ScKIN Journal
Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle
◷ 6 min leestijd In deze reeks zijn we langs allebei de kanten van je haar gegaan. In het eerste artikel keken we naar hoe haar in je haarzakjes gebouwd wordt uit eiwit, en welke stoffen daar een rol in spelen: biotine, zink en selenium kwamen daar langs, samen met jodium, ijzer en de essentiële vetzuren. In het tweede artikel zagen we waarom het najaar zo'n stempel op je lengtes drukt. En in het derde werd het praktisch, met een olie en een goede kam. In dit laatste artikel maak ik de brug. Welke van die stoffen hebben een erkende rol voor je haar, waar zitten ze in, en hoe ziet dat er bij ScKIN uit. De stoffen met een erkende rol voor je haar Er zijn drie stoffen waarvan de bijdrage aan je haar officieel is vastgesteld, en toevallig zijn dat precies de drie die in het eerste artikel al langskwamen. Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar.1 Zink houdt je haar sterk.2 Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar.3 En omdat je haar uit je hoofdhuid komt, en je hoofdhuid gewoon huid is, telt ook dit mee: biotine draagt bij aan het behoud van een normale huid en zink is belangrijk voor de huid.1,2 Biotine draagt daarnaast bij aan het behoud van normale nagels, wat veel vrouwen als bijvangst meenemen.1 In je eten haal je ze hier vandaan. Biotine zit in eieren, noten, zaden en orgaanvlees. Zink vooral in schaal- en schelpdieren, rood vlees, pompoenpitten en cashewnoten. Selenium zit het rijkst in paranoten, en verder in vis en eieren. Je ziet het patroon uit het eerste artikel weer terug: het komt opvallend vaak uit de zee, en het komt uit hoeken van je voeding die in een druk najaar als eerste overgeslagen worden. Van binnenuit: Control+ Die drie stoffen zitten alle drie in ScKIN Control+. Per dagdosering van drie tabletten levert Control+ 20 mcg biotine, 15 mg zink en 150 mcg selenium. Daar komt een bredere basis omheen: vitamine A, vitamine C, vitamine D3, vitamine E, vitamine B5, jodium en chroom. Verder bevat de formule 2000 mg MSM en 150 mg lactoferrine, een lichaamseigen eiwit dat van nature in slijmvliezen en speeksel voorkomt, aangevuld met mariadistel, groene thee extract en gember als onderdeel van de complete formule. Een paar dingen die ik er eerlijk bij wil vertellen, want daar heb je meer aan dan aan een mooi verhaal. Bouw het rustig op. Drie tabletten per dag is de dagdosering, maar begin in week één met één tablet per dag, ga in week twee naar twee en pas in week drie naar drie. Je spijsvertering went zo rustig aan de formule. Control+ en Super Greens+ gaan niet samen. Kies er één. Gebruik je op dit moment Super Greens+, laat die dan rusten zolang je met Control+ bezig bent. Niet voor iedereen. Control+ is niet geschikt voor kinderen onder de tien jaar, en niet voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven. Gebruik je medicijnen of ben je onder behandeling, overleg dan eerst met je arts of therapeut. En het blijft een aanvulling. Alles wat in het eerste artikel stond over eiwit bij elke maaltijd en twee keer per week iets uit de zee, blijft gewoon staan. Een supplement is er voor de weken waarin dat minder goed lukt, niet in plaats daarvan. Van buitenaf: de Argan Oil De andere helft is de buitenkant, en daar hoort iets heel anders bij. De ScKIN Argan Oil is geen supplement maar een verzorgingsproduct, en dat betekent ook dat er een ander soort uitspraken bij hoort. Geen voetnoten dus, gewoon wat de olie op je haar doet. De Argan Oil verzorgt droog en beschadigd haar, maakt het haar glanzend en beter kambaar, en trekt snel in zonder vettig gevoel. Dat laatste is voor veel vrouwen het verschil tussen een olie die je blijft gebruiken en een olie die achterin de kast belandt. De fles bevat 50 ml, en met twee tot drie druppels per keer doe je daar lang mee. De olie is er trouwens niet alleen voor je haar: hij voedt en verzorgt ook de huid en is geschikt voor huid, haar en nagels. Gebruik hem precies zoals in het vorige artikel beschreven staat. Twee tot drie druppels, uitwrijven tussen warme handpalmen, vanaf je punten omhoog tot oorhoogte, en één keer per week een royalere laag als behandeling voor het wassen. En de kam Bij de Hair Control Bundle krijg je een handgemaakte haarkam van acetaat met een leren hoes cadeau. Acetaat wordt uit één stuk gesneden en daarna gepolijst, dus er zit geen naadrand tussen de tanden zoals bij geperste kammen. De tanden staan breed uit elkaar, waardoor je in rustige stukken van onder naar boven door je lengtes gaat. Precies de manier van ontwarren uit het vorige artikel. De Hair Control Bundle Deze drie zitten samen in de Hair Control Bundle: Control+ voor de binnenkant, de Argan Oil van 50 ml voor de buitenkant, en de haarkam met leren hoes als cadeau erbij. Het is dezelfde tweedeling die door deze hele reeks heen loopt, alleen dan in één doos. Bekijk de Hair Control Bundle In deze bundel zitten Control+ en Argan Oil. Je kunt ze ook los bekijken. Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan zijn dat je haar traag is. Het groeit een centimeter per maand, en wat er nu uit je hoofdhuid komt is gebouwd in een periode die al achter je ligt. Dat betekent dat je geduld nodig hebt, en het betekent ook dat wat je vandaag doet, ergens verderop meetelt. Doe het rustig. Eiwit bij elke maaltijd, twee keer per week iets uit de zee, lauw wassen, en een olie en een kam die je lengtes met respect behandelen. De rest komt vanzelf. Heb je vragen over wat bij jou past, stel ze gerust. We helpen je heel graag verder. 1 Biotine (20 mcg per dagdosering Control+) draagt bij aan het behoud van normaal haar, aan het behoud van een normale huid en aan het behoud van normale nagels. Goedgekeurde gezondheidsclaims. 2 Zink (15 mg per dagdosering Control+) houdt je haar sterk en is belangrijk voor de huid. Goedgekeurde gezondheidsclaims. 3 Selenium (150 mcg per dagdosering Control+) draagt bij aan het behoud van normaal haar. Goedgekeurde gezondheidsclaim. De ScKIN Argan Oil is een cosmetisch verzorgingsproduct en geen voedingssupplement. De uitspraken over de olie zijn cosmetische verzorgingsclaims. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Wat je haar nodig heeft, van binnen en van buiten Waarom haar in het najaar droger aanvoelt Olie en kam: zo verzorg je je lengtes
Learn more
Olie en kam: zo verzorg je je lengtes
◷ 7 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar hoe je haar gemaakt wordt en waarom het najaar er zo'n stempel op drukt. Nu het meest praktische deel van deze reeks, en meteen het deel waar je vanavond al iets mee kunt. Het gaat over twee dingen die samen meer doen dan allebei apart: een olie en een goede kam. Waarom juist je lengtes aandacht vragen Het helpt om even stil te staan bij leeftijd. Je hoofdhuid levert elke maand ongeveer een centimeter nieuw haar. Heb je schouderlang haar, dan is de punt daarvan al gauw twee jaar oud. Twee jaar aan zon, chloor, föhnbeurten, sjalen, kussens en kammen. Het stuk bij je hoofdhuid is nog splinternieuw en krijgt bovendien het talglaagje mee dat je hoofdhuid afgeeft. De punten liggen het verst weg van die bron en hebben tegelijk het meeste meegemaakt. Daarom werkt verzorging die je overal gelijk verdeelt eigenlijk niet goed. Je aanzet wordt er snel vet van en je punten krijgen nog steeds te weinig. Alles wat je hierna leest, komt erop neer dat je je aandacht verlegt naar beneden. Wat een haarolie doet Een haarolie werkt aan de buitenkant, en dat is precies wat je wilt weten om hem goed te gebruiken. De olie legt zich als een heel dun laagje om de haarschacht heen, over die schubben die als dakpannen over elkaar liggen. Dat doet drie dingen tegelijk. De pannen gaan platter liggen, dus het licht weerkaatst gelijkmatiger in plaats van alle kanten op te breken. Dat is glans, en glans is niets anders dan een glad oppervlak. Ten tweede glijdt de kam er soepeler doorheen, waardoor je minder trekt en er minder afbreekt. En ten derde vertraagt dat laagje hoe snel het vocht uit de haarschacht verdampt, wat in een droog verwarmd huis behoorlijk uitmaakt. Voor het haar zelf wordt vaak gekozen voor lichte plantaardige oliën die rijk zijn aan onverzadigde vetzuren en van nature vitamine E bevatten. Arganolie is daarvan de bekendste, jojoba en avocado worden ook veel gebruikt. Waar het bij de keuze om draait, is hoe zwaar een olie aanvoelt. Sommige blijven aan de oppervlakte liggen en maken je haar sluik, andere trekken snel weg in de haarschacht en laten geen vettig gevoel achter. Voor fijn haar zijn die laatste veel prettiger. Hoeveel, en waar precies Hier gaat het het vaakst mis, dus ik ben er even heel concreet over. Hoeveel: begin met twee tot drie druppels. Dat lijkt weinig en dat is het ook, en dat is precies de bedoeling. Te veel is de meest gemaakte fout, en dat is ook de reden dat veel vrouwen denken dat olie niets voor hen is. Hoe: doe de olie in je handpalm, wrijf je handen goed over elkaar tot ze warm zijn en de olie overal verdeeld is. Zo breng je een dun, gelijkmatig laagje aan in plaats van één plek die verzadigd raakt. Waar: begin bij je punten en werk omhoog tot ongeveer oorhoogte. Wat er daarna nog op je handen zit, strijk je met je vingers door de rest van je lengtes. Blijf van je aanzet af, behalve bij de behandeling die ik hieronder beschrijf. Te veel op? Geen ramp. Kam het rustig verder uit en laat het zitten. De volgende wasbeurt is het weg, en je haar heeft er ondertussen alleen maar van geprofiteerd. Drie momenten om olie te gebruiken Voor het wassen, als behandeling Dit is mijn favoriet en het is de manier waarop olie het meest doet. Breng op droog haar een wat royalere hoeveelheid aan in je lengtes, en als je hoofdhuid aan de droge kant is mag je die nu wel meenemen. Masseer daar rustig met je vingertoppen in, een minuut of twee. Doe je haar los omhoog en laat het minstens twintig tot dertig minuten zitten, of neem er een avond voor. Was daarna uit met shampoo. Het fijne hieraan is dat je de olie weer weghaalt, dus zwaar haar krijg je er niet van, en je haar heeft al die tijd wel de bescherming gehad. Op handdoekdroog haar Na het wassen dep je je haar met een handdoek tot het niet meer druipt, en dan gaan er twee of drie druppels door je lengtes. Dit is het moment waarop olie het meeste doet voor je kambaarheid en voor de bescherming tegen de föhn. Een vochtige haarschacht is zachter en kwetsbaarder dan een droge, dus juist hier scheelt een gladde laag veel breuk. Droog, als finish Eén druppel, goed uitgewreven tussen je handpalmen, en dan licht over je lengtes strijken. Dit is puur cosmetisch: het legt pluis plat en geeft glans. Perfect voor onderweg, en het redt je punten op een dag dat je niet gewassen hebt. De kam is geen bijzaak En dan het tweede deel, dat vaak wordt afgedaan als detail terwijl het dat niet is. Waar je mee kamt, bepaalt hoeveel je haar tijdens het ontwarren te verduren krijgt. Kies een kam met brede tanden, want die pakt een streng in één keer en gaat er rustig doorheen. Kijk daarna naar de afwerking. Goedkope geperste kammen hebben een naadrand tussen de tanden, een dun richeltje dat overblijft uit de mal. Dat voel je zelf nauwelijks, maar je haar haakt er wel achter en langs zo'n randje schuurt de schubbenlaag open. Een kam die uit één stuk gesneden en daarna gepolijst is, bijvoorbeeld uit acetaat, heeft dat niet en glijdt merkbaar gladder. Nog een voordeel van een kam boven een borstel bij nat haar: je ziet waar je bent en je voelt een klit aankomen voordat je eraan trekt. Met een borstel op nat haar zit je er zo doorheen, en dat is precies het moment waarop je haar het kwetsbaarst is. Ontwarren zonder trekken Er is één volgorde die werkt, en dat is van onder naar boven. Verdeel je haar eerst in twee of vier delen en werk die één voor één af. Pak een streng vast net boven de plek waar je gaat kammen, zodat je het trekken opvangt met je hand in plaats van met je hoofdhuid. Begin bij de laatste vijf centimeter en kam die vrij. Ga dan een stukje hoger zitten, kam weer naar beneden, en schuif zo omhoog tot je in één beweging vanaf je hoofdhuid naar beneden kunt. Kom je een klit tegen, hou dan op met kammen en plaag hem met je vingers uit elkaar. Begin je bovenaan, dan duw je alle kleine klitten voor je uit naar beneden en maak je er onderaan één grote knoop van. Dat is het moment dat er haren sneuvelen. De rest van de dag Drogen: knijp het water eruit en dep, ga niet wrijven. Een microvezelhanddoek of een oud katoenen T-shirt geeft veel minder wrijving dan een badstof handdoek. Föhnen: middelstand, op ongeveer een handbreedte afstand, en beweeg. Richt de luchtstroom van boven naar beneden mee met de schubbenlaag in plaats van er tegenin. Sluit af met de koude stand. Slapen: een losse vlecht of een losse knot bovenop je hoofd, vastgezet met een zachte scrunchie in plaats van een strak elastiek. En een sloop van zijde of satijn. Opbinden: wissel de hoogte van je staart af. Elke dag op precies dezelfde plek strak opbinden geeft steeds op hetzelfde punt spanning. Een werkbaar ritme Je hoeft hier geen project van te maken. Een ritme dat voor veel vrouwen goed vol te houden is: één keer per week een oliebehandeling voor het wassen, verder na elke wasbeurt een paar druppels op handdoekdroog haar, en tussendoor een druppel als finish wanneer je punten erom vragen. Ontwarren doe je altijd van onder naar boven, met een kam. En geef het tijd. Je haar groeit een centimeter per maand, dus wat er nu aan je punten zit, blijft zitten. Wat je vanaf nu doet, zie je het eerst terug in hoe je haar aanvoelt en hoe soepel de kam gaat, en pas veel later in de lengtes zelf. In het laatste artikel van deze reeks zet ik de binnenkant en de buitenkant bij elkaar, en vertel ik welke producten daarbij passen. Dit is deel 3 van een reeks van 4. In het laatste deel, Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat je haar nodig heeft, van binnen en van buiten Waarom haar in het najaar droger aanvoelt Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle
Learn more
Waarom haar in het najaar droger aanvoelt
◷ 7 min leestijd Er is een moment in het jaar dat ik er bijna de klok op gelijk kan zetten. Ergens vanaf half oktober gaat het erover: het haar voelt anders. Droger, futlozer, pluiziger dan in augustus. En vaak volgt er meteen achteraan dat er niets veranderd is aan de shampoo, de conditioner of de routine. Dat klopt ook. Er is niets veranderd aan wat jij doet. Er is van alles veranderd aan de omstandigheden waarin je haar zich bevindt, en dat is precies wat ik in dit artikel wil uitpakken. Want als je begrijpt waar het vandaan komt, weet je ook waar je aan kunt draaien. Je haar praat de hele dag met de lucht om zich heen Dit is het belangrijkste stuk, dus daar begin ik mee. Keratine, het eiwit waar je haar uit bestaat, neemt vocht op uit de lucht en staat het er ook weer aan af. Dat gaat continu en het is een evenwicht: is de lucht om je heen vochtig, dan houdt je haar vocht vast. Is de lucht droog, dan geeft je haar af. En nu komt het najaar. Buiten is het koud, en koude lucht kan van nature veel minder vocht bevatten dan warme lucht. Die lucht komt vervolgens je huis binnen en wordt door de verwarming opgestookt naar twintig graden. Warme lucht kan juist veel vocht opnemen, alleen zit er niets meer in dat opgenomen kan worden. Het resultaat is een binnenklimaat dat kurkdroog is, soms rond de dertig procent luchtvochtigheid, terwijl vijftig prettiger is. Je haar staat in zo'n kamer de hele dag vocht af. Daar komt het heen en weer nog bovenop. Warm en droog binnen, koud en klam buiten, en dan weer terug. Je haar zet in feite steeds een beetje uit en krimpt weer, en die schubbenlaag aan de buitenkant gaat daardoor openstaan. Dat is meteen de verklaring voor het pluizen, het statische vliegen en het feit dat de kam minder soepel gaat. De sjaal, de kraag en de muts Een eenvoudige, en toch wordt hij bijna altijd over het hoofd gezien. Vanaf oktober zit er acht uur per dag wol of polyester tegen je lengtes aan. Een sjaal die meedeint, een jaskraag waar je haar overheen valt, een capuchon, een muts die je op en af zet. Dat is wrijving, uur na uur, en wrijving is precies wat die schubben openpluist en op den duur haren afbreekt. Dezelfde wrijving levert ook de statische lading op. Wol en synthetische stoffen laden je haar op, de haren gaan elkaar afstoten en dan staat alles alle kanten op. Dat je haar in de winter statisch is, komt dus niet doordat het droger is in zichzelf, maar doordat droog haar die lading veel makkelijker vasthoudt. De douche wordt warmer en de föhn gaat vaker aan In de zomer laat je je haar aan de lucht drogen en douche je lauw. In november sta je langer en heter onder de douche, want dat is heerlijk, en vervolgens ga je niet met natte lengtes de kou in. Dus de föhn gaat aan. Allebei die dingen halen vocht uit je haar en zetten de schubbenlaag verder open. Het heet douchen doet nog iets. Het lost het dunne laagje talg op dat je hoofdhuid van nature afgeeft en dat je lengtes soepel houdt. In de zomer, met vochtige lucht, merk je daar weinig van. In een droog huis merk je het meteen. Het licht gaat uit Dan een stuk dat over de binnenkant gaat. In Nederland staat de zon vanaf ongeveer oktober tot en met maart te laag aan de hemel om je huid nog vitamine D te laten aanmaken. Dat is geen kwestie van vaker naar buiten gaan, het is simpelweg de hoek waaronder het licht binnenkomt. Vitamine D is betrokken bij de vernieuwing van huid en hoofdhuid, en de voedingsbronnen zijn beperkt: vette vis, eieren en wat er aan smeersels verrijkt is. In het donkere halfjaar is dit dus een punt om bewust bij stil te staan. Tegelijk verandert er meer aan je voeding dan je denkt. De frisse salades en de bakken zomerfruit maken plaats voor stamppot en pasta. Prima eten, alleen ligt het zwaartepunt anders en komt vis er in die maanden vaak bij in. Terwijl dat nou juist de plek is waar de zeemineralen zitten. Het drukste kwartaal van het jaar En dan is er nog iets waar zelden bij stilgestaan wordt: het najaar is voor veel mensen het volste stuk van het jaar. Het schooljaar draait op volle toeren, op het werk moeten de cijfers voor de jaarwisseling rond zijn, en aan het eind wacht december met alles erop en eraan. Daar komen de eerste verkoudheden van het seizoen bij. In het vorige artikel legde ik uit hoe je schildklier het werktempo van je cellen bepaalt, en dat de voorraadvorm van het hormoon met behulp van selenium omgezet wordt naar de actieve vorm. Er is ook die tweede route naar een vrijwel identieke vorm die wel op zijn plek aandokt maar de cel niet aanzet, de sleutel die niet draait. Wat je ziet is dat in periodes van langdurige spanning, en als je afweer veel te doen heeft, die tweede route drukker wordt gebruikt. Je lichaam houdt dan energie achter de hand voor wat op dat moment belangrijker is. Zet dat naast elkaar en het plaatje klopt. Een droog binnenklimaat, meer wrijving, hetere douches, minder daglicht, een ander eetpatroon en een vollere agenda. Het is niet dat je haar ineens anders is geworden. Het krijgt gewoon in november een heel andere week voorgeschoteld dan in juli. Tien dingen die in het najaar echt schelen 1. Zet de luchtvochtigheid in je slaapkamer hoger. Een simpele luchtbevochtiger of zelfs een schaal water op de verwarming tilt je binnenklimaat een flink stuk op. Je haar staat er acht uur per nacht in, dus dit werkt door. 2. Draai de douche een standje terug. Lauw in plaats van heet, en spoel je haar af met de koudste stand die je nog leuk vindt. Koud water helpt die schubbenlaag om plat te gaan liggen. 3. Was je hoofdhuid en laat je lengtes met rust. Shampoo hoort bij je hoofdhuid. Het uitspoelende schuim doet de rest. 4. Föhn op middelstand, op een handbreedte afstand. En eindig met de koude stand. Het duurt iets langer en het scheelt enorm. 5. Kies je sjaal bewust. Zijde, katoen of een zachte gebreide wol geven minder wrijving dan ruwe wol of polyester. Of haal je lengtes gewoon buiten je kraag. 6. Bind je haar los op als je de kou in gaat. Een losse vlecht of een lage staart met een zachte scrunchie geeft veel minder wrijving dan los haar tegen een jas. 7. Slaap op zijde of satijn. Een katoenen sloop trekt vocht uit je haar en geeft de hele nacht wrijving. Dit is een van de goedkoopste aanpassingen met het meeste effect. 8. Geef je lengtes twee keer per week een verzorgingsmoment. Daar gaat het volgende artikel helemaal over. 9. Houd vis op het menu. Twee keer per week iets uit de zee, ook als het buiten guur is. Dat is de makkelijkste manier om jodium, selenium, zink en de essentiële vetzuren binnen te houden in het seizoen waarin ze er anders bij inschieten. 10. Denk in het donkere halfjaar aan vitamine D. Tussen oktober en maart maakt je huid het niet meer aan, en daar kan geen wandeling iets aan veranderen. Tot slot Wat ik je vooral wil meegeven: dit is een seizoenspatroon, geen verval. Rond april draait het meestal vanzelf weer de goede kant op als het buiten vochtiger wordt en je huid het licht weer terugkrijgt. Wat jij in de tussentijd doet, bepaalt hoeveel je ervan merkt. In het volgende artikel ga ik helemaal praktisch: hoe je met een olie en een goede kam je lengtes door dit seizoen heen krijgt, en hoe je dat precies aanpakt. Dit is deel 2 van een reeks van 4. In het laatste deel, Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat je haar nodig heeft, van binnen en van buiten Olie en kam: zo verzorg je je lengtes Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle
Learn more
Wat je haar nodig heeft, van binnen en van buiten
◷ 8 min leestijd Je haar doet het jarenlang gewoon, en dan is er die periode dat het anders aanvoelt. Doffer dan je gewend was, droger in de lengtes, en de kam gaat er minder soepel doorheen. Je gebruikt dezelfde shampoo als altijd, je doet niets nieuws, en toch reageert je haar alsof je dat wel deed. Wat ik vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde en de kPNI zo interessant vind aan haar, is dat het bijna nooit alleen een verzorgingsverhaal is. Het haar dat je in je handen houdt is namelijk het eindproduct van iets wat een paar millimeter dieper in je hoofdhuid gebeurt. Daarom loop ik in dit artikel allebei de kanten met je langs: wat er van binnenuit nodig is, en wat je aan de buitenkant doet. Wat haar eigenlijk is Laten we bij het begin beginnen, want dan wordt de rest een stuk logischer. Het haar dat je ziet, vastpakt en kamt is dood materiaal. Het bestaat uit keratine, een stevig eiwit, en het heeft geen bloedvaten, geen zenuwen en geen enkele manier om zichzelf te voeden. Alles wat die haarschacht is, is gemaakt op het moment dat hij uit je hoofdhuid kwam. Wat er daarna nog mee gebeurt, is behoud en verzorging. Het levende deel zit eronder. In je hoofdhuid zitten ongeveer honderdduizend haarzakjes, en zo'n zakje is eigenlijk een piepklein orgaan dat dag en nacht bezig is met bouwen. Daar worden aminozuren aan elkaar geknoopt tot keratine, laag na laag, en dat wordt langzaam naar boven geduwd. Het is een van de plekken in je lichaam waar cellen zich het snelst delen. En dat betekent ook iets anders: het is een van de eerste plekken die meebeweegt als er elders in je lichaam iets speelt. Je haar staat achteraan in de rij Dit is het punt waar ik in mijn werk het vaakst op terugkom, want het verklaart zoveel. Je lichaam krijgt elke dag een bepaalde hoeveelheid bouwstoffen binnen en verdeelt die vervolgens over alles wat er moet gebeuren. Die verdeling is niet eerlijk, en dat is maar goed ook. Je hart, je hersenen, je afweer en je spieren gaan voor. Dat zijn de dingen waar je leven van afhangt. Je moet het zien als een lopende band waar de spoedorders altijd voorrang krijgen. Is het rustig, dan komt alles langs en wordt ook het haar netjes afgemaakt. Wordt het druk, dan schuift precies datgene naar achteren wat je niet acuut nodig hebt om te overleven. Je haar hoort daarbij. Je kunt er prima mee leven als het een tijdje wat doffer is, en je lichaam weet dat. Daarom zegt je haar vaak iets over de weken en maanden die achter je liggen, en niet over vandaag. Het groeit zo'n centimeter per maand, dus wat er nu uit je hoofdhuid komt, is gebouwd in een periode die al voorbij is. Dat maakt het een trage boodschapper, maar wel een eerlijke. Wie de haarzakjes aanstuurt Er is één systeem dat hier een grote vinger in de pap heeft, en dat is je schildklier. Schildklierhormoon bepaalt voor een flink deel het tempo waarop cellen werken, en het beïnvloedt rechtstreeks de functie van je haarzakjes. Gaat dat tempo omlaag, dan merk je dat aan je energie, aan je huid en dus ook aan je haar, dat droger en stugger gaat aanvoelen. Daar zit een mechanisme achter dat ik graag uitleg, omdat het laat zien waarom drukke periodes zo doortikken. Je schildklier maakt vooral een soort voorraadvorm van het hormoon, T4. Dat is nog niet de actieve vorm. Elders in je lichaam wordt die voorraadvorm omgezet naar de werkzame variant, T3, en voor die omzetting is selenium nodig. Er bestaat ook een tweede route, naar een bijna identieke vorm die rT3 heet. Die lijkt zo sterk op de actieve variant dat hij op dezelfde plek aandokt, maar hij zet de cel niet aan. Je kunt het zien als een sleutel die wel in het slot past, maar niet draait. En voor die tweede route heeft je lichaam geen selenium nodig. Wat je ziet is dat bij langdurige spanning en bij een afweersysteem dat veel te doen heeft, er meer van die tweede route gebruikt wordt. Dat is geen mankement, het is zuinigheid. Je lichaam knijpt op dat moment de kraan wat dicht op plekken die even kunnen wachten. Je haarzakjes horen daarbij. De stoffen waar het om draait Als je weet dat er in die haarzakjes eiwit gebouwd wordt, en dat het bouwtempo mede door je schildklier bepaald wordt, dan wordt het rijtje stoffen dat ertoe doet vanzelf logisch. Eiwit en aminozuren. Keratine wordt uit aminozuren gebouwd, dus zonder genoeg eiwit in je eten heeft je lichaam simpelweg minder materiaal om mee te werken. Biotine. Een B-vitamine die meedraait in de stofwisseling van vetten en eiwitten. Zit onder andere in eieren, noten en orgaanvlees. Zink. Werkt in je lichaam als cofactor, een soort meewerkende sleutel voor honderden enzymen. Zit in schaal- en schelpdieren, vlees, pompoenpitten en cashewnoten. Selenium. Precies de stof uit het schildklierverhaal hierboven. Paranoten zijn de rijkste bron die er is, verder vis en eieren. Jodium. De grondstof waar je schildklier het hormoon letterlijk uit maakt. Zit in zeevis, zeewier en gejodeerd zout. IJzer. Zorgt voor het zuurstoftransport naar plekken die hard werken, en een haarzakje werkt hard. Zit in rood vlees, peulvruchten en donkergroene groente. Vitamine A en vitamine D. Allebei betrokken bij de vernieuwing van huid en hoofdhuid. Essentiële vetzuren. Die heten niet voor niets essentieel: je lichaam kan ze niet zelf maken, dus ze moeten uit je eten komen. Vette vis is de bekendste bron. Wat me opvalt als ik dit rijtje zo zie staan: het komt opvallend vaak uit de zee. Jodium, selenium, zink, ijzer en de essentiële vetzuren zitten allemaal ruim in vis en schelpdieren. Dat is geen toeval, en het is een van de praktischste dingen die je uit dit hele artikel kunt meenemen. En dan de buitenkant Terug naar die haarschacht, want daar kun je meteen iets mee. Een haar is opgebouwd als een dennenappel: de buitenste laag bestaat uit dunne schubben die als dakpannen over elkaar liggen. Liggen die pannen mooi plat, dan weerkaatst het licht gelijkmatig en glanst je haar. Ook glijdt de kam er dan doorheen zonder te blijven haken. Staan die schubben open, dan gebeurt het omgekeerde. Het licht breekt alle kanten op, dus je haar oogt dof. De kam blijft steken, haren haken in elkaar en er breekt sneller iets af. Ook verdwijnt het vocht uit de haarschacht makkelijker, waardoor je haar droog en pluizig aanvoelt. Wat die pannen openzet is heel alledaags: heet water, stevig wrijven met een handdoek, de föhn op de hoogste stand, een stijltang, chloor en zon, en het kammen van kletsnat haar. Daar komt bij dat je hoofdhuid zelf een dun laagje talg afgeeft dat de lengtes van nature glad en soepel houdt. Was je vaak en heet, dan haal je dat laagje er steeds opnieuw af, en juist je punten zitten daar het verst vandaan. Waar ik zou beginnen Vier dingen die in mijn ervaring het meeste opleveren, en die je vandaag al kunt doen. Zorg dat er bij elke maaltijd eiwit op je bord ligt. Ei, vis, vlees, peulvruchten, kwark, noten. Niet alleen 's avonds, maar verdeeld over de dag, want zo heeft je lichaam de hele dag door materiaal beschikbaar. Zet twee keer per week iets uit de zee op tafel. Zalm, makreel, haring, mosselen, garnalen. In één klap heb je daarmee jodium, selenium, zink en de essentiële vetzuren te pakken, en dat lukt met los knutselen veel minder makkelijk. Was lauw in plaats van heet, en was je hoofdhuid, niet je lengtes. Masseer de shampoo alleen in bij je hoofdhuid. Het schuim dat er bij het uitspoelen langs je lengtes loopt, is voor die lengtes ruim genoeg. Behandel je punten als het oudste stuk dat ze zijn. De punten van schouderlang haar zijn al gauw twee jaar oud en hebben alles meegemaakt. Dep ze droog, kam ze van onderaf uit, en geef ze regelmatig wat verzorging mee. Tot slot De rode draad is eigenlijk simpel. Je haar wordt van binnenuit gemaakt en van buitenaf onderhouden, en je hebt allebei nodig. De beste verzorging kan niets goedmaken aan een haar dat met weinig materiaal gebouwd is, en het mooiste materiaal redt het niet als je er vervolgens dagelijks met hitte overheen gaat. In het volgende artikel kijk ik naar het najaar, want dat is voor veel vrouwen het seizoen waarin het haar het meest verandert. En daar zitten heel logische verklaringen achter. Dit is deel 1 van een reeks van 4. In het laatste deel, Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Waarom haar in het najaar droger aanvoelt Olie en kam: zo verzorg je je lengtes Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle
Learn more
De rijpere huid van buitenaf voeden en verzorgen
◷ 6 min leestijdIn deze reeks keken we naar wat er in de rijpere huid verandert, wat je er met je leefstijl aan kunt doen, en hoe je huid samenhangt met de rest van je lichaam. In dit laatste artikel gaat het over de buitenkant: hoe je de rijpere huid van buitenaf voedt en verzorgt, als aanvulling op alles wat je van binnenuit doet. Van binnen en van buiten, allebei Ik zeg het vaker: je voeding werkt van binnen naar buiten, je verzorging van buiten naar binnen. Ze doen allebei iets anders en je hebt ze allebei nodig. Van binnenuit geef je je huid de bouwstoffen waar ze mee vernieuwt, daar waar een crème simpelweg niet bij komt. Van buitenaf houd je de beschermlaag soepel en verzorgd, zodat je huid haar vocht beter vasthoudt. Het een vervangt het ander niet, ze vullen elkaar aan. Waarom de rijpere huid om extra voeding vraagt Zoals we in de vorige artikelen zagen, wordt de beschermlaag van de huid met de jaren van nature wat dunner. De vetten tussen je huidcellen, de specie in dat muurtje, nemen af. Daardoor verliest je huid sneller vocht en voelt ze eerder droog en trekkerig aan. Dat is precies waarom voedende verzorging op deze leeftijd zo prettig is: je vult van buitenaf aan wat er van nature minder wordt, en je geeft je huid het vette laagje dat ze zelf wat minder goed vasthoudt. Denk nog even terug aan dat muurtje van bakstenen met specie ertussen. Als de specie wat dunner wordt, ontsnapt er makkelijker vocht en komt er van buiten sneller iets binnen waar je huid op reageert. Een voedende olie legt daar als het ware een zacht, verzorgend laagje overheen. Ze voedt de huid, maakt haar soepel en zacht, en helpt de huid haar natuurlijke vochtbalans te behouden. Voor een huid die dat vasthouden zelf wat lastiger vindt dan vroeger, is dat een fijn steuntje van buitenaf. Waarom een pure olie zo fijn aansluit Een pure plantaardige olie sluit van nature aan bij die vetachtige buitenlaag van je huid. Ze voedt, maakt de huid soepel en zacht, en helpt de huid haar natuurlijke vochtbalans te behouden. Voor de rijpere huid, die daar wat meer moeite mee heeft dan vroeger, is dat een fijne en eenvoudige vorm van verzorging. Geen ingewikkelde routine met tien stappen, gewoon voeding voor je huid. Wat arganolie eigenlijk is Arganolie wordt gewonnen uit de pit van de vrucht van de arganboom, die van oudsher in Marokko groeit. Vrouwen daar gebruiken de olie al generaties lang voor hun huid en haar, en dat is niet voor niets: het is een pure, plantaardige olie die van nature rijk is aan vetzuren. Precies het soort vetten dat aansluit bij de buitenlaag van je huid en die voedt. Geen toeters en bellen, gewoon een zuivere olie. Wat ik daar zelf mooi aan vind, is de eenvoud. In een tijd waarin de badkamerplank vol staat met producten die van alles beloven, is er iets rustgevends aan één zuivere olie die precies doet wat ze zegt: de huid voeden en verzorgen. Je hoeft niet te puzzelen met tien stappen. Je geeft je huid gewoon wat vet en verzorging, in de meest pure vorm. ScKIN Argan Oil Daarom hebben we bij ScKIN de Argan Oil: een pure arganolie die de huid voedt en verzorgt. De olie maakt de huid soepel en zacht en helpt de huid haar natuurlijke vochtbalans te behouden. Fijn detail voor wie niet van een vet gevoel houdt: arganolie trekt snel in, zonder een vettig laagje achter te laten. De olie is geschikt voor huid, haar en nagels, dus je hebt aan één product genoeg voor meerdere dingen. Ze verzorgt droog en beschadigd haar en maakt het haar glanzend en beter kambaar. En je droge nagelriemen kun je er net zo goed mee verzorgen. Zo staat er niet voor elk stukje van je verzorging een apart product op de plank. Gebruiken is eenvoudig. Warm een paar druppels tussen je vingertoppen en breng ze aan op een licht vochtige huid, meteen na het reinigen. Zo sluit je het aanwezige vocht als het ware in. Wacht je tot je helemaal droog bent, dan is een deel van dat vocht al verdampt, dus dat kleine moment van timing scheelt echt. 's Avonds is een mooi moment, als je huid tot rust komt, maar overdag onder je verzorging kan net zo goed. Voor je haar werk je een paar druppels door de lengte en de punten. Een kleine hoeveelheid is genoeg, want de olie verspreidt zich makkelijk. Zo bouw je het in je routine in Je hoeft voor een pure olie je hele verzorging niet om te gooien. Zie het als een extra laag voeding boven op wat je al doet. Reinig zoals je gewend bent, breng daarna je olie aan op de nog licht vochtige huid, en sluit eventueel af met je gewone crème als je huid daar behoefte aan heeft. De olie en de crème bijten elkaar niet, ze doen ieder hun deel. Heb je een dag dat je huid extra droog en trekkerig aanvoelt, na een dag buiten in de wind bijvoorbeeld, dan kun je gerust een paar druppels extra pakken. En omdat de olie geschikt is voor huid, haar en nagels, reist ze ook makkelijk mee: één flesje voor je gezicht, je haarpunten en je nagelriemen als je onderweg bent. Voor wie een pure olie prettig is In de praktijk merk ik dat een zuivere olie vooral fijn is voor wie een drogere, rijpere huid heeft die sneller trekt dan vroeger, en voor wie houdt van een eenvoudige, overzichtelijke verzorging zonder een kast vol producten. Je weet precies wat je op je huid brengt, en dat is maar één ding: pure arganolie. Voor wie juist van een lichte routine houdt, is dat een prettige gedachte. Bekijk Argan Oil Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: de rijpere huid vraagt om geduld en om aandacht van twee kanten. Van binnenuit voed je haar met wat je eet, drinkt, slaapt en beweegt. Van buitenaf houd je haar soepel en verzorgd. Geen van beide is een snelle oplossing, en dat hoeft ook niet. Je huid vernieuwt zich in weken, dus geef het tijd en blijf het rustig volhouden. Kies een paar dingen uit deze artikelen die bij je passen, maak er een gewoonte van, en voeg daar de verzorging aan toe die je huid op deze leeftijd fijn vindt. Zo werk je aan een huid die goed gevoed is, van binnen en van buiten. Lees ook Wat je lichaam je probeert te vertellen bij een rijpere huid 7 leefstijlinterventies die echt verschil maken bij de rijpere huid Wat er van binnenuit meespeelt bij de rijpere huid
Learn more
Wat er van binnenuit meespeelt bij de rijpere huid
◷ 6 min leestijdIn de eerste twee artikelen keken we naar wat er in de rijpere huid verandert en wat je er praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar de samenhang. Want dit is waar mijn vak, de kPNI, eigenlijk over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe de systemen in je lichaam met elkaar praten. En je huid praat volop mee. Je huid is meer dan een omhulsel We denken bij de huid vaak aan de buitenkant, aan hoe iets eruitziet. Maar je huid is een actief orgaan dat de hele dag bezig is. Ze houdt vocht binnen, houdt ongewenste dingen buiten, regelt je temperatuur en is bovendien een plek waar je afweer actief is. Dat laatste wordt vaak vergeten, en het verklaart een hoop. Als je huid een grensgebied is tussen jou en de buitenwereld, dan zit daar ook bewaking. En die bewaking staat scherper afgesteld naarmate ze meer te verwerken krijgt. Dat is meteen de reden dat je huid zo eerlijk laat zien hoe het met de rest van je gaat. Een drukke week, een korte nacht, een periode van veel op je bord: je huid is vaak een van de eerste plekken waar je het terugziet. Niet omdat ze zwak is, maar juist omdat ze zo dicht op alles zit wat er in je lichaam gebeurt. De rol van je afweer Je afweersysteem is er niet alleen voor als je ziek wordt. Het is de hele dag door bezig met opruimen en met beoordelen wat er langskomt. Als dat systeem langere tijd druk is, bijvoorbeeld in een periode van veel spanning of weinig slaap, dan merk je dat op de plekken waar je lichaam contact maakt met de buitenwereld. Je huid is daar de zichtbaarste van. Bij de rijpere huid speelt dit extra mee, omdat de beschermlaag van nature al wat dunner is en prikkels dus makkelijker binnenkomen. Belangrijk om te zeggen: dit is een normaal proces, geen mankement. Je lichaam doet precies wat het moet doen. Alleen kan het uit balans raken als de belasting langere tijd groter is dan de rust en de ruimte om te vernieuwen. Hormonen en het ritme van de jaren Bij vrouwen is de huid nauw verbonden met de hormonen, en dat merk je op verschillende momenten in je leven. Rond de overgang verandert de hormoonbalans, en dat heeft invloed op onder andere de talgproductie en op het vermogen van je huid om vocht vast te houden. Veel vrouwen merken dat hun huid in die fase droger en dunner aanvoelt dan ze gewend waren. Ook dat is een normaal onderdeel van het ritme van de jaren, geen teken dat er iets mis is. Stress speelt hierin mee, want spanning en je hormoonhuishouding zijn nauw met elkaar verweven. Een drukke, gespannen periode kan zich daarom in je huid laten zien, en andersom helpt rust je huid vaak meer dan menig product. Glycatie: als suiker zich aan je collageen hecht In het eerste artikel noemde ik het al even, en nu wil ik er wat langer bij stilstaan, omdat het zo veelzeggend is. Glycatie is het proces waarbij suikers zich vasthechten aan eiwitten in je lichaam, zoals collageen. Daarbij ontstaan stoffen die je collageen stugger maken. Het steunweefsel dat je huid haar veerkracht geeft, wordt daardoor stijver, breekt sneller en verliest een deel van zijn verende werking. Die stugge, versuikerde eiwitten hebben zelfs een naam: AGE's. Je lichaam is er niet blij mee en heeft speciale herkenners om ze op te sporen en op te ruimen. Dat is knap gedaan, maar dat opruimen kost energie en gaat gepaard met wat wrijving in het weefsel. Vandaar dat een leven lang veel suiker zich op de lange duur laat zien, niet alleen in je huid maar in je bindweefsel als geheel. Je merkt hier waarom die stabiele bloedsuiker uit het vorige artikel zo meetelt. Hoe vaker en hoe hoger je bloedsuiker piekt, hoe meer kans op glycatie. Voeding is hier je grootste knop: minder snelle suikers, meer eiwit en vezels, en genoeg kleur op je bord. Antioxidanten uit bijvoorbeeld bessen, druiven en pure cacao worden in verband gebracht met het temperen van dit soort processen. Ook hier geldt weer: het is de breedte van wat je eet die telt, niet één enkele stof. Datzelfde geldt voor je eigen ingebouwde bescherming tegen invloeden van buitenaf. Je lichaam maakt zelf beschermende stoffen aan, en het gebruikt daar onder andere zwavelhoudende bouwstenen voor die je uit ei, vlees en vis haalt. Ook zink speelt daarin mee. Weer zie je dat het geen los verhaaltje is over één vitamine, maar een samenspel waarin je hele voeding meedoet. De verbinding met je spijsvertering Binnen de kPNI krijgt de samenhang tussen je spijsvertering en je huid veel aandacht. Beide zijn grensgebieden, allebei plekken waar je lichaam contact maakt met wat van buiten komt. Wat er in je spijsvertering gebeurt, staat daarom niet los van de rest van je lichaam, en dus ook niet van je huid. Praktisch betekent dat vooral één ding: gevarieerd eten met voldoende vezels en groente is geen los advies voor je spijsvertering, maar iets wat je hele systeem raakt. Vezels zitten in groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten. Veel mensen eten daar minder van dan ze denken. En hoe rustiger je vertering loopt, hoe beter je de bouwstoffen uit je eten ook echt binnenkrijgt. De bouwstoffen die overal meedoen Wat al die systemen gemeen hebben, is dat ze bouwstoffen nodig hebben om hun werk te doen. Vitaminen en mineralen draaien in je lichaam mee als een soort meewerkers: ze maken processen mogelijk. Zo speelt vitamine C een rol bij de normale vorming van collageen, wat van belang is voor de huid. Zink speelt een rol bij de huid van binnenuit, en vitamine A draagt bij aan het behoud van een normale huid. Dat zijn geen wondermiddelen, het zijn stoffen die gewoon meedoen in het dagelijkse werk van je lichaam, en die je uit een gevarieerde voeding haalt. Je ziet meteen waarom variatie geen modewoord is maar iets praktisch: die stoffen komen uit heel verschillende hoeken. Zink uit vlees, noten en zaden, vitamine A uit oranje en groene groente, vitamine C uit fruit en paprika. Eén product dekt dat nooit, en dat hoeft ook niet als je gevarieerd eet. Waarom je dit samen moet bekijken Als je alleen naar je huid kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je voeding kijkt, ook. De winst zit in de combinatie: je leefstijl zo inrichten dat je lichaam rust en ruimte krijgt om te vernieuwen, van binnenuit zorgen voor een brede basis aan bouwstoffen, en je huid van buiten rustig voeden en verzorgen. Over dat laatste stuk, de buitenkant, gaat het volgende en laatste artikel. Ik laat zien hoe je de rijpere huid van buitenaf voedt en verzorgt, en waarom een pure, voedende olie daar zo fijn bij aansluit. Lees ook Wat je lichaam je probeert te vertellen bij een rijpere huid 7 leefstijlinterventies die echt verschil maken bij de rijpere huid De rijpere huid van buitenaf voeden en verzorgen
Learn more
7 leefstijlinterventies die echt verschil maken bij de rijpere huid
◷ 6 min leestijdIn het vorige artikel keken we naar wat er in de rijpere huid verandert: een matras van collageen die langzaam minder vol wordt, een beschermlaag die wat dunner is, en een aantal dingen van buitenaf die dat proces een handje helpen. Nu het praktische deel, want daar heb je het meest aan. Hieronder vind je zeven leefstijlinterventies die in mijn ervaring echt verschil maken. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk op te pakken. Begin met twee of drie en houd die een paar weken vol. 1. Houd je bloedsuiker zo stabiel mogelijk Ik zet deze bewust bovenaan, want hij wordt het vaakst over het hoofd gezien. Als je bloedsuiker de hele dag piekt en weer wegzakt, geeft dat niet alleen onrustige energie, het speelt ook mee in je huid. Suikers kunnen zich vasthechten aan je collageen en dat maakt het steunweefsel stugger. Een ontbijt van enkel snelle koolhydraten, denk aan wit brood met jam of een zoet broodje, geeft zo'n piek. Combineer je koolhydraten steeds met wat eiwit en vezels, dan blijft je bloedsuiker gelijkmatiger. Yoghurt met noten, volkorenbrood met ei, fruit samen met een handvol walnoten. Klein verschil op je bord, groot verschil over de dag. 2. Zorg bij elke maaltijd voor een bron eiwit Je huid bouwt haar collageen uit aminozuren, en die haal je uit eiwit. Proline en lysine bijvoorbeeld zijn bouwstenen die je gewoon moet eten. Veel vrouwen eten 's ochtends en tussendoor weinig eiwit en halen het pas 's avonds binnen. Probeer bij elke maaltijd een bron te pakken: ei, vis, vlees, peulvruchten, noten of zaden. Zo geef je je lichaam de hele dag door materiaal om mee te werken, in plaats van alles in één keer. 3. Eet kleurrijk voor je antioxidanten en je vitamine C Vitamine C speelt een rol bij de normale vorming van collageen, wat van belang is voor de huid. En de kleuren in groente en fruit staan voor antioxidanten, die je cellen helpen beschermen tegen invloeden van buitenaf zoals die van de zon. Let eens bewust op kleur bij je groente: groen, rood, oranje, paars. Paprika, bessen, citrus, wortel, spinazie, rode kool. Hoe meer kleur, hoe breder het aanbod aan stoffen, zonder dat je met ingewikkelde lijstjes hoeft te werken. 4. Kies voor goede vetten De vetten uit je voeding voeden je huid en spelen mee in die beschermende buitenlaag waar we het over hadden. Essentiële vetzuren, uit vette vis, noten, zaden en goede oliën, horen daarbij. Ze bepalen mede hoe soepel de wand van je cellen is, en dus hoe goed die cellen doorlaten wat ze nodig hebben en afvoeren wat weg moet. Eet je heel weinig van dit soort vetten en veel bewerkte producten, dan worden je celwanden op termijn wat stugger, en dat merkt je huid. Een paar keer per week vette vis en dagelijks een handvol noten is een simpele basis om aan te houden. 5. Wees verstandig met de zon De zon is de grootste versneller van huidveroudering, omdat ultraviolet licht de elastine in je huid afbreekt. Dat betekent niet dat je binnen moet blijven zitten, want daglicht heeft je lichaam ook nodig. Het gaat om de balans. Vermijd de felste uren, gebruik bescherming op je gezicht en zoek in de zomer wat vaker de schaduw op. Dit is misschien wel de interventie met het grootste effect op de lange termijn, juist omdat het jaren optelt. 6. Geef je nachtrust echt prioriteit De nacht is de tijd waarin je lichaam opruimt en zich vernieuwt, en je huid doet daar volop aan mee. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat vernieuwingsproces minder ruimte. Dat merk je niet na één nacht, maar wel na een paar weken. Probeer rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend. Regelmaat helpt je lichaam meer dan af en toe een keer vroeg naar bed. 7. Beweeg en breng je spanning omlaag Langdurige stress zet je lichaam in een stand waarin het eiwitten uit je bindweefsel gebruikt, en dat gaat ten koste van diezelfde collageenmatras. Beweging helpt daar op twee manieren: het brengt spanning omlaag en het houdt je bindweefsel actief, want weefsel dat belast wordt, blijft steviger. Je hoeft er geen uur voor vrij te maken. Bouw ergens in je dag een moment in waarop je echt even niets doet: een korte wandeling zonder telefoon, een paar minuten rustig ademhalen. Regelmaat werkt hier beter dan lengte. En vergeet het water niet Een basis die zo simpel is dat we hem gemakkelijk overslaan: verspreid over de dag genoeg drinken. Je huid staat achteraan in de rij bij de vochtverdeling in je lichaam, dus een fles op je bureau en een glas bij elke maaltijd doet meer dan je denkt. Merk je dat water pur sang je niet lekt, doe er dan een schijf citroen of een takje munt bij, zodat je er vanzelf vaker naar grijpt. Waarom kleine stappen hier juist werken Wat ik vrouwen vaak vertel: bij de rijpere huid win je niet met één grote ingreep, maar met een handvol kleine dingen die je blijft doen. Je huid is een traag orgaan. Ze reageert niet op een dag streng zijn, maar op wat je week in week uit voor haar doet. Dat is eigenlijk goed nieuws, want het betekent dat je niet alles perfect hoeft te doen. Een paar gewoontes die je echt volhoudt, doen meer dan een streng plan dat je na tien dagen laat vallen. En het mooie is dat deze zeven punten elkaar versterken. Beter slapen maakt het makkelijker om rustiger te eten. Stabielere bloedsuiker geeft gelijkmatiger energie, waardoor je eerder zin hebt om te bewegen. Zo rolt het ene in het andere, en voor je het weet is het geen project meer maar gewoon hoe je leeft. Hoe je dit volhoudt Kies twee of drie punten uit dit rijtje en houd die vier weken vol voordat je iets nieuws toevoegt. Je huid vernieuwt zich in weken, niet in dagen, dus geef het tijd. Ga je alles tegelijk omgooien, dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte, en dat maakt het lastiger om vol te houden. In het volgende artikel ga ik een laag dieper. Ik laat zien wat er van binnenuit nog meer meespeelt bij de rijpere huid: je afweer, je hormonen, je spijsvertering en dat proces van glycatie waar ik het al even over had. Want als je begrijpt waaróm deze dingen meetellen, wordt het een stuk makkelijker om ermee bezig te blijven. Lees ook Wat je lichaam je probeert te vertellen bij een rijpere huid Wat er van binnenuit meespeelt bij de rijpere huid De rijpere huid van buitenaf voeden en verzorgen
Learn more
Wat je lichaam je probeert te vertellen bij een rijpere huid
◷ 6 min leestijdJe huid verandert met de jaren, en dat gaat vaak zo geleidelijk dat je het pas echt opmerkt als je een oude foto terugziet. Je huid voelt anders aan, trekt sneller na het douchen, en waar ze vroeger vanzelf soepel bleef, vraagt ze nu wat meer aandacht. Dat is geen falen van jouw kant. Het is je lichaam dat je iets vertelt. Wat ik in mijn werk steeds terugzie, is dat we de rijpere huid vooral als een cosmetisch verhaal zien: iets van fijne lijnen en crèmes. En dat is een deel van het plaatje. Maar je huid is de buitenste laag van een veel groter geheel, en ze laat vaak zien wat er verderop in je lichaam gebeurt. In dit eerste artikel neem ik je mee onder de oppervlakte, zodat je daarna beter snapt waar je zelf iets aan kunt doen. De matras onder je huid wordt langzaam dunner Je kunt de onderlaag van je huid het beste voorstellen als een matras. Stevig, verend, met genoeg vulling om alles er van bovenaf mooi glad overheen te houden. Die vulling bestaat voor een groot deel uit collageen, het steunweefsel dat je huid haar stevigheid en vorm geeft. Zolang die matras vol en veerkrachtig is, ligt je huid er gevuld en soepel overheen. Het punt is dat je lichaam na je dertigste ieder jaar iets minder collageen aanmaakt. Beetje bij beetje wordt die matras minder vol. Dat gaat traag, maar het telt op door de jaren heen. En als de vulling afneemt, zie je dat terug aan de oppervlakte: de huid ligt er wat losser overheen en fijne lijnen worden zichtbaarder. Dat is een heel normaal proces, geen mankement. Je lichaam doet gewoon wat het door de jaren heen nu eenmaal doet. Naast collageen speelt elastine mee, de stof die je huid haar veerkracht geeft, zodat ze na uitrekken weer terugveert. En tussen dat alles zit water, vastgehouden door stoffen die als een spons werken. Jong bindweefsel zit vol water en is daardoor glad, net als een appel die net geplukt is. Laat je diezelfde appel een paar weken op de fruitschaal liggen, dan verliest hij vocht en gaat de schil rimpelen. Bij je huid werkt het eigenlijk net zo: hoe beter ze vocht vasthoudt, hoe voller en gladder ze aanvoelt. Het muurtje aan de buitenkant Aan de buitenkant heeft je huid nog een beschermlaag, en die is minstens zo belangrijk. Je moet je die voorstellen als een muurtje van bakstenen met specie ertussen. De huidcellen zijn de stenen, de vetten daartussen zijn de specie. Zolang dat muurtje netjes dicht is, houdt je huid haar vocht binnen en blijven prikkels van buiten netjes buiten. Bij de rijpere huid wordt die specie van nature wat dunner, en dat merk je. Je huid verliest sneller vocht, voelt eerder trekkerig aan en reageert makkelijker op weer, wind of droge binnenlucht. Dat trekkerige, snel-droge gevoel dat veel vrouwen na hun veertigste herkennen, komt voor een groot deel hiervandaan. Je huid heeft simpelweg meer moeite om haar natuurlijke vochtbalans vast te houden dan vroeger. Wat het proces een handje helpt Er zijn een paar dingen die deze veranderingen versnellen, en het mooie is dat je op de meeste zelf invloed hebt. De zon is de grootste. Ultraviolet licht breekt elastine in je huid af, en dat is precies de stof die voor veerkracht zorgt. Jarenlang veel en onbeschermd in de zon zitten laat zich later in je huid zien. Suiker speelt ook mee, op een manier die veel mensen niet kennen. Als je bloedsuiker vaak hoog is, kunnen suikers zich vasthechten aan je collageen. Dat collageen wordt daardoor stugger en verliest een deel van zijn verende werking. Dit proces heet glycatie, en ik ga er in het derde artikel dieper op in. En dan is er nog spanning: langdurige stress zet je lichaam in een stand waarin het eiwitten uit je bindweefsel gebruikt, wat ten koste gaat van diezelfde matras. Roken en te weinig bouwstoffen uit je voeding maken het rijtje compleet. Waar je huid van bouwt Je huid wordt voortdurend vernieuwd, en daar heeft je lichaam materiaal voor nodig. Dat materiaal komt uit je voeding. Collageen wordt bijvoorbeeld opgebouwd uit aminozuren, de bouwstenen van eiwit, met namen als proline en lysine. Die haal je uit vlees, vis, ei en peulvruchten. Zonder genoeg eiwit op je bord heeft je lichaam simpelweg minder om mee te werken. Daarnaast speelt vitamine C een rol bij de normale vorming van collageen, wat van belang is voor de huid. En antioxidanten uit kleurrijke groente en fruit helpen je cellen beschermen tegen invloeden van buitenaf, zoals die van de zon. Ook de vetten uit je voeding tellen mee: essentiële vetzuren voeden de huid en spelen een rol in die beschermende buitenlaag. Je ziet het al: het is nooit één stof, het is de hele breedte van wat je eet die meedoet. En vergeet water niet. Je huid staat achteraan in de rij als het om de vochtverdeling in je lichaam gaat, dus verspreid over de dag genoeg drinken is een van de simpelste basisdingen die je voor haar kunt doen. Water is trouwens niet zomaar vulling: in je bindweefsel duwt het de collageenvezels een beetje uit elkaar, en dat is precies wat je huid soepel en gevuld houdt. Zitten die vezels te dicht op elkaar, dan gaan ze aan elkaar plakken en wordt het weefsel stugger. Waarom het allemaal tijd kost Iets wat me in mijn werk telkens opvalt: mensen verwachten van hun huid dat ze snel reageert, terwijl ze een van de traagste weefsels van je lichaam is. Je darmwand vernieuwt zich in dagen, maar je huid doet daar veel langer over, deels omdat ze van zichzelf niet heel goed doorbloed is. De cellen die je collageen en elastine maken, de fibroblasten, kun je zien als kleine fabrieken die overdag beter draaien dan 's nachts. Ze hebben tijd, rust en bouwstoffen nodig om hun werk te doen. Dat verklaart waarom verandering in je huid nooit van de ene op de andere dag komt, en waarom geduld hier echt loont. Twee kanten van hetzelfde verhaal De belangrijkste boodschap van dit artikel: als je huid rijper wordt, kijk dan niet alleen naar wat je erop smeert. Dat is één helft, en zeker een belangrijke. De andere helft zit van binnenuit, in hoe je eet, slaapt, beweegt en met spanning omgaat. Juist die combinatie geeft je huid wat ze op deze leeftijd vraagt. Ik zeg vaak: je verzorging werkt van buiten naar binnen, je voeding van binnen naar buiten. Ze doen allebei iets anders, en je hebt ze allebei nodig. Van binnenuit voed je de laag waar een crème simpelweg niet bij komt. Van buitenaf houd je het muurtje soepel en verzorgd. In het volgende artikel word ik heel praktisch. Ik loop met je langs zeven leefstijlinterventies die in mijn ervaring het meeste verschil maken bij de rijpere huid, van je bord tot je nachtrust. Kleine dingen vaak, maar over de weken opgeteld merk je ze echt. Lees ook 7 leefstijlinterventies die echt verschil maken bij de rijpere huid Wat er van binnenuit meespeelt bij de rijpere huid De rijpere huid van buitenaf voeden en verzorgen
Learn more
