ScKIN Journal
Hoe futloos haar samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat je haar eigenlijk is en wat je er praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar de samenhang. Want dit is waar het vak van de kPNI over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe systemen met elkaar praten. En je haar praat volop mee, ook al lijkt het aan de buitenkant een op zichzelf staand ding. Je haar als luxe die je lichaam bewaakt Ik noemde het in het eerste artikel al even: je haar staat vrij achteraan in de rij van belangrijkheid. Dat klinkt hard, en toch zit er een mooie logica in. Die haarwortels van je delen zich razendsnel en gebruiken daarvoor een stevige aanvoer van bouwstoffen. Dat is een investering. En je lichaam doet investeringen alleen graag als er verder genoeg ruimte en rust is. Is die ruimte er even niet, bijvoorbeeld omdat er op de achtergrond van alles speelt, dan schroeft je lichaam die investering terug. Niet omdat er iets kapot is, maar omdat het slim met zijn middelen omgaat. Zo bekeken vertelt de staat van je haar je iets over hoeveel ruimte er in de rest van je systeem is. En dat brengt ons bij drie systemen die daar veel invloed op hebben. Je afweer werkt de hele dag door We denken bij ons afweersysteem vaak alleen aan het moment dat we ziek worden. Maar het is de hele dag door bezig met opruimen, herstellen en beoordelen wat er langskomt. Dat kost energie en aandacht. Staat dat systeem een langere tijd onder druk, bijvoorbeeld in een periode van veel spanning of weinig slaap, dan is er domweg minder over voor het luxe werk, en daar hoort het aanmaken van sterk haar bij. Rond de haarwortel speelt bovendien van alles wat met die afweer te maken heeft. Het is een levendig plekje waar je lichaam voortdurend afstemt. Als de algehele balans wat scheef staat, dan merk je dat ook op die plekken die net iets minder urgent zijn. Belangrijk om te zeggen: dit is een normaal proces, geen defect. Je lichaam doet precies wat het hoort te doen. Het kan alleen uit balans raken als de belasting langere tijd hoger is dan het herstel. Hormonen en het ritme van je lichaam Hormonen hebben veel invloed op je haar, en dat merken heel veel vrouwen door de maand en door verschillende levensfasen heen. In de ene fase voelt je haar voller en steviger, in de andere fase juist slapper. Dat is een normaal patroon, en het is fijn om het te herkennen in plaats van er van te schrikken. Eén klier wil ik er speciaal uitlichten, omdat die zo mooi laat zien hoe alles samenhangt: je schildklier. Die klier bepaalt voor een groot deel het tempo van je stofwisseling, en dus ook het tempo waarin je haarwortels hun werk doen. En laat die schildklier juist twee meewerkers heel goed kunnen gebruiken die je uit je voeding haalt: selenium en jodium. Zo zie je hoe een mineraal van je bord, via je schildklier, uiteindelijk meepraat over hoe je haar wordt gemaakt. Ook spanning speelt hierin mee, want je stresshuishouding en je hormonen zijn nauw met elkaar verweven. Dat is een van de redenen dat een drukke, gespannen periode zich juist in je haar kan laten zien. Mijn tip: houd het eens twee of drie maanden bij in een notitie op je telefoon. Niet uitgebreid, gewoon een woord per dag over hoe je haar en je energie aanvoelen. Als je dat naast je maand en je drukke periodes legt, zie je vaak een patroon dat je daarna veel rustiger maakt. Je weet dan namelijk dat een bepaalde fase erbij hoort en vanzelf weer omslaat, in plaats van dat je denkt dat er iets mis is. De verbinding met je spijsvertering En dan het stuk dat binnen de kPNI veel aandacht krijgt: je spijsvertering. Dit is eigenlijk een heerlijk nuchter punt. Je kunt nog zo netjes eten, als je die bouwstoffen niet goed opneemt, dan komen ze alsnog niet aan op de werkplaats. Je vertering is de plek waar je eiwit wordt afgebroken tot losse bouwstenen en waar je mineralen worden opgenomen. Loopt dat proces niet lekker, dan haal je uit hetzelfde bord simpelweg minder. Praktisch betekent dat vooral één ding: rustig en goed eten is net zo belangrijk als wát je eet. Neem de tijd, kauw goed, en zorg voor genoeg vezels uit groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten, zodat je hele vertering soepel blijft draaien. Het is geen los advies voor je buik, maar iets wat je hele systeem raakt, tot in je hoofdhuid aan toe. Ik zeg altijd: je bent niet zozeer wat je eet, maar wat je opneemt. Dat klinkt als een klein verschil, en toch verandert het je hele blik. Want het betekent dat aandacht voor je vertering geen luxe is, maar de basis onder al het andere. Eet je op de automatische piloot, snel en gehaast tussen de bedrijven door, dan komt er van dezelfde maaltijd minder bij je haarwortels terecht dan wanneer je even zit, rustig kauwt en je lichaam de kans geeft zijn werk te doen. Zo simpel is het eigenlijk, en tegelijk is het iets wat de meesten van ons met gemak over het hoofd zien. De bouwstoffen die overal meedoen Wat al deze systemen gemeen hebben, is dat ze dezelfde meewerkers gebruiken die ook bij je haar betrokken zijn. Eiwit levert de bouwstenen voor de keratine. Zink draait mee in de celdeling waarmee de draden worden aangemaakt. Selenium werkt mee met je schildklier en dus met het tempo van dat proces. En biotine is zo'n cofactor die op de achtergrond meehelpt om alles soepel te laten verlopen. Het mooie is dat het steeds gewone stoffen zijn die je gewoon uit je voeding haalt. Geen wondermiddelen, maar meewerkers die dagelijks hun ding doen op heel veel plekken tegelijk. En juist omdat ze op zoveel plekken meedraaien, is het zo logisch dat ze ook zichtbaar worden in je haar. Waarom je dit samen moet bekijken Als je alleen naar je haar kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je voeding kijkt, ook. De kracht zit in de combinatie: je haar van buiten rustig verzorgen, je leven zo inrichten dat je lichaam ruimte krijgt om op te bouwen, en van binnenuit zorgen voor een brede basis aan bouwstoffen die je vertering ook echt kan opnemen. In het laatste artikel van deze reeks laat ik zien hoe je dat laatste stuk praktisch aanpakt: welke bouwstoffen een rol spelen bij sterk haar, en waar je ze precies vindt. Lees ook Waarom futloos haar niet zomaar een oppervlakkig probleem is Wat kun je zélf doen bij futloos haar? Praktische tips Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
LEES MEER
Wat kun je zélf doen bij futloos haar? Praktische tips
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee naar de werkplaats in je hoofdhuid, waar je haar eigenlijk wordt gemaakt. Je weet nu dat je haar een eiwit is dat van binnenuit wordt opgebouwd, en dat het vaak een van de eerste plekken is waar je lichaam even inlevert. Nu het praktische deel, want daar heb je het meest aan. Hieronder loop ik langs de dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk te doen; begin met twee of drie en houd die een aantal weken vol. 1. Eet bij elke maaltijd wat eiwit Als je haar is opgebouwd uit eiwit, dan is dit misschien wel de meest logische stap van allemaal, en tegelijk de stap die het vaakst wordt overgeslagen. Veel vrouwen eten 's ochtends en tussendoor vooral koolhydraten, en pas 's avonds wat eiwit. Terwijl je lichaam het liefst de hele dag door een gestage aanvoer heeft om mee te bouwen. Denk aan eieren, vis, kip, peulvruchten, noten of wat volle yoghurt. Eén bron bij elke maaltijd, dat is genoeg om het verschil te voelen. Een simpele manier om het te onthouden: leg bij elke maaltijd je hand op je bord en vraag je af waar je eiwit zit. Bij het ontbijt is dat vaak het lastigst, omdat we daar gewend zijn aan brood met zoet beleg of alleen wat fruit. Ruil dat af en toe eens om voor een ei, wat volle yoghurt met noten, of een boterham met een hartig, eiwitrijk beleg. Je hoeft geen ingewikkelde schema's bij te houden; het gaat erom dat er de hele dag door iets te bouwen valt, in plaats van alles op de avond te laten aankomen. 2. Eet gevarieerd en op kleur Je haar heeft niet alleen bouwstenen nodig, maar ook de meewerkers die ik in het eerste artikel noemde: een handvol mineralen en vitaminen die het proces mogelijk maken. Die haal je binnen door breed en kleurrijk te eten. Ik zeg altijd: leg bij je groenten bewust wat kleur op je bord. Groen, rood, oranje, paars. Zo krijg je vanzelf een breder aanbod binnen, zonder dat je met lijstjes hoeft te werken. 3. Zet zinkrijke voeding op je menu Zink is zo'n meewerker die je in dit verhaal steeds tegenkomt, onder andere omdat het meedraait in de celdeling waarmee je haar wordt aangemaakt. Je vindt het vooral in vlees, schaaldieren, noten, pompoenpitten en zaden. Een handje pompoenpitten door je salade of yoghurt is een simpele manier om er wat van binnen te krijgen. 4. Vergeet de paranoot en de vis niet Selenium is een ander mineraal dat een rol speelt bij sterk, gezond haar. Het bijzondere is dat je er maar heel weinig van nodig hebt, en dat een paar paranoten per dag al veel aanbrengen. Ook vis, eieren en volkoren producten leveren selenium. Wees wel rustig met de paranoten, want een stuk of twee per dag is echt genoeg. 5. Kies vaker voor volwaardige, onbewerkte producten Biotine, weer zo'n meewerker die vaak met haar in verband wordt gebracht, zit onder andere in eieren, noten, zaden, volkoren producten en groente. Je ziet het al: het zijn steeds diezelfde eerlijke, onbewerkte producten die je hele lijf iets te bieden hebben. Hoe dichter je eten bij zijn oorspronkelijke vorm blijft, hoe meer van die meewerkers er nog in zitten. 6. Houd je bloedsuiker rustig Een ontbijt van alleen snelle koolhydraten geeft een piek en daarna een dip, en dat patroon herhaalt zich de hele dag. Voor je hele systeem is het prettiger als die lijn wat vlakker loopt. Combineer je koolhydraten daarom steeds met wat eiwit en vezels: yoghurt met noten, volkorenbrood met ei, een stuk fruit samen met een handje walnoten. Je energie blijft gelijkmatiger, en dat merkt je hele lijf. 7. Wees mild voor je hoofdhuid en je lengtes Je haar wordt dan wel van binnenuit gemaakt, van buiten kun je het wel beschermen. Was met lauw in plaats van heet water, wees zuinig met de hele hete föhn en de stijltang, en trek je haar niet dag in dag uit heel strak naar achteren. Dep het droog in plaats van het stevig droog te wrijven. Klein, maar over de weken opgeteld scheelt het echt in hoe je lengtes eruitzien. 8. Geef spanning echt een plek Je weet inmiddels waarom ik hier steeds op terugkom: als je lang in de hoogste versnelling staat, levert je haar als een van de eersten in. Dat betekent niet dat je je hele leven moet omgooien. Bouw ergens in je dag een moment in waarop je echt even niks doet: een korte wandeling zonder telefoon, een paar minuten rustig ademhalen. Regelmaat werkt hierbij beter dan lengte. 9. Slaap zo regelmatig als je kunt De nacht is de tijd waarin je lichaam herstelt en opbouwt. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat opbouwen minder ruimte, en je haar hoort bij het opbouwwerk. Probeer rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend. Dat regelmatige ritme doet vaak meer dan een enkele lange nacht bijslapen. 10. En vooral: geef het tijd Dit is misschien wel het belangrijkste om te weten. Een haar groeit langzaam, en de draden die je vandaag verzorgt zijn maanden geleden al gemaakt. Wat je nu aan je voeding en je rust verandert, zie je dus pas terug in de lengtes die er straks bij komen. Reken op een aantal maanden voordat je het verschil echt ziet. Dat klinkt lang, en toch is het juist geruststellend: het betekent dat consequent zijn loont, ook als je het nog niet ziet. Een dag om het concreet te maken Soms helpt het om te zien hoe zo'n dag er dan uitziet, zonder dat het een project wordt. Bij het ontbijt een ei of wat volle yoghurt met een handje noten en zaden, zodat je meteen wat eiwit en wat van die meewerkers binnen hebt. Tussendoor een stuk fruit met een paar walnoten in plaats van alleen een koek. 's Middags een volwaardige lunch met wat kleur op je bord: bladgroen, een gekleurde groente, een bron van eiwit. En 's avonds bijvoorbeeld vis of peulvruchten met flink wat groente. Twee paranoten ergens op de dag, en je hebt het meeste al te pakken zonder dat je ergens over hoeft na te denken. Je ziet: het zijn geen bijzondere producten en het is geen streng dieet. Het is gewoon eerlijk, gevarieerd eten, met net iets meer aandacht voor waar je eiwit en je kleur zitten. Precies dat maakt over de weken het verschil voor je haar, terwijl je er in je dagelijkse ritme nauwelijks iets van merkt. Hoe je dit volhoudt Kies twee of drie punten uit dit rijtje en houd die een aantal weken vol voordat je iets nieuws toevoegt. Ga je alles tegelijk omgooien, dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte. En je haar heeft nu eenmaal die maanden nodig om mee te bewegen. In het volgende artikel ga ik dieper in op de samenhang tussen je haar, je immuunsysteem, je hormonen en je spijsvertering. Want als je begrijpt waaróm die dingen meespelen, wordt het een stuk makkelijker om vol te houden. Lees ook Waarom futloos haar niet zomaar een oppervlakkig probleem is Hoe futloos haar samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
LEES MEER
Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat je haar eigenlijk is, wat je er zelf aan kunt doen, en hoe je haar samenhangt met de rest van je lichaam. In dit laatste artikel gaat het over het stuk van binnenuit: welke bouwstoffen een rol spelen bij sterk haar, waar je ze in je voeding vindt, en hoe je die basis breed houdt in periodes waarin dat wat lastiger lukt. Je haar wordt elke dag opnieuw opgebouwd Het helpt om te onthouden wat we in het eerste artikel zagen: je haar is een eiwit dat continu wordt aangemaakt in de wortels in je hoofdhuid. Al die tijd is je lichaam aan het bouwen, en daar heeft het materiaal voor nodig. Dat materiaal komt uit wat je eet en drinkt. Daarom zeg ik altijd: je verzorging werkt van buiten naar binnen, en je voeding van binnen naar buiten. Je hebt ze allebei nodig, en ze doen allebei iets anders. De bouwstoffen op een rij Er is een aantal voedingsstoffen dat steeds terugkomt als het over sterk, gezond haar gaat. Ik zet ze voor je op een rij, in gewone taal. Eiwit levert de bouwstenen voor de keratine waar je haar van gemaakt is. Je vindt het in eieren, vis, gevogelte, peulvruchten, noten en zuivel. Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk.1 Biotine zit onder andere in eieren, noten, zaden, volkoren producten en groente. Zink houdt je haar sterk, en het draait mee in de celdeling waarmee je haar wordt aangemaakt.2 Zink haal je vooral uit vlees, schaaldieren, noten, pompoenpitten en zaden. Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar.3 Je vindt het in paranoten, vis, eieren en volkoren producten; met een paar paranoten per dag zit je al goed. Wat opvalt als je dit rijtje ziet: het komt uit heel verschillende hoeken van je voeding. Eén product dekt dat nooit. Variatie is dus geen modewoord, maar gewoon praktisch. En het zijn steeds diezelfde eerlijke, onbewerkte producten die ook de rest van je lijf iets te bieden hebben. Je moet je die bouwstoffen voorstellen als een ploeg die samen een klus klaart. Het eiwit is het materiaal, en biotine, zink en selenium zijn de handen die meehelpen om dat materiaal op de juiste manier in elkaar te zetten. Elk van die handen heeft zijn eigen taak, en ze werken op elkaar in. Daarom heeft het weinig zin om alle aandacht op één stof te leggen en de rest te vergeten. De hele ploeg moet aanwezig zijn, anders blijft er ergens werk liggen. Dat is precies waarom ik in de praktijk altijd begin met de basis breed maken, en pas daarna naar de details kijk. En denk niet dat je hier heel strikt in hoeft te zijn. Je hoeft niet elke dag alles binnen te krijgen. Het gaat om het gemiddelde over een week: als je gevarieerd eet, komt dat rijtje vanzelf voorbij, de een wat vaker dan de ander. Juist die ontspannen, brede aanpak is voor je haar op de lange duur prettiger dan af en toe streng zijn en het dan weer helemaal loslaten. Waarom een brede basis prettiger werkt In de praktijk zie ik dat mensen soms heel gericht op één stof gaan zitten omdat ze daar iets over gelezen hebben. Dat kan zinvol zijn, en toch is het meestal handiger om te zorgen voor een brede basis. Je lichaam werkt namelijk niet met losse stoffen, maar met processen waarin veel meewerkers tegelijk meedraaien. Ontbreekt er ergens een schakel in de keten, dan stokt het proces, hoeveel je ook van dat ene neemt. Die brede basis leg je in de eerste plaats met je voeding: gevarieerd, kleurrijk, met genoeg eiwit, groente en vezels. Merk je dat dat er in drukke periodes bij inschiet, dan kan een aanvulling praktisch zijn om je basis breed te houden. De ScKIN Hair Bundle Daarvoor hebben we bij ScKIN de Hair Bundle. Die combineert drie producten uit de ScKIN-lijn: Control+, Vitamine B12+ en Omega+. De bouwstoffen die in deze artikelen steeds voorbijkwamen, vind je terug in Control+: daarin zitten biotine, zink en selenium. Zo draagt biotine bij aan het behoud van normaal haar en houdt het je haar sterk, houdt zink je haar sterk, en draagt selenium bij aan het behoud van normaal haar.1,2,3 De claim hangt dus steeds aan de bouwstof zelf, want dat is hoe het werkt: je haar wordt opgebouwd, en deze meewerkers draaien in dat proces mee. Vitamine B12+ en Omega+ maken de dagelijkse basis compleet met hun eigen rol. Zo draagt vitamine B12 bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid, en dragen de vetzuren EPA en DHA uit Omega+ bij tot de normale werking van het hart.4,5 Die staan los van je haar, en horen bij de bundel als brede ondersteuning van je dag. Zie het als een brede basis onder je dag, naast alles wat je met je voeding, je rust en je verzorging doet. Geen vervanging van goed eten, wel een manier om je basis breed te houden in periodes waarin dat wat lastiger lukt. En wees ook hier weer geduldig. Een aanvulling is geen knop die je omzet, maar iets wat meedraait in datzelfde langzame opbouwproces dat je haar nu eenmaal doorloopt. Je haar wordt in maanden gemaakt, dus alles wat je vandaag aan je basis toevoegt, van je bord tot je dagelijkse routine, zie je pas terug in de lengtes die er straks bij komen. Ik zeg altijd tegen de vrouwen die ik spreek: reken op een aantal maanden en blijf het gewoon rustig volhouden. Dat is minder spannend dan een snelle belofte, en het sluit veel beter aan bij hoe je lichaam echt werkt. Bekijk de ScKIN Hair Bundle Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: geef het tijd. Je haar wordt opgebouwd in maanden, niet in dagen. Kies een paar dingen uit deze artikelen, houd ze consequent vol, en kijk dan pas terug. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, en het is wel hoe het echt werkt. 1 Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk. 2 Zink houdt je haar sterk. 3 Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar. 4 Vitamine B12 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid. 5 EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Waarom futloos haar niet zomaar een oppervlakkig probleem is Wat kun je zélf doen bij futloos haar? Praktische tips Hoe futloos haar samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen
LEES MEER
