◷ 6 min leestijd
Nou, je ziet het overal om je heen, en misschien doe je zelf ook al mee. Steeds meer vrouwen kiezen ervoor om minder vlees te eten, of helemaal geen vlees meer. De ene doet het voor de dieren, de ander voor het milieu, en weer een ander merkt gewoon dat ze zich lichter voelt als er meer groente en peulvruchten op haar bord liggen. Ik vind dat eigenlijk een hele mooie beweging, en er is best wel wat voor te zeggen.
Want als ik het vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde en de kPNI bekijk, dan zit er in het minderen met vlees veel wat je lichaam prettig vindt. Tegelijk is er één ding dat het waard is om te weten, juist omdat het zo makkelijk over het hoofd wordt gezien. En daar wil ik je in dit eerste artikel rustig in meenemen.
Waarom minder vlees je lichaam vaak goed doet
Laten we beginnen bij het goede nieuws, want dat is er volop. Ons lichaam is eigenlijk niet gebouwd op de enorme hoeveelheden rood vlees en zuivel die veel mensen sinds een paar generaties eten. In vlees van zoogdieren en in zuivel zit een suikermolecuul dat je lichaam zelf niet maakt en ook niet helemaal herkent als eigen. Eet je daar week in week uit veel van, dan bouwt je lichaam dat vreemde molecuul langzaam in, en dat houdt je afweer voortdurend een beetje bezig. Je zou het kunnen zien als een lage, sluimerende prikkeling op de achtergrond die er eigenlijk niet hoeft te zijn.
Als je minder zoogdiervlees en zuivel eet, geef je je lichaam op dat vlak dus wat rust. Dat is een van de redenen dat mensen zich bij een meer plantaardig patroon vaak wat lichter en soepeler voelen. Eet je wel af en toe vlees, dan is er trouwens een mooie tip: zorg dat je vlak vóór zo'n maaltijd flink hebt bewogen, een stevige wandeling of een work-out. Je lichaam gebruikt die vreemde moleculen dan om je energievoorraden aan te vullen in plaats van ze in te bouwen. Kip, gevogelte, ei en vis vallen buiten dit verhaal, daar zit dat molecuul namelijk nauwelijks tot niet in.
De keerzijde die de moeite waard is om te kennen
En dan het punt waar ik je op wil wijzen, niet om je af te schrikken maar juist om je bewust te maken. Een deel van de voedingsstoffen die je lichaam nodig heeft, zit van nature vooral, of zelfs uitsluitend, in dierlijke voeding. Als je daar bewuster mee omgaat, kun je er ook bewuster voor zorgen dat je ze binnenkrijgt. En dat is eigenlijk het hele idee: weten waar je op mag letten.
De bekendste hiervan is vitamine B12. Die zit vrijwel alleen in dierlijke producten: vlees, vis, ei, melk en melkproducten. In planten, algen en zeewier zit hooguit een stof die er een beetje op lijkt, maar die het werk van echte B12 in je lichaam niet doet. Eet je vegetarisch, dan haal je nog een deel binnen uit je zuivel en je eieren. Eet je helemaal plantaardig, dan wordt het iets waar je echt even bij stil mag staan.
Het bijzondere aan B12 is dat je lever er een flinke voorraad van aanlegt, genoeg voor een hele tijd. Dat klinkt geruststellend, en dat is het ook, maar het heeft ook een keerzijde. Omdat die voorraad langzaam wordt aangesproken, merk je vaak niet meteen als je er structureel minder van binnenkrijgt. Het is dus iets om aan de voorkant goed te regelen, in plaats van af te wachten.
Meer dan alleen B12
B12 is de bekendste, maar hij staat niet alleen. Er zijn nog een paar voedingsstoffen die bij een plantaardig patroon wat meer aandacht vragen, en het is fijn om ze te kennen.
IJzer bijvoorbeeld. IJzer zit ook in plantaardige bronnen zoals peulvruchten, volle granen en donkere bladgroente, alleen neemt je lichaam het uit planten wat minder makkelijk op dan uit vlees. Een simpele truc helpt enorm: combineer die ijzerrijke plantaardige producten met iets wat vitamine C bevat, zoals paprika, citrusfruit of een handje bessen. Dan gaat de opname een stuk soepeler.
En dan zijn er de essentiële vetzuren, de omega 3-vetten. Die heten niet voor niets essentieel: je lichaam kan ze niet zelf maken, dus je bent afhankelijk van wat er op je bord ligt. Vis is er een rijke bron van, en eet je die niet, dan wordt het interessant om te kijken naar plantaardige bronnen zoals lijnzaad, walnoten en algenolie.
En als laatste je eiwitten. Je lichaam gebruikt eiwit als bouwmateriaal voor van alles, van je spieren tot je huid en je haar. Bij vlees en vis krijg je dat er min of meer vanzelf bij, maar plantaardig vraagt het net iets meer aandacht. Gelukkig zijn er volop mooie bronnen: peulvruchten, tofu, tempeh, noten, zaden en volle granen. In het volgende artikel laat ik je een simpele manier zien om die goed te combineren.
Waarom die B12-voorraad je op het verkeerde been kan zetten
Ik wil nog even terugkomen op die voorraad B12 in je lever, want dat vind ik echt een belangrijk punt om te snappen. Bij de meeste voedingsstoffen merk je vrij snel als er iets scheefloopt, omdat je lichaam er weinig van opslaat. Bij B12 ligt dat anders. Je lever bouwt er een royale voorraad van op, en daar teert je lichaam rustig op door als er even minder binnenkomt.
Dat is aan de ene kant handig, want het geeft je lichaam speling. Aan de andere kant kan het je op het verkeerde been zetten, omdat je een tijdlang niks in de gaten hebt terwijl de voorraad langzaam wordt aangesproken. Precies daarom hoor je mij zeggen: regel het aan de voorkant. Niet omdat er meteen iets mis is, maar omdat je zo je lichaam een fijne, constante basis geeft in plaats van te wachten tot je iets merkt.
Wat ik je wil meegeven
Plantaardig of vegetarisch eten is geen tweederangs keuze, verre van. Het is een keuze waar je lichaam op heel veel vlakken baat bij heeft. Het vraagt alleen dat je een paar dingen bewust regelt, en dat is helemaal geen straf. Sterker nog, mensen die vegetarisch eten en er goed over nadenken, eten vaak gevarieerder en bewuster dan de gemiddelde vleeseter. Dat is echt een kracht.
In dit artikel wilde ik je vooral het overzicht geven: minder zoogdiervlees geeft je lichaam rust, en tegelijk zijn er een paar stoffen, met B12 voorop, waar je bewust mee omgaat. In het volgende artikel word ik heel praktisch. Dan loop ik met je langs hoe je je dagen zo indeelt, met rust, ritme en de juiste voeding, dat je lichaam alle ruimte krijgt om lekker te draaien.
