ScKIN Journal
Wat je lichaam je probeert te vertellen bij droog haar
◷ 6 min leestijd Je kent dat gevoel vast wel. Je strijkt met je hand door je haar en het voelt anders dan je gewend bent. Wat stugger, wat doffer, minder soepel. De punten pluizen sneller, het ligt niet meer zoals je wilt, en geen enkel masker of olie lijkt er echt verschil in te maken. Best vervelend, want je hebt eigenlijk niks veranderd aan hoe je het wast of verzorgt. Wat ik vanuit mijn achtergrond als orthomoleculair therapeut zo interessant vind aan droog haar, is dat het bijna nooit een verhaal is dat alleen aan de buitenkant speelt. Je haar staat eigenlijk achteraan in de rij als het om voedingsstoffen gaat. Je lichaam bedient eerst je organen, je afweer en je spieren, en pas als daar genoeg voor is, gaat er iets naar je haar. Daarom is droog haar vaak een van de eerste plekken waar je merkt dat er ergens anders in je lichaam iets aan het schuiven is. Je haar is eigenlijk een draad van eiwit Om te snappen waarom haar droog wordt, helpt het om te weten waar het uit bestaat. Je haar is grotendeels keratine, en dat is een eiwit. Je moet je dat voorstellen als een stevige vezel die is opgebouwd uit bouwstenen, de aminozuren. Je lichaam rijgt die bouwstenen aan elkaar tot een lange, sterke draad, en die draad groeit vanuit de wortel in je hoofdhuid naar buiten. Het stuk haar dat je ziet en vasthoudt, leeft eigenlijk niet meer. Het is al gemaakt. Dat betekent dat alles wat de kwaliteit bepaalt, gebeurt op het moment dat de draad wordt aangelegd, diep in de wortel. En voor dat aanleggen heeft je lichaam materiaal nodig, plus rust en de juiste omstandigheden om er iets moois van te maken. Als er ergens in dat proces iets ontbreekt, zie je dat pas weken later terug in de lengte van je haar. Dat is meteen de reden dat haar zo traag reageert. Wat je vandaag eet en hoe je vandaag leeft, zie je niet morgen in de spiegel, maar over een tijd. Ik zeg altijd: je haar vertelt het verhaal van de afgelopen maanden, niet van vandaag. De hoofdhuid is de bodem waar het uit groeit We kijken bij droog haar vaak alleen naar de lengtes, terwijl het begint bij de bodem. Je hoofdhuid is de grond waarin de haarwortel zit, en die grond moet in orde zijn. Je moet je dat voorstellen als een muurtje van bakstenen met specie ertussen. De huidcellen zijn de stenen, de vetten daartussen zijn de specie. Zolang dat muurtje netjes dicht is, blijft de hoofdhuid soepel en houdt hij vocht vast. Op die hoofdhuid zit ook een dun laagje talg, en dat is eigenlijk je eigen, ingebouwde conditioner. Die talg loopt langs de haarschacht naar beneden en houdt de draad soepel. Was je heel vaak en heel heet, of gebruik je stevige producten, dan spoel je dat laagje steeds weg voordat het zijn werk kan doen. De hoofdhuid raakt uitgedroogd, en het haar dat eruit groeit mist die natuurlijke bescherming. Wat je haar je probeert te vertellen En dan het deel waar het in mijn vak vaak over gaat. Droog haar is zelden een losstaand iets. Het is meestal een signaal, een manier waarop je lichaam laat zien dat er iets aandacht vraagt. Ik loop een paar van die signalen langs, zodat je er zelf iets in herkent. Soms zegt droog haar iets over je voeding. Je hebt maanden achter elkaar snel gegeten, veel onderweg, weinig variatie, en je lichaam heeft simpelweg minder materiaal gehad om die haardraad netjes op te bouwen. Soms zegt het iets over een drukke periode, waarin je hoofd voller zat dan je lijf aankon. En soms loopt het mee met je hormonen, met een zwangerschap die achter je ligt, met de overgang, of met je schildklier die op een lager pitje draait. Dat klinkt misschien als veel tegelijk, en dat is het eigenlijk ook. Het mooie is dat al die dingen met elkaar te maken hebben, en dat je er daardoor ook op meerdere plekken tegelijk iets aan kunt doen. Je hoeft niet die ene perfecte oorzaak te vinden. Je mag gewoon beginnen met de basis breder maken. Waarom smeren maar de helft is Ik ben de laatste die zegt dat verzorging niet uitmaakt, want dat doet het zeker. Een milde manier van wassen, een goede conditioner, niet te veel hitte van de föhn en de krultang, dat helpt allemaal om de draad die je hebt te beschermen. Dat is de buitenkant van het verhaal, en die is belangrijk. Alleen bepaalt dat smeren niet hoe de nieuwe draad wordt aangelegd. Dat gebeurt van binnenuit, in de wortel, uit wat je eet en hoe je leeft. Daarom kom je er met alleen een masker vaak niet. Je verzorgt dan het haar dat er al is, terwijl de kwaliteit van het haar dat nog moet komen ergens anders wordt bepaald. Die twee kanten samen, van buiten beschermen en van binnen voeden, daar zit het hem in. En juist die combinatie sla je makkelijk over als je alleen in de badkamer naar een oplossing zoekt. Droog haar en beschadigd haar zijn niet hetzelfde Het is goed om nog een onderscheid te maken, want deze twee worden vaak door elkaar gehaald. Beschadigd haar is haar dat van buitenaf iets heeft meegemaakt, denk aan veel hitte, kleuren, of stevig kammen als het nat is. De draad zelf is dan aan de buitenkant beschadigd geraakt. Droog haar dat van binnenuit komt, ligt anders: dan is de draad al minder soepel aangelegd, of mist de hoofdhuid de conditie om hem goed te voeden. Waarom dat verschil ertoe doet? Omdat de aanpak anders is. Bij beschadiging van buitenaf help je jezelf vooral met zachter omgaan met je haar en minder hitte. Bij droogte van binnenuit kom je er met zachter wassen alleen niet, want dan zit de sleutel in je voeding, je rust en je hoofdhuid. In de praktijk zie ik meestal een mengvorm, en dat is precies waarom het zo helpt om beide kanten te bekijken in plaats van er eentje te kiezen. Waar we in deze reeks naartoe gaan In de volgende artikelen neem ik je stap voor stap mee. In het tweede artikel gaat het over rust, ritme en voeding, en waarom die drie zo'n grote rol spelen bij hoe je haar erbij ligt. In het derde deel vertel ik je wat bijna niemand je uitlegt over droog haar, over de samenhang met je hormonen, je schildklier en je herstel. En in het laatste artikel word ik concreet over de bouwstoffen die je haar nodig heeft, en waar je die in je voeding vindt. Voor nu is de belangrijkste boodschap deze: als je haar droog aanvoelt, kijk dan verder dan de fles in je douche. Je haar laat vaak zien wat er verderop in je lichaam speelt, en juist daar zit de ruimte om echt iets te veranderen. Lees ook Waarom rust, ritme en voeding sleutelrollen spelen bij droog haar Wat niemand je vertelt over droog haar (maar je wél moet weten) Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
LEES MEERWat niemand je vertelt over droog haar (maar je wél moet weten)
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat droog haar is en naar de rol van rust, ritme en voeding. In dit deel gaan we een laag dieper, naar de dingen die je zelden hoort als het over droog haar gaat. Er speelt vanbinnen namelijk meer dan je op het eerste gezicht zou denken, en als je dat begrijpt, wordt het een stuk makkelijker om er rustig mee om te gaan. Je haar groeit in cycli, en verliezen hoort erbij Het eerste wat bijna niemand je vertelt: je haar groeit niet aan één stuk door. Elke haar heeft een eigen ritme. Er is een lange periode waarin de haar actief groeit, daarna een korte overgang, en dan een rustfase waarin de haar loslaat en uitvalt om plaats te maken voor een nieuwe. Dat je elke dag haren verliest, is dus volkomen normaal, dat hoort gewoon bij het systeem. Wat interessant is, is dat een deel van je haren steeds tegelijk in die rustfase zit. Maak je een pittige periode door, veel spanning, een ziekte, een bevalling, dan kan je lichaam een grotere groep haren tegelijk in die rustfase zetten. Een paar maanden later laten die dan samen los. Veel vrouwen schrikken daarvan, terwijl het eigenlijk een vertraagde reactie is op iets wat al achter je ligt. Je haar loopt gewoon een paar maanden achter op je leven. De wortel is de drukste bouwplaats van je lichaam Om te snappen waarom haar zo gevoelig is, moet je weten wat er in die wortel gebeurt. De cellen in je haarwortel delen zich in een ongelooflijk hoog tempo, het is een van de drukste bouwplaatsen die je lichaam heeft. En overal waar zo hard gewerkt wordt, is veel materiaal en veel gereedschap nodig. Dat gereedschap zijn onder andere de mineralen die meedraaien in de celdeling. Zink bijvoorbeeld speelt een rol bij het aflezen van je erfelijk materiaal, bij het correct kopiëren van de bouwtekening waarmee nieuwe cellen worden gemaakt. Je kunt het zien als een sleutel die een slot opent, zodat het bouwproces kan lopen. Draait er ergens in die keten iets minder soepel, dan merk je dat het snelst op de plekken waar het hardst gewerkt wordt. En je haarwortel is zo'n plek. Dat verklaart ook waarom droog of dof haar vaak een van de eerste signalen is als je lichaam een tijd op de reserve heeft geleefd. Het is niet dat er iets stuk is, het is dat je lichaam de drukste bouwplaatsen als eerste wat rustiger zet zodra er minder te verdelen valt. Je schildklier: de thermostaat die je haar meestuurt Dan iets waar in de praktijk veel te weinig over gesproken wordt: je schildklier. Die werkt als een soort thermostaat van je lichaam en bepaalt mee hoe snel al je processen lopen. Staat die thermostaat wat lager afgesteld, dan gaat alles een tandje trager, ook de aanmaak van nieuw haar en het onderhoud van je hoofdhuid. Voor die schildklier zijn een paar voedingsstoffen belangrijk, waaronder jodium en selenium. Die helpen de thermostaat zijn werk te doen. Ik noem dit niet om je ongerust te maken, maar om te laten zien hoe alles met elkaar samenhangt. Je haar, je energie en je schildklier trekken vaak samen op, en dat is precies waarom droog haar zelden op zichzelf staat. Hormonen en de fases van het leven Bij vrouwen loopt de conditie van het haar vaak mee met hormonale fases. In de zwangerschap zit het haar er bij veel vrouwen juist mooi vol bij, en in de maanden na de bevalling laat er een hoop tegelijk los. Dat is die rustfase waar ik het eerder over had, en bij de meesten herstelt het zich vanzelf. Ook rond de overgang verandert er van alles, en dat zie je terug in hoe je haar aanvoelt. Mijn tip: houd het eens een paar maanden losjes bij, gewoon een woord per week over hoe je haar en je hoofdhuid aanvoelen, naast wat er in je leven speelt. Vaak zie je dan een patroon dat je een stuk rustiger maakt. Je weet dan namelijk dat een bepaalde periode erbij hoort en vanzelf weer omslaat, in plaats van dat je denkt dat er iets grondig mis is. Spanning steelt stilletjes je bouwcapaciteit En dan de rode draad door dit alles: langdurige spanning. Als je lang in de hoogste versnelling staat, geeft je lichaam voorrang aan overleven op de korte termijn. Het houdt zijn energie en bouwstoffen apart voor wat op dat moment dringend lijkt, en het onderhoud van je haar hoort daar niet bij. Zo steelt spanning stilletjes de capaciteit die je haar nodig heeft, zonder dat je het meteen doorhebt. Dat is meteen goed nieuws, want het betekent dat rust echt iets doet. Niet als vaag advies, maar omdat je je lichaam er letterlijk de ruimte mee teruggeeft om aan de minder dringende dingen te werken. En je haar is daar één van. De aanvoerroute naar de wortel telt mee En dan iets waar je zelden bij stilstaat: hoe de bouwstoffen bij die drukke wortel terechtkomen. Al die vitaminen, mineralen en eiwitten reizen via je bloed naar je hoofdhuid. Je moet je dat voorstellen als een aanvoerroute, een soort weg waarover de vrachtwagens met materiaal rijden. Is die route goed op gang, dan komt er genoeg aan bij de bouwplaats. Beweging speelt daarin een rol, want als je in beweging bent, komt de doorstroming beter op gang, ook naar je hoofdhuid toe. Datzelfde geldt voor ontspanning, want in de herstelstand krijgt je lichaam de ruimte om alles rustig rond te pompen. Je hoeft daar niks ingewikkelds voor te doen. Een dagelijkse wandeling, af en toe echt even niks, en genoeg drinken over de dag verdeeld zijn eigenlijk al de basis. Het is niet spannend, maar het is precies het soort onderhoud waar je haar op de lange termijn van profiteert. Waarom je dit samen moet bekijken Wat ik je met dit artikel vooral wil meegeven: droog haar is bijna nooit terug te brengen tot één ding. Je groeicyclus, je schildklier, je hormonen, je herstel en je voeding praten allemaal met elkaar. Kijk je alleen naar je haar, dan mis je de helft. Kijk je naar het hele plaatje, dan zie je vaak ineens waar de ruimte zit. In het laatste artikel van deze reeks maak ik het concreet. Dan laat ik je zien welke bouwstoffen je haar nodig heeft, welke rol biotine, zink en selenium daarin spelen, en waar je die stoffen in je voeding vindt. Lees ook Wat je lichaam je probeert te vertellen bij droog haar Waarom rust, ritme en voeding sleutelrollen spelen bij droog haar Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
LEES MEERWaarom rust, ritme en voeding sleutelrollen spelen bij droog haar
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee in wat droog haar eigenlijk is. Dat je haar een draad van eiwit is die vanuit de wortel wordt opgebouwd, en dat de kwaliteit ervan wordt bepaald op het moment dat die draad wordt aangelegd. In dit deel gaan we naar de drie dingen die daar in mijn ervaring het meeste gewicht in leggen: rust, ritme en voeding. Ik zet ze bewust in die volgorde, want heel veel mensen beginnen bij het laatste en slaan de eerste twee over. Terwijl je haar juist zo gevoelig is voor hoe je leeft, en niet alleen voor wat er op je bord ligt. Rust: je haar wordt gebouwd als jij op adem komt Laten we bij rust beginnen. Je lichaam heeft twee standen, een beetje zoals een auto. Er is de stand waarin je aanstaat, presteert, dingen doet en op scherp staat. En er is de stand waarin je herstelt, opruimt en opbouwt. Die tweede stand is de tijd waarin je haardraad rustig wordt aangelegd. Sta je langere tijd in die eerste stand, druk, gehaast, veel in je hoofd, dan geeft je lichaam voorrang aan het hier en nu. Het houdt energie en bouwstoffen apart voor de dingen die op dat moment belangrijk lijken, en je haar hoort daar niet bij. Je overleeft prima met droger haar, en dat weet je lichaam. Het is een slim systeem, alleen merk je het wel terug in je lengtes. Daarom zie je bij heel veel mensen dat hun haar er na een rustige vakantie anders bij ligt dan na een paar drukke maanden. Dat komt meestal niet doordat ze op vakantie beter voor hun haar zorgen, want vaak juist minder, maar doordat hun lichaam eindelijk weer in die herstelstand mocht staan. Dat zegt eigenlijk alles. Ritme: je lichaam houdt van voorspelbaarheid Dan het ritme. Je lichaam is dol op regelmaat, veel meer dan we vaak denken. Het werkt met een soort inwendige klok, en die klok regelt wanneer je herstelt, wanneer je hormonen aanmaakt en wanneer je stofwisseling op gang komt. Slaap je elke dag rond dezelfde tijd, eet je op vaste momenten, dan weet je lichaam waar het aan toe is en kan het zijn werk goed plannen. Loopt dat ritme steeds door elkaar, laat naar bed, onregelmatig eten, de ene dag heel anders dan de andere, dan moet je lichaam voortdurend improviseren. En bij improviseren gaan de dingen die niet dringend zijn als eerste van tafel. Je haar, alweer. Een deel van dat ritme zit ook in je hormonen. Je schildklier bijvoorbeeld, die als een soort thermostaat van je lichaam werkt, heeft veel invloed op hoe je haar en je hoofdhuid erbij liggen. En bij vrouwen loopt de conditie van het haar vaak mee met de maand, met je cyclus, met een periode na een zwangerschap. Dat is een heel normaal patroon, en het helpt enorm om het te herkennen in plaats van ervan te schrikken. Voeding: zonder bouwstoffen geen sterke draad En dan de voeding, het deel waar de meeste mensen wel meteen aan denken. Je haar is eiwit, en eiwit is opgebouwd uit aminozuren. Krijg je over de dag te weinig eiwit binnen, dan mist je lichaam de bouwstenen om die draad stevig te maken. In de praktijk zie ik dan vaak haar dat dunner en droger aanvoelt, gewoon omdat het materiaal er niet was. Eiwit haal je uit eieren, vis, vlees, peulvruchten, noten en zuivel. Voor veel mensen zit de winst al in het ontbijt. Een ontbijt van alleen brood met zoet beleg of een snelle koek geeft weinig bouwstoffen en zorgt bovendien voor een piek en daarna een dip in je bloedsuiker. Dat op en neer voel je in je energie, en je lichaam voelt het ook. Combineer je je koolhydraten steeds met wat eiwit, denk aan yoghurt met noten of een ei bij je brood, dan blijft alles rustiger. Naast eiwit spelen er een paar meewerkers een rol, wat we cofactoren noemen. Dat zijn vitaminen en mineralen die de bouwprocessen mogelijk maken, een soort gereedschap waarmee je lichaam die haardraad in elkaar zet. Biotine, zink en selenium horen daarbij. Ze zijn zelf niet de baksteen, maar met alleen een stapel stenen en zonder gereedschap bouw je ook geen muur. In het laatste artikel van deze reeks ga ik daar dieper op in. Wat die stoffen gemeen hebben, is dat ze uit heel verschillende hoeken van je voeding komen. Zink zit in vlees, noten en zaden, selenium onder andere in vis en paranoten, biotine in eieren en volkoren producten. Eén soort eten dekt dat nooit. Variatie is dus geen modewoord, het is gewoon praktisch. Hoe die drie samenwerken Het mooie is dat rust, ritme en voeding elkaar versterken. Slaap je goed, dan eet je vanzelf rustiger en maak je betere keuzes. Eet je gevarieerd, dan heeft je lichaam de bouwstoffen om te herstellen in de nacht. En houd je een beetje regelmaat aan, dan kan dat hele systeem soepel draaien. Ze zijn eigenlijk drie schakels in dezelfde keten. Je hoeft ze ook niet allemaal tegelijk perfect te doen, want dat houdt niemand vol. Kies er eentje uit waarvan je voelt dat daar de meeste winst zit. Voor de één is dat op tijd naar bed, voor de ander een steviger ontbijt, voor een derde wat meer regelmaat in de week. Begin daar, geef het een aantal weken, en bouw er dan pas iets nieuws bij. Wat dit betekent voor jou Als je één ding meeneemt uit dit artikel, laat het dan dit zijn: droog haar is vaak geen kwestie van het verkeerde masker, maar van een lichaam dat te weinig rust, ritme of bouwstoffen krijgt om er iets moois van te maken. Dat klinkt misschien minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel waar de echte verandering zit. In het volgende artikel ga ik een laag dieper, naar de dingen die bijna niemand je vertelt over droog haar. Over je schildklier, je hormonen en je herstel, en waarom die zo bepalend zijn voor hoe je haar erbij ligt. Lees ook Wat je lichaam je probeert te vertellen bij droog haar Wat niemand je vertelt over droog haar (maar je wél moet weten) Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
LEES MEERSterk haar van binnenuit begint bij deze bouwstoffen
◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat droog haar is, naar de rol van rust, ritme en voeding, en naar de dingen die vanbinnen meespelen zoals je schildklier, je hormonen en je herstel. In dit laatste artikel wordt het concreet. Welke bouwstoffen heeft je haar nodig, welke rol spelen biotine, zink en selenium daarin, en waar vind je die in je eten? Je haar wordt elke dag opnieuw gebouwd Het helpt om te onthouden dat je haar geen vaststaand geheel is. In je hoofdhuid zijn de wortels dag en nacht bezig met bouwen, en daar hebben ze materiaal voor nodig. Dat materiaal komt uit wat je eet en drinkt. Daarom zeg ik altijd: je verzorging werkt van buiten naar binnen, en je voeding van binnen naar buiten. Je hebt ze allebei nodig, en ze doen iets anders. De basis van die draad is eiwit, en eiwit is opgebouwd uit aminozuren, de bouwstenen. Genoeg eiwit over de dag is dus de eerste stap: eieren, vis, vlees, peulvruchten, noten, zuivel. En rondom dat eiwit werkt een aantal meewerkers, de cofactoren, die de bouw mogelijk maken. Dat zijn de vitaminen en mineralen die als gereedschap dienen. Ik loop de belangrijkste voor je haar even langs. Biotine, zink en selenium: het gereedschap voor je haar Er zijn drie stoffen die een erkende rol hebben als het om je haar gaat, en dat zijn precies de stoffen waar ik in de praktijk het meest naar kijk. Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk.1 Zink houdt je haar sterk, en draagt daarnaast bij aan een normale celdeling, wat past bij het drukke bouwproces in de wortel.2 Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar.3 Dit zijn geen wondermiddelen, en zo moet je ze ook niet zien. Het is gereedschap. Je kunt een stapel bouwstenen hebben, maar zonder het juiste gereedschap zet je er geen sterke draad van. Zo werkt het in je haarwortel ook: het eiwit levert de stenen, en biotine, zink en selenium horen bij het gereedschap dat het werk mogelijk maakt. En de hoofdhuid, de bodem waar het uit groeit Je haar begint bij je hoofdhuid, en die verdient dus net zo goed aandacht van binnenuit. Ook daar spelen een paar van deze stoffen een rol. Biotine en zink helpen bij de verzorging van de huid van binnenuit, en zink draagt bij aan een normale celdeling.4 Zo houd je de bodem in orde waar je haar uit groeit, en dat is precies het muurtje met specie waar ik het in het eerste artikel over had. Waar je deze stoffen in je voeding vindt Het mooie is dat je deze bouwstoffen gewoon in je eten vindt, en dat variatie het meeste oplevert. Biotine zit onder andere in eieren, noten en volkoren producten. Zink haal je uit vlees, noten en zaden zoals pompoen- en zonnebloempitten. Selenium zit in vis en paranoten, waarvan er al een paar per dag genoeg zijn. En het eiwit dat de basis vormt, komt uit diezelfde hoeken. Wat opvalt is dat geen enkel product dit in zijn eentje dekt. De stoffen komen uit heel verschillende hoeken van je voeding, en juist daarom is een gevarieerd, kleurrijk bord de eerste en belangrijkste stap. Merk je dat dat er in drukke periodes bij inschiet, dan kan een aanvulling praktisch zijn om je basis breed te houden. Zo bouw je je bord op een gewone dag Laat ik het even praktisch maken, want een lijst met stoffen is leuk, maar je eet uiteindelijk maaltijden. Begin je dag met wat eiwit erbij, bijvoorbeeld een ei, wat yoghurt met noten, of havermout met zaden. Zo geef je je lichaam meteen bouwstenen mee en houd je je bloedsuiker rustiger dan met alleen iets zoets. Zorg dat er bij je lunch en avondeten steeds een bron van eiwit op je bord ligt, met daarnaast een flinke hand groente in wisselende kleuren. Strooi eens wat pompoen- of zonnebloempitten over je salade of yoghurt, en neem een paar keer per week vis. Een paranoot als tussendoortje dekt je selenium al aardig. Je ziet: het is geen streng schema, het is vooral variatie en een beetje aandacht voor eiwit. Juist doordat het zo gewoon is, houd je het maandenlang vol, en dat is precies wat je haar nodig heeft. De ScKIN Hair Bundle Daarvoor hebben we bij ScKIN de Hair Bundle. Dat is een set van drie producten uit de ScKIN-lijn: Control+, Vitamine B12+ en Omega+. De stoffen die we net bespraken voor je haar zitten in Control+, dat biotine, zink en selenium levert. Vanuit Control+ komen dus de erkende bijdragen voor je haar: biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk, zink houdt je haar sterk, en selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar.1,2,3 Daarnaast helpen biotine en zink bij de verzorging van de huid van binnenuit, wat past bij een gezonde hoofdhuid.4 De andere twee uit de set staan op hun eigen bijdrage, los van je haar: Vitamine B12+ draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid, en bij Omega+ dragen EPA en DHA bij tot de normale werking van het hart.5,6 Zie het als een brede basis onder je dag, naast alles wat je met je voeding en je verzorging doet. Het is geen vervanging van goed eten en van rust, wel een manier om je basis breed te houden in periodes waarin dat lastiger lukt. Bekijk de ScKIN Hair Bundle Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: geef het tijd. Je haar wordt gebouwd in de weken en maanden die komen, niet vandaag. Kies een paar dingen uit deze artikelen, zorg voor genoeg eiwit, rust en variatie, houd dat een aantal weken vol, en kijk dan pas terug. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe het bij je haar werkt. 1 Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk. 2 Zink houdt je haar sterk en draagt bij aan een normale celdeling. 3 Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar. 4 Biotine en zink helpen bij de verzorging van de huid van binnenuit; zink draagt bij aan een normale celdeling. 5 Vitamine B12 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid. 6 EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Wat je lichaam je probeert te vertellen bij droog haar Waarom rust, ritme en voeding sleutelrollen spelen bij droog haar Wat niemand je vertelt over droog haar (maar je wél moet weten)
LEES MEERHoe voeding, slaap en prikkelverwerking invloed hebben op haaruitval
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee in het idee dat haaruitval vaak een signaal is van iets wat verderop in je lichaam speelt. In dit artikel gaan we naar de drie dingen die je daar zelf het meest aan kunt bijsturen: je voeding, je slaap en de manier waarop je met prikkels en spanning omgaat. Dit zijn precies de plekken waar ik in de praktijk de meeste winst zie. Je haar wordt gebouwd van wat je eet Laten we bij het bord beginnen, want daar ligt de basis. Je haar bestaat voor een groot deel uit keratine, en dat is een eiwit. Om daar iets stevigs van te bouwen, heeft je lichaam eiwit uit je voeding nodig. Krijg je daar een tijd weinig van binnen, bijvoorbeeld omdat je druk bent en vaak een snelle hap eet, dan is er eenvoudigweg minder bouwmateriaal beschikbaar. Ik zie het vaak bij vrouwen die net wat bewuster zijn gaan eten en daarbij per ongeluk hun eiwit hebben laten versloffen. Een ontbijt van alleen fruit, een lunch van een salade zonder iets stevigs erbij, en pas 's avonds echt een maaltijd. Je hoeft daar niet ingewikkeld over te doen. Een ei bij je ontbijt, wat noten of zaden, vis, peulvruchten, een stuk kip of wat kwark. Zorg dat er bij elke maaltijd iets eiwitrijks op je bord ligt. De meewerkers die je haar mogelijk maken Met alleen eiwit ben je er niet. Om dat eiwit om te zetten in stevig haar heeft je lichaam een aantal meewerkers nodig, en dat zijn de vitaminen en mineralen. Ik noem ze graag de cofactoren: ze doen zelf niet het zware werk, maar zonder hen loopt het proces vast. Een paar daarvan zijn voor je haar extra interessant. Biotine haal je uit ei, noten en volkoren producten. Zink zit in vlees, schaaldieren, noten en zaden. En selenium vind je bijvoorbeeld in paranoten, vis en eieren. Wat opvalt is dat deze meewerkers uit heel verschillende hoeken van je voeding komen. Eén product dekt ze nooit allemaal. Dat is precies waarom variatie geen modewoord is, maar gewoon praktisch. Datzelfde geldt voor ijzer, dat je haalt uit rood vlees, peulvruchten en donkergroene groente. Je neemt ijzer uit plantaardige bron beter op als je er iets met vitamine C bij eet, zoals een stuk paprika of wat citrusfruit. Zo'n kleine combinatie maakt in de praktijk best een verschil. En dan is er nog iets belangrijks: het gaat niet alleen om wat je binnenkrijgt, maar ook om wat je lichaam ervan opneemt. Twee vrouwen kunnen precies hetzelfde eten en er toch verschillend van profiteren, afhankelijk van hoe hun vertering loopt. In het volgende artikel ga ik daarop door, maar houd het nu alvast in je achterhoofd: gevarieerd eten is stap één, het goed opnemen is stap twee. Vergeet je vocht niet Nog zoiets kleins dat vaak wordt overgeslagen: voldoende drinken. Je haarwortels zitten in een goed doorbloede omgeving, en die doorbloeding heeft baat bij genoeg vocht. Zet een fles water op je bureau en drink een glas bij elke maaltijd. Het is een van de makkelijkste basisdingen die je kunt doen, en juist daarom vergeten we het zo vaak. Houd je bloedsuiker gelijkmatig Er is nog iets aan je voeding dat meespeelt, en dat wordt vaak vergeten: de gelijkmatigheid ervan. Als je ontbijt uit alleen snelle koolhydraten bestaat, krijg je een piek in je bloedsuiker en daarna een dip. En dat patroon herhaalt zich de hele dag. Voor je lichaam is zo'n achtbaan een vorm van spanning, en we hebben net gezien dat spanning ten koste gaat van de opbouw. De oplossing is gelukkig eenvoudig. Combineer je koolhydraten steeds met wat eiwit en vezels. Yoghurt met noten, volkorenbrood met ei, een stuk fruit samen met een handvol walnoten. Je energie blijft dan gelijkmatiger, en dat merkt je hele lichaam, tot in je haarwortels aan toe. De nacht is je hersteltijd Dan je slaap, want die is minstens zo belangrijk als je bord. In de nacht schakelt je lichaam over van doen naar herstellen. Het ruimt op, repareert en bouwt op. Je haarwortels horen bij dat opbouwende werk, en dat gebeurt vooral als je in rust bent. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat herstel minder ruimte. Je merkt dat niet na één korte nacht, maar wel na een paar weken van weinig. Ik zeg altijd: slaap is geen luxe, het is de tijd waarin het echte werk gebeurt. Je hoeft daarvoor geen perfecte slaper te worden. Vaak helpt het al om rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend. En om je scherm het laatste half uur weg te leggen, zodat je hoofd tot rust komt. Regelmaat werkt hierin beter dan af en toe een lange nacht inhalen. Hoe je met prikkels omgaat Het derde stuk is misschien wel het lastigste om te pakken, en tegelijk het belangrijkste: de manier waarop je met prikkels en spanning omgaat. We leven in een tijd waarin er de hele dag iets op ons afkomt, van berichten tot deadlines tot een telefoon die blijft piepen. Je lichaam maakt eigenlijk weinig onderscheid tussen al die kleine prikkels en echte spanning. Het blijft in een lichte staat van paraatheid. En in die staat van paraatheid gaat de aandacht naar overleven, niet naar opbouwen. Hoe langer dat duurt, hoe meer de opbouwende processen op een lager pitje komen te staan. Je haar hoort daar zoals gezegd bij. Wat hierin helpt, is niet één grote ingreep, maar een paar momenten van rust die je echt vasthoudt. Een korte wandeling zonder telefoon. Een paar minuten rustig ademhalen voordat je aan iets nieuws begint. Even helemaal niets, zonder scherm. Je hoeft er geen uur voor vrij te maken; het gaat om de regelmaat waarmee je je lichaam laat merken dat het even mag zakken. Begin klein en houd het vast Als je dit alles zo leest, lijkt het misschien veel. Mijn tip is dan ook: begin niet met alles tegelijk. Kies twee of drie dingen uit dit artikel en houd die een paar weken vol. Zorg dat er eiwit bij elke maaltijd ligt, ga wat eerder naar bed, bouw één rustmoment in. Dat is behapbaar, en juist dat volhouden maakt het verschil. Geef het ook tijd. Je haar groeit langzaam, en wat je nu aan je voeding en je rust verandert, zie je pas een tijd later terug. Dat vraagt geduld, maar het is wel hoe het werkt. In het volgende artikel ga ik een laag dieper, naar de samenhang tussen je haar, je immuunsysteem, je hormonen en je spijsvertering. Want als je begrijpt waaróm die met elkaar te maken hebben, wordt het een stuk makkelijker om vol te houden. Lees ook Hoe haaruitval vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit Hoe haaruitval samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen Welke bouwstoffen horen bij sterk, vol haar en waar je ze vindt
LEES MEERHoe haaruitval samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat haaruitval kan betekenen en wat je er zelf praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar de samenhang. Want dit is waar het vak van de kPNI over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe systemen met elkaar praten. En je haar praat mee. Alles hangt met alles samen We zijn gewend om ons lichaam op te delen in stukjes. De huid bij de dermatoloog, de darmen bij de maag-darmarts, de hormonen weer ergens anders. Maar zo werkt je lichaam eigenlijk niet. Het is één geheel, waarin systemen voortdurend met elkaar in gesprek zijn. Je haarwortel staat aan het einde van heel veel van die gesprekken te luisteren, en past zich aan wat er gezegd wordt. Daarom kun je aan je haar vaak iets aflezen over hoe het met de rest gaat. Ik loop in dit artikel drie van die verbindingen langs: je immuunsysteem, je hormonen en je spijsvertering. Je immuunsysteem doet de hele dag zijn werk Je afweer is er niet alleen voor als je ziek wordt. Het is de hele dag door bezig met opruimen, herstellen en beoordelen wat er langskomt. Dat kost energie, en het vraagt bouwstoffen. Als dat systeem langere tijd extra druk is, bijvoorbeeld in een periode van veel spanning of weinig slaap, dan gaat een deel van die energie naar de bewaking, en niet naar de opbouw. En daar zit je haar weer in de rij die net wat verder naar achteren staat. Het is geen defect, het is je lichaam dat prioriteiten stelt. Zodra de belasting een tijd hoger is dan het herstel, kan die balans doorslaan, en dat kan zich onder andere aan je haar laten zien. Wat ik vrouwen vaak zie herkennen, is dat hun haar juist begint op te spelen ná een periode van ziekzijn of veel spanning, niet tijdens. Dat klopt met dit verhaal. Op het moment zelf zet je lichaam alles op de bewaking, en pas als de rust terugkeert, wordt zichtbaar wat er in die drukke tijd is blijven liggen. Ook dat is die vertraagde spiegel waar ik het eerder over had. Hormonen zijn de dirigent Het tweede stuk zijn je hormonen, en die spelen bij haar een grote rol. Je moet je hormonen voorstellen als een dirigent die het tempo van heel veel processen aangeeft. Als de dirigent uit de maat raakt, merk je dat op allerlei plekken tegelijk. Je schildklier is daarin een sleutelspeler. Die verdeelt eigenlijk de energie over je lichaam. Loopt de schildklier wat trager, dan gaat je hele systeem in een lagere versnelling, en je haar merkt dat als een van de eerste. Vandaar dat ik bij haar altijd ook naar dat bredere plaatje kijk. Daarnaast zijn er de natuurlijke schommelingen die bij vrouwen horen: rond je cyclus, in de maanden na een zwangerschap en in de overgang. Veel vrouwen zien juist in die fases meer haar uitvallen. Dat is een heel normaal en herkenbaar patroon, en het helpt enorm om te weten dat het erbij hoort en meestal weer omslaat. Ik merk dat het vrouwen rust geeft als ze dit patroon leren herkennen. Zodra je weet dat een bepaalde fase erbij hoort, ga je er anders mee om dan wanneer je denkt dat er iets grondig mis is. En die rust is op zichzelf al waardevol, want spanning over je haar houdt de spanning in je lichaam juist in stand. Ook spanning speelt hierin mee, want je stresshormonen en je overige hormonen zijn nauw met elkaar verweven. In een drukke periode gebruikt je lichaam veel van de bouwsteen progesteron om het stresshormoon cortisol te maken. Daardoor blijft er van dat progesteron minder over voor het gewone werk, en dat merk je op meerdere plekken. Het is een van de redenen dat een pittige tijd zich later in je haar kan laten zien. Je darmen bepalen wat er echt binnenkomt En dan het derde stuk, dat binnen de kPNI veel aandacht krijgt: je spijsvertering. Want je kunt nog zo goed eten, als je vertering niet soepel loopt, haalt je lichaam er minder uit dan erin zit. Het gaat er dus niet alleen om wat je eet, maar om wat je daadwerkelijk opneemt. Neem eiwit, de bouwsteen van je haar. Om dat goed af te breken en op te nemen heb je voldoende maagzuur en de juiste verteringsstoffen nodig. Loopt dat niet lekker, dan blijft een deel van dat waardevolle materiaal onbenut. Ik kijk daarom in de praktijk altijd of de vertering zelf wel op orde is voordat ik verder ga. Er is nog een verbinding die ik hier wil noemen. Als de darmwand wat doorlaatbaarder wordt, bijvoorbeeld door langdurige spanning of eenzijdige voeding, dan komen er stofjes in je bloedbaan die daar eigenlijk niet horen. Je immuunsysteem reageert daarop met een lichte, sluimerende ontsteking, en je lever moet harder werken om alles op te ruimen. In mijn vak weten we dat zo'n overbelaste lever zich onder andere aan het haar en de hoofdhuid kan laten zien. Zo is de cirkel weer rond: darm, afweer, lever en haar, allemaal met elkaar verbonden. Wat hierin praktisch helpt, is aandacht voor rust rond je maaltijden en voor voldoende vezels uit groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten. Die vezels voeden je darmwand en houden je vertering in beweging. Het is geen los advies voor je darmen alleen, het raakt je hele systeem, tot in je haar aan toe. De bouwstoffen die overal meedoen Wat al deze systemen gemeen hebben, is dat ze bouwstoffen nodig hebben om hun werk te doen. Vitaminen en mineralen draaien overal in mee als meewerkers, als kleine schakels in de keten. En een aantal daarvan komt telkens terug als het om haar gaat. Zo doet zink mee aan een normale celdeling, en dat is precies het proces waarmee je haarwortels zich continu vernieuwen.1 Ook biotine en selenium hebben een erkende rol als het om het behoud van normaal haar gaat.1 Dat zijn geen wondermiddelen, het zijn gewone meewerkers die hun werk doen zolang je ze aanlevert. Waar je ze precies uithaalt, en hoe je daar praktisch voor zorgt, dat is het onderwerp van het laatste artikel. Waarom je dit samen moet bekijken Als je alleen naar je haar kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je voeding kijkt, ook. Het verschil zit juist in de combinatie: je haar van buiten rustig verzorgen, je leefstijl zo inrichten dat je lichaam ruimte krijgt om op te bouwen, en van binnenuit zorgen voor een brede basis aan bouwstoffen. In het volgende artikel laat ik zien welke stoffen daarbij horen en waar je ze vindt. 1 Zink draagt bij aan een normale celdeling; biotine en selenium dragen bij aan het behoud van normaal haar. Lees ook Hoe haaruitval vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit Hoe voeding, slaap en prikkelverwerking invloed hebben op haaruitval Welke bouwstoffen horen bij sterk, vol haar en waar je ze vindt
LEES MEERWelke bouwstoffen horen bij sterk, vol haar en waar je ze vindt
◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat haaruitval kan betekenen, wat je er zelf aan kunt doen, en hoe je haar samenhangt met de rest van je lichaam. In dit laatste artikel breng ik het samen op één vraag: welke bouwstoffen horen bij sterk, vol haar, en waar vind je ze? Even samenvatten wat we zijn tegengekomen In de eerste drie artikelen kwamen een paar stoffen steeds terug. Ik zet ze even op een rij, zodat je het overzicht hebt. Om te beginnen eiwit, de bouwsteen waar je haar letterlijk van gemaakt is. Daarnaast een aantal meewerkers, de vitaminen en mineralen die het bouwen mogelijk maken: biotine, zink en selenium kwamen daarbij het vaakst voorbij. En ten slotte ijzer, dat je via je voeding binnenkrijgt en dat meedoet in het bredere plaatje. Deze stoffen doen hun werk als een team, als schakels in dezelfde keten. De bouwstoffen, en waar je ze vindt Laat ik ze een voor een langslopen, zodat je weet waar je in je dagelijkse eten op kunt letten. Eiwit is de basis, want je haar is er letterlijk van gemaakt. Je vindt het in vlees, vis, ei, zuivel en peulvruchten. Probeer bij elke maaltijd iets eiwitrijks op je bord te leggen; dat is belangrijker dan één keer per dag een grote portie. Biotine is een van de meewerkers die in deze reeks steeds terugkwam. Je haalt het uit ei, noten, zaden en volkoren producten. Het hoort bij de kleine schakels die het bouwen van haar mogelijk maken. Zink vind je in vlees, schaaldieren, noten en zaden. Het doet in je lichaam op heel veel plekken mee, onder andere in de celdeling waarmee je haarwortels zich vernieuwen. Selenium zit in paranoten, vis en eieren. Een paar paranoten per dag leveren er al een mooie hoeveelheid van; je hoeft er echt geen handenvol van te eten. IJzer, ten slotte, haal je uit rood vlees, peulvruchten en donkergroene groente. Eet je vooral plantaardig, combineer het dan met iets met vitamine C, zoals paprika of citrusfruit, zodat je lichaam het beter opneemt. Waarom een brede basis prettiger werkt dan één losse stof In de praktijk zie ik dat vrouwen soms heel gericht één stof gaan nemen, omdat ze daar iets over gelezen hebben. Dat kan zinvol zijn, maar vaker is het handiger om te zorgen voor een brede basis. Je lichaam werkt namelijk niet met losse stoffen, maar met processen waarin veel stoffen tegelijk meedoen. Ontbreekt er ergens een schakel, dan stokt het proces, hoeveel je van dat ene ook neemt. Die brede basis leg je in de eerste plaats met je voeding. Biotine haal je uit ei, noten en volkoren producten. Zink zit in vlees, schaaldieren, noten en zaden. Selenium vind je in paranoten, vis en eieren. En eiwit krijg je binnen via vlees, vis, ei, peulvruchten en zuivel. Hoe gevarieerder je eet, hoe breder het aanbod aan meewerkers. Merk je dat dat er in drukke periodes bij inschiet, dan kan een aanvulling praktisch zijn. Geen vervanging van goed eten, maar een manier om je basis breed te houden op de dagen dat het minder lukt. Zo'n aanvulling is trouwens nooit een vervanging voor de rest van het verhaal uit deze reeks. Je haar heeft nog steeds baat bij rust, bij genoeg slaap en bij een vertering die soepel loopt. Een brede basis van binnenuit werkt het best als hij samenvalt met een leefstijl die je lichaam ruimte geeft. Zie het als twee handen die samenwerken. Geef het de tijd van een hele groeicyclus Iets wat ik vrouwen echt op het hart wil drukken: haar werkt traag. Een haartje groeit ongeveer een centimeter per maand, en wat je nu aan je voeding en je rust verandert, zie je pas een aantal maanden later terug in nieuw, steviger aangroeiend haar. Dat vraagt geduld, en het vraagt dat je niet na twee weken al conclusies trekt. Juist daarom is een brede, rustige basis prettiger dan telkens iets nieuws proberen. Als je elke paar weken van aanpak wisselt, geef je niets de kans om zijn werk te doen. Kies een lijn, houd die vast, en beoordeel pas na een aantal maanden. De ScKIN Hair Bundle Binnen de ScKIN-lijn hebben we die gedachte vertaald naar de Hair Bundle. Dat is een set van drie bestaande producten: Control+, Vitamine B12+ en Omega+. De bouwstoffen die in deze reeks steeds terugkwamen, vind je in Control+. Daar zitten biotine, zink en selenium in. Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk.1 Zink houdt je haar sterk en doet daarnaast mee aan een normale celdeling, het proces waarmee je haarwortels zich continu vernieuwen.2 En selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar.3 Dat zijn de erkende bijdragen, en ze horen elk bij de stof zelf. De twee andere producten in de bundel hebben hun eigen rol, los van je haar. Vitamine B12+ draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid.4 En Omega+ levert EPA en DHA, die bijdragen tot de normale werking van het hart.5 Ze zitten in de bundel omdat ze samen een brede basis onder je dag leggen, en ze doen dus iets anders dan de bouwstoffen voor je haar. Zie de bundel als een brede basis naast alles wat je met je voeding, je rust en je verzorging doet. Geen vervanging van goed eten, wel een manier om je basis breed te houden in de periodes waarin dat lastiger lukt. Bekijk de Hair Bundle Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: je haar vertelt je iets over hoe het van binnen gaat, en juist daar valt de meeste winst te halen. Zorg voor genoeg eiwit, een brede basis aan meewerkers, voldoende rust en een vertering die soepel loopt. En geef het vooral tijd, want je haar groeit langzaam en verandert in maanden, niet in dagen. Kies een paar dingen uit deze artikelen, houd ze een aantal weken vol, en kijk dan pas terug. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe het echt werkt. 1 Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk. 2 Zink houdt je haar sterk en draagt bij aan een normale celdeling. 3 Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar. 4 Vitamine B12 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid. 5 EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Hoe haaruitval vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit Hoe voeding, slaap en prikkelverwerking invloed hebben op haaruitval Hoe haaruitval samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen
LEES MEERHoe haaruitval vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit
◷ 6 min leestijd Je kent het misschien wel. Je borstel zit voller dan anders, of je ziet meer haren in de doucheput dan je fijn vindt. En je eerste gedachte gaat meestal naar je haar zelf: ligt het aan mijn shampoo, aan het verven, aan het föhnen. Heel begrijpelijk, want dat is het deel dat je ziet en aanraakt. Wat ik vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde en de kPNI steeds terugzie, is dat haar bijna nooit op zichzelf staat. Je haar is eigenlijk een van de eerste plekken waar je lichaam laat zien dat er ergens anders iets speelt. En dat klinkt misschien zorgelijk, maar het is juist goed nieuws. Want als haaruitval een signaal is, dan valt er ook iets aan de bron te doen. Verliezen we niet allemaal haar? Laat ik beginnen met iets geruststellends. Haar verliezen is voor een deel doodnormaal. Ieder haartje op je hoofd doorloopt een eigen ritme van groeien, rusten en loslaten, en dat betekent dat je elke dag een aantal haren kwijtraakt zonder dat er iets aan de hand is. Het valt je pas op als het er meer worden dan je gewend bent, of als het langer aanhoudt. En juist die verandering is het interessante. Als je van de ene op de andere periode meer haar ziet in je borstel of op je kussen, dan is er meestal iets in je situatie veranderd. Vaak niet aan je haar zelf, maar aan de omstandigheden eromheen. Dat is precies waar dit artikel over gaat. Waarom je haar zo'n goede boodschapper is Om te snappen waarom haar zoveel vertelt, helpt het om te weten hoe hard het werkt. Je haarwortels horen bij de drukste plekken van je lichaam. Ze delen zich continu, dag en nacht, en bouwen aan iets wat voor je overleven eigenlijk niet strikt nodig is. En dat laatste is precies het punt. Je lichaam is een meester in het stellen van prioriteiten. Als er ergens spanning zit, in de vorm van drukte, weinig rust of een periode van weinig bouwstoffen, dan gaat de energie eerst naar je hart, je hersenen en je organen. Naar de dingen die je echt nodig hebt om door te gaan. Je haar staat in die rij een stuk verder naar achteren. Ik zeg altijd: je haar is een soort luxe voor je lichaam. Zodra het even schakelen wordt, is het een van de eerste dingen die op een lager pitje gaat. Daarom merk je in een pittige periode vaak pas weken later iets aan je haar. Het is een vertraagde spiegel van hoe het een tijd daarvoor met je ging. Je haar is opgebouwd uit materiaal dat je aanlevert Je haar bestaat voor een groot deel uit keratine, en dat is een eiwit. Je moet je dat voorstellen als een bouwwerk: om er iets stevigs van te maken, heeft je lichaam stenen nodig, en die stenen zijn de eiwitten uit je voeding. Krijg je daar een tijd weinig van binnen, dan is er simpelweg minder om mee te bouwen. Maar met alleen stenen ben je er niet. Om die stenen op de goede plek te krijgen en het bouwwerk overeind te houden, heb je een soort werklieden nodig. In je lichaam zijn dat de vitaminen en mineralen. Ze doen zelf niet het zware werk, maar zonder hen loopt de hele bouw vast. Ze werken mee als cofactoren, als kleine schakels in een keten. En als er ergens een schakel ontbreekt, dan stokt het proces, hoeveel eiwit je ook binnenkrijgt. Een paar van die meewerkers kom je in deze reeks nog vaker tegen, omdat ze een erkende rol hebben als het om haar gaat. Denk aan biotine, aan zink en aan selenium. Ik ga er in het laatste artikel dieper op in, maar het is goed om ze nu alvast een keer gehoord te hebben. Vier dingen die van binnenuit meespelen In de praktijk zie ik grofweg vier dingen die keer op keer terugkomen zodra iemand meer haar verliest dan ze prettig vindt. Ik loop ze kort langs, want in de volgende artikelen werk ik ze verder uit. Een periode van veel spanning Langdurige spanning zet je lichaam in de overlevingsstand. En in die stand gaat de energie naar overleven, niet naar opbouwen. Je haar hoort bij dat opbouwen. Heel veel vrouwen herkennen dat ze een paar maanden na een drukke of emotionele tijd ineens meer haar zien uitvallen. Dat is geen toeval, dat is die vertraagde spiegel. Wat er op je bord ligt Je haar wordt gemaakt van wat je eet. Een tijd van veel snelle happen, weinig groente en weinig eiwit geeft je lichaam eenvoudigweg minder om mee te werken. Het gaat hier niet om streng of ingewikkeld eten, maar om genoeg en gevarieerd. Je hormonen en je schildklier Je schildklier is een soort dirigent van je energieverdeling. Als die wat trager loopt, merk je dat op allerlei plekken, en je haar is daar een van. Ook de schommelingen rond je cyclus, na een zwangerschap of in de overgang spelen hierin mee. Dat is een heel normaal en herkenbaar patroon. Je vertering en opname Je kunt gezond eten en toch weinig binnenkrijgen als je vertering niet soepel loopt. Want het gaat er niet alleen om wat je eet, maar ook om wat je lichaam er daadwerkelijk uithaalt. Vandaar dat ik altijd ook naar de spijsvertering kijk. In het derde artikel ga ik daarop door. Waarom alleen naar je haar kijken te weinig is De belangrijkste boodschap van dit eerste artikel is eigenlijk heel eenvoudig. Als je meer haar verliest dan je fijn vindt, kijk dan niet alleen naar wat je erop doet. Je verzorging is een deel van het verhaal, en zeker geen onbelangrijk deel. De andere helft zit van binnen: in hoe je leeft, hoe je slaapt, hoe je eet en hoe je met spanning omgaat. En dat is eigenlijk geruststellend. Want aan bijna al die dingen kun je zelf iets doen, en meestal met kleinere stappen dan je denkt. Je hebt geen ingewikkeld plan nodig om te beginnen, gewoon een beetje inzicht in waar het vandaan komt. In het volgende artikel neem ik je mee in drie van die dingen die je zelf in de hand hebt: je voeding, je slaap en de manier waarop je met prikkels en spanning omgaat. Want juist daar zit vaak de meeste winst. Lees ook Hoe voeding, slaap en prikkelverwerking invloed hebben op haaruitval Hoe haaruitval samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen Welke bouwstoffen horen bij sterk, vol haar en waar je ze vindt
LEES MEER


