ScKIN Journal
Sociale jetlag: waarom de maandagochtend zo zwaar is (en wat helpt)
Waarom voelt de maandagochtend zwaarder dan de rest van de week? Omdat je lijf in het weekend vaak op een ander ritme draait dan doordeweeks. Je gaat later naar bed, je komt later op gang, en tegen maandag moet je dat in een keer terugdraaien. Dat verschil voelt bijna als een echte jetlag. Je kent het wel. Zondagavond hangt er al iets, en maandag gaat de wekker terwijl je hele lijf nog ergens anders is. Je voelt je zwaar, traag, met van die ogen die niet open willen. En het gekke is: je hebt misschien zelfs langer in bed gelegen dan doordeweeks, en toch voel je je niet uitgerust. Wat ik vrouwen vaak vertel: er zit meestal een logische verklaring achter, en het ligt niet aan jou. Er speelt iets met je ritme. En er is gelukkig ook iets aan te doen, zowel in hoe je je week indeelt als in hoe je je energie overdag ondersteunt met een brede dagelijkse basis zoals Super Greens+, onze complete greens met het volledige B-complex. Dat die zware ochtend bestaat, is dus niet gek. Het heeft zelfs een naam. Wat is sociale jetlag precies? Sociale jetlag is het verschil tussen het ritme dat je lichaam zelf wil en het ritme dat je agenda van je vraagt. Je biologische klok loopt op daglicht en op vaste momenten. Je werkweek loopt op de wekker. Als die twee ver uit elkaar liggen, merk je dat aan den lijve. Even terug naar dat woord jetlag. Als je naar een andere tijdzone vliegt, loopt je inwendige klok nog op de oude tijd. Je bent moe op de verkeerde momenten en klaarwakker als iedereen al naar bed gaat. Je lichaam heeft tijd nodig om bij te lopen. Precies dat gebeurt in het klein, elke week, zonder dat je ook maar ergens heen vliegt. Hoe het weekend je ritme verschuift Doordeweeks ligt alles vast. De wekker, het ontbijt, het moment dat je naar bed gaat. Je biologische klok weet precies waar hij aan toe is. En dan komt het weekend. Je blijft langer op, want eindelijk even geen wekker. Je slaapt uit op je vrije dag, lekker tot een uur of tien. Op zich heerlijk. Alleen schuift je inwendige klok daarmee een paar uur op, richting een later ritme. Je lichaam denkt gewoon: we zijn naar het westen verhuisd. Zondagnacht wil je dan weer op tijd naar bed, maar je klok staat nog op het late ritme van het weekend. Je ligt wakker, valt laat weg, en maandag gaat de wekker alsof er niets gebeurd is. Dat is het moment waarop je die jetlag voelt, zonder dat je je koffer hebt ingepakt. Het mooie is: omdat het om ritme gaat, kun je er zelf veel aan sturen. Wat helpt tegen die zware maandag? Het komt vooral neer op regelmaat, licht en je energie overdag ondersteunen. Geen van de drie is ingewikkeld, en je hoeft ze niet perfect te doen. Juist de herhaling maakt het verschil. Houd je opsta- en bedtijd zoveel mogelijk gelijk De grootste winst zit in zo gelijk mogelijk opstaan en naar bed gaan, ook in het weekend. Hoe kleiner het verschil tussen je vrije tijd en je werkweek, hoe minder je klok hoeft te wennen. Dat betekent niet dat je op zaterdag om zes uur uit bed moet. Een uur uitloop mag prima. Het verschil tussen doordeweeks half zeven op en in het weekend half elf op, dat is waar je lichaam over struikelt. Probeer het dichter bij elkaar te brengen. Sta in het weekend rond dezelfde tijd op en gun jezelf later op de ochtend even rust als je nog moe bent. Zoek in de ochtend het licht op Daglicht is het sterkste signaal voor je biologische klok. Ga vroeg op de dag even naar buiten, dan weet je lichaam dat de dag begonnen is. Een korte wandeling voor of na je koffie, de gordijnen meteen open, even bij het raam staan. Het klinkt bijna te simpel, en toch is dit een van de dingen die je ritme het meest helpen. Licht in de ochtend zet de klok, en dat werkt door tot in de avond. Wil je meer achtergrond over je energie door de dag heen, lees dan ook onze tips voor meer energie in je lichaam. Ondersteun je energie overdag Als je ritme verschoven is, vraagt je lichaam gewoon wat meer van zichzelf om de dag door te komen. Je kunt je energie van binnenuit ondersteunen met de juiste voedingsstoffen. In Super Greens+ zit het volledige B-complex plus vitamine C, en die spelen hier een rol. Vitamine C en de vitamines B2, B3, B6 en B12 dragen bij aan de normale energie-stofwisseling en aan de vermindering van vermoeidheid en moeheid. Eén schep in je water of smoothie, elke ochtend, als vast onderdeel van je routine. Herken je dat gevoel van moe zijn terwijl je toch geslapen hebt? Dan is waarom voel ik me moe, zelfs na een goede nachtrust misschien ook iets voor jou. Begin klein en blijf het volhouden Sociale jetlag hoort bij bijna iedereen met een drukke week, en je hoeft het niet in een keer op te lossen. Kies één ding voor deze week. Misschien je opstatijd in het weekend iets vervroegen, misschien elke ochtend even naar buiten. Regelmaat is saai, en precies daarom werkt het. Je lichaam houdt van weten waar het aan toe is. Geef het dat, en die maandagochtend wordt langzaam iets lichter. Wil je je energie overdag een vaste basis geven, kijk dan eens naar Super Greens+ met het volledige B-complex en vitamine C. Een schep in de ochtend, meer hoeft het niet te zijn.
Learn more
Je biologische klok en de wintertijd: waarom je ochtend anders voelt
Afgelopen weekend ging de klok een uur terug, en toch lig je deze week nog klaarwakker voordat de wekker gaat. Of je komt juist maar moeilijk op gang, terwijl het buiten al eerder licht is. Je nachtrust was niet korter, en toch voelt de ochtend anders. Dat is best wel een gek gevoel, en je bent echt niet de enige die het merkt. Wat ik vrouwen vaak vertel, is dat dit niet aan jou ligt. Je lichaam loopt gewoon nog even op de oude tijd. Daar zit een heel logisch mechanisme achter, en zodra je dat snapt, kun je er ook iets mee. In dit stuk leg ik uit hoe je biologische klok werkt, waarom de ochtend nu anders aanvoelt, en wat overdag helpt. Een stevige basis overdag hoort daarbij, en daar kan een groene energiebasis als Super Greens+ een rol in spelen. Wat is je biologische klok eigenlijk? Je biologische klok is een inwendig ritme van ongeveer vierentwintig uur dat regelt wanneer je lichaam actief wordt en wanneer het tot rust komt. Hij stuurt onder andere je energie, je lichaamstemperatuur en je hormonen door de dag heen. Je merkt hem vooral op het moment dat hij uit de pas loopt met de klok aan de muur. Je kunt die klok zien als een groot rad dat de hele dag meedraait, met een vast ritme. Bovenin je hersenen zit de hoofdklok die dat rad op gang houdt, en elke cel in je lichaam draait een beetje mee op datzelfde tempo. Zolang alles op elkaar is afgestemd, voel je je op de juiste momenten wakker en op de juiste momenten rustig. Dat gaat zo soepel dat je er normaal niets van merkt. Daglicht is de belangrijkste wijzer Daglicht is verreweg de sterkste aanwijzer voor je biologische klok. Zodra ochtendlicht je ogen bereikt, krijgt je brein het signaal dat de dag begint en zet het je hele systeem in de actieve stand. Zonder dat lichtsignaal blijft je klok eigenlijk een beetje gokken. Licht werkt hierin als de stroomdraad naar je hoofdklok. In de ochtend zegt fel licht tegen je lichaam: het is tijd, kom op gang. Als het donker wordt, valt dat signaal weg en komt je lichaam weer tot rust. In de winter is dat lastiger, want het wordt later licht en eerder donker, en veel van ons zitten overdag binnen bij kunstlicht. Dan krijgt je klok veel minder sterke signalen dan in de zomer, en gaat hij wat zoeken. Waarom je klok na de wintertijd nog op de oude tijd loopt Na de wintertijd verzet jij de klok in één keer een uur, maar je lichaam doet dat niet in één keer mee. Je interne ritme is nog gewend aan het oude moment van licht en donker, en heeft even tijd nodig om mee te schuiven. In die tussenperiode wijzen jouw klok en de klok aan de muur net niet hetzelfde aan. Dat is het verschil dat je in de ochtend voelt. Je wordt wakker op een moment dat voor je lichaam eigenlijk nog een uur vroeger is, of je ligt wakker terwijl de wekker nog niet is gegaan. Dit heet ook wel sociale jetlag: je sociale klok en je biologische klok lopen tijdelijk uiteen. Het is een normale reactie op de verzette tijd, en het trekt vanzelf bij zodra je ritme zich heeft aangepast. Het is dus geen signaal dat er iets mis is, het is je klok die even bijstelt. Wat helpt je biologische klok overdag? Je helpt je klok het beste door hem elke dag dezelfde signalen te geven: ochtendlicht kort na het opstaan, vaste tijden, en een stevige energiebasis overdag. Zo weet je lichaam weer precies waar het aan toe is, en vindt het ritme zijn vorm terug. Ochtendlicht binnen een uur na het opstaan Het sterkste wat je kunt doen, is je ogen snel na het opstaan echt daglicht geven, het liefst binnen een uur. Dat ene heldere signaal in de ochtend zet je klok gelijk met de nieuwe tijd. Alles wat daarna komt, bouwt daarop voort. Dat hoeft geen groot project te zijn. Loop even een blokje om, drink je koffie bij het raam, of ga buiten staan terwijl je de hond uitlaat. Buiten is het ook op een grijze winterdag nog vele malen lichter dan binnen, dus ook zonder zon doet het zijn werk. Hoe eerder en hoe meer licht, hoe duidelijker het signaal voor je lichaam. Een vast ritme van dag en nacht Je klok houdt van voorspelbaarheid. Als je elke dag ongeveer op dezelfde tijd opstaat en tot rust komt, vindt je ritme veel sneller zijn vorm terug dan wanneer het elke dag anders is. Vaste tijden zijn een cadeau aan je biologische klok. Datzelfde geldt voor je maaltijden en je momenten van rust overdag. Regelmaat vertelt je lichaam wanneer het actief mag zijn en wanneer het mag afbouwen. Voel je je overdag nog moe terwijl je ritme eigenlijk op orde is? Dan speelt er vaak meer mee dan alleen de verzette klok. Ik schreef daar eerder over in waarom voel ik me moe, zelfs na een goede nachtrust. Een energiebasis overdag Als je lichaam zich aanpast, vraagt het overdag het nodige van je stofwisseling. Een brede voedingsbodem helpt je daarbij op weg. Vitamine C en de vitamines B2, B3, B6 en B12 dragen bij aan de normale energie-stofwisseling en aan de vermindering van vermoeidheid en moeheid. Die voedingsstoffen zitten allemaal in Super Greens+, naast een brede mix van meer dan twintig planten, groenten en kruiden in één schep. Zie het als het goed smeren van het rad dat elke dag moet draaien. Het is geen wondermiddel en het verzet je klok niet voor je, het geeft je lichaam gewoon de stoffen die horen bij een normale energie-stofwisseling. Wil je daar meer over lezen? In tips voor meer energie in je lichaam zet ik de gewoontes op een rij die overdag het verschil maken. Geef je lichaam even de tijd De verschoven ochtend hoort bij de overgang en is tijdelijk. Geef je klok elke dag dezelfde signalen, ochtendlicht voorop, en je ritme schuift vanzelf mee naar de nieuwe tijd. Je hoeft het dus niet te forceren, je mag het vooral ondersteunen. En terwijl je lichaam dat doet, mag je het een beetje verwennen met een goede basis. Wil je overdag een brede voedingsbodem die bij je ochtendroutine past, kijk dan eens rustig bij Super Greens+. Een vast moment, een schep in je glas, en je dag begint met iets goeds voor jezelf.
Learn more
