ScKIN Journal
Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle
◷ 6 min leestijd In deze reeks zijn we langs allebei de kanten van je haar gegaan. In het eerste artikel keken we naar hoe haar in je haarzakjes gebouwd wordt uit eiwit, en welke stoffen daar een rol in spelen: biotine, zink en selenium kwamen daar langs, samen met jodium, ijzer en de essentiële vetzuren. In het tweede artikel zagen we waarom het najaar zo'n stempel op je lengtes drukt. En in het derde werd het praktisch, met een olie en een goede kam. In dit laatste artikel maak ik de brug. Welke van die stoffen hebben een erkende rol voor je haar, waar zitten ze in, en hoe ziet dat er bij ScKIN uit. De stoffen met een erkende rol voor je haar Er zijn drie stoffen waarvan de bijdrage aan je haar officieel is vastgesteld, en toevallig zijn dat precies de drie die in het eerste artikel al langskwamen. Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar.1 Zink houdt je haar sterk.2 Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar.3 En omdat je haar uit je hoofdhuid komt, en je hoofdhuid gewoon huid is, telt ook dit mee: biotine draagt bij aan het behoud van een normale huid en zink is belangrijk voor de huid.1,2 Biotine draagt daarnaast bij aan het behoud van normale nagels, wat veel vrouwen als bijvangst meenemen.1 In je eten haal je ze hier vandaan. Biotine zit in eieren, noten, zaden en orgaanvlees. Zink vooral in schaal- en schelpdieren, rood vlees, pompoenpitten en cashewnoten. Selenium zit het rijkst in paranoten, en verder in vis en eieren. Je ziet het patroon uit het eerste artikel weer terug: het komt opvallend vaak uit de zee, en het komt uit hoeken van je voeding die in een druk najaar als eerste overgeslagen worden. Van binnenuit: Control+ Die drie stoffen zitten alle drie in ScKIN Control+. Per dagdosering van drie tabletten levert Control+ 20 mcg biotine, 15 mg zink en 150 mcg selenium. Daar komt een bredere basis omheen: vitamine A, vitamine C, vitamine D3, vitamine E, vitamine B5, jodium en chroom. Verder bevat de formule 2000 mg MSM en 150 mg lactoferrine, een lichaamseigen eiwit dat van nature in slijmvliezen en speeksel voorkomt, aangevuld met mariadistel, groene thee extract en gember als onderdeel van de complete formule. Een paar dingen die ik er eerlijk bij wil vertellen, want daar heb je meer aan dan aan een mooi verhaal. Bouw het rustig op. Drie tabletten per dag is de dagdosering, maar begin in week één met één tablet per dag, ga in week twee naar twee en pas in week drie naar drie. Je spijsvertering went zo rustig aan de formule. Control+ en Super Greens+ gaan niet samen. Kies er één. Gebruik je op dit moment Super Greens+, laat die dan rusten zolang je met Control+ bezig bent. Niet voor iedereen. Control+ is niet geschikt voor kinderen onder de tien jaar, en niet voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven. Gebruik je medicijnen of ben je onder behandeling, overleg dan eerst met je arts of therapeut. En het blijft een aanvulling. Alles wat in het eerste artikel stond over eiwit bij elke maaltijd en twee keer per week iets uit de zee, blijft gewoon staan. Een supplement is er voor de weken waarin dat minder goed lukt, niet in plaats daarvan. Van buitenaf: de Argan Oil De andere helft is de buitenkant, en daar hoort iets heel anders bij. De ScKIN Argan Oil is geen supplement maar een verzorgingsproduct, en dat betekent ook dat er een ander soort uitspraken bij hoort. Geen voetnoten dus, gewoon wat de olie op je haar doet. De Argan Oil verzorgt droog en beschadigd haar, maakt het haar glanzend en beter kambaar, en trekt snel in zonder vettig gevoel. Dat laatste is voor veel vrouwen het verschil tussen een olie die je blijft gebruiken en een olie die achterin de kast belandt. De fles bevat 50 ml, en met twee tot drie druppels per keer doe je daar lang mee. De olie is er trouwens niet alleen voor je haar: hij voedt en verzorgt ook de huid en is geschikt voor huid, haar en nagels. Gebruik hem precies zoals in het vorige artikel beschreven staat. Twee tot drie druppels, uitwrijven tussen warme handpalmen, vanaf je punten omhoog tot oorhoogte, en één keer per week een royalere laag als behandeling voor het wassen. En de kam Bij de Hair Control Bundle krijg je een handgemaakte haarkam van acetaat met een leren hoes cadeau. Acetaat wordt uit één stuk gesneden en daarna gepolijst, dus er zit geen naadrand tussen de tanden zoals bij geperste kammen. De tanden staan breed uit elkaar, waardoor je in rustige stukken van onder naar boven door je lengtes gaat. Precies de manier van ontwarren uit het vorige artikel. De Hair Control Bundle Deze drie zitten samen in de Hair Control Bundle: Control+ voor de binnenkant, de Argan Oil van 50 ml voor de buitenkant, en de haarkam met leren hoes als cadeau erbij. Het is dezelfde tweedeling die door deze hele reeks heen loopt, alleen dan in één doos. Bekijk de Hair Control Bundle In deze bundel zitten Control+ en Argan Oil. Je kunt ze ook los bekijken. Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan zijn dat je haar traag is. Het groeit een centimeter per maand, en wat er nu uit je hoofdhuid komt is gebouwd in een periode die al achter je ligt. Dat betekent dat je geduld nodig hebt, en het betekent ook dat wat je vandaag doet, ergens verderop meetelt. Doe het rustig. Eiwit bij elke maaltijd, twee keer per week iets uit de zee, lauw wassen, en een olie en een kam die je lengtes met respect behandelen. De rest komt vanzelf. Heb je vragen over wat bij jou past, stel ze gerust. We helpen je heel graag verder. 1 Biotine (20 mcg per dagdosering Control+) draagt bij aan het behoud van normaal haar, aan het behoud van een normale huid en aan het behoud van normale nagels. Goedgekeurde gezondheidsclaims. 2 Zink (15 mg per dagdosering Control+) houdt je haar sterk en is belangrijk voor de huid. Goedgekeurde gezondheidsclaims. 3 Selenium (150 mcg per dagdosering Control+) draagt bij aan het behoud van normaal haar. Goedgekeurde gezondheidsclaim. De ScKIN Argan Oil is een cosmetisch verzorgingsproduct en geen voedingssupplement. De uitspraken over de olie zijn cosmetische verzorgingsclaims. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Wat je haar nodig heeft, van binnen en van buiten Waarom haar in het najaar droger aanvoelt Olie en kam: zo verzorg je je lengtes
Learn more
Olie en kam: zo verzorg je je lengtes
◷ 7 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar hoe je haar gemaakt wordt en waarom het najaar er zo'n stempel op drukt. Nu het meest praktische deel van deze reeks, en meteen het deel waar je vanavond al iets mee kunt. Het gaat over twee dingen die samen meer doen dan allebei apart: een olie en een goede kam. Waarom juist je lengtes aandacht vragen Het helpt om even stil te staan bij leeftijd. Je hoofdhuid levert elke maand ongeveer een centimeter nieuw haar. Heb je schouderlang haar, dan is de punt daarvan al gauw twee jaar oud. Twee jaar aan zon, chloor, föhnbeurten, sjalen, kussens en kammen. Het stuk bij je hoofdhuid is nog splinternieuw en krijgt bovendien het talglaagje mee dat je hoofdhuid afgeeft. De punten liggen het verst weg van die bron en hebben tegelijk het meeste meegemaakt. Daarom werkt verzorging die je overal gelijk verdeelt eigenlijk niet goed. Je aanzet wordt er snel vet van en je punten krijgen nog steeds te weinig. Alles wat je hierna leest, komt erop neer dat je je aandacht verlegt naar beneden. Wat een haarolie doet Een haarolie werkt aan de buitenkant, en dat is precies wat je wilt weten om hem goed te gebruiken. De olie legt zich als een heel dun laagje om de haarschacht heen, over die schubben die als dakpannen over elkaar liggen. Dat doet drie dingen tegelijk. De pannen gaan platter liggen, dus het licht weerkaatst gelijkmatiger in plaats van alle kanten op te breken. Dat is glans, en glans is niets anders dan een glad oppervlak. Ten tweede glijdt de kam er soepeler doorheen, waardoor je minder trekt en er minder afbreekt. En ten derde vertraagt dat laagje hoe snel het vocht uit de haarschacht verdampt, wat in een droog verwarmd huis behoorlijk uitmaakt. Voor het haar zelf wordt vaak gekozen voor lichte plantaardige oliën die rijk zijn aan onverzadigde vetzuren en van nature vitamine E bevatten. Arganolie is daarvan de bekendste, jojoba en avocado worden ook veel gebruikt. Waar het bij de keuze om draait, is hoe zwaar een olie aanvoelt. Sommige blijven aan de oppervlakte liggen en maken je haar sluik, andere trekken snel weg in de haarschacht en laten geen vettig gevoel achter. Voor fijn haar zijn die laatste veel prettiger. Hoeveel, en waar precies Hier gaat het het vaakst mis, dus ik ben er even heel concreet over. Hoeveel: begin met twee tot drie druppels. Dat lijkt weinig en dat is het ook, en dat is precies de bedoeling. Te veel is de meest gemaakte fout, en dat is ook de reden dat veel vrouwen denken dat olie niets voor hen is. Hoe: doe de olie in je handpalm, wrijf je handen goed over elkaar tot ze warm zijn en de olie overal verdeeld is. Zo breng je een dun, gelijkmatig laagje aan in plaats van één plek die verzadigd raakt. Waar: begin bij je punten en werk omhoog tot ongeveer oorhoogte. Wat er daarna nog op je handen zit, strijk je met je vingers door de rest van je lengtes. Blijf van je aanzet af, behalve bij de behandeling die ik hieronder beschrijf. Te veel op? Geen ramp. Kam het rustig verder uit en laat het zitten. De volgende wasbeurt is het weg, en je haar heeft er ondertussen alleen maar van geprofiteerd. Drie momenten om olie te gebruiken Voor het wassen, als behandeling Dit is mijn favoriet en het is de manier waarop olie het meest doet. Breng op droog haar een wat royalere hoeveelheid aan in je lengtes, en als je hoofdhuid aan de droge kant is mag je die nu wel meenemen. Masseer daar rustig met je vingertoppen in, een minuut of twee. Doe je haar los omhoog en laat het minstens twintig tot dertig minuten zitten, of neem er een avond voor. Was daarna uit met shampoo. Het fijne hieraan is dat je de olie weer weghaalt, dus zwaar haar krijg je er niet van, en je haar heeft al die tijd wel de bescherming gehad. Op handdoekdroog haar Na het wassen dep je je haar met een handdoek tot het niet meer druipt, en dan gaan er twee of drie druppels door je lengtes. Dit is het moment waarop olie het meeste doet voor je kambaarheid en voor de bescherming tegen de föhn. Een vochtige haarschacht is zachter en kwetsbaarder dan een droge, dus juist hier scheelt een gladde laag veel breuk. Droog, als finish Eén druppel, goed uitgewreven tussen je handpalmen, en dan licht over je lengtes strijken. Dit is puur cosmetisch: het legt pluis plat en geeft glans. Perfect voor onderweg, en het redt je punten op een dag dat je niet gewassen hebt. De kam is geen bijzaak En dan het tweede deel, dat vaak wordt afgedaan als detail terwijl het dat niet is. Waar je mee kamt, bepaalt hoeveel je haar tijdens het ontwarren te verduren krijgt. Kies een kam met brede tanden, want die pakt een streng in één keer en gaat er rustig doorheen. Kijk daarna naar de afwerking. Goedkope geperste kammen hebben een naadrand tussen de tanden, een dun richeltje dat overblijft uit de mal. Dat voel je zelf nauwelijks, maar je haar haakt er wel achter en langs zo'n randje schuurt de schubbenlaag open. Een kam die uit één stuk gesneden en daarna gepolijst is, bijvoorbeeld uit acetaat, heeft dat niet en glijdt merkbaar gladder. Nog een voordeel van een kam boven een borstel bij nat haar: je ziet waar je bent en je voelt een klit aankomen voordat je eraan trekt. Met een borstel op nat haar zit je er zo doorheen, en dat is precies het moment waarop je haar het kwetsbaarst is. Ontwarren zonder trekken Er is één volgorde die werkt, en dat is van onder naar boven. Verdeel je haar eerst in twee of vier delen en werk die één voor één af. Pak een streng vast net boven de plek waar je gaat kammen, zodat je het trekken opvangt met je hand in plaats van met je hoofdhuid. Begin bij de laatste vijf centimeter en kam die vrij. Ga dan een stukje hoger zitten, kam weer naar beneden, en schuif zo omhoog tot je in één beweging vanaf je hoofdhuid naar beneden kunt. Kom je een klit tegen, hou dan op met kammen en plaag hem met je vingers uit elkaar. Begin je bovenaan, dan duw je alle kleine klitten voor je uit naar beneden en maak je er onderaan één grote knoop van. Dat is het moment dat er haren sneuvelen. De rest van de dag Drogen: knijp het water eruit en dep, ga niet wrijven. Een microvezelhanddoek of een oud katoenen T-shirt geeft veel minder wrijving dan een badstof handdoek. Föhnen: middelstand, op ongeveer een handbreedte afstand, en beweeg. Richt de luchtstroom van boven naar beneden mee met de schubbenlaag in plaats van er tegenin. Sluit af met de koude stand. Slapen: een losse vlecht of een losse knot bovenop je hoofd, vastgezet met een zachte scrunchie in plaats van een strak elastiek. En een sloop van zijde of satijn. Opbinden: wissel de hoogte van je staart af. Elke dag op precies dezelfde plek strak opbinden geeft steeds op hetzelfde punt spanning. Een werkbaar ritme Je hoeft hier geen project van te maken. Een ritme dat voor veel vrouwen goed vol te houden is: één keer per week een oliebehandeling voor het wassen, verder na elke wasbeurt een paar druppels op handdoekdroog haar, en tussendoor een druppel als finish wanneer je punten erom vragen. Ontwarren doe je altijd van onder naar boven, met een kam. En geef het tijd. Je haar groeit een centimeter per maand, dus wat er nu aan je punten zit, blijft zitten. Wat je vanaf nu doet, zie je het eerst terug in hoe je haar aanvoelt en hoe soepel de kam gaat, en pas veel later in de lengtes zelf. In het laatste artikel van deze reeks zet ik de binnenkant en de buitenkant bij elkaar, en vertel ik welke producten daarbij passen. Dit is deel 3 van een reeks van 4. In het laatste deel, Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat je haar nodig heeft, van binnen en van buiten Waarom haar in het najaar droger aanvoelt Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle
Learn more
Waarom haar in het najaar droger aanvoelt
◷ 7 min leestijd Er is een moment in het jaar dat ik er bijna de klok op gelijk kan zetten. Ergens vanaf half oktober gaat het erover: het haar voelt anders. Droger, futlozer, pluiziger dan in augustus. En vaak volgt er meteen achteraan dat er niets veranderd is aan de shampoo, de conditioner of de routine. Dat klopt ook. Er is niets veranderd aan wat jij doet. Er is van alles veranderd aan de omstandigheden waarin je haar zich bevindt, en dat is precies wat ik in dit artikel wil uitpakken. Want als je begrijpt waar het vandaan komt, weet je ook waar je aan kunt draaien. Je haar praat de hele dag met de lucht om zich heen Dit is het belangrijkste stuk, dus daar begin ik mee. Keratine, het eiwit waar je haar uit bestaat, neemt vocht op uit de lucht en staat het er ook weer aan af. Dat gaat continu en het is een evenwicht: is de lucht om je heen vochtig, dan houdt je haar vocht vast. Is de lucht droog, dan geeft je haar af. En nu komt het najaar. Buiten is het koud, en koude lucht kan van nature veel minder vocht bevatten dan warme lucht. Die lucht komt vervolgens je huis binnen en wordt door de verwarming opgestookt naar twintig graden. Warme lucht kan juist veel vocht opnemen, alleen zit er niets meer in dat opgenomen kan worden. Het resultaat is een binnenklimaat dat kurkdroog is, soms rond de dertig procent luchtvochtigheid, terwijl vijftig prettiger is. Je haar staat in zo'n kamer de hele dag vocht af. Daar komt het heen en weer nog bovenop. Warm en droog binnen, koud en klam buiten, en dan weer terug. Je haar zet in feite steeds een beetje uit en krimpt weer, en die schubbenlaag aan de buitenkant gaat daardoor openstaan. Dat is meteen de verklaring voor het pluizen, het statische vliegen en het feit dat de kam minder soepel gaat. De sjaal, de kraag en de muts Een eenvoudige, en toch wordt hij bijna altijd over het hoofd gezien. Vanaf oktober zit er acht uur per dag wol of polyester tegen je lengtes aan. Een sjaal die meedeint, een jaskraag waar je haar overheen valt, een capuchon, een muts die je op en af zet. Dat is wrijving, uur na uur, en wrijving is precies wat die schubben openpluist en op den duur haren afbreekt. Dezelfde wrijving levert ook de statische lading op. Wol en synthetische stoffen laden je haar op, de haren gaan elkaar afstoten en dan staat alles alle kanten op. Dat je haar in de winter statisch is, komt dus niet doordat het droger is in zichzelf, maar doordat droog haar die lading veel makkelijker vasthoudt. De douche wordt warmer en de föhn gaat vaker aan In de zomer laat je je haar aan de lucht drogen en douche je lauw. In november sta je langer en heter onder de douche, want dat is heerlijk, en vervolgens ga je niet met natte lengtes de kou in. Dus de föhn gaat aan. Allebei die dingen halen vocht uit je haar en zetten de schubbenlaag verder open. Het heet douchen doet nog iets. Het lost het dunne laagje talg op dat je hoofdhuid van nature afgeeft en dat je lengtes soepel houdt. In de zomer, met vochtige lucht, merk je daar weinig van. In een droog huis merk je het meteen. Het licht gaat uit Dan een stuk dat over de binnenkant gaat. In Nederland staat de zon vanaf ongeveer oktober tot en met maart te laag aan de hemel om je huid nog vitamine D te laten aanmaken. Dat is geen kwestie van vaker naar buiten gaan, het is simpelweg de hoek waaronder het licht binnenkomt. Vitamine D is betrokken bij de vernieuwing van huid en hoofdhuid, en de voedingsbronnen zijn beperkt: vette vis, eieren en wat er aan smeersels verrijkt is. In het donkere halfjaar is dit dus een punt om bewust bij stil te staan. Tegelijk verandert er meer aan je voeding dan je denkt. De frisse salades en de bakken zomerfruit maken plaats voor stamppot en pasta. Prima eten, alleen ligt het zwaartepunt anders en komt vis er in die maanden vaak bij in. Terwijl dat nou juist de plek is waar de zeemineralen zitten. Het drukste kwartaal van het jaar En dan is er nog iets waar zelden bij stilgestaan wordt: het najaar is voor veel mensen het volste stuk van het jaar. Het schooljaar draait op volle toeren, op het werk moeten de cijfers voor de jaarwisseling rond zijn, en aan het eind wacht december met alles erop en eraan. Daar komen de eerste verkoudheden van het seizoen bij. In het vorige artikel legde ik uit hoe je schildklier het werktempo van je cellen bepaalt, en dat de voorraadvorm van het hormoon met behulp van selenium omgezet wordt naar de actieve vorm. Er is ook die tweede route naar een vrijwel identieke vorm die wel op zijn plek aandokt maar de cel niet aanzet, de sleutel die niet draait. Wat je ziet is dat in periodes van langdurige spanning, en als je afweer veel te doen heeft, die tweede route drukker wordt gebruikt. Je lichaam houdt dan energie achter de hand voor wat op dat moment belangrijker is. Zet dat naast elkaar en het plaatje klopt. Een droog binnenklimaat, meer wrijving, hetere douches, minder daglicht, een ander eetpatroon en een vollere agenda. Het is niet dat je haar ineens anders is geworden. Het krijgt gewoon in november een heel andere week voorgeschoteld dan in juli. Tien dingen die in het najaar echt schelen 1. Zet de luchtvochtigheid in je slaapkamer hoger. Een simpele luchtbevochtiger of zelfs een schaal water op de verwarming tilt je binnenklimaat een flink stuk op. Je haar staat er acht uur per nacht in, dus dit werkt door. 2. Draai de douche een standje terug. Lauw in plaats van heet, en spoel je haar af met de koudste stand die je nog leuk vindt. Koud water helpt die schubbenlaag om plat te gaan liggen. 3. Was je hoofdhuid en laat je lengtes met rust. Shampoo hoort bij je hoofdhuid. Het uitspoelende schuim doet de rest. 4. Föhn op middelstand, op een handbreedte afstand. En eindig met de koude stand. Het duurt iets langer en het scheelt enorm. 5. Kies je sjaal bewust. Zijde, katoen of een zachte gebreide wol geven minder wrijving dan ruwe wol of polyester. Of haal je lengtes gewoon buiten je kraag. 6. Bind je haar los op als je de kou in gaat. Een losse vlecht of een lage staart met een zachte scrunchie geeft veel minder wrijving dan los haar tegen een jas. 7. Slaap op zijde of satijn. Een katoenen sloop trekt vocht uit je haar en geeft de hele nacht wrijving. Dit is een van de goedkoopste aanpassingen met het meeste effect. 8. Geef je lengtes twee keer per week een verzorgingsmoment. Daar gaat het volgende artikel helemaal over. 9. Houd vis op het menu. Twee keer per week iets uit de zee, ook als het buiten guur is. Dat is de makkelijkste manier om jodium, selenium, zink en de essentiële vetzuren binnen te houden in het seizoen waarin ze er anders bij inschieten. 10. Denk in het donkere halfjaar aan vitamine D. Tussen oktober en maart maakt je huid het niet meer aan, en daar kan geen wandeling iets aan veranderen. Tot slot Wat ik je vooral wil meegeven: dit is een seizoenspatroon, geen verval. Rond april draait het meestal vanzelf weer de goede kant op als het buiten vochtiger wordt en je huid het licht weer terugkrijgt. Wat jij in de tussentijd doet, bepaalt hoeveel je ervan merkt. In het volgende artikel ga ik helemaal praktisch: hoe je met een olie en een goede kam je lengtes door dit seizoen heen krijgt, en hoe je dat precies aanpakt. Dit is deel 2 van een reeks van 4. In het laatste deel, Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat je haar nodig heeft, van binnen en van buiten Olie en kam: zo verzorg je je lengtes Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle
Learn more
Wat je haar nodig heeft, van binnen en van buiten
◷ 8 min leestijd Je haar doet het jarenlang gewoon, en dan is er die periode dat het anders aanvoelt. Doffer dan je gewend was, droger in de lengtes, en de kam gaat er minder soepel doorheen. Je gebruikt dezelfde shampoo als altijd, je doet niets nieuws, en toch reageert je haar alsof je dat wel deed. Wat ik vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde en de kPNI zo interessant vind aan haar, is dat het bijna nooit alleen een verzorgingsverhaal is. Het haar dat je in je handen houdt is namelijk het eindproduct van iets wat een paar millimeter dieper in je hoofdhuid gebeurt. Daarom loop ik in dit artikel allebei de kanten met je langs: wat er van binnenuit nodig is, en wat je aan de buitenkant doet. Wat haar eigenlijk is Laten we bij het begin beginnen, want dan wordt de rest een stuk logischer. Het haar dat je ziet, vastpakt en kamt is dood materiaal. Het bestaat uit keratine, een stevig eiwit, en het heeft geen bloedvaten, geen zenuwen en geen enkele manier om zichzelf te voeden. Alles wat die haarschacht is, is gemaakt op het moment dat hij uit je hoofdhuid kwam. Wat er daarna nog mee gebeurt, is behoud en verzorging. Het levende deel zit eronder. In je hoofdhuid zitten ongeveer honderdduizend haarzakjes, en zo'n zakje is eigenlijk een piepklein orgaan dat dag en nacht bezig is met bouwen. Daar worden aminozuren aan elkaar geknoopt tot keratine, laag na laag, en dat wordt langzaam naar boven geduwd. Het is een van de plekken in je lichaam waar cellen zich het snelst delen. En dat betekent ook iets anders: het is een van de eerste plekken die meebeweegt als er elders in je lichaam iets speelt. Je haar staat achteraan in de rij Dit is het punt waar ik in mijn werk het vaakst op terugkom, want het verklaart zoveel. Je lichaam krijgt elke dag een bepaalde hoeveelheid bouwstoffen binnen en verdeelt die vervolgens over alles wat er moet gebeuren. Die verdeling is niet eerlijk, en dat is maar goed ook. Je hart, je hersenen, je afweer en je spieren gaan voor. Dat zijn de dingen waar je leven van afhangt. Je moet het zien als een lopende band waar de spoedorders altijd voorrang krijgen. Is het rustig, dan komt alles langs en wordt ook het haar netjes afgemaakt. Wordt het druk, dan schuift precies datgene naar achteren wat je niet acuut nodig hebt om te overleven. Je haar hoort daarbij. Je kunt er prima mee leven als het een tijdje wat doffer is, en je lichaam weet dat. Daarom zegt je haar vaak iets over de weken en maanden die achter je liggen, en niet over vandaag. Het groeit zo'n centimeter per maand, dus wat er nu uit je hoofdhuid komt, is gebouwd in een periode die al voorbij is. Dat maakt het een trage boodschapper, maar wel een eerlijke. Wie de haarzakjes aanstuurt Er is één systeem dat hier een grote vinger in de pap heeft, en dat is je schildklier. Schildklierhormoon bepaalt voor een flink deel het tempo waarop cellen werken, en het beïnvloedt rechtstreeks de functie van je haarzakjes. Gaat dat tempo omlaag, dan merk je dat aan je energie, aan je huid en dus ook aan je haar, dat droger en stugger gaat aanvoelen. Daar zit een mechanisme achter dat ik graag uitleg, omdat het laat zien waarom drukke periodes zo doortikken. Je schildklier maakt vooral een soort voorraadvorm van het hormoon, T4. Dat is nog niet de actieve vorm. Elders in je lichaam wordt die voorraadvorm omgezet naar de werkzame variant, T3, en voor die omzetting is selenium nodig. Er bestaat ook een tweede route, naar een bijna identieke vorm die rT3 heet. Die lijkt zo sterk op de actieve variant dat hij op dezelfde plek aandokt, maar hij zet de cel niet aan. Je kunt het zien als een sleutel die wel in het slot past, maar niet draait. En voor die tweede route heeft je lichaam geen selenium nodig. Wat je ziet is dat bij langdurige spanning en bij een afweersysteem dat veel te doen heeft, er meer van die tweede route gebruikt wordt. Dat is geen mankement, het is zuinigheid. Je lichaam knijpt op dat moment de kraan wat dicht op plekken die even kunnen wachten. Je haarzakjes horen daarbij. De stoffen waar het om draait Als je weet dat er in die haarzakjes eiwit gebouwd wordt, en dat het bouwtempo mede door je schildklier bepaald wordt, dan wordt het rijtje stoffen dat ertoe doet vanzelf logisch. Eiwit en aminozuren. Keratine wordt uit aminozuren gebouwd, dus zonder genoeg eiwit in je eten heeft je lichaam simpelweg minder materiaal om mee te werken. Biotine. Een B-vitamine die meedraait in de stofwisseling van vetten en eiwitten. Zit onder andere in eieren, noten en orgaanvlees. Zink. Werkt in je lichaam als cofactor, een soort meewerkende sleutel voor honderden enzymen. Zit in schaal- en schelpdieren, vlees, pompoenpitten en cashewnoten. Selenium. Precies de stof uit het schildklierverhaal hierboven. Paranoten zijn de rijkste bron die er is, verder vis en eieren. Jodium. De grondstof waar je schildklier het hormoon letterlijk uit maakt. Zit in zeevis, zeewier en gejodeerd zout. IJzer. Zorgt voor het zuurstoftransport naar plekken die hard werken, en een haarzakje werkt hard. Zit in rood vlees, peulvruchten en donkergroene groente. Vitamine A en vitamine D. Allebei betrokken bij de vernieuwing van huid en hoofdhuid. Essentiële vetzuren. Die heten niet voor niets essentieel: je lichaam kan ze niet zelf maken, dus ze moeten uit je eten komen. Vette vis is de bekendste bron. Wat me opvalt als ik dit rijtje zo zie staan: het komt opvallend vaak uit de zee. Jodium, selenium, zink, ijzer en de essentiële vetzuren zitten allemaal ruim in vis en schelpdieren. Dat is geen toeval, en het is een van de praktischste dingen die je uit dit hele artikel kunt meenemen. En dan de buitenkant Terug naar die haarschacht, want daar kun je meteen iets mee. Een haar is opgebouwd als een dennenappel: de buitenste laag bestaat uit dunne schubben die als dakpannen over elkaar liggen. Liggen die pannen mooi plat, dan weerkaatst het licht gelijkmatig en glanst je haar. Ook glijdt de kam er dan doorheen zonder te blijven haken. Staan die schubben open, dan gebeurt het omgekeerde. Het licht breekt alle kanten op, dus je haar oogt dof. De kam blijft steken, haren haken in elkaar en er breekt sneller iets af. Ook verdwijnt het vocht uit de haarschacht makkelijker, waardoor je haar droog en pluizig aanvoelt. Wat die pannen openzet is heel alledaags: heet water, stevig wrijven met een handdoek, de föhn op de hoogste stand, een stijltang, chloor en zon, en het kammen van kletsnat haar. Daar komt bij dat je hoofdhuid zelf een dun laagje talg afgeeft dat de lengtes van nature glad en soepel houdt. Was je vaak en heet, dan haal je dat laagje er steeds opnieuw af, en juist je punten zitten daar het verst vandaan. Waar ik zou beginnen Vier dingen die in mijn ervaring het meeste opleveren, en die je vandaag al kunt doen. Zorg dat er bij elke maaltijd eiwit op je bord ligt. Ei, vis, vlees, peulvruchten, kwark, noten. Niet alleen 's avonds, maar verdeeld over de dag, want zo heeft je lichaam de hele dag door materiaal beschikbaar. Zet twee keer per week iets uit de zee op tafel. Zalm, makreel, haring, mosselen, garnalen. In één klap heb je daarmee jodium, selenium, zink en de essentiële vetzuren te pakken, en dat lukt met los knutselen veel minder makkelijk. Was lauw in plaats van heet, en was je hoofdhuid, niet je lengtes. Masseer de shampoo alleen in bij je hoofdhuid. Het schuim dat er bij het uitspoelen langs je lengtes loopt, is voor die lengtes ruim genoeg. Behandel je punten als het oudste stuk dat ze zijn. De punten van schouderlang haar zijn al gauw twee jaar oud en hebben alles meegemaakt. Dep ze droog, kam ze van onderaf uit, en geef ze regelmatig wat verzorging mee. Tot slot De rode draad is eigenlijk simpel. Je haar wordt van binnenuit gemaakt en van buitenaf onderhouden, en je hebt allebei nodig. De beste verzorging kan niets goedmaken aan een haar dat met weinig materiaal gebouwd is, en het mooiste materiaal redt het niet als je er vervolgens dagelijks met hitte overheen gaat. In het volgende artikel kijk ik naar het najaar, want dat is voor veel vrouwen het seizoen waarin het haar het meest verandert. En daar zitten heel logische verklaringen achter. Dit is deel 1 van een reeks van 4. In het laatste deel, Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Waarom haar in het najaar droger aanvoelt Olie en kam: zo verzorg je je lengtes Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle
Learn more
Wat het najaar met je huid doet
◷ 7 min leestijd Er komt elk jaar een moment, ergens half oktober, dat je huid ineens anders aanvoelt. Je hebt niks veranderd aan je verzorging, je eet ongeveer hetzelfde, en toch trekt je gezicht na het douchen, voelt je huid doffer aan en reageert ze sneller op dingen waar ze in augustus geen enkele moeite mee had. Veel vrouwen denken dan dat ze iets verkeerd doen. In mijn werk zie ik dat juist vaak andersom: je huid doet precies wat ze hoort te doen, alleen zijn de omstandigheden waarin ze dat doet in een paar weken tijd behoorlijk veranderd. Vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde en de kPNI vind ik dit een van de mooiste onderwerpen om uit te leggen, omdat je huid veel meer is dan een omhulsel. Ze is een grensgebied dat de hele dag meet, vertaalt en doorgeeft. En als de omgeving verandert, verandert het werk dat je huid doet gewoon mee. In dit artikel neem ik je mee in wat er in het najaar precies gebeurt, zodat je begrijpt waar dat andere gevoel vandaan komt. Je huid is een meetinstrument, geen omhulsel Laten we beginnen met iets wat veel mensen verrast. Diep in je opperhuid zitten cellen die reageren op aanraking en op warmte, met kleine receptorkanalen die opengaan zodra er iets verandert in de temperatuur of zodra iemand je zachtjes aanraakt. Als die kanalen opengaan, maakt je huid ter plekke serotonine aan en geeft dat signaal door via zenuwvezels naar je hersenen. Dat is geen detail. Je huid is, samen met je maag-darmkanaal en je zenuwstelsel, een van de drie belangrijkste weefsels waar serotonine gemaakt wordt. En serotonine doet in je lichaam onder andere dit: het brengt je stressassen tot rust, het remt je vecht- en vluchtsysteem, het regelt de verdeling van warmte in je lijf en het is betrokken bij verbinding en hechting. Dus als je huid warmte en zachte aanraking voelt, stuurt ze letterlijk een rustsignaal naar binnen. Draai het om en je begrijpt het najaar meteen beter. Koude wind, kleding die je bedekt, minder blote huid, minder huidcontact, kortere buitenmomenten. Je huid krijgt in deze periode een heel ander soort informatie binnen dan in de zomer. Dat verandert het gesprek dat ze met de rest van je lichaam voert. Nog iets wat ik hier graag bij vertel: diezelfde receptorkanalen worden gevoeliger wanneer er ontstekingsactiviteit in je lichaam speelt. Je huid geeft dus niet alleen door wat er van buiten gebeurt, maar ook iets van wat er binnen aan de hand is. Dat is precies waarom ik nooit alleen naar de buitenkant kijk. Het muurtje met de specie ertussen De buitenste laag van je huid stel je je het beste voor als een muurtje. De huidcellen zijn de stenen, en de vetten daartussen zijn de specie. Zolang die specie netjes op zijn plek zit, houdt je huid haar vocht vast en blijft er van buitenaf weinig ongewenst binnenkomen. In het najaar krijgt dat muurtje het van twee kanten. Buiten is het koud en waait het, en koude lucht kan van zichzelf al weinig vocht dragen. Binnen gaat de verwarming aan, en verwarmde lucht droogt de ruimte verder uit. Jij loopt de hele dag heen en weer tussen die twee werelden. Elke keer dat je van buiten naar binnen stapt, maakt je huid een sprong van misschien wel vijftien graden, en daar hoort telkens een aanpassing bij. Als de specie tussen de stenen dunner wordt, gebeuren er twee dingen tegelijk. Je huid verliest sneller vocht, waardoor ze trekkerig aanvoelt en dof oogt. En prikkels van buitenaf komen makkelijker binnen, waardoor je huid sneller reageert. Dat overgevoelige gevoel dat veel vrouwen in oktober en november beschrijven, komt bijna altijd hiervandaan. Wat dat proces versnelt is heel alledaags. Warmer douchen omdat het koud is. Vaker een warm bad. De handdoek wat steviger over je gezicht. Een dikkere reiniger omdat je huid droog voelt. Stuk voor stuk begrijpelijke reacties die precies die vetlaag verder uitdunnen. Minder licht, en dat voelt je hele lijf Dan het onderdeel dat het meest wordt onderschat: licht. In je hypothalamus zit de centrale klok van je lichaam, en licht is verreweg de belangrijkste tijdgever voor die klok. Wat veel mensen niet weten, is dat vrijwel elk orgaan daarnaast een eigen klok heeft. De centrale klok stemt die allemaal op elkaar af. In augustus krijg je hier een zee aan licht binnen. Half november is het aantal uren daglicht meer dan gehalveerd, en wat er is, is ook nog eens grijzer en zwakker. Je centrale klok krijgt daardoor een veel vager signaal binnen over hoe laat het is. Dat werkt door in je slaap, in je energie over de dag, en in het ritme van je herstelprocessen. En dat raakt je huid direct, want je huid vernieuwt zich vooral in de nacht. De uren waarin je slaapt zijn de uren waarin je lichaam opruimt en opbouwt. Loopt je ritme minder strak, dan krijgt dat opbouwwerk minder ruimte. Dat merk je niet na één nacht, maar na een aantal weken wel. Je bloedvaten trekken samen als het koud is Nog een mechanisme dat meespeelt. Als het koud wordt, houdt je lichaam de warmte vast waar die het hardst nodig is, dus rond je organen. Je bloedvaten in de buitenste lagen trekken daarvoor samen. Slim bedacht, want zo verlies je minder warmte via je huid. Alleen betekent het ook iets anders. Via je bloed komt alles wat je huid nodig heeft ter plaatse: zuurstof, vitaminen, mineralen, bouwstoffen. Gaat er in de kou minder bloed naar je huid, dan komt er ook minder van dat materiaal aan. Je huid gaat daardoor niet stuk, maar ze werkt wel met een krappere toevoer dan in de zomer. Vandaar dat doffe en vlakke dat je in deze maanden ziet. Waar je huid in deze maanden van bouwt Je huid vernieuwt zich continu, en een volledige cyclus duurt al gauw een aantal weken. Al die tijd is je lichaam bezig met bouwen, en dat bouwen gebeurt met materiaal dat uit je voeding komt. Een paar stoffen spelen daar een rol in, en die noem ik hier alvast zodat je ze herkent als ze verderop in deze reeks terugkomen. Eiwit levert de aminozuren waar je huid en je bindweefsel letterlijk uit opgebouwd worden. Zonder genoeg aanvoer valt er weinig te bouwen. Vitamine C is betrokken bij de vorming van collageen, het stevige netwerk onder je huid. Zink speelt een rol bij je huid en bij celdeling, en je huid deelt cellen in een hoog tempo. Vitamine A is van belang voor je huid en je slijmvliezen, en juist je slijmvliezen krijgen het in dit seizoen extra te verduren. Biotine hoort ook in dit rijtje thuis als stof die bij je huid betrokken is. Essentiële vetzuren heten essentieel omdat je lichaam ze niet zelf kan maken. Ze moeten dus uit je eten komen. Wat opvalt als je dit rijtje ziet, is dat ze uit heel verschillende hoeken van je voeding komen. Eén enkel voedingsmiddel dekt dat nooit. Variatie is in dit verhaal dus geen modewoord, maar gewoon praktisch. Dit is geen mankement, dit is aanpassing Wat ik je vooral wil meegeven: er gaat niets mis. Je huid past zich aan aan een omgeving die in zes weken tijd flink veranderd is, en dat kost even. Het wordt pas ongemakkelijk als je die aanpassing tegenwerkt, bijvoorbeeld door heter te douchen, stevig te reinigen of er van alles bij te gaan gebruiken. In het volgende artikel ga ik een laag dieper en leg ik uit waarom je huid per seizoen eigenlijk iets anders van je vraagt, en waarom je lichaam op die wisseling gebouwd is. Dit is deel 1 van een reeks van 4. In het laatste deel, Vitamine C, zink en biotine: Your Ultimate Glow Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Waarom je huid per seizoen iets anders vraagt Een najaarsroutine voor je huid, van binnen en van buiten Vitamine C, zink en biotine: Your Ultimate Glow Bundle
Learn more
Waarom je huid per seizoen iets anders vraagt
◷ 7 min leestijd In het vorige artikel keken we naar wat er in het najaar met je huid gebeurt: een beschermlaag die het van twee kanten krijgt, minder licht voor je interne klok, en bloedvaten die zich in de kou wat terugtrekken. In dit artikel wil ik een laag dieper gaan, want er zit iets onder dat ik zelf het interessantste deel van het verhaal vind. Je huid vraagt per seizoen iets anders van je, en dat is geen ongemak. Je lichaam is er juist op gebouwd. Wij leven het hele jaar in dezelfde temperatuur Denk eens na over hoe jouw jaar eruitziet. Je woonkamer is in januari net zo warm als in juli. Je slaapkamer ook. In de auto zet je de verwarming of de koeling aan. Op kantoor is het altijd rond de twintig graden. In de supermarkt ligt in december hetzelfde als in juni. Je lichaam leeft daarmee het hele jaar door in vrijwel dezelfde omstandigheden. Dat is historisch gezien nieuw. Gedurende vrijwel onze hele ontwikkeling als mens was er nooit sprake van een omgeving die altijd ongeveer gelijk bleef. Er was kou, er was hitte, er waren periodes waarin er minder te eten was, er waren seizoenen waarin bepaald voedsel simpelweg niet bestond. Je lichaam heeft zich gevormd in die afwisseling, en heeft daar strategieën voor ontwikkeld. Binnen de kPNI wordt daar veel aandacht aan besteed, en het idee erachter is mooi. Milde prikkels uit de omgeving maken je systeem robuuster. Een periode van milde kou, een periode van milde hitte, een korte tijd zonder eten, het zijn allemaal signalen waarop je lichaam reageert door zichzelf beter af te stellen. Blijven die prikkels helemaal weg, dan worden de beschermende systemen niet meer aangesproken. En wat je niet aanspreekt, wordt geleidelijk minder scherp. Dat is precies waarom ik het najaar niet zie als iets wat je moet zien te overleven. Het is een van de weinige momenten in het jaar waarop je omgeving je nog echt iets vraagt. Je huid staat daarbij vooraan, want zij is het orgaan dat die kou, die wind en die wisseling als eerste voelt. Je huid bestaat uit lagen, en elke laag heeft iets anders nodig Om te begrijpen wat je huid per seizoen van je vraagt, helpt het om te weten hoe ze is opgebouwd. Grof gezegd zitten er drie lagen boven elkaar. De buitenste laag is het muurtje uit het vorige artikel: cellen met vetten ertussen, die vocht binnenhouden en ongewenste dingen buiten. Deze laag heeft vooral vetachtige bestanddelen nodig, en die zijn in de winter het snelst op. Daaronder ligt de laag waar het stevige netwerk zit. Collageen bestaat uit draden die met elkaar in elkaar draaien tot vezels, en samen vormen die een netwerk waar je huid haar stevigheid aan ontleent. Tussen die draden zitten stoffen die er structuur aan geven, en er zitten elastinevezels tussen die zorgen voor de veerkracht. Ik leg dat altijd uit met een elastiek: je kunt er heel vaak aan trekken en het gaat netjes terug, maar na verloop van tijd komt er een moment dat het minder snel terugspringt. Daarnaast zit er hyaluronzuur, en dat is de stof die het vocht vasthoudt waardoor je huid er egaal en zacht uitziet. De onderste laag, het bindweefsel dat tegen je spieren aan ligt, heeft vooral eiwit nodig om sterk te zijn. Die laag is verantwoordelijk voor het volume van je huid. Is er in een van die drie lagen te weinig materiaal, dan zie je dat terug in stevigheid en volume. Wat ik hierbij vaak zeg: vanaf een jaar of dertig buigt de aanmaak van collageen, elastine en hyaluronzuur langzaam om naar een lager niveau. Dat is normaal en het overkomt iedereen. Het betekent alleen wel dat de aanvoer van bouwstoffen met de jaren belangrijker wordt, niet minder. De marathon zonder training Er is een vergelijking die ik graag maak, omdat hij meteen duidelijk maakt waarom bouwstoffen zo bepalend zijn. Stel dat je morgen een marathon moet lopen zonder dat je ooit getraind hebt. Je gaat je best doen, je komt waarschijnlijk een heel eind, maar het resultaat valt tegen en je bent er lang van aan het bijkomen. Zo werkt het ook met je huid. Als je haar in het najaar vraagt om extra hard te werken, om sneller te vernieuwen, om die beschermlaag steeds opnieuw op te bouwen, dan moet daar materiaal voor zijn. Ontbreekt dat materiaal, dan gebeurt er gewoon minder dan je hoopt. Ik zie dat vaak bij vrouwen die veel investeren in verzorging en behandelingen, en dan teleurgesteld zijn in wat ze terugzien. Hun huid loopt de marathon, alleen zonder training. Wat het seizoen op je bord verandert Hier wordt het praktisch. Ons voedselaanbod is het hele jaar gelijk, maar wat je in de praktijk kiest verandert wel degelijk mee met de temperatuur. In de zomer eet je vanzelf meer rauwkost, meer salade, meer fruit, meer koude gerechten. Zodra het kouder wordt, schuift dat op naar warme maaltijden, naar stoofpotten, naar brood en pasta, naar meer koolhydraten en vaak ook naar minder groente. Dat is geen ramp, maar het is wel goed om te weten dat een aantal stoffen die je huid gebruikt juist in die zomerhoek zit. Ik loop ze langs. Vitamine C haal je uit fruit, paprika, koolsoorten en bladgroente. In de winter eten de meeste mensen daar minder van. Vitamine C is betrokken bij de vorming van collageen, en dat is precies het netwerk dat je huid stevig houdt. Vitamine A zit als voorloper in oranje en donkergroene groenten: pompoen, wortel, zoete aardappel, boerenkool, spinazie. De herfst is daar eigenlijk perfect voor, want dat is precies wat er nu op de markt ligt. Zink komt uit vlees, vis, schaaldieren, noten en zaden. Pompoenpitten zijn er een van de rijkste bronnen van. Eiwit haal je uit vlees, vis, ei, zuivel, peulvruchten en noten. Dit is de stof die het vaakst te laag uitvalt, zeker bij vrouwen die vooral op brood, pasta en rijst draaien. Essentiële vetzuren zitten in vette vis, walnoten en lijnzaad. Je lichaam kan ze niet zelf maken, dus er is geen andere route dan je voeding. Biotine zit onder andere in ei, noten en volkoren producten. Een detail over opname dat vaak wordt overgeslagen Iets wat ik graag meegeef, omdat het zo simpel is en zo veel scheelt. Vitamine A, vitamine D en vitamine E zijn vetoplosbaar, net als de essentiële vetzuren. Om ze goed op te nemen heeft je lichaam vet in dezelfde maaltijd nodig, plus de enzymen die dat vet afbreken. Eet je je wortels of je spinazie dus helemaal zonder vet, dan neem je een deel van wat erin zit niet op. Een scheut olijfolie over je groente, een handvol noten erbij, of gewoon een gerecht waar vanzelf wat vet in zit, en dat probleem is opgelost. Zulke kleine aanpassingen hebben in de praktijk vaak meer effect dan het toevoegen van weer iets nieuws. Wat dit betekent voor jou De kern van dit artikel is eigenlijk dit: de wisseling van de seizoenen is iets waar je lichaam op gemaakt is, en je huid past zich elk jaar opnieuw aan. Wat je huid van je vraagt is niet dat je die wisseling wegpoetst, maar dat je haar in deze maanden genoeg materiaal geeft om het werk te doen, en dat je haar niet extra belast met dingen die de beschermlaag verder uitdunnen. In het volgende artikel wordt het concreet. Ik loop met je langs een najaarsroutine van buiten en van binnen, met de dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Dit is deel 2 van een reeks van 4. In het laatste deel, Vitamine C, zink en biotine: Your Ultimate Glow Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat het najaar met je huid doet Een najaarsroutine voor je huid, van binnen en van buiten Vitamine C, zink en biotine: Your Ultimate Glow Bundle
Learn more
Een najaarsroutine voor je huid, van binnen en van buiten
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat het najaar met je huid doet en waarom je huid per seizoen iets anders van je vraagt. Nu het praktische deel, want daar heb je uiteindelijk het meeste aan. Ik loop met je langs een najaarsroutine in twee helften: wat je van buiten doet, en wat je van binnen doet. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk aan te pakken. Kies er drie die je het makkelijkst volhoudt, en bouw daarna verder. Van buiten: houd het muurtje heel 1. Douche korter en minder heet Dit is de allerbelangrijkste, en tegelijk de moeilijkste als het buiten koud is. Heet water lost precies die vetten op die je huid gebruikt om vocht binnen te houden. Zet de kraan iets lager dan je gewend bent en houd het kort. Als je huid na het douchen rood is of trekt, was het te heet. Dep je daarna droog in plaats van te wrijven. 2. Breng je verzorging aan op een licht vochtige huid Meteen na het wassen, als je huid nog licht vochtig is. Dan sluit je het aanwezige vocht als het ware in. Wacht je tot je helemaal droog bent, dan is een deel van dat vocht al verdampt en werk je op een drogere ondergrond. Dit kost je niets en het scheelt merkbaar. 3. Kies verzorging die de specie aanvult Zoek in deze maanden naar verzorging met vetachtige bestanddelen zoals ceramiden, die precies de laag aanvullen die in de winter het snelst opraakt. Een rijkere textuur dan je zomerroutine is in deze periode gewoon logisch, ook als je huid van zichzelf niet droog is. 4. Bouw je actieve ingrediënten af in plaats van op Sterke actieve stoffen kunnen fantastisch werken, alleen niet op een huid die al aan het aanpassen is. Gebruik je meerdere actieve producten naast elkaar, ga dan in het najaar terug naar één, en gebruik die minder vaak. Voelt je huid weer rustig aan, dan kun je altijd weer opbouwen. Andersom werkt bijna nooit. 5. Doe iets aan de lucht in huis Verwarmde lucht is droge lucht, en je huid staat daar acht uur per nacht in. Zet je slaapkamer een graad of twee lager, hang je was binnen te drogen, of zet een schaal water bij de radiator. Een luchtbevochtiger mag natuurlijk ook, maar het hoeft niet. Het gaat erom dat de lucht in de ruimte waar je slaapt niet kurkdroog is. 6. Bescherm je huid tegen wind, en blijf aan zonbescherming denken Wind droogt je huid sneller uit dan kou alleen. Een sjaal die je onderste gezichtshelft bedekt op de fiets doet echt wat. En zonbescherming blijft ook in het najaar zinvol, want ultraviolet licht is er ook bij een grijze lucht. Van binnen: geef je huid materiaal en ritme 7. Ga in het eerste uur na het opstaan naar buiten Licht is de belangrijkste tijdgever voor de klok in je hoofd, en die klok stemt alle andere klokken in je lichaam op elkaar af. Tien tot vijftien minuten buiten in de ochtend, ook als het bewolkt is, geeft die klok een veel duidelijker signaal dan wat je binnen krijgt. Buiten is het op een grijze dag nog steeds tientallen keren lichter dan in je woonkamer. Loop dus even om het blok, of zet je koffie buiten aan. 8. Zet eiwit bij elke maaltijd op je bord Dit is de stap die in mijn ervaring het vaakst het verschil maakt, en tegelijk het minst gebeurt. Je huid en je bindweefsel worden opgebouwd uit aminozuren, en die komen uit eiwit. Denk aan ei bij je ontbijt in plaats van alleen brood, kwark of yoghurt met noten, vis of vlees bij je warme maaltijd, peulvruchten in je soep. Eén portie per dag is te weinig als je lichaam de hele dag aan het bouwen is. 9. Houd kleur op je bord, juist nu De herfst heeft daar eigenlijk alles voor: pompoen, wortel, zoete aardappel, boerenkool, spruiten, rode kool, bieten. Let bewust op kleur bij je groente, groen, oranje, rood, paars, dan krijg je vanzelf een breder aanbod aan voedingsstoffen binnen zonder dat je met lijstjes hoeft te werken. 10. Combineer je groente met vet Vitamine A, D en E zijn vetoplosbaar, dus je hebt vet in dezelfde maaltijd nodig om ze goed op te nemen. Een scheut olijfolie over je gestoomde groente, avocado erbij, of een handvol noten. Zonder dat vet laat je een deel van wat erin zit gewoon liggen. 11. Eet twee keer per week vette vis Zalm, makreel, haring, sardines. Vette vis is de meest directe bron van de essentiële vetzuren die je lichaam niet zelf kan maken. Eet je geen vis, kijk dan naar walnoten en lijnzaad, al zit de omzetting daarvan anders in elkaar. 12. Drink verspreid over de dag, ook als je geen dorst hebt In de kou voel je minder dorst, terwijl je door de droge binnenlucht juist meer vocht verliest. Je huid staat bovendien achteraan in de rij als je lichaam vocht verdeelt. Een kan water op je bureau of warme kruidenthee door de dag heen werkt beter dan drie keer een groot volume ineens. 13. Zoek af en toe de milde prikkel op Hier komt het verhaal uit het vorige artikel terug. Je lichaam wordt robuuster van milde uitdagingen. Sluit je douche af met dertig seconden koel water. Ga wandelen als het fris is in plaats van binnen te blijven. Neem de fiets. Je hoeft niet in ijswater te gaan zitten, het gaat om de afwisseling, niet om de heldendaad. 14. Zoek ook de warmte en de aanraking op Dit is het spiegelbeeld van punt dertien, en het wordt vaak vergeten. Warmte en zachte aanraking op je huid zetten via die receptorkanalen in je opperhuid een rustsignaal in gang richting je zenuwstelsel. Een warme douche, een sauna, een massage, of gewoon knuffelen op de bank onder een deken. Dat is geen luxe, dat is fysiologie. 15. Houd je ritme vast, ook in het weekend Je huid vernieuwt zich vooral in de nacht. Probeer daarom rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook op zaterdag. Regelmaat doet hier meer dan lengte. En zet je schermen in het laatste uur wat dimmer, want fel licht laat aan je centrale klok weten dat het nog dag is. Hoe je dit volhoudt Als je dit rijtje in één keer probeert te doen, houd je het geen twee weken vol. Kies er drie uit die het minste van je vragen en doe die vier weken achter elkaar. Mijn voorkeur gaat meestal uit naar deze drie om mee te beginnen: koeler douchen, eiwit bij elke maaltijd, en die tien minuten ochtendlicht. Ze kosten samen bijna geen extra tijd en ze raken allebei de kanten van het verhaal. Geef het ook echt tijd. Je huid vernieuwt zich in weken, niet in dagen, dus kijk pas na een maand of zes weken terug in plaats van elke ochtend in de spiegel te zoeken naar verschil. In het laatste artikel van deze reeks zet ik de voedingsstoffen op een rij die in deze artikelen langsgekomen zijn, met de erkende bijdragen die daarbij horen, en vertel ik waar je ze praktisch vandaan haalt. Dit is deel 3 van een reeks van 4. In het laatste deel, Vitamine C, zink en biotine: Your Ultimate Glow Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat het najaar met je huid doet Waarom je huid per seizoen iets anders vraagt Vitamine C, zink en biotine: Your Ultimate Glow Bundle
Learn more
Vitamine C, zink en biotine: Your Ultimate Glow Bundle
◷ 8 min leestijd In deze reeks keken we naar wat het najaar met je huid doet, waarom je huid per seizoen iets anders van je vraagt, en hoe een najaarsroutine er van buiten en van binnen uitziet. In dit laatste artikel zet ik de voedingsstoffen op een rij die in de vorige drie artikelen zijn langsgekomen, met de bijdragen die daarvoor officieel erkend zijn, en vertel ik waar je ze praktisch vandaan haalt. Even terug: welke stoffen kwamen langs Als je de eerste drie artikelen naast elkaar legt, komen er steeds dezelfde namen terug. Eiwit als bouwstof voor je huid en je bindweefsel. Vitamine C, betrokken bij de vorming van collageen. Zink en biotine, allebei stoffen die bij je huid horen. Vitamine A, van belang voor je huid en je slijmvliezen. En de essentiële vetzuren, die zo heten omdat je lichaam ze niet zelf kan maken. Dat zijn geen willekeurige namen. Voor een aantal daarvan is wetenschappelijk vastgesteld welke bijdrage ze leveren, en die formuleringen liggen vast. Ik zet ze hieronder precies zo neer, zodat je weet waar je aan toe bent. De erkende bijdragen, per stof Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid, en helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit. Vitamine C helpt daarnaast de cellen beschermen tegen oxidatieve schade.1 Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en is belangrijk voor de huid. Zink ondersteunt het herstellend vermogen van de huid en draagt bij aan een normale celdeling.2 Biotine helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en helpt een normale huid in stand houden.3 Vitamine A voor het behoud van een gezonde huid en slijmvliezen. Vitamine A is belangrijk voor de huid.4 Koper draagt bij tot de instandhouding van normaal bindweefsel, en mangaan draagt bij tot de normale vorming van bindweefsel.5 Vitamine E en selenium helpen de cellen beschermen tegen oxidatieve schade.6 Eén ding wil ik hier expliciet zeggen, omdat er in de wereld van huidsupplementen veel beweerd wordt. Voor collageen zelf bestaat er geen erkende gezondheidsclaim. Collageen is een prachtig ingrediënt en het levert aminozuren, maar de erkende bijdragen aan collageenvorming komen van vitamine C. Zo hoor je het van mij, en zo hoor je het van iedereen die zich aan de regels houdt. Waar je deze stoffen uit voeding haalt Voordat we het over aanvullen hebben, eerst het bord. Want daar begint het. Vitamine C: paprika, koolsoorten, broccoli, spruiten, citrusfruit, kiwi, bessen. Verse en niet te lang gekookte groente levert het meeste op. Zink: rundvlees, schaal- en schelpdieren, pompoenpitten, cashewnoten, kaas, peulvruchten. Biotine: ei, noten, zaden, volkoren producten, orgaanvlees. Vitamine A: lever, ei en zuivel leveren het rechtstreeks. Als voorloper zit het in pompoen, wortel, zoete aardappel, boerenkool en spinazie, altijd combineren met wat vet. Koper en mangaan: noten, zaden, volkoren producten, cacao, peulvruchten. Vitamine E: noten, zaden, olijfolie, avocado. Selenium: paranoten, vis, ei. Essentiële vetzuren: vette vis zoals zalm, makreel, haring en sardines. Eiwit: vlees, vis, ei, zuivel, peulvruchten, noten. Verdeeld over de dag, niet alles in één maaltijd. Kijk je naar dat rijtje, dan zie je meteen waarom ik in het tweede artikel zei dat variatie geen modewoord is. Deze stoffen komen uit heel verschillende hoeken van je voeding. Eén enkel voedingsmiddel dekt dit nooit, en in een druk najaar lukt die breedte niet altijd even goed. Waarom een brede basis vaak prettiger werkt dan één losse stof Wat ik in mijn werk veel zie: iemand leest iets over een bepaalde stof, gaat die alleen nemen, en merkt weinig. Dat is ook logisch, want je lichaam werkt niet met losse stoffen maar met processen waarin een hele reeks stoffen tegelijk meedoet. Ontbreekt er ergens een schakel, dan stokt het proces, hoeveel je ook van dat ene neemt. Voor je huid geldt dat heel duidelijk. De vorming van collageen, de opbouw van je bindweefsel, de bescherming van je cellen, de celdeling in je opperhuid, dat zijn allemaal processen waar meerdere vitaminen en mineralen bij betrokken zijn. Een brede basis werkt daarom in de praktijk prettiger dan één losse stof in een hoge dosering. Your Ultimate Glow Bundle Daarom hebben we bij ScKIN de drie formules die deze basis samen dekken in één bundel gezet: Your Ultimate Glow Bundle, met Control+, Collagen+ en Omega+. Collagen+ is één maatschep per dag, met een tropische smaak. Daarin zit 6000 mg collageenpeptiden uit vis, en die zijn aangevuld met de micronutriënten die de erkende bijdragen leveren: 500 mg vitamine C, 25 mg zink, 50 mcg biotine, koper, mangaan, magnesium en selenium. Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid, zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit, en koper draagt bij tot de instandhouding van normaal bindweefsel.1,2,5 Daarnaast zitten er aminozuren, hyaluronzuur en een plantenmix in als onderdeel van de volledige formule. Control+ zijn drie tabletten per dag, met een breed fundament aan micronutriënten: vitamine A, C, D3 en E, biotine, zink, selenium, chroom en jodium. Vitamine A voor het behoud van een gezonde huid en slijmvliezen, biotine helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit, en vitamine E en selenium helpen de cellen beschermen tegen oxidatieve schade.3,4,6 Verder bevat Control+ 2000 mg MSM en 150 mg lactoferrine als onderdeel van de formule. Omega+ zijn twee softgels per dag met 1000 mg EPA en 750 mg DHA, uit wild gevangen Alaska-vis met MSC-certificering. Hier ben ik graag precies: de erkende bijdragen van EPA en DHA liggen niet bij je huid, maar elders. EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart, DHA draagt bij tot de instandhouding van de normale hersenfunctie, en de inname van DHA is goed voor het gezichtsvermogen.7 Omega+ zit in deze bundel voor de omega-3-vetzuren EPA en DHA. Zie deze drie samen als de brede basis onder je dag, naast alles wat je met je verzorging, je licht, je ritme en je bord doet. Ze zijn geen vervanging van goed eten, en ze doen het werk niet in je plaats. Ze zorgen ervoor dat je huid in de maanden waarin ze het hardste werkt genoeg materiaal heeft om mee te bouwen. Bekijk Your Ultimate Glow Bundle In deze bundel zitten Collagen+, Control+ en Omega+. Je kunt ze ook los bekijken. Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: je huid doet in het najaar precies wat ze hoort te doen, en ze vraagt in deze maanden vooral om materiaal, om ritme en om een beschermlaag die je heel laat. Kies een paar dingen uit deze artikelen, houd ze een aantal weken vol, en kijk dan pas terug. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe je lichaam werkt. Heb je twijfel over wat bij jouw voeding en ritme past, vraag dan gerust advies. We denken heel graag met je mee. 1 Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid, helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade. Collagen+ levert 500 mg vitamine C per dagdosering (1 maatschep), Control+ 150 mg per dagdosering (3 tabletten). 2 Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit, is belangrijk voor de huid, ondersteunt het herstellend vermogen van de huid en draagt bij aan een normale celdeling. Collagen+ levert 25 mg zink per dagdosering, Control+ 15 mg. 3 Biotine helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en helpt een normale huid in stand houden. Collagen+ levert 50 mcg biotine per dagdosering, Control+ 20 mcg. 4 Vitamine A voor het behoud van een gezonde huid en slijmvliezen. Control+ levert 400 mcg vitamine A per dagdosering. 5 Koper draagt bij tot de instandhouding van normaal bindweefsel. Mangaan draagt bij tot de normale vorming van bindweefsel. Collagen+ levert 2 mg koper en 2 mg mangaan per dagdosering. 6 Vitamine E en selenium helpen de cellen beschermen tegen oxidatieve schade. Control+ levert 100 mg vitamine E en 150 mcg selenium per dagdosering, Collagen+ 40 mcg selenium. 7 EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart bij een dagelijkse inname van 250 mg EPA en DHA. DHA draagt bij tot de instandhouding van de normale hersenfunctie en de inname van DHA is goed voor het gezichtsvermogen bij een dagelijkse inname van 250 mg DHA. Omega+ levert 1000 mg EPA en 750 mg DHA per dagdosering (2 softgels). Voor collageen als ingrediënt bestaat geen goedgekeurde gezondheidsclaim. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding en een gezonde leefstijl. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Wat het najaar met je huid doet Waarom je huid per seizoen iets anders vraagt Een najaarsroutine voor je huid, van binnen en van buiten
Learn more
Weerstand tegen stress: hoe je lichaam ermee omgaat en wat je van binnenuit kunt doen
Je lichaam heeft een eigen manier om met stress om te gaan. Wat stress doet, welke rol B5 en magnesium spelen bij de normale weerstand tegen stress, en wat je zelf kunt doen.
Learn more
