ScKIN Journal
Waarom futloos haar niet zomaar een oppervlakkig probleem is
◷ 6 min leestijd Je kent dat gevoel vast wel. Je haar deed het jarenlang eigenlijk gewoon prima, en dan is er ineens een periode dat het anders zit. Het valt slapper, het glanst minder, het ligt futloos en het lijkt die veerkracht kwijt die je gewend was. Je bent niks anders gaan doen, en toch voelt en oogt het slapper. Best verwarrend, want je weet niet zo goed waar je moet beginnen. Wat ik vanuit mijn achtergrond als orthomoleculair therapeut en de kPNI zo interessant vind aan futloos haar, is dat het bijna nooit een verhaal van alleen je haar is. Je haar is eigenlijk het eindproduct van een heel proces dat zich diep in je hoofdhuid afspeelt. En dat proces vertelt vaak iets over hoe het verderop in je lichaam gaat. Daarom neem ik je in dit eerste artikel mee naar wat er onder dat futloze zit. Wat haar eigenlijk is Laten we bij het begin beginnen, want dat maakt de rest een stuk logischer. Het haar dat je ziet en vastpakt, is eigenlijk niet levend. Het is opgebouwd uit een stevig eiwit dat keratine heet. Je moet je dat voorstellen als een bouwsteen die tot een lange, sterke draad in elkaar wordt gezet. Elke haar is zo'n draad, en die draad wordt op één plek gemaakt: in de haarwortel, diep in je hoofdhuid. En dat is meteen het punt waar het interessant wordt. Want als de haar zelf niet leeft, dan kun je van bovenaf ook maar zoveel doen. Wat je aan de buitenkant ziet, is het resultaat van wat er weken en soms maanden geleden in die wortel is gebeurd. De kwaliteit van je haar wordt dus voor een heel groot deel van binnenuit bepaald, op het moment dat de draad wordt aangemaakt. De haarwortel is een kleine, drukke werkplaats In elke haarwortel zit een groepje cellen dat ontzettend hard werkt. Die cellen delen zich in een hoog tempo en rijgen keratine aan elkaar, dag in dag uit. Het is eigenlijk een van de snelst werkende plekken van je hele lichaam. En zoals elke drukke werkplaats heeft ook deze een gestage aanvoer van materiaal nodig om goed werk te kunnen leveren. Dat materiaal komt uit je voeding. Bouwstoffen zoals eiwit voor de keratine zelf, en een aantal mineralen en vitaminen die als meewerkers in dat proces meedraaien. Ik noem ze vaak cofactoren: ze zijn niet de baksteen, maar wel de handen die de baksteen op zijn plek leggen. Zonder die handen ligt het werk gewoon stil, hoeveel bakstenen je er ook naartoe brengt. Als die aanvoer een tijdje wat magerder is, dan merk je dat niet meteen. De draden die al klaar waren zitten er immers nog. Maar de draden die in die periode worden gemaakt, komen er net iets minder stevig uit. En omdat een haar maanden meegaat, zie je het effect daarvan pas een hele tijd later terug in je lengtes. Dat is precies waarom futloos haar zo vaak als los raadsel voelt: de oorzaak ligt weken terug, terwijl je het nu pas ziet. Waarom je haar vaak als eerste inlevert Dan is er nog iets wat ik heel graag uitleg, omdat het zoveel verheldert. Je lichaam heeft een soort volgorde van belangrijkheid. Je hart, je hersenen, je organen: die krijgen altijd als eerste wat ze nodig hebben, want daar hangt je overleven van af. Je haar staat op dat lijstje eerlijk gezegd vrij achteraan. Het is prachtig en het hoort bij hoe je je voelt, maar strikt genomen kun je zonder een volle bos haar prima blijven leven. En dat betekent iets. Als er ergens in je lichaam schaarste of drukte is, dan gaat de beschikbare aanvoer eerst naar de plekken die er echt toe doen. Je haar komt dan gewoon later in de rij. Ik zeg altijd: je haar is een van de eerste plekken waar je lichaam laat zien dat het even op de tenen loopt. Niet omdat er iets ernstigs aan de hand is, maar omdat het daar het minste kwaad kan om even in te leveren. Zo bekeken is futloos haar eigenlijk een vriendelijk signaal. Het is je lichaam dat zegt: er speelt op de achtergrond iets waardoor ik mijn aandacht even elders leg. En dat maakt het meteen een stuk hoopvoller, want als je weet waar die aandacht naartoe gaat, dan weet je ook waar je iets kunt doen. Wat er op de achtergrond mee kan spelen Ik loop kort langs de dingen die ik in de praktijk het vaakst terugzie, zodat je een gevoel krijgt voor het grotere plaatje. In de volgende artikelen ga ik er dieper op in. Het eerste is je voeding. Je haar wordt letterlijk gemaakt van wat je eet. Een periode met veel snelle happen en weinig variatie geeft je lichaam simpelweg minder om mee te bouwen. Vooral eiwit en een handvol mineralen spelen hier een rol, en daar kom ik nog uitgebreid op terug. Het tweede is spanning. Als je lang in een hoge versnelling staat, dan zet je lichaam zich op overleven. En je weet inmiddels waar het dan als eerste op bespaart. Heel veel vrouwen merken dat hun haar in een drukke, gespannen periode slapper wordt, terwijl ze niks aan hun verzorging veranderden. Het derde zijn je hormonen en het ritme van je lichaam. Bij vrouwen loopt er nogal wat mee met de maand en met verschillende levensfasen, en je haar loopt daarin gewoon mee. Dat is normaal, en het is fijn om het te herkennen. Wat ik je vooral wil meegeven, is dat deze dingen bijna nooit los van elkaar staan. Een drukke periode gaat vaak samen met minder tijd om goed te eten, met slechter slapen, en met een lichaam dat op overleven staat. Het is dus zelden één ding, maar een samenspel. En dat is eigenlijk goed nieuws, want het betekent ook dat je niet één perfecte oplossing hoeft te vinden. Op meerdere plekken een beetje rust en ruimte teruggeven, telt bij elkaar op tot iets wat je haar merkt. Je hoeft niet alles te fiksen; je hoeft je lichaam alleen weer wat lucht te geven, zodat het dat luxe werk van sterk haar weer met plezier oppakt. Wat dit betekent voor jou De belangrijkste boodschap van dit eerste artikel: als je haar futloos aanvoelt, kijk dan niet alleen naar wat je erop doet. Een goede shampoo en milde verzorging horen erbij, zeker. Maar de andere helft van het verhaal speelt zich van binnenuit af, op die kleine drukke werkplaats in je hoofdhuid. En juist daar heb je meer invloed dan je misschien denkt. Het fijne is dat je aan bijna al die punten zelf iets kunt doen, en vaak met kleinere stappen dan je zou verwachten. In het volgende artikel loop ik met je langs de praktische dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken voor sterk haar dat van binnenuit wordt opgebouwd. Lees ook Wat kun je zélf doen bij futloos haar? Praktische tips Hoe futloos haar samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
Learn more
Hoe futloos haar samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat je haar eigenlijk is en wat je er praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar de samenhang. Want dit is waar het vak van de kPNI over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe systemen met elkaar praten. En je haar praat volop mee, ook al lijkt het aan de buitenkant een op zichzelf staand ding. Je haar als luxe die je lichaam bewaakt Ik noemde het in het eerste artikel al even: je haar staat vrij achteraan in de rij van belangrijkheid. Dat klinkt hard, en toch zit er een mooie logica in. Die haarwortels van je delen zich razendsnel en gebruiken daarvoor een stevige aanvoer van bouwstoffen. Dat is een investering. En je lichaam doet investeringen alleen graag als er verder genoeg ruimte en rust is. Is die ruimte er even niet, bijvoorbeeld omdat er op de achtergrond van alles speelt, dan schroeft je lichaam die investering terug. Niet omdat er iets kapot is, maar omdat het slim met zijn middelen omgaat. Zo bekeken vertelt de staat van je haar je iets over hoeveel ruimte er in de rest van je systeem is. En dat brengt ons bij drie systemen die daar veel invloed op hebben. Je afweer werkt de hele dag door We denken bij ons afweersysteem vaak alleen aan het moment dat we ziek worden. Maar het is de hele dag door bezig met opruimen, herstellen en beoordelen wat er langskomt. Dat kost energie en aandacht. Staat dat systeem een langere tijd onder druk, bijvoorbeeld in een periode van veel spanning of weinig slaap, dan is er domweg minder over voor het luxe werk, en daar hoort het aanmaken van sterk haar bij. Rond de haarwortel speelt bovendien van alles wat met die afweer te maken heeft. Het is een levendig plekje waar je lichaam voortdurend afstemt. Als de algehele balans wat scheef staat, dan merk je dat ook op die plekken die net iets minder urgent zijn. Belangrijk om te zeggen: dit is een normaal proces, geen defect. Je lichaam doet precies wat het hoort te doen. Het kan alleen uit balans raken als de belasting langere tijd hoger is dan het herstel. Hormonen en het ritme van je lichaam Hormonen hebben veel invloed op je haar, en dat merken heel veel vrouwen door de maand en door verschillende levensfasen heen. In de ene fase voelt je haar voller en steviger, in de andere fase juist slapper. Dat is een normaal patroon, en het is fijn om het te herkennen in plaats van er van te schrikken. Eén klier wil ik er speciaal uitlichten, omdat die zo mooi laat zien hoe alles samenhangt: je schildklier. Die klier bepaalt voor een groot deel het tempo van je stofwisseling, en dus ook het tempo waarin je haarwortels hun werk doen. En laat die schildklier juist twee meewerkers heel goed kunnen gebruiken die je uit je voeding haalt: selenium en jodium. Zo zie je hoe een mineraal van je bord, via je schildklier, uiteindelijk meepraat over hoe je haar wordt gemaakt. Ook spanning speelt hierin mee, want je stresshuishouding en je hormonen zijn nauw met elkaar verweven. Dat is een van de redenen dat een drukke, gespannen periode zich juist in je haar kan laten zien. Mijn tip: houd het eens twee of drie maanden bij in een notitie op je telefoon. Niet uitgebreid, gewoon een woord per dag over hoe je haar en je energie aanvoelen. Als je dat naast je maand en je drukke periodes legt, zie je vaak een patroon dat je daarna veel rustiger maakt. Je weet dan namelijk dat een bepaalde fase erbij hoort en vanzelf weer omslaat, in plaats van dat je denkt dat er iets mis is. De verbinding met je spijsvertering En dan het stuk dat binnen de kPNI veel aandacht krijgt: je spijsvertering. Dit is eigenlijk een heerlijk nuchter punt. Je kunt nog zo netjes eten, als je die bouwstoffen niet goed opneemt, dan komen ze alsnog niet aan op de werkplaats. Je vertering is de plek waar je eiwit wordt afgebroken tot losse bouwstenen en waar je mineralen worden opgenomen. Loopt dat proces niet lekker, dan haal je uit hetzelfde bord simpelweg minder. Praktisch betekent dat vooral één ding: rustig en goed eten is net zo belangrijk als wát je eet. Neem de tijd, kauw goed, en zorg voor genoeg vezels uit groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten, zodat je hele vertering soepel blijft draaien. Het is geen los advies voor je buik, maar iets wat je hele systeem raakt, tot in je hoofdhuid aan toe. Ik zeg altijd: je bent niet zozeer wat je eet, maar wat je opneemt. Dat klinkt als een klein verschil, en toch verandert het je hele blik. Want het betekent dat aandacht voor je vertering geen luxe is, maar de basis onder al het andere. Eet je op de automatische piloot, snel en gehaast tussen de bedrijven door, dan komt er van dezelfde maaltijd minder bij je haarwortels terecht dan wanneer je even zit, rustig kauwt en je lichaam de kans geeft zijn werk te doen. Zo simpel is het eigenlijk, en tegelijk is het iets wat de meesten van ons met gemak over het hoofd zien. De bouwstoffen die overal meedoen Wat al deze systemen gemeen hebben, is dat ze dezelfde meewerkers gebruiken die ook bij je haar betrokken zijn. Eiwit levert de bouwstenen voor de keratine. Zink draait mee in de celdeling waarmee de draden worden aangemaakt. Selenium werkt mee met je schildklier en dus met het tempo van dat proces. En biotine is zo'n cofactor die op de achtergrond meehelpt om alles soepel te laten verlopen. Het mooie is dat het steeds gewone stoffen zijn die je gewoon uit je voeding haalt. Geen wondermiddelen, maar meewerkers die dagelijks hun ding doen op heel veel plekken tegelijk. En juist omdat ze op zoveel plekken meedraaien, is het zo logisch dat ze ook zichtbaar worden in je haar. Waarom je dit samen moet bekijken Als je alleen naar je haar kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je voeding kijkt, ook. De kracht zit in de combinatie: je haar van buiten rustig verzorgen, je leven zo inrichten dat je lichaam ruimte krijgt om op te bouwen, en van binnenuit zorgen voor een brede basis aan bouwstoffen die je vertering ook echt kan opnemen. In het laatste artikel van deze reeks laat ik zien hoe je dat laatste stuk praktisch aanpakt: welke bouwstoffen een rol spelen bij sterk haar, en waar je ze precies vindt. Lees ook Waarom futloos haar niet zomaar een oppervlakkig probleem is Wat kun je zélf doen bij futloos haar? Praktische tips Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
Learn more
Wat kun je zélf doen bij futloos haar? Praktische tips
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee naar de werkplaats in je hoofdhuid, waar je haar eigenlijk wordt gemaakt. Je weet nu dat je haar een eiwit is dat van binnenuit wordt opgebouwd, en dat het vaak een van de eerste plekken is waar je lichaam even inlevert. Nu het praktische deel, want daar heb je het meest aan. Hieronder loop ik langs de dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk te doen; begin met twee of drie en houd die een aantal weken vol. 1. Eet bij elke maaltijd wat eiwit Als je haar is opgebouwd uit eiwit, dan is dit misschien wel de meest logische stap van allemaal, en tegelijk de stap die het vaakst wordt overgeslagen. Veel vrouwen eten 's ochtends en tussendoor vooral koolhydraten, en pas 's avonds wat eiwit. Terwijl je lichaam het liefst de hele dag door een gestage aanvoer heeft om mee te bouwen. Denk aan eieren, vis, kip, peulvruchten, noten of wat volle yoghurt. Eén bron bij elke maaltijd, dat is genoeg om het verschil te voelen. Een simpele manier om het te onthouden: leg bij elke maaltijd je hand op je bord en vraag je af waar je eiwit zit. Bij het ontbijt is dat vaak het lastigst, omdat we daar gewend zijn aan brood met zoet beleg of alleen wat fruit. Ruil dat af en toe eens om voor een ei, wat volle yoghurt met noten, of een boterham met een hartig, eiwitrijk beleg. Je hoeft geen ingewikkelde schema's bij te houden; het gaat erom dat er de hele dag door iets te bouwen valt, in plaats van alles op de avond te laten aankomen. 2. Eet gevarieerd en op kleur Je haar heeft niet alleen bouwstenen nodig, maar ook de meewerkers die ik in het eerste artikel noemde: een handvol mineralen en vitaminen die het proces mogelijk maken. Die haal je binnen door breed en kleurrijk te eten. Ik zeg altijd: leg bij je groenten bewust wat kleur op je bord. Groen, rood, oranje, paars. Zo krijg je vanzelf een breder aanbod binnen, zonder dat je met lijstjes hoeft te werken. 3. Zet zinkrijke voeding op je menu Zink is zo'n meewerker die je in dit verhaal steeds tegenkomt, onder andere omdat het meedraait in de celdeling waarmee je haar wordt aangemaakt. Je vindt het vooral in vlees, schaaldieren, noten, pompoenpitten en zaden. Een handje pompoenpitten door je salade of yoghurt is een simpele manier om er wat van binnen te krijgen. 4. Vergeet de paranoot en de vis niet Selenium is een ander mineraal dat een rol speelt bij sterk, gezond haar. Het bijzondere is dat je er maar heel weinig van nodig hebt, en dat een paar paranoten per dag al veel aanbrengen. Ook vis, eieren en volkoren producten leveren selenium. Wees wel rustig met de paranoten, want een stuk of twee per dag is echt genoeg. 5. Kies vaker voor volwaardige, onbewerkte producten Biotine, weer zo'n meewerker die vaak met haar in verband wordt gebracht, zit onder andere in eieren, noten, zaden, volkoren producten en groente. Je ziet het al: het zijn steeds diezelfde eerlijke, onbewerkte producten die je hele lijf iets te bieden hebben. Hoe dichter je eten bij zijn oorspronkelijke vorm blijft, hoe meer van die meewerkers er nog in zitten. 6. Houd je bloedsuiker rustig Een ontbijt van alleen snelle koolhydraten geeft een piek en daarna een dip, en dat patroon herhaalt zich de hele dag. Voor je hele systeem is het prettiger als die lijn wat vlakker loopt. Combineer je koolhydraten daarom steeds met wat eiwit en vezels: yoghurt met noten, volkorenbrood met ei, een stuk fruit samen met een handje walnoten. Je energie blijft gelijkmatiger, en dat merkt je hele lijf. 7. Wees mild voor je hoofdhuid en je lengtes Je haar wordt dan wel van binnenuit gemaakt, van buiten kun je het wel beschermen. Was met lauw in plaats van heet water, wees zuinig met de hele hete föhn en de stijltang, en trek je haar niet dag in dag uit heel strak naar achteren. Dep het droog in plaats van het stevig droog te wrijven. Klein, maar over de weken opgeteld scheelt het echt in hoe je lengtes eruitzien. 8. Geef spanning echt een plek Je weet inmiddels waarom ik hier steeds op terugkom: als je lang in de hoogste versnelling staat, levert je haar als een van de eersten in. Dat betekent niet dat je je hele leven moet omgooien. Bouw ergens in je dag een moment in waarop je echt even niks doet: een korte wandeling zonder telefoon, een paar minuten rustig ademhalen. Regelmaat werkt hierbij beter dan lengte. 9. Slaap zo regelmatig als je kunt De nacht is de tijd waarin je lichaam herstelt en opbouwt. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat opbouwen minder ruimte, en je haar hoort bij het opbouwwerk. Probeer rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend. Dat regelmatige ritme doet vaak meer dan een enkele lange nacht bijslapen. 10. En vooral: geef het tijd Dit is misschien wel het belangrijkste om te weten. Een haar groeit langzaam, en de draden die je vandaag verzorgt zijn maanden geleden al gemaakt. Wat je nu aan je voeding en je rust verandert, zie je dus pas terug in de lengtes die er straks bij komen. Reken op een aantal maanden voordat je het verschil echt ziet. Dat klinkt lang, en toch is het juist geruststellend: het betekent dat consequent zijn loont, ook als je het nog niet ziet. Een dag om het concreet te maken Soms helpt het om te zien hoe zo'n dag er dan uitziet, zonder dat het een project wordt. Bij het ontbijt een ei of wat volle yoghurt met een handje noten en zaden, zodat je meteen wat eiwit en wat van die meewerkers binnen hebt. Tussendoor een stuk fruit met een paar walnoten in plaats van alleen een koek. 's Middags een volwaardige lunch met wat kleur op je bord: bladgroen, een gekleurde groente, een bron van eiwit. En 's avonds bijvoorbeeld vis of peulvruchten met flink wat groente. Twee paranoten ergens op de dag, en je hebt het meeste al te pakken zonder dat je ergens over hoeft na te denken. Je ziet: het zijn geen bijzondere producten en het is geen streng dieet. Het is gewoon eerlijk, gevarieerd eten, met net iets meer aandacht voor waar je eiwit en je kleur zitten. Precies dat maakt over de weken het verschil voor je haar, terwijl je er in je dagelijkse ritme nauwelijks iets van merkt. Hoe je dit volhoudt Kies twee of drie punten uit dit rijtje en houd die een aantal weken vol voordat je iets nieuws toevoegt. Ga je alles tegelijk omgooien, dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte. En je haar heeft nu eenmaal die maanden nodig om mee te bewegen. In het volgende artikel ga ik dieper in op de samenhang tussen je haar, je immuunsysteem, je hormonen en je spijsvertering. Want als je begrijpt waaróm die dingen meespelen, wordt het een stuk makkelijker om vol te houden. Lees ook Waarom futloos haar niet zomaar een oppervlakkig probleem is Hoe futloos haar samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
Learn more
Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat je haar eigenlijk is, wat je er zelf aan kunt doen, en hoe je haar samenhangt met de rest van je lichaam. In dit laatste artikel gaat het over het stuk van binnenuit: welke bouwstoffen een rol spelen bij sterk haar, waar je ze in je voeding vindt, en hoe je die basis breed houdt in periodes waarin dat wat lastiger lukt. Je haar wordt elke dag opnieuw opgebouwd Het helpt om te onthouden wat we in het eerste artikel zagen: je haar is een eiwit dat continu wordt aangemaakt in de wortels in je hoofdhuid. Al die tijd is je lichaam aan het bouwen, en daar heeft het materiaal voor nodig. Dat materiaal komt uit wat je eet en drinkt. Daarom zeg ik altijd: je verzorging werkt van buiten naar binnen, en je voeding van binnen naar buiten. Je hebt ze allebei nodig, en ze doen allebei iets anders. De bouwstoffen op een rij Er is een aantal voedingsstoffen dat steeds terugkomt als het over sterk, gezond haar gaat. Ik zet ze voor je op een rij, in gewone taal. Eiwit levert de bouwstenen voor de keratine waar je haar van gemaakt is. Je vindt het in eieren, vis, gevogelte, peulvruchten, noten en zuivel. Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk.1 Biotine zit onder andere in eieren, noten, zaden, volkoren producten en groente. Zink houdt je haar sterk, en het draait mee in de celdeling waarmee je haar wordt aangemaakt.2 Zink haal je vooral uit vlees, schaaldieren, noten, pompoenpitten en zaden. Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar.3 Je vindt het in paranoten, vis, eieren en volkoren producten; met een paar paranoten per dag zit je al goed. Wat opvalt als je dit rijtje ziet: het komt uit heel verschillende hoeken van je voeding. Eén product dekt dat nooit. Variatie is dus geen modewoord, maar gewoon praktisch. En het zijn steeds diezelfde eerlijke, onbewerkte producten die ook de rest van je lijf iets te bieden hebben. Je moet je die bouwstoffen voorstellen als een ploeg die samen een klus klaart. Het eiwit is het materiaal, en biotine, zink en selenium zijn de handen die meehelpen om dat materiaal op de juiste manier in elkaar te zetten. Elk van die handen heeft zijn eigen taak, en ze werken op elkaar in. Daarom heeft het weinig zin om alle aandacht op één stof te leggen en de rest te vergeten. De hele ploeg moet aanwezig zijn, anders blijft er ergens werk liggen. Dat is precies waarom ik in de praktijk altijd begin met de basis breed maken, en pas daarna naar de details kijk. En denk niet dat je hier heel strikt in hoeft te zijn. Je hoeft niet elke dag alles binnen te krijgen. Het gaat om het gemiddelde over een week: als je gevarieerd eet, komt dat rijtje vanzelf voorbij, de een wat vaker dan de ander. Juist die ontspannen, brede aanpak is voor je haar op de lange duur prettiger dan af en toe streng zijn en het dan weer helemaal loslaten. Waarom een brede basis prettiger werkt In de praktijk zie ik dat mensen soms heel gericht op één stof gaan zitten omdat ze daar iets over gelezen hebben. Dat kan zinvol zijn, en toch is het meestal handiger om te zorgen voor een brede basis. Je lichaam werkt namelijk niet met losse stoffen, maar met processen waarin veel meewerkers tegelijk meedraaien. Ontbreekt er ergens een schakel in de keten, dan stokt het proces, hoeveel je ook van dat ene neemt. Die brede basis leg je in de eerste plaats met je voeding: gevarieerd, kleurrijk, met genoeg eiwit, groente en vezels. Merk je dat dat er in drukke periodes bij inschiet, dan kan een aanvulling praktisch zijn om je basis breed te houden. De ScKIN Hair Bundle Daarvoor hebben we bij ScKIN de Hair Bundle. Die combineert drie producten uit de ScKIN-lijn: Control+, Vitamine B12+ en Omega+. De bouwstoffen die in deze artikelen steeds voorbijkwamen, vind je terug in Control+: daarin zitten biotine, zink en selenium. Zo draagt biotine bij aan het behoud van normaal haar en houdt het je haar sterk, houdt zink je haar sterk, en draagt selenium bij aan het behoud van normaal haar.1,2,3 De claim hangt dus steeds aan de bouwstof zelf, want dat is hoe het werkt: je haar wordt opgebouwd, en deze meewerkers draaien in dat proces mee. Vitamine B12+ en Omega+ maken de dagelijkse basis compleet met hun eigen rol. Zo draagt vitamine B12 bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid, en dragen de vetzuren EPA en DHA uit Omega+ bij tot de normale werking van het hart.4,5 Die staan los van je haar, en horen bij de bundel als brede ondersteuning van je dag. Zie het als een brede basis onder je dag, naast alles wat je met je voeding, je rust en je verzorging doet. Geen vervanging van goed eten, wel een manier om je basis breed te houden in periodes waarin dat wat lastiger lukt. En wees ook hier weer geduldig. Een aanvulling is geen knop die je omzet, maar iets wat meedraait in datzelfde langzame opbouwproces dat je haar nu eenmaal doorloopt. Je haar wordt in maanden gemaakt, dus alles wat je vandaag aan je basis toevoegt, van je bord tot je dagelijkse routine, zie je pas terug in de lengtes die er straks bij komen. Ik zeg altijd tegen de vrouwen die ik spreek: reken op een aantal maanden en blijf het gewoon rustig volhouden. Dat is minder spannend dan een snelle belofte, en het sluit veel beter aan bij hoe je lichaam echt werkt. Bekijk de ScKIN Hair Bundle Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: geef het tijd. Je haar wordt opgebouwd in maanden, niet in dagen. Kies een paar dingen uit deze artikelen, houd ze consequent vol, en kijk dan pas terug. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, en het is wel hoe het echt werkt. 1 Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk. 2 Zink houdt je haar sterk. 3 Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar. 4 Vitamine B12 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid. 5 EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Waarom futloos haar niet zomaar een oppervlakkig probleem is Wat kun je zélf doen bij futloos haar? Praktische tips Hoe futloos haar samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen
Learn more
Wat je lichaam je probeert te vertellen bij droog haar
◷ 6 min leestijd Je kent dat gevoel vast wel. Je strijkt met je hand door je haar en het voelt anders dan je gewend bent. Wat stugger, wat doffer, minder soepel. De punten pluizen sneller, het ligt niet meer zoals je wilt, en geen enkel masker of olie lijkt er echt verschil in te maken. Best vervelend, want je hebt eigenlijk niks veranderd aan hoe je het wast of verzorgt. Wat ik vanuit mijn achtergrond als orthomoleculair therapeut zo interessant vind aan droog haar, is dat het bijna nooit een verhaal is dat alleen aan de buitenkant speelt. Je haar staat eigenlijk achteraan in de rij als het om voedingsstoffen gaat. Je lichaam bedient eerst je organen, je afweer en je spieren, en pas als daar genoeg voor is, gaat er iets naar je haar. Daarom is droog haar vaak een van de eerste plekken waar je merkt dat er ergens anders in je lichaam iets aan het schuiven is. Je haar is eigenlijk een draad van eiwit Om te snappen waarom haar droog wordt, helpt het om te weten waar het uit bestaat. Je haar is grotendeels keratine, en dat is een eiwit. Je moet je dat voorstellen als een stevige vezel die is opgebouwd uit bouwstenen, de aminozuren. Je lichaam rijgt die bouwstenen aan elkaar tot een lange, sterke draad, en die draad groeit vanuit de wortel in je hoofdhuid naar buiten. Het stuk haar dat je ziet en vasthoudt, leeft eigenlijk niet meer. Het is al gemaakt. Dat betekent dat alles wat de kwaliteit bepaalt, gebeurt op het moment dat de draad wordt aangelegd, diep in de wortel. En voor dat aanleggen heeft je lichaam materiaal nodig, plus rust en de juiste omstandigheden om er iets moois van te maken. Als er ergens in dat proces iets ontbreekt, zie je dat pas weken later terug in de lengte van je haar. Dat is meteen de reden dat haar zo traag reageert. Wat je vandaag eet en hoe je vandaag leeft, zie je niet morgen in de spiegel, maar over een tijd. Ik zeg altijd: je haar vertelt het verhaal van de afgelopen maanden, niet van vandaag. De hoofdhuid is de bodem waar het uit groeit We kijken bij droog haar vaak alleen naar de lengtes, terwijl het begint bij de bodem. Je hoofdhuid is de grond waarin de haarwortel zit, en die grond moet in orde zijn. Je moet je dat voorstellen als een muurtje van bakstenen met specie ertussen. De huidcellen zijn de stenen, de vetten daartussen zijn de specie. Zolang dat muurtje netjes dicht is, blijft de hoofdhuid soepel en houdt hij vocht vast. Op die hoofdhuid zit ook een dun laagje talg, en dat is eigenlijk je eigen, ingebouwde conditioner. Die talg loopt langs de haarschacht naar beneden en houdt de draad soepel. Was je heel vaak en heel heet, of gebruik je stevige producten, dan spoel je dat laagje steeds weg voordat het zijn werk kan doen. De hoofdhuid raakt uitgedroogd, en het haar dat eruit groeit mist die natuurlijke bescherming. Wat je haar je probeert te vertellen En dan het deel waar het in mijn vak vaak over gaat. Droog haar is zelden een losstaand iets. Het is meestal een signaal, een manier waarop je lichaam laat zien dat er iets aandacht vraagt. Ik loop een paar van die signalen langs, zodat je er zelf iets in herkent. Soms zegt droog haar iets over je voeding. Je hebt maanden achter elkaar snel gegeten, veel onderweg, weinig variatie, en je lichaam heeft simpelweg minder materiaal gehad om die haardraad netjes op te bouwen. Soms zegt het iets over een drukke periode, waarin je hoofd voller zat dan je lijf aankon. En soms loopt het mee met je hormonen, met een zwangerschap die achter je ligt, met de overgang, of met je schildklier die op een lager pitje draait. Dat klinkt misschien als veel tegelijk, en dat is het eigenlijk ook. Het mooie is dat al die dingen met elkaar te maken hebben, en dat je er daardoor ook op meerdere plekken tegelijk iets aan kunt doen. Je hoeft niet die ene perfecte oorzaak te vinden. Je mag gewoon beginnen met de basis breder maken. Waarom smeren maar de helft is Ik ben de laatste die zegt dat verzorging niet uitmaakt, want dat doet het zeker. Een milde manier van wassen, een goede conditioner, niet te veel hitte van de föhn en de krultang, dat helpt allemaal om de draad die je hebt te beschermen. Dat is de buitenkant van het verhaal, en die is belangrijk. Alleen bepaalt dat smeren niet hoe de nieuwe draad wordt aangelegd. Dat gebeurt van binnenuit, in de wortel, uit wat je eet en hoe je leeft. Daarom kom je er met alleen een masker vaak niet. Je verzorgt dan het haar dat er al is, terwijl de kwaliteit van het haar dat nog moet komen ergens anders wordt bepaald. Die twee kanten samen, van buiten beschermen en van binnen voeden, daar zit het hem in. En juist die combinatie sla je makkelijk over als je alleen in de badkamer naar een oplossing zoekt. Droog haar en beschadigd haar zijn niet hetzelfde Het is goed om nog een onderscheid te maken, want deze twee worden vaak door elkaar gehaald. Beschadigd haar is haar dat van buitenaf iets heeft meegemaakt, denk aan veel hitte, kleuren, of stevig kammen als het nat is. De draad zelf is dan aan de buitenkant beschadigd geraakt. Droog haar dat van binnenuit komt, ligt anders: dan is de draad al minder soepel aangelegd, of mist de hoofdhuid de conditie om hem goed te voeden. Waarom dat verschil ertoe doet? Omdat de aanpak anders is. Bij beschadiging van buitenaf help je jezelf vooral met zachter omgaan met je haar en minder hitte. Bij droogte van binnenuit kom je er met zachter wassen alleen niet, want dan zit de sleutel in je voeding, je rust en je hoofdhuid. In de praktijk zie ik meestal een mengvorm, en dat is precies waarom het zo helpt om beide kanten te bekijken in plaats van er eentje te kiezen. Waar we in deze reeks naartoe gaan In de volgende artikelen neem ik je stap voor stap mee. In het tweede artikel gaat het over rust, ritme en voeding, en waarom die drie zo'n grote rol spelen bij hoe je haar erbij ligt. In het derde deel vertel ik je wat bijna niemand je uitlegt over droog haar, over de samenhang met je hormonen, je schildklier en je herstel. En in het laatste artikel word ik concreet over de bouwstoffen die je haar nodig heeft, en waar je die in je voeding vindt. Voor nu is de belangrijkste boodschap deze: als je haar droog aanvoelt, kijk dan verder dan de fles in je douche. Je haar laat vaak zien wat er verderop in je lichaam speelt, en juist daar zit de ruimte om echt iets te veranderen. Lees ook Waarom rust, ritme en voeding sleutelrollen spelen bij droog haar Wat niemand je vertelt over droog haar (maar je wél moet weten) Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
Learn more
Wat niemand je vertelt over droog haar (maar je wél moet weten)
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat droog haar is en naar de rol van rust, ritme en voeding. In dit deel gaan we een laag dieper, naar de dingen die je zelden hoort als het over droog haar gaat. Er speelt vanbinnen namelijk meer dan je op het eerste gezicht zou denken, en als je dat begrijpt, wordt het een stuk makkelijker om er rustig mee om te gaan. Je haar groeit in cycli, en verliezen hoort erbij Het eerste wat bijna niemand je vertelt: je haar groeit niet aan één stuk door. Elke haar heeft een eigen ritme. Er is een lange periode waarin de haar actief groeit, daarna een korte overgang, en dan een rustfase waarin de haar loslaat en uitvalt om plaats te maken voor een nieuwe. Dat je elke dag haren verliest, is dus volkomen normaal, dat hoort gewoon bij het systeem. Wat interessant is, is dat een deel van je haren steeds tegelijk in die rustfase zit. Maak je een pittige periode door, veel spanning, een ziekte, een bevalling, dan kan je lichaam een grotere groep haren tegelijk in die rustfase zetten. Een paar maanden later laten die dan samen los. Veel vrouwen schrikken daarvan, terwijl het eigenlijk een vertraagde reactie is op iets wat al achter je ligt. Je haar loopt gewoon een paar maanden achter op je leven. De wortel is de drukste bouwplaats van je lichaam Om te snappen waarom haar zo gevoelig is, moet je weten wat er in die wortel gebeurt. De cellen in je haarwortel delen zich in een ongelooflijk hoog tempo, het is een van de drukste bouwplaatsen die je lichaam heeft. En overal waar zo hard gewerkt wordt, is veel materiaal en veel gereedschap nodig. Dat gereedschap zijn onder andere de mineralen die meedraaien in de celdeling. Zink bijvoorbeeld speelt een rol bij het aflezen van je erfelijk materiaal, bij het correct kopiëren van de bouwtekening waarmee nieuwe cellen worden gemaakt. Je kunt het zien als een sleutel die een slot opent, zodat het bouwproces kan lopen. Draait er ergens in die keten iets minder soepel, dan merk je dat het snelst op de plekken waar het hardst gewerkt wordt. En je haarwortel is zo'n plek. Dat verklaart ook waarom droog of dof haar vaak een van de eerste signalen is als je lichaam een tijd op de reserve heeft geleefd. Het is niet dat er iets stuk is, het is dat je lichaam de drukste bouwplaatsen als eerste wat rustiger zet zodra er minder te verdelen valt. Je schildklier: de thermostaat die je haar meestuurt Dan iets waar in de praktijk veel te weinig over gesproken wordt: je schildklier. Die werkt als een soort thermostaat van je lichaam en bepaalt mee hoe snel al je processen lopen. Staat die thermostaat wat lager afgesteld, dan gaat alles een tandje trager, ook de aanmaak van nieuw haar en het onderhoud van je hoofdhuid. Voor die schildklier zijn een paar voedingsstoffen belangrijk, waaronder jodium en selenium. Die helpen de thermostaat zijn werk te doen. Ik noem dit niet om je ongerust te maken, maar om te laten zien hoe alles met elkaar samenhangt. Je haar, je energie en je schildklier trekken vaak samen op, en dat is precies waarom droog haar zelden op zichzelf staat. Hormonen en de fases van het leven Bij vrouwen loopt de conditie van het haar vaak mee met hormonale fases. In de zwangerschap zit het haar er bij veel vrouwen juist mooi vol bij, en in de maanden na de bevalling laat er een hoop tegelijk los. Dat is die rustfase waar ik het eerder over had, en bij de meesten herstelt het zich vanzelf. Ook rond de overgang verandert er van alles, en dat zie je terug in hoe je haar aanvoelt. Mijn tip: houd het eens een paar maanden losjes bij, gewoon een woord per week over hoe je haar en je hoofdhuid aanvoelen, naast wat er in je leven speelt. Vaak zie je dan een patroon dat je een stuk rustiger maakt. Je weet dan namelijk dat een bepaalde periode erbij hoort en vanzelf weer omslaat, in plaats van dat je denkt dat er iets grondig mis is. Spanning steelt stilletjes je bouwcapaciteit En dan de rode draad door dit alles: langdurige spanning. Als je lang in de hoogste versnelling staat, geeft je lichaam voorrang aan overleven op de korte termijn. Het houdt zijn energie en bouwstoffen apart voor wat op dat moment dringend lijkt, en het onderhoud van je haar hoort daar niet bij. Zo steelt spanning stilletjes de capaciteit die je haar nodig heeft, zonder dat je het meteen doorhebt. Dat is meteen goed nieuws, want het betekent dat rust echt iets doet. Niet als vaag advies, maar omdat je je lichaam er letterlijk de ruimte mee teruggeeft om aan de minder dringende dingen te werken. En je haar is daar één van. De aanvoerroute naar de wortel telt mee En dan iets waar je zelden bij stilstaat: hoe de bouwstoffen bij die drukke wortel terechtkomen. Al die vitaminen, mineralen en eiwitten reizen via je bloed naar je hoofdhuid. Je moet je dat voorstellen als een aanvoerroute, een soort weg waarover de vrachtwagens met materiaal rijden. Is die route goed op gang, dan komt er genoeg aan bij de bouwplaats. Beweging speelt daarin een rol, want als je in beweging bent, komt de doorstroming beter op gang, ook naar je hoofdhuid toe. Datzelfde geldt voor ontspanning, want in de herstelstand krijgt je lichaam de ruimte om alles rustig rond te pompen. Je hoeft daar niks ingewikkelds voor te doen. Een dagelijkse wandeling, af en toe echt even niks, en genoeg drinken over de dag verdeeld zijn eigenlijk al de basis. Het is niet spannend, maar het is precies het soort onderhoud waar je haar op de lange termijn van profiteert. Waarom je dit samen moet bekijken Wat ik je met dit artikel vooral wil meegeven: droog haar is bijna nooit terug te brengen tot één ding. Je groeicyclus, je schildklier, je hormonen, je herstel en je voeding praten allemaal met elkaar. Kijk je alleen naar je haar, dan mis je de helft. Kijk je naar het hele plaatje, dan zie je vaak ineens waar de ruimte zit. In het laatste artikel van deze reeks maak ik het concreet. Dan laat ik je zien welke bouwstoffen je haar nodig heeft, welke rol biotine, zink en selenium daarin spelen, en waar je die stoffen in je voeding vindt. Lees ook Wat je lichaam je probeert te vertellen bij droog haar Waarom rust, ritme en voeding sleutelrollen spelen bij droog haar Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
Learn more
Waarom rust, ritme en voeding sleutelrollen spelen bij droog haar
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee in wat droog haar eigenlijk is. Dat je haar een draad van eiwit is die vanuit de wortel wordt opgebouwd, en dat de kwaliteit ervan wordt bepaald op het moment dat die draad wordt aangelegd. In dit deel gaan we naar de drie dingen die daar in mijn ervaring het meeste gewicht in leggen: rust, ritme en voeding. Ik zet ze bewust in die volgorde, want heel veel mensen beginnen bij het laatste en slaan de eerste twee over. Terwijl je haar juist zo gevoelig is voor hoe je leeft, en niet alleen voor wat er op je bord ligt. Rust: je haar wordt gebouwd als jij op adem komt Laten we bij rust beginnen. Je lichaam heeft twee standen, een beetje zoals een auto. Er is de stand waarin je aanstaat, presteert, dingen doet en op scherp staat. En er is de stand waarin je herstelt, opruimt en opbouwt. Die tweede stand is de tijd waarin je haardraad rustig wordt aangelegd. Sta je langere tijd in die eerste stand, druk, gehaast, veel in je hoofd, dan geeft je lichaam voorrang aan het hier en nu. Het houdt energie en bouwstoffen apart voor de dingen die op dat moment belangrijk lijken, en je haar hoort daar niet bij. Je overleeft prima met droger haar, en dat weet je lichaam. Het is een slim systeem, alleen merk je het wel terug in je lengtes. Daarom zie je bij heel veel mensen dat hun haar er na een rustige vakantie anders bij ligt dan na een paar drukke maanden. Dat komt meestal niet doordat ze op vakantie beter voor hun haar zorgen, want vaak juist minder, maar doordat hun lichaam eindelijk weer in die herstelstand mocht staan. Dat zegt eigenlijk alles. Ritme: je lichaam houdt van voorspelbaarheid Dan het ritme. Je lichaam is dol op regelmaat, veel meer dan we vaak denken. Het werkt met een soort inwendige klok, en die klok regelt wanneer je herstelt, wanneer je hormonen aanmaakt en wanneer je stofwisseling op gang komt. Slaap je elke dag rond dezelfde tijd, eet je op vaste momenten, dan weet je lichaam waar het aan toe is en kan het zijn werk goed plannen. Loopt dat ritme steeds door elkaar, laat naar bed, onregelmatig eten, de ene dag heel anders dan de andere, dan moet je lichaam voortdurend improviseren. En bij improviseren gaan de dingen die niet dringend zijn als eerste van tafel. Je haar, alweer. Een deel van dat ritme zit ook in je hormonen. Je schildklier bijvoorbeeld, die als een soort thermostaat van je lichaam werkt, heeft veel invloed op hoe je haar en je hoofdhuid erbij liggen. En bij vrouwen loopt de conditie van het haar vaak mee met de maand, met je cyclus, met een periode na een zwangerschap. Dat is een heel normaal patroon, en het helpt enorm om het te herkennen in plaats van ervan te schrikken. Voeding: zonder bouwstoffen geen sterke draad En dan de voeding, het deel waar de meeste mensen wel meteen aan denken. Je haar is eiwit, en eiwit is opgebouwd uit aminozuren. Krijg je over de dag te weinig eiwit binnen, dan mist je lichaam de bouwstenen om die draad stevig te maken. In de praktijk zie ik dan vaak haar dat dunner en droger aanvoelt, gewoon omdat het materiaal er niet was. Eiwit haal je uit eieren, vis, vlees, peulvruchten, noten en zuivel. Voor veel mensen zit de winst al in het ontbijt. Een ontbijt van alleen brood met zoet beleg of een snelle koek geeft weinig bouwstoffen en zorgt bovendien voor een piek en daarna een dip in je bloedsuiker. Dat op en neer voel je in je energie, en je lichaam voelt het ook. Combineer je je koolhydraten steeds met wat eiwit, denk aan yoghurt met noten of een ei bij je brood, dan blijft alles rustiger. Naast eiwit spelen er een paar meewerkers een rol, wat we cofactoren noemen. Dat zijn vitaminen en mineralen die de bouwprocessen mogelijk maken, een soort gereedschap waarmee je lichaam die haardraad in elkaar zet. Biotine, zink en selenium horen daarbij. Ze zijn zelf niet de baksteen, maar met alleen een stapel stenen en zonder gereedschap bouw je ook geen muur. In het laatste artikel van deze reeks ga ik daar dieper op in. Wat die stoffen gemeen hebben, is dat ze uit heel verschillende hoeken van je voeding komen. Zink zit in vlees, noten en zaden, selenium onder andere in vis en paranoten, biotine in eieren en volkoren producten. Eén soort eten dekt dat nooit. Variatie is dus geen modewoord, het is gewoon praktisch. Hoe die drie samenwerken Het mooie is dat rust, ritme en voeding elkaar versterken. Slaap je goed, dan eet je vanzelf rustiger en maak je betere keuzes. Eet je gevarieerd, dan heeft je lichaam de bouwstoffen om te herstellen in de nacht. En houd je een beetje regelmaat aan, dan kan dat hele systeem soepel draaien. Ze zijn eigenlijk drie schakels in dezelfde keten. Je hoeft ze ook niet allemaal tegelijk perfect te doen, want dat houdt niemand vol. Kies er eentje uit waarvan je voelt dat daar de meeste winst zit. Voor de één is dat op tijd naar bed, voor de ander een steviger ontbijt, voor een derde wat meer regelmaat in de week. Begin daar, geef het een aantal weken, en bouw er dan pas iets nieuws bij. Wat dit betekent voor jou Als je één ding meeneemt uit dit artikel, laat het dan dit zijn: droog haar is vaak geen kwestie van het verkeerde masker, maar van een lichaam dat te weinig rust, ritme of bouwstoffen krijgt om er iets moois van te maken. Dat klinkt misschien minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel waar de echte verandering zit. In het volgende artikel ga ik een laag dieper, naar de dingen die bijna niemand je vertelt over droog haar. Over je schildklier, je hormonen en je herstel, en waarom die zo bepalend zijn voor hoe je haar erbij ligt. Lees ook Wat je lichaam je probeert te vertellen bij droog haar Wat niemand je vertelt over droog haar (maar je wél moet weten) Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
Learn more
Sterk haar van binnenuit begint bij deze bouwstoffen
◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat droog haar is, naar de rol van rust, ritme en voeding, en naar de dingen die vanbinnen meespelen zoals je schildklier, je hormonen en je herstel. In dit laatste artikel wordt het concreet. Welke bouwstoffen heeft je haar nodig, welke rol spelen biotine, zink en selenium daarin, en waar vind je die in je eten? Je haar wordt elke dag opnieuw gebouwd Het helpt om te onthouden dat je haar geen vaststaand geheel is. In je hoofdhuid zijn de wortels dag en nacht bezig met bouwen, en daar hebben ze materiaal voor nodig. Dat materiaal komt uit wat je eet en drinkt. Daarom zeg ik altijd: je verzorging werkt van buiten naar binnen, en je voeding van binnen naar buiten. Je hebt ze allebei nodig, en ze doen iets anders. De basis van die draad is eiwit, en eiwit is opgebouwd uit aminozuren, de bouwstenen. Genoeg eiwit over de dag is dus de eerste stap: eieren, vis, vlees, peulvruchten, noten, zuivel. En rondom dat eiwit werkt een aantal meewerkers, de cofactoren, die de bouw mogelijk maken. Dat zijn de vitaminen en mineralen die als gereedschap dienen. Ik loop de belangrijkste voor je haar even langs. Biotine, zink en selenium: het gereedschap voor je haar Er zijn drie stoffen die een erkende rol hebben als het om je haar gaat, en dat zijn precies de stoffen waar ik in de praktijk het meest naar kijk. Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk.1 Zink houdt je haar sterk, en draagt daarnaast bij aan een normale celdeling, wat past bij het drukke bouwproces in de wortel.2 Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar.3 Dit zijn geen wondermiddelen, en zo moet je ze ook niet zien. Het is gereedschap. Je kunt een stapel bouwstenen hebben, maar zonder het juiste gereedschap zet je er geen sterke draad van. Zo werkt het in je haarwortel ook: het eiwit levert de stenen, en biotine, zink en selenium horen bij het gereedschap dat het werk mogelijk maakt. En de hoofdhuid, de bodem waar het uit groeit Je haar begint bij je hoofdhuid, en die verdient dus net zo goed aandacht van binnenuit. Ook daar spelen een paar van deze stoffen een rol. Biotine en zink helpen bij de verzorging van de huid van binnenuit, en zink draagt bij aan een normale celdeling.4 Zo houd je de bodem in orde waar je haar uit groeit, en dat is precies het muurtje met specie waar ik het in het eerste artikel over had. Waar je deze stoffen in je voeding vindt Het mooie is dat je deze bouwstoffen gewoon in je eten vindt, en dat variatie het meeste oplevert. Biotine zit onder andere in eieren, noten en volkoren producten. Zink haal je uit vlees, noten en zaden zoals pompoen- en zonnebloempitten. Selenium zit in vis en paranoten, waarvan er al een paar per dag genoeg zijn. En het eiwit dat de basis vormt, komt uit diezelfde hoeken. Wat opvalt is dat geen enkel product dit in zijn eentje dekt. De stoffen komen uit heel verschillende hoeken van je voeding, en juist daarom is een gevarieerd, kleurrijk bord de eerste en belangrijkste stap. Merk je dat dat er in drukke periodes bij inschiet, dan kan een aanvulling praktisch zijn om je basis breed te houden. Zo bouw je je bord op een gewone dag Laat ik het even praktisch maken, want een lijst met stoffen is leuk, maar je eet uiteindelijk maaltijden. Begin je dag met wat eiwit erbij, bijvoorbeeld een ei, wat yoghurt met noten, of havermout met zaden. Zo geef je je lichaam meteen bouwstenen mee en houd je je bloedsuiker rustiger dan met alleen iets zoets. Zorg dat er bij je lunch en avondeten steeds een bron van eiwit op je bord ligt, met daarnaast een flinke hand groente in wisselende kleuren. Strooi eens wat pompoen- of zonnebloempitten over je salade of yoghurt, en neem een paar keer per week vis. Een paranoot als tussendoortje dekt je selenium al aardig. Je ziet: het is geen streng schema, het is vooral variatie en een beetje aandacht voor eiwit. Juist doordat het zo gewoon is, houd je het maandenlang vol, en dat is precies wat je haar nodig heeft. De ScKIN Hair Bundle Daarvoor hebben we bij ScKIN de Hair Bundle. Dat is een set van drie producten uit de ScKIN-lijn: Control+, Vitamine B12+ en Omega+. De stoffen die we net bespraken voor je haar zitten in Control+, dat biotine, zink en selenium levert. Vanuit Control+ komen dus de erkende bijdragen voor je haar: biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk, zink houdt je haar sterk, en selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar.1,2,3 Daarnaast helpen biotine en zink bij de verzorging van de huid van binnenuit, wat past bij een gezonde hoofdhuid.4 De andere twee uit de set staan op hun eigen bijdrage, los van je haar: Vitamine B12+ draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid, en bij Omega+ dragen EPA en DHA bij tot de normale werking van het hart.5,6 Zie het als een brede basis onder je dag, naast alles wat je met je voeding en je verzorging doet. Het is geen vervanging van goed eten en van rust, wel een manier om je basis breed te houden in periodes waarin dat lastiger lukt. Bekijk de ScKIN Hair Bundle Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: geef het tijd. Je haar wordt gebouwd in de weken en maanden die komen, niet vandaag. Kies een paar dingen uit deze artikelen, zorg voor genoeg eiwit, rust en variatie, houd dat een aantal weken vol, en kijk dan pas terug. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe het bij je haar werkt. 1 Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk. 2 Zink houdt je haar sterk en draagt bij aan een normale celdeling. 3 Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar. 4 Biotine en zink helpen bij de verzorging van de huid van binnenuit; zink draagt bij aan een normale celdeling. 5 Vitamine B12 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid. 6 EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Wat je lichaam je probeert te vertellen bij droog haar Waarom rust, ritme en voeding sleutelrollen spelen bij droog haar Wat niemand je vertelt over droog haar (maar je wél moet weten)
Learn more
Hoe voeding, slaap en prikkelverwerking invloed hebben op haaruitval
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee in het idee dat haaruitval vaak een signaal is van iets wat verderop in je lichaam speelt. In dit artikel gaan we naar de drie dingen die je daar zelf het meest aan kunt bijsturen: je voeding, je slaap en de manier waarop je met prikkels en spanning omgaat. Dit zijn precies de plekken waar ik in de praktijk de meeste winst zie. Je haar wordt gebouwd van wat je eet Laten we bij het bord beginnen, want daar ligt de basis. Je haar bestaat voor een groot deel uit keratine, en dat is een eiwit. Om daar iets stevigs van te bouwen, heeft je lichaam eiwit uit je voeding nodig. Krijg je daar een tijd weinig van binnen, bijvoorbeeld omdat je druk bent en vaak een snelle hap eet, dan is er eenvoudigweg minder bouwmateriaal beschikbaar. Ik zie het vaak bij vrouwen die net wat bewuster zijn gaan eten en daarbij per ongeluk hun eiwit hebben laten versloffen. Een ontbijt van alleen fruit, een lunch van een salade zonder iets stevigs erbij, en pas 's avonds echt een maaltijd. Je hoeft daar niet ingewikkeld over te doen. Een ei bij je ontbijt, wat noten of zaden, vis, peulvruchten, een stuk kip of wat kwark. Zorg dat er bij elke maaltijd iets eiwitrijks op je bord ligt. De meewerkers die je haar mogelijk maken Met alleen eiwit ben je er niet. Om dat eiwit om te zetten in stevig haar heeft je lichaam een aantal meewerkers nodig, en dat zijn de vitaminen en mineralen. Ik noem ze graag de cofactoren: ze doen zelf niet het zware werk, maar zonder hen loopt het proces vast. Een paar daarvan zijn voor je haar extra interessant. Biotine haal je uit ei, noten en volkoren producten. Zink zit in vlees, schaaldieren, noten en zaden. En selenium vind je bijvoorbeeld in paranoten, vis en eieren. Wat opvalt is dat deze meewerkers uit heel verschillende hoeken van je voeding komen. Eén product dekt ze nooit allemaal. Dat is precies waarom variatie geen modewoord is, maar gewoon praktisch. Datzelfde geldt voor ijzer, dat je haalt uit rood vlees, peulvruchten en donkergroene groente. Je neemt ijzer uit plantaardige bron beter op als je er iets met vitamine C bij eet, zoals een stuk paprika of wat citrusfruit. Zo'n kleine combinatie maakt in de praktijk best een verschil. En dan is er nog iets belangrijks: het gaat niet alleen om wat je binnenkrijgt, maar ook om wat je lichaam ervan opneemt. Twee vrouwen kunnen precies hetzelfde eten en er toch verschillend van profiteren, afhankelijk van hoe hun vertering loopt. In het volgende artikel ga ik daarop door, maar houd het nu alvast in je achterhoofd: gevarieerd eten is stap één, het goed opnemen is stap twee. Vergeet je vocht niet Nog zoiets kleins dat vaak wordt overgeslagen: voldoende drinken. Je haarwortels zitten in een goed doorbloede omgeving, en die doorbloeding heeft baat bij genoeg vocht. Zet een fles water op je bureau en drink een glas bij elke maaltijd. Het is een van de makkelijkste basisdingen die je kunt doen, en juist daarom vergeten we het zo vaak. Houd je bloedsuiker gelijkmatig Er is nog iets aan je voeding dat meespeelt, en dat wordt vaak vergeten: de gelijkmatigheid ervan. Als je ontbijt uit alleen snelle koolhydraten bestaat, krijg je een piek in je bloedsuiker en daarna een dip. En dat patroon herhaalt zich de hele dag. Voor je lichaam is zo'n achtbaan een vorm van spanning, en we hebben net gezien dat spanning ten koste gaat van de opbouw. De oplossing is gelukkig eenvoudig. Combineer je koolhydraten steeds met wat eiwit en vezels. Yoghurt met noten, volkorenbrood met ei, een stuk fruit samen met een handvol walnoten. Je energie blijft dan gelijkmatiger, en dat merkt je hele lichaam, tot in je haarwortels aan toe. De nacht is je hersteltijd Dan je slaap, want die is minstens zo belangrijk als je bord. In de nacht schakelt je lichaam over van doen naar herstellen. Het ruimt op, repareert en bouwt op. Je haarwortels horen bij dat opbouwende werk, en dat gebeurt vooral als je in rust bent. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat herstel minder ruimte. Je merkt dat niet na één korte nacht, maar wel na een paar weken van weinig. Ik zeg altijd: slaap is geen luxe, het is de tijd waarin het echte werk gebeurt. Je hoeft daarvoor geen perfecte slaper te worden. Vaak helpt het al om rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend. En om je scherm het laatste half uur weg te leggen, zodat je hoofd tot rust komt. Regelmaat werkt hierin beter dan af en toe een lange nacht inhalen. Hoe je met prikkels omgaat Het derde stuk is misschien wel het lastigste om te pakken, en tegelijk het belangrijkste: de manier waarop je met prikkels en spanning omgaat. We leven in een tijd waarin er de hele dag iets op ons afkomt, van berichten tot deadlines tot een telefoon die blijft piepen. Je lichaam maakt eigenlijk weinig onderscheid tussen al die kleine prikkels en echte spanning. Het blijft in een lichte staat van paraatheid. En in die staat van paraatheid gaat de aandacht naar overleven, niet naar opbouwen. Hoe langer dat duurt, hoe meer de opbouwende processen op een lager pitje komen te staan. Je haar hoort daar zoals gezegd bij. Wat hierin helpt, is niet één grote ingreep, maar een paar momenten van rust die je echt vasthoudt. Een korte wandeling zonder telefoon. Een paar minuten rustig ademhalen voordat je aan iets nieuws begint. Even helemaal niets, zonder scherm. Je hoeft er geen uur voor vrij te maken; het gaat om de regelmaat waarmee je je lichaam laat merken dat het even mag zakken. Begin klein en houd het vast Als je dit alles zo leest, lijkt het misschien veel. Mijn tip is dan ook: begin niet met alles tegelijk. Kies twee of drie dingen uit dit artikel en houd die een paar weken vol. Zorg dat er eiwit bij elke maaltijd ligt, ga wat eerder naar bed, bouw één rustmoment in. Dat is behapbaar, en juist dat volhouden maakt het verschil. Geef het ook tijd. Je haar groeit langzaam, en wat je nu aan je voeding en je rust verandert, zie je pas een tijd later terug. Dat vraagt geduld, maar het is wel hoe het werkt. In het volgende artikel ga ik een laag dieper, naar de samenhang tussen je haar, je immuunsysteem, je hormonen en je spijsvertering. Want als je begrijpt waaróm die met elkaar te maken hebben, wordt het een stuk makkelijker om vol te houden. Lees ook Hoe haaruitval vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit Hoe haaruitval samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen Welke bouwstoffen horen bij sterk, vol haar en waar je ze vindt
Learn more
