om mee te bewegen. In het volgende artikel ga ik dieper in op de samenhang tussen je haar, je immuunsysteem, je hormonen en je spijsvertering. Want als je begrijpt waaróm die dingen meespelen, wordt het een stuk makkelijker om vol te houden. Lees ook Waarom futloos haar niet zomaar een oppervlakkig probleem is Hoe futloos haar samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
Learn more
Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat je haar eigenlijk is, wat je er zelf aan kunt doen, en hoe je haar samenhangt met de rest van je lichaam. In dit laatste artikel gaat het over het stuk van binnenuit: welke bouwstoffen een rol spelen bij sterk haar, waar je ze in je voeding vindt, en hoe je die basis breed houdt in periodes waarin dat wat lastiger lukt. Je haar wordt elke dag opnieuw opgebouwd Het helpt om te onthouden wat we in het eerste artikel zagen: je haar is een eiwit dat continu wordt aangemaakt in de wortels in je hoofdhuid. Al die tijd is je lichaam aan het bouwen, en daar heeft het materiaal voor nodig. Dat materiaal komt uit wat je eet en drinkt. Daarom zeg ik altijd: je verzorging werkt van buiten naar binnen, en je voeding van binnen naar buiten. Je hebt ze allebei nodig, en ze doen allebei iets anders. De bouwstoffen op een rij Er is een aantal voedingsstoffen dat steeds terugkomt als het over sterk, gezond haar gaat. Ik zet ze voor je op een rij, in gewone taal. Eiwit levert de bouwstenen voor de keratine waar je haar van gemaakt is. Je vindt het in eieren, vis, gevogelte, peulvruchten, noten en zuivel. Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk.1 Biotine zit onder andere in eieren, noten, zaden, volkoren producten en groente. Zink houdt je haar sterk, en het draait mee in de celdeling waarmee je haar wordt aangemaakt.2 Zink haal je vooral uit vlees, schaaldieren, noten, pompoenpitten en zaden. Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar.3 Je vindt het in paranoten, vis, eieren en volkoren producten; met een paar paranoten per dag zit je al goed. Wat opvalt als je dit rijtje ziet: het komt uit heel verschillende hoeken van je voeding. Eén product dekt dat nooit. Variatie is dus geen modewoord, maar gewoon praktisch. En het zijn steeds diezelfde eerlijke, onbewerkte producten die ook de rest van je lijf iets te bieden hebben. Je moet je die bouwstoffen voorstellen als een ploeg die samen een klus klaart. Het eiwit is het materiaal, en biotine, zink en selenium zijn de handen die meehelpen om dat materiaal op de juiste manier in elkaar te zetten. Elk van die handen heeft zijn eigen taak, en ze werken op elkaar in. Daarom heeft het weinig zin om alle aandacht op één stof te leggen en de rest te vergeten. De hele ploeg moet aanwezig zijn, anders blijft er ergens werk liggen. Dat is precies waarom ik in de praktijk altijd begin met de basis breed maken, en pas daarna naar de details kijk. En denk niet dat je hier heel strikt in hoeft te zijn. Je hoeft niet elke dag alles binnen te krijgen. Het gaat om het gemiddelde over een week: als je gevarieerd eet, komt dat rijtje vanzelf voorbij, de een wat vaker dan de ander. Juist die ontspannen, brede aanpak is voor je haar op de lange duur prettiger dan af en toe streng zijn en het dan weer helemaal loslaten. Waarom een brede basis prettiger werkt In de praktijk zie ik dat mensen soms heel gericht op één stof gaan zitten omdat ze daar iets over gelezen hebben. Dat kan zinvol zijn, en toch is het meestal handiger om te zorgen voor een brede basis. Je lichaam werkt namelijk niet met losse stoffen, maar met processen waarin veel meewerkers tegelijk meedraaien. Ontbreekt er ergens een schakel in de keten, dan stokt het proces, hoeveel je ook van dat ene neemt. Die brede basis leg je in de eerste plaats met je voeding: gevarieerd, kleurrijk, met genoeg eiwit, groente en vezels. Merk je dat dat er in drukke periodes bij inschiet, dan kan een aanvulling praktisch zijn om je basis breed te houden. De ScKIN Hair Bundle Daarvoor hebben we bij ScKIN de Hair Bundle. Die combineert drie producten uit de ScKIN-lijn: Control+, Vitamine B12+ en Omega+. De bouwstoffen die in deze artikelen steeds voorbijkwamen, vind je terug in Control+: daarin zitten biotine, zink en selenium. Zo draagt biotine bij aan het behoud van normaal haar en houdt het je haar sterk, houdt zink je haar sterk, en draagt selenium bij aan het behoud van normaal haar.1,2,3 De claim hangt dus steeds aan de bouwstof zelf, want dat is hoe het werkt: je haar wordt opgebouwd, en deze meewerkers draaien in dat proces mee. Vitamine B12+ en Omega+ maken de dagelijkse basis compleet met hun eigen rol. Zo draagt vitamine B12 bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid, en dragen de vetzuren EPA en DHA uit Omega+ bij tot de normale werking van het hart.4,5 Die staan los van je haar, en horen bij de bundel als brede ondersteuning van je dag. Zie het als een brede basis onder je dag, naast alles wat je met je voeding, je rust en je verzorging doet. Geen vervanging van goed eten, wel een manier om je basis breed te houden in periodes waarin dat wat lastiger lukt. En wees ook hier weer geduldig. Een aanvulling is geen knop die je omzet, maar iets wat meedraait in datzelfde langzame opbouwproces dat je haar nu eenmaal doorloopt. Je haar wordt in maanden gemaakt, dus alles wat je vandaag aan je basis toevoegt, van je bord tot je dagelijkse routine, zie je pas terug in de lengtes die er straks bij komen. Ik zeg altijd tegen de vrouwen die ik spreek: reken op een aantal maanden en blijf het gewoon rustig volhouden. Dat is minder spannend dan een snelle belofte, en het sluit veel beter aan bij hoe je lichaam echt werkt. Bekijk de ScKIN Hair Bundle Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: geef het tijd. Je haar wordt opgebouwd in maanden, niet in dagen. Kies een paar dingen uit deze artikelen, houd ze consequent vol, en kijk dan pas terug. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, en het is wel hoe het echt werkt. 1 Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk. 2 Zink houdt je haar sterk. 3 Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar. 4 Vitamine B12 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid. 5 EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Waarom futloos haar niet zomaar een oppervlakkig probleem is Wat kun je zélf doen bij futloos haar? Praktische tips Hoe futloos haar samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen
Learn more
Hoe voeding, slaap en prikkelverwerking invloed hebben op haaruitval
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee in het idee dat haaruitval vaak een signaal is van iets wat verderop in je lichaam speelt. In dit artikel gaan we naar de drie dingen die je daar zelf het meest aan kunt bijsturen: je voeding, je slaap en de manier waarop je met prikkels en spanning omgaat. Dit zijn precies de plekken waar ik in de praktijk de meeste winst zie. Je haar wordt gebouwd van wat je eet Laten we bij het bord beginnen, want daar ligt de basis. Je haar bestaat voor een groot deel uit keratine, en dat is een eiwit. Om daar iets stevigs van te bouwen, heeft je lichaam eiwit uit je voeding nodig. Krijg je daar een tijd weinig van binnen, bijvoorbeeld omdat je druk bent en vaak een snelle hap eet, dan is er eenvoudigweg minder bouwmateriaal beschikbaar. Ik zie het vaak bij vrouwen die net wat bewuster zijn gaan eten en daarbij per ongeluk hun eiwit hebben laten versloffen. Een ontbijt van alleen fruit, een lunch van een salade zonder iets stevigs erbij, en pas 's avonds echt een maaltijd. Je hoeft daar niet ingewikkeld over te doen. Een ei bij je ontbijt, wat noten of zaden, vis, peulvruchten, een stuk kip of wat kwark. Zorg dat er bij elke maaltijd iets eiwitrijks op je bord ligt. De meewerkers die je haar mogelijk maken Met alleen eiwit ben je er niet. Om dat eiwit om te zetten in stevig haar heeft je lichaam een aantal meewerkers nodig, en dat zijn de vitaminen en mineralen. Ik noem ze graag de cofactoren: ze doen zelf niet het zware werk, maar zonder hen loopt het proces vast. Een paar daarvan zijn voor je haar extra interessant. Biotine haal je uit ei, noten en volkoren producten. Zink zit in vlees, schaaldieren, noten en zaden. En selenium vind je bijvoorbeeld in paranoten, vis en eieren. Wat opvalt is dat deze meewerkers uit heel verschillende hoeken van je voeding komen. Eén product dekt ze nooit allemaal. Dat is precies waarom variatie geen modewoord is, maar gewoon praktisch. Datzelfde geldt voor ijzer, dat je haalt uit rood vlees, peulvruchten en donkergroene groente. Je neemt ijzer uit plantaardige bron beter op als je er iets met vitamine C bij eet, zoals een stuk paprika of wat citrusfruit. Zo'n kleine combinatie maakt in de praktijk best een verschil. En dan is er nog iets belangrijks: het gaat niet alleen om wat je binnenkrijgt, maar ook om wat je lichaam ervan opneemt. Twee vrouwen kunnen precies hetzelfde eten en er toch verschillend van profiteren, afhankelijk van hoe hun vertering loopt. In het volgende artikel ga ik daarop door, maar houd het nu alvast in je achterhoofd: gevarieerd eten is stap één, het goed opnemen is stap twee. Vergeet je vocht niet Nog zoiets kleins dat vaak wordt overgeslagen: voldoende drinken. Je haarwortels zitten in een goed doorbloede omgeving, en die doorbloeding heeft baat bij genoeg vocht. Zet een fles water op je bureau en drink een glas bij elke maaltijd. Het is een van de makkelijkste basisdingen die je kunt doen, en juist daarom vergeten we het zo vaak. Houd je bloedsuiker gelijkmatig Er is nog iets aan je voeding dat meespeelt, en dat wordt vaak vergeten: de gelijkmatigheid ervan. Als je ontbijt uit alleen snelle koolhydraten bestaat, krijg je een piek in je bloedsuiker en daarna een dip. En dat patroon herhaalt zich de hele dag. Voor je lichaam is zo'n achtbaan een vorm van spanning, en we hebben net gezien dat spanning ten koste gaat van de opbouw. De oplossing is gelukkig eenvoudig. Combineer je koolhydraten steeds met wat eiwit en vezels. Yoghurt met noten, volkorenbrood met ei, een stuk fruit samen met een handvol walnoten. Je energie blijft dan gelijkmatiger, en dat merkt je hele lichaam, tot in je haarwortels aan toe. De nacht is je hersteltijd Dan je slaap, want die is minstens zo belangrijk als je bord. In de nacht schakelt je lichaam over van doen naar herstellen. Het ruimt op, repareert en bouwt op. Je haarwortels horen bij dat opbouwende werk, en dat gebeurt vooral als je in rust bent. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat herstel minder ruimte. Je merkt dat niet na één korte nacht, maar wel na een paar weken van weinig. Ik zeg altijd: slaap is geen luxe, het is de tijd waarin het echte werk gebeurt. Je hoeft daarvoor geen perfecte slaper te worden. Vaak helpt het al om rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend. En om je scherm het laatste half uur weg te leggen, zodat je hoofd tot rust komt. Regelmaat werkt hierin beter dan af en toe een lange nacht inhalen. Hoe je met prikkels omgaat Het derde stuk is misschien wel het lastigste om te pakken, en tegelijk het belangrijkste: de manier waarop je met prikkels en spanning omgaat. We leven in een tijd waarin er de hele dag iets op ons afkomt, van berichten tot deadlines tot een telefoon die blijft piepen. Je lichaam maakt eigenlijk weinig onderscheid tussen al die kleine prikkels en echte spanning. Het blijft in een lichte staat van paraatheid. En in die staat van paraatheid gaat de aandacht naar overleven, niet naar opbouwen. Hoe langer dat duurt, hoe meer de opbouwende processen op een lager pitje komen te staan. Je haar hoort daar zoals gezegd bij. Wat hierin helpt, is niet één grote ingreep, maar een paar momenten van rust die je echt vasthoudt. Een korte wandeling zonder telefoon. Een paar minuten rustig ademhalen voordat je aan iets nieuws begint. Even helemaal niets, zonder scherm. Je hoeft er geen uur voor vrij te maken; het gaat om de regelmaat waarmee je je lichaam laat merken dat het even mag zakken. Begin klein en houd het vast Als je dit alles zo leest, lijkt het misschien veel. Mijn tip is dan ook: begin niet met alles tegelijk. Kies twee of drie dingen uit dit artikel en houd die een paar weken vol. Zorg dat er eiwit bij elke maaltijd ligt, ga wat eerder naar bed, bouw één rustmoment in. Dat is behapbaar, en juist dat volhouden maakt het verschil. Geef het ook tijd. Je haar groeit langzaam, en wat je nu aan je voeding en je rust verandert, zie je pas een tijd later terug. Dat vraagt geduld, maar het is wel hoe het werkt. In het volgende artikel ga ik een laag dieper, naar de samenhang tussen je haar, je immuunsysteem, je hormonen en je spijsvertering. Want als je begrijpt waaróm die met elkaar te maken hebben, wordt het een stuk makkelijker om vol te houden. Lees ook Hoe haaruitval vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit Hoe haaruitval samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen Welke bouwstoffen horen bij sterk, vol haar en waar je ze vindt
Learn more
Hoe haaruitval samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat haaruitval kan betekenen en wat je er zelf praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar de samenhang. Want dit is waar het vak van de kPNI over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe systemen met elkaar praten. En je haar praat mee. Alles hangt met alles samen We zijn gewend om ons lichaam op te delen in stukjes. De huid bij de dermatoloog, de darmen bij de maag-darmarts, de hormonen weer ergens anders. Maar zo werkt je lichaam eigenlijk niet. Het is één geheel, waarin systemen voortdurend met elkaar in gesprek zijn. Je haarwortel staat aan het einde van heel veel van die gesprekken te luisteren, en past zich aan wat er gezegd wordt. Daarom kun je aan je haar vaak iets aflezen over hoe het met de rest gaat. Ik loop in dit artikel drie van die verbindingen langs: je immuunsysteem, je hormonen en je spijsvertering. Je immuunsysteem doet de hele dag zijn werk Je afweer is er niet alleen voor als je ziek wordt. Het is de hele dag door bezig met opruimen, herstellen en beoordelen wat er langskomt. Dat kost energie, en het vraagt bouwstoffen. Als dat systeem langere tijd extra druk is, bijvoorbeeld in een periode van veel spanning of weinig slaap, dan gaat een deel van die energie naar de bewaking, en niet naar de opbouw. En daar zit je haar weer in de rij die net wat verder naar achteren staat. Het is geen defect, het is je lichaam dat prioriteiten stelt. Zodra de belasting een tijd hoger is dan het herstel, kan die balans doorslaan, en dat kan zich onder andere aan je haar laten zien. Wat ik vrouwen vaak zie herkennen, is dat hun haar juist begint op te spelen ná een periode van ziekzijn of veel spanning, niet tijdens. Dat klopt met dit verhaal. Op het moment zelf zet je lichaam alles op de bewaking, en pas als de rust terugkeert, wordt zichtbaar wat er in die drukke tijd is blijven liggen. Ook dat is die vertraagde spiegel waar ik het eerder over had. Hormonen zijn de dirigent Het tweede stuk zijn je hormonen, en die spelen bij haar een grote rol. Je moet je hormonen voorstellen als een dirigent die het tempo van heel veel processen aangeeft. Als de dirigent uit de maat raakt, merk je dat op allerlei plekken tegelijk. Je schildklier is daarin een sleutelspeler. Die verdeelt eigenlijk de energie over je lichaam. Loopt de schildklier wat trager, dan gaat je hele systeem in een lagere versnelling, en je haar merkt dat als een van de eerste. Vandaar dat ik bij haar altijd ook naar dat bredere plaatje kijk. Daarnaast zijn er de natuurlijke schommelingen die bij vrouwen horen: rond je cyclus, in de maanden na een zwangerschap en in de overgang. Veel vrouwen zien juist in die fases meer haar uitvallen. Dat is een heel normaal en herkenbaar patroon, en het helpt enorm om te weten dat het erbij hoort en meestal weer omslaat. Ik merk dat het vrouwen rust geeft als ze dit patroon leren herkennen. Zodra je weet dat een bepaalde fase erbij hoort, ga je er anders mee om dan wanneer je denkt dat er iets grondig mis is. En die rust is op zichzelf al waardevol, want spanning over je haar houdt de spanning in je lichaam juist in stand. Ook spanning speelt hierin mee, want je stresshormonen en je overige hormonen zijn nauw met elkaar verweven. In een drukke periode gebruikt je lichaam veel van de bouwsteen progesteron om het stresshormoon cortisol te maken. Daardoor blijft er van dat progesteron minder over voor het gewone werk, en dat merk je op meerdere plekken. Het is een van de redenen dat een pittige tijd zich later in je haar kan laten zien. Je darmen bepalen wat er echt binnenkomt En dan het derde stuk, dat binnen de kPNI veel aandacht krijgt: je spijsvertering. Want je kunt nog zo goed eten, als je vertering niet soepel loopt, haalt je lichaam er minder uit dan erin zit. Het gaat er dus niet alleen om wat je eet, maar om wat je daadwerkelijk opneemt. Neem eiwit, de bouwsteen van je haar. Om dat goed af te breken en op te nemen heb je voldoende maagzuur en de juiste verteringsstoffen nodig. Loopt dat niet lekker, dan blijft een deel van dat waardevolle materiaal onbenut. Ik kijk daarom in de praktijk altijd of de vertering zelf wel op orde is voordat ik verder ga. Er is nog een verbinding die ik hier wil noemen. Als de darmwand wat doorlaatbaarder wordt, bijvoorbeeld door langdurige spanning of eenzijdige voeding, dan komen er stofjes in je bloedbaan die daar eigenlijk niet horen. Je immuunsysteem reageert daarop met een lichte, sluimerende ontsteking, en je lever moet harder werken om alles op te ruimen. In mijn vak weten we dat zo'n overbelaste lever zich onder andere aan het haar en de hoofdhuid kan laten zien. Zo is de cirkel weer rond: darm, afweer, lever en haar, allemaal met elkaar verbonden. Wat hierin praktisch helpt, is aandacht voor rust rond je maaltijden en voor voldoende vezels uit groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten. Die vezels voeden je darmwand en houden je vertering in beweging. Het is geen los advies voor je darmen alleen, het raakt je hele systeem, tot in je haar aan toe. De bouwstoffen die overal meedoen Wat al deze systemen gemeen hebben, is dat ze bouwstoffen nodig hebben om hun werk te doen. Vitaminen en mineralen draaien overal in mee als meewerkers, als kleine schakels in de keten. En een aantal daarvan komt telkens terug als het om haar gaat. Zo doet zink mee aan een normale celdeling, en dat is precies het proces waarmee je haarwortels zich continu vernieuwen.1 Ook biotine en selenium hebben een erkende rol als het om het behoud van normaal haar gaat.1 Dat zijn geen wondermiddelen, het zijn gewone meewerkers die hun werk doen zolang je ze aanlevert. Waar je ze precies uithaalt, en hoe je daar praktisch voor zorgt, dat is het onderwerp van het laatste artikel. Waarom je dit samen moet bekijken Als je alleen naar je haar kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je voeding kijkt, ook. Het verschil zit juist in de combinatie: je haar van buiten rustig verzorgen, je leefstijl zo inrichten dat je lichaam ruimte krijgt om op te bouwen, en van binnenuit zorgen voor een brede basis aan bouwstoffen. In het volgende artikel laat ik zien welke stoffen daarbij horen en waar je ze vindt. 1 Zink draagt bij aan een normale celdeling; biotine en selenium dragen bij aan het behoud van normaal haar. Lees ook Hoe haaruitval vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit Hoe voeding, slaap en prikkelverwerking invloed hebben op haaruitval Welke bouwstoffen horen bij sterk, vol haar en waar je ze vindt
Learn more
Welke bouwstoffen horen bij sterk, vol haar en waar je ze vindt
◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat haaruitval kan betekenen, wat je er zelf aan kunt doen, en hoe je haar samenhangt met de rest van je lichaam. In dit laatste artikel breng ik het samen op één vraag: welke bouwstoffen horen bij sterk, vol haar, en waar vind je ze? Even samenvatten wat we zijn tegengekomen In de eerste drie artikelen kwamen een paar stoffen steeds terug. Ik zet ze even op een rij, zodat je het overzicht hebt. Om te beginnen eiwit, de bouwsteen waar je haar letterlijk van gemaakt is. Daarnaast een aantal meewerkers, de vitaminen en mineralen die het bouwen mogelijk maken: biotine, zink en selenium kwamen daarbij het vaakst voorbij. En ten slotte ijzer, dat je via je voeding binnenkrijgt en dat meedoet in het bredere plaatje. Deze stoffen doen hun werk als een team, als schakels in dezelfde keten. De bouwstoffen, en waar je ze vindt Laat ik ze een voor een langslopen, zodat je weet waar je in je dagelijkse eten op kunt letten. Eiwit is de basis, want je haar is er letterlijk van gemaakt. Je vindt het in vlees, vis, ei, zuivel en peulvruchten. Probeer bij elke maaltijd iets eiwitrijks op je bord te leggen; dat is belangrijker dan één keer per dag een grote portie. Biotine is een van de meewerkers die in deze reeks steeds terugkwam. Je haalt het uit ei, noten, zaden en volkoren producten. Het hoort bij de kleine schakels die het bouwen van haar mogelijk maken. Zink vind je in vlees, schaaldieren, noten en zaden. Het doet in je lichaam op heel veel plekken mee, onder andere in de celdeling waarmee je haarwortels zich vernieuwen. Selenium zit in paranoten, vis en eieren. Een paar paranoten per dag leveren er al een mooie hoeveelheid van; je hoeft er echt geen handenvol van te eten. IJzer, ten slotte, haal je uit rood vlees, peulvruchten en donkergroene groente. Eet je vooral plantaardig, combineer het dan met iets met vitamine C, zoals paprika of citrusfruit, zodat je lichaam het beter opneemt. Waarom een brede basis prettiger werkt dan één losse stof In de praktijk zie ik dat vrouwen soms heel gericht één stof gaan nemen, omdat ze daar iets over gelezen hebben. Dat kan zinvol zijn, maar vaker is het handiger om te zorgen voor een brede basis. Je lichaam werkt namelijk niet met losse stoffen, maar met processen waarin veel stoffen tegelijk meedoen. Ontbreekt er ergens een schakel, dan stokt het proces, hoeveel je van dat ene ook neemt. Die brede basis leg je in de eerste plaats met je voeding. Biotine haal je uit ei, noten en volkoren producten. Zink zit in vlees, schaaldieren, noten en zaden. Selenium vind je in paranoten, vis en eieren. En eiwit krijg je binnen via vlees, vis, ei, peulvruchten en zuivel. Hoe gevarieerder je eet, hoe breder het aanbod aan meewerkers. Merk je dat dat er in drukke periodes bij inschiet, dan kan een aanvulling praktisch zijn. Geen vervanging van goed eten, maar een manier om je basis breed te houden op de dagen dat het minder lukt. Zo'n aanvulling is trouwens nooit een vervanging voor de rest van het verhaal uit deze reeks. Je haar heeft nog steeds baat bij rust, bij genoeg slaap en bij een vertering die soepel loopt. Een brede basis van binnenuit werkt het best als hij samenvalt met een leefstijl die je lichaam ruimte geeft. Zie het als twee handen die samenwerken. Geef het de tijd van een hele groeicyclus Iets wat ik vrouwen echt op het hart wil drukken: haar werkt traag. Een haartje groeit ongeveer een centimeter per maand, en wat je nu aan je voeding en je rust verandert, zie je pas een aantal maanden later terug in nieuw, steviger aangroeiend haar. Dat vraagt geduld, en het vraagt dat je niet na twee weken al conclusies trekt. Juist daarom is een brede, rustige basis prettiger dan telkens iets nieuws proberen. Als je elke paar weken van aanpak wisselt, geef je niets de kans om zijn werk te doen. Kies een lijn, houd die vast, en beoordeel pas na een aantal maanden. De ScKIN Hair Bundle Binnen de ScKIN-lijn hebben we die gedachte vertaald naar de Hair Bundle. Dat is een set van drie bestaande producten: Control+, Vitamine B12+ en Omega+. De bouwstoffen die in deze reeks steeds terugkwamen, vind je in Control+. Daar zitten biotine, zink en selenium in. Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk.1 Zink houdt je haar sterk en doet daarnaast mee aan een normale celdeling, het proces waarmee je haarwortels zich continu vernieuwen.2 En selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar.3 Dat zijn de erkende bijdragen, en ze horen elk bij de stof zelf. De twee andere producten in de bundel hebben hun eigen rol, los van je haar. Vitamine B12+ draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid.4 En Omega+ levert EPA en DHA, die bijdragen tot de normale werking van het hart.5 Ze zitten in de bundel omdat ze samen een brede basis onder je dag leggen, en ze doen dus iets anders dan de bouwstoffen voor je haar. Zie de bundel als een brede basis naast alles wat je met je voeding, je rust en je verzorging doet. Geen vervanging van goed eten, wel een manier om je basis breed te houden in de periodes waarin dat lastiger lukt. Bekijk de Hair Bundle Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: je haar vertelt je iets over hoe het van binnen gaat, en juist daar valt de meeste winst te halen. Zorg voor genoeg eiwit, een brede basis aan meewerkers, voldoende rust en een vertering die soepel loopt. En geef het vooral tijd, want je haar groeit langzaam en verandert in maanden, niet in dagen. Kies een paar dingen uit deze artikelen, houd ze een aantal weken vol, en kijk dan pas terug. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe het echt werkt. 1 Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk. 2 Zink houdt je haar sterk en draagt bij aan een normale celdeling. 3 Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar. 4 Vitamine B12 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid. 5 EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Hoe haaruitval vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit Hoe voeding, slaap en prikkelverwerking invloed hebben op haaruitval Hoe haaruitval samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen
Learn more
Hoe haaruitval vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit
◷ 6 min leestijd Je kent het misschien wel. Je borstel zit voller dan anders, of je ziet meer haren in de doucheput dan je fijn vindt. En je eerste gedachte gaat meestal naar je haar zelf: ligt het aan mijn shampoo, aan het verven, aan het föhnen. Heel begrijpelijk, want dat is het deel dat je ziet en aanraakt. Wat ik vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde en de kPNI steeds terugzie, is dat haar bijna nooit op zichzelf staat. Je haar is eigenlijk een van de eerste plekken waar je lichaam laat zien dat er ergens anders iets speelt. En dat klinkt misschien zorgelijk, maar het is juist goed nieuws. Want als haaruitval een signaal is, dan valt er ook iets aan de bron te doen. Verliezen we niet allemaal haar? Laat ik beginnen met iets geruststellends. Haar verliezen is voor een deel doodnormaal. Ieder haartje op je hoofd doorloopt een eigen ritme van groeien, rusten en loslaten, en dat betekent dat je elke dag een aantal haren kwijtraakt zonder dat er iets aan de hand is. Het valt je pas op als het er meer worden dan je gewend bent, of als het langer aanhoudt. En juist die verandering is het interessante. Als je van de ene op de andere periode meer haar ziet in je borstel of op je kussen, dan is er meestal iets in je situatie veranderd. Vaak niet aan je haar zelf, maar aan de omstandigheden eromheen. Dat is precies waar dit artikel over gaat. Waarom je haar zo'n goede boodschapper is Om te snappen waarom haar zoveel vertelt, helpt het om te weten hoe hard het werkt. Je haarwortels horen bij de drukste plekken van je lichaam. Ze delen zich continu, dag en nacht, en bouwen aan iets wat voor je overleven eigenlijk niet strikt nodig is. En dat laatste is precies het punt. Je lichaam is een meester in het stellen van prioriteiten. Als er ergens spanning zit, in de vorm van drukte, weinig rust of een periode van weinig bouwstoffen, dan gaat de energie eerst naar je hart, je hersenen en je organen. Naar de dingen die je echt nodig hebt om door te gaan. Je haar staat in die rij een stuk verder naar achteren. Ik zeg altijd: je haar is een soort luxe voor je lichaam. Zodra het even schakelen wordt, is het een van de eerste dingen die op een lager pitje gaat. Daarom merk je in een pittige periode vaak pas weken later iets aan je haar. Het is een vertraagde spiegel van hoe het een tijd daarvoor met je ging. Je haar is opgebouwd uit materiaal dat je aanlevert Je haar bestaat voor een groot deel uit keratine, en dat is een eiwit. Je moet je dat voorstellen als een bouwwerk: om er iets stevigs van te maken, heeft je lichaam stenen nodig, en die stenen zijn de eiwitten uit je voeding. Krijg je daar een tijd weinig van binnen, dan is er simpelweg minder om mee te bouwen. Maar met alleen stenen ben je er niet. Om die stenen op de goede plek te krijgen en het bouwwerk overeind te houden, heb je een soort werklieden nodig. In je lichaam zijn dat de vitaminen en mineralen. Ze doen zelf niet het zware werk, maar zonder hen loopt de hele bouw vast. Ze werken mee als cofactoren, als kleine schakels in een keten. En als er ergens een schakel ontbreekt, dan stokt het proces, hoeveel eiwit je ook binnenkrijgt. Een paar van die meewerkers kom je in deze reeks nog vaker tegen, omdat ze een erkende rol hebben als het om haar gaat. Denk aan biotine, aan zink en aan selenium. Ik ga er in het laatste artikel dieper op in, maar het is goed om ze nu alvast een keer gehoord te hebben. Vier dingen die van binnenuit meespelen In de praktijk zie ik grofweg vier dingen die keer op keer terugkomen zodra iemand meer haar verliest dan ze prettig vindt. Ik loop ze kort langs, want in de volgende artikelen werk ik ze verder uit. Een periode van veel spanning Langdurige spanning zet je lichaam in de overlevingsstand. En in die stand gaat de energie naar overleven, niet naar opbouwen. Je haar hoort bij dat opbouwen. Heel veel vrouwen herkennen dat ze een paar maanden na een drukke of emotionele tijd ineens meer haar zien uitvallen. Dat is geen toeval, dat is die vertraagde spiegel. Wat er op je bord ligt Je haar wordt gemaakt van wat je eet. Een tijd van veel snelle happen, weinig groente en weinig eiwit geeft je lichaam eenvoudigweg minder om mee te werken. Het gaat hier niet om streng of ingewikkeld eten, maar om genoeg en gevarieerd. Je hormonen en je schildklier Je schildklier is een soort dirigent van je energieverdeling. Als die wat trager loopt, merk je dat op allerlei plekken, en je haar is daar een van. Ook de schommelingen rond je cyclus, na een zwangerschap of in de overgang spelen hierin mee. Dat is een heel normaal en herkenbaar patroon. Je vertering en opname Je kunt gezond eten en toch weinig binnenkrijgen als je vertering niet soepel loopt. Want het gaat er niet alleen om wat je eet, maar ook om wat je lichaam er daadwerkelijk uithaalt. Vandaar dat ik altijd ook naar de spijsvertering kijk. In het derde artikel ga ik daarop door. Waarom alleen naar je haar kijken te weinig is De belangrijkste boodschap van dit eerste artikel is eigenlijk heel eenvoudig. Als je meer haar verliest dan je fijn vindt, kijk dan niet alleen naar wat je erop doet. Je verzorging is een deel van het verhaal, en zeker geen onbelangrijk deel. De andere helft zit van binnen: in hoe je leeft, hoe je slaapt, hoe je eet en hoe je met spanning omgaat. En dat is eigenlijk geruststellend. Want aan bijna al die dingen kun je zelf iets doen, en meestal met kleinere stappen dan je denkt. Je hebt geen ingewikkeld plan nodig om te beginnen, gewoon een beetje inzicht in waar het vandaan komt. In het volgende artikel neem ik je mee in drie van die dingen die je zelf in de hand hebt: je voeding, je slaap en de manier waarop je met prikkels en spanning omgaat. Want juist daar zit vaak de meeste winst. Lees ook Hoe voeding, slaap en prikkelverwerking invloed hebben op haaruitval Hoe haaruitval samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen Welke bouwstoffen horen bij sterk, vol haar en waar je ze vindt
Learn more
