31 augustus 2026

De rol van vitamine D bij de werking van je spieren

◷ 7 min leestijd In het vorige artikel keken we naar wat spierkracht bepaalt: hoeveel spierweefsel je hebt, hoe goed je zenuwstelsel dat weefsel aanstuurt, hoe vlot je spiercellen energie vrijmaken en welke bouwstoffen er beschikbaar zijn. Eén stof kwam daarbij steeds langs, en die verdient een eigen verhaal. Vandaag wil ik je meenemen in vitamine D. Vitamine D is eigenlijk geen gewone vitamine Dit is het eerste dat ik in mijn trainingen altijd rechtzet. We noemen het een vitamine, maar vitamine D gedraagt zich in je lichaam als een hormoonachtige stof. Het geeft instructies af aan cellen, en het doet dat op ontzettend veel plekken tegelijk. Inmiddels zijn er ontvangers voor vitamine D gevonden in meer dan dertig verschillende soorten cellen en weefsels, en er komen er nog steeds bij. Van vitamine D is dus zeker nog niet alles ontdekt. Die brede aanwezigheid verklaart waarom vitamine D bij zoveel verschillende processen genoemd wordt: botten, tanden, je afweer, de celdeling en ook de werking van je spieren. Het is geen stof met één taakje. Het is meer een stof die overal meepraat. Van zonlicht naar werkzame vorm: twee omzettingen Hoe komt vitamine D eigenlijk in je lichaam terecht? Onder invloed van UV-B licht maakt je huid uit een stof die verwant is aan cholesterol eerst provitamine D en daarna cholecalciferol, wat we vitamine D3 noemen. Die vorm is nog niet werkzaam. Het is de opslagvorm, en die wordt onder andere in je vetweefsel bewaard. Om er iets mee te kunnen, moet je lichaam twee stappen zetten. In je lever wordt vitamine D3 omgezet naar de opslagvorm die je huisarts meet, en in je nieren volgt de tweede omzetting naar de werkzame vorm. Pas die werkzame vorm kan zijn werk in de cel doen. Wat mensen bijna nooit weten: beide omzettingen zijn afhankelijk van magnesium. Magnesium is de cofactor die de omzetting mogelijk maakt. Als je een periode veel spanning hebt gehad, gaat er extra magnesium doorheen, en dan kan die omzetting stroever gaan lopen. Daarom adviseer ik vitamine D en magnesium eigenlijk altijd in samenhang. Het is precies zo'n schakeltje in de keten waar we in mijn vak veel naar kijken. De sleutel en het slot Om uit te leggen wat er daarna gebeurt, gebruik ik graag het beeld van een sleutel en een slot. Vitamine D is de sleutel. Op de cel zit een ontvanger, en dat is het slot. Past de sleutel in het slot, dan gaat de cel aan de slag met de instructie. Nu het interessante deel. Bij langdurige spanning maakt je lichaam veel cortisol aan, en cortisol vervormt als het ware dat slot. De sleutel is dan wel aanwezig, maar hij past minder goed. Dat is de reden dat ik in mijn werk mensen zie met keurige waarden op papier, terwijl vitamine D in hun cellen toch minder goed uit de verf komt. De hoeveelheid in je bloed en de werking in je cel zijn twee verschillende dingen. Wat vitamine D met je spieren te maken heeft In het vorige artikel las je dat een spier samentrekt doordat er calcium de spiercel in stroomt, en weer ontspant als dat calcium er netjes uit gaat. Precies daar komt vitamine D in beeld, want de belangrijkste functie van vitamine D is het regelen van de calcium- en fosforhuishouding. Die twee mineralen zijn betrokken bij de opbouw van je botten, bij zenuwgeleiding en bij spiercontractie. Vitamine D bepaalt in belangrijke mate hoeveel calcium en fosfor je überhaupt uit je voeding opneemt. Met voldoende vitamine D loopt de calciumopname in je darm op tot ongeveer dertig à veertig procent, en de fosfaatopname tot rond de tachtig procent. Is er weinig vitamine D beschikbaar, dan zakt de calciumopname naar zo'n tien à vijftien procent en de fosfaatopname naar ongeveer zestig procent. Dat is een fors verschil bij precies hetzelfde bord eten. Daarnaast zit er nog een mechanisme achter. Als je lichaam via de voeding te weinig calcium binnenkrijgt, haalt het calcium uit je botten om de waarde in je bloed op peil te houden, want die waarde moet strak blijven. Je botten zijn dan als het ware de voorraadkast. Op de lange duur wil je liever dat er genoeg aan de voorkant binnenkomt. Waarom dit in Nederland extra speelt We wonen niet aan de evenaar, en dat merk je. Van ongeveer mei tot september staat de zon hoog genoeg boven ons land om vitamine D in je huid aan te maken, mits je genoeg tijd buiten bent met voldoende huid onbedekt. Van november tot maart staat de zon te laag en maak je in de praktijk niets aan. Daar komt bij dat veel mensen ook in de zomer weinig aanmaken. Je werkt binnen, je gaat bedekt naar buiten, je smeert je in, je draagt een zonnebril. Alles wat UV-B licht tegenhoudt, houdt ook de aanmaak tegen. En heb je een donkere huid, dan doe je er ongeveer tien keer zo lang over om dezelfde hoeveelheid aan te maken als iemand met een lichte huid. Op onze breedtegraad is dat het hele jaar door een punt van aandacht. Uit voeding haal je maar weinig vitamine D. Vette vis is de beste bron, daarnaast eieren en paddenstoelen, en er wordt vitamine D toegevoegd aan bijvoorbeeld halvarine. Toch blijft het lastig om via je bord in de buurt te komen van wat je huid op een zonnige dag zelf maakt. Praktisch: hier kun je zelf iets mee Ik zeg altijd: maak het klein en concreet, dan houd je het vol. Ga in het zomerhalfjaar dagelijks even naar buiten met wat huid bloot. Rond het midden van de dag, wanneer de zon het hoogst staat, is de aanmaak het grootst. Een kwartier met blote onderarmen en benen op een terras of tijdens een wandeling doet al iets. Verbranden hoef je nooit, dat levert je niets extra's op. Neem vitamine D altijd bij een maaltijd met vet. Vitamine D is vetoplosbaar, dus het lift mee op de vetten uit je eten. Een capsule op een lege maag met een glas water is zonde van de opname. Bij het ontbijt met een ei of avocado, of bij de warme maaltijd, is veel slimmer. Denk aan magnesium. Zonder magnesium blijven die twee omzettingsstappen achter. Groene bladgroenten, noten, zaden, pure chocolade en peulvruchten zijn goede bronnen op je bord. Zorg voor je calcium op je bord. Zuivel, sardines met graat, amandelen, sesam, tahin, broccoli en boerenkool. Vitamine D helpt je dat calcium ook echt op te nemen, dus die twee horen bij elkaar. Laat het een keer meten. Je huisarts meet doorgaans de opslagvorm. Dat zegt niet alles over de werking in je cel, maar het geeft je wel een startpunt, en na een half jaar zie je of je richting de goede kant beweegt. Kijk ook naar je spanning. Omdat cortisol het slot vervormt, is rust nemen geen zweverig advies maar gewoon onderdeel van hoe goed vitamine D bij jou uit de verf komt. Eén moment per dag waarop je echt even niets doet, is een prima begin. In het volgende artikel Je weet nu wat vitamine D doet rond calcium, fosfor en je spieren, en waarom magnesium daarbij hoort. In het derde artikel kijken we naar het grotere plaatje: wat er met je spieren gebeurt als je ouder wordt, waarom bewegen daarin zoveel gewicht heeft en hoe je kracht op de lange termijn behoudt. Lees ook Wat spierkracht bepaalt Bewegen, kracht en ouder worden Vitamine D uit ScKIN Vitamin D+ en de normale werking van je spieren

LEES MEER

31 augustus 2026

Wat spierkracht bepaalt

◷ 7 min leestijd Je merkt het meestal niet op de weegschaal, maar aan iets kleins. De trap naar zolder voelt steiler dan een jaar geleden. Je tilt de boodschappen uit de auto en je armen zijn er sneller mee klaar. Of je staat op uit een lage bank en je duwt jezelf automatisch met je handen omhoog, terwijl je dat vroeger gewoon niet deed. Wat ik vrouwen in mijn werk vaak vertel: kracht is geen eigenschap waarmee je geboren wordt en die daarna vastligt. Kracht is een gesprek tussen je spieren, je zenuwstelsel en wat je eet, en dat gesprek loopt elke dag opnieuw. Je hebt daar meer invloed op dan je denkt. Vandaag wil ik je meenemen in wat spierkracht eigenlijk bepaalt, want als je dat begrijpt, weet je ook waar je moet beginnen. Je hebt meer dan zeshonderd spieren, en ze doen altijd mee Het menselijk lichaam heeft ruim zeshonderd spieren. Zelfs als je stil op de bank zit, zijn die spieren goed voor ongeveer een kwart van alle energie die je op zo'n moment verbruikt. Ze staan dus nooit helemaal uit. Je moet je voorstellen dat er de hele dag een basisonderhoud draait, of je nu beweegt of niet. Dat is meteen een van de redenen waarom spierweefsel zoveel voor je doet. Het is niet alleen het weefsel waarmee je optilt en opstaat. Het is ook een groot, actief orgaan dat meepraat over je stofwisseling, je suikerhuishouding en je herstel. Als je spieren goed onderhouden zijn, gaat er van alles soepeler in je lichaam. Spieren reageren onmiddellijk op gebruik Dit vind ik zelf het mooiste principe uit mijn vakgebied: het metabolisme van spieren reageert direct op gebruik. Alleen wanneer ze regelmatig geprikkeld worden, blijven ze hun taken goed doen. Worden ze een tijdje niet gebruikt, ook al is dat maar kort, dan verliezen ze functie. Denk aan hoe snel een been slapper wordt na een paar weken in het gips. Het fijne aan dat principe is dat het twee kanten op werkt. Je spieren luisteren dus ook naar de prikkels die je ze wél geeft, en ze doen dat op elke leeftijd. Je hoeft daar geen sportschool voor in, al helpt het wel. Het gaat om regelmaat. Vier dingen die samen bepalen hoe sterk je bent 1. Hoeveel spierweefsel je hebt Dit is de meest voor de hand liggende. Meer spierweefsel betekent, ruwweg, meer kracht. Spierweefsel bouw je op door het te belasten en er daarna voldoende bouwstoffen en rust bij te geven. Het aardige is dat je hier de rest van je leven aan kunt blijven werken. 2. Hoe goed je zenuwstelsel je spieren aanstuurt Een spier doet niets uit zichzelf. Er moet een signaal komen, en dat signaal loopt via je zenuwen. Je moet je een zenuw voorstellen als een stroomdraad met een rubberen omhulsel eromheen. Hoe beter die draad zijn signaal doorgeeft, hoe meer spiervezels er tegelijk meedoen als je iets optilt. Dat verklaart waarom je in de eerste weken dat je begint met krachtoefeningen al sterker wordt zonder dat je zichtbaar meer spier hebt. Je zenuwstelsel wordt in die weken simpelweg beter in aansturen. Je leert je eigen spieren opnieuw gebruiken. 3. Hoe goed je spier energie kan vrijmaken In elke spiercel zitten kleine energiefabrieken die brandstof uit je voeding omzetten in bruikbare energie. Die fabrieken hebben cofactoren nodig om hun werk te doen: vitamines en mineralen die meewerken in de omzetting. Ontbreekt er zo'n schakel in de keten, dan loopt de lopende band trager. Je spier is dan aanwezig, maar hij krijgt zijn energie minder vlot vrij. 4. Welke bouwstoffen er beschikbaar zijn En dan de voedingskant. Eiwit levert de aminozuren waarmee je spierweefsel wordt opgebouwd en onderhouden. Daarnaast spelen mineralen een rol in de spiercel zelf: calcium, magnesium en fosfor zijn alle drie betrokken bij de manier waarop een spier samentrekt en weer ontspant. En dan is er nog vitamine D, dat op de achtergrond een rol speelt in hoe je lichaam met calcium en fosfor omgaat. Daar ga ik in het volgende artikel dieper op in. De samentrekking zelf is een kwestie van calcium Wat er precies gebeurt als je een spier aanspant, vind ik een prachtig voorbeeld van hoe fijn afgesteld je lichaam is. Er komt een signaal binnen via de zenuw, en daarop stroomt er calcium de spiercel in. Dat calcium is de zetter: het zorgt ervoor dat de eiwitdraden in de spier langs elkaar kunnen schuiven, en dat schuiven is de samentrekking. Wil de spier weer ontspannen, dan moet dat calcium er ook weer netjes uit. Aanspannen en loslaten zijn dus allebei actieve processen, en allebei kosten ze energie en meewerkende mineralen. Daarom hangt een soepel werkende spier niet alleen af van hoe vaak je traint, maar ook van wat er in je cel beschikbaar is. Je lichaam regelt de hoeveelheid calcium in je bloed en in je cellen trouwens heel strak, en vitamine D speelt daar een sleutelrol in. Wat je vanaf vandaag kunt doen Genoeg theorie. Dit zijn de dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken, en ze zijn allemaal gewoon uitvoerbaar naast een druk leven. Doe twee keer per week iets waar je spieren moeite mee hebben. Dat hoeft geen uur te zijn. Twintig minuten waarin je opdrukken tegen het aanrecht doet, uit een stoel opstaat zonder je handen te gebruiken en een paar keer met gewicht in je handen door de kamer loopt, telt volledig mee. Belangrijk is dat de laatste herhalingen echt zwaar aanvoelen, anders is de prikkel te klein. Verdeel je eiwit over de dag. Veel mensen eten een mager ontbijt en halen het grootste deel van hun eiwit pas 's avonds binnen. Je spieren werken de hele dag, dus geef ze bij elk eetmoment iets: eieren of kwark bij het ontbijt, peulvruchten, vis of vlees bij de lunch, en 's avonds hetzelfde. Een handvol noten erbij is zo geregeld. Gebruik je armen bewust. Draag je boodschappen zelf naar binnen in plaats van in twee ritjes met een kar. Til de wasmand op. Dit soort alledaagse belasting telt echt mee en je hoeft er geen tijd voor vrij te maken. Onderbreek het zitten. Sta elk uur even op en loop een klein rondje, ook al is het maar naar de keuken en terug. Je spieren reageren op prikkels, en veel korte prikkels over de dag werken beter dan één lange sessie in een verder stilzittende week. Wandel na je maaltijd. Tien tot vijftien minuten na het eten is een van de simpelste dingen die je voor je stofwisseling kunt doen. Je spieren nemen dan een deel van de suikers uit je bloed op, en je merkt het aan hoe je je de rest van de avond voelt. Doe iets aan je balans. Poets je tanden op één been. Twee minuten per dag, gratis, en je traint er precies die kleine stabiliserende spieren mee die je later hard nodig hebt. Geef je herstel de ruimte. Spieren worden niet sterker tijdens de training maar in de uren daarna. Slaap is daarvoor het belangrijkste moment. Ga zoveel mogelijk rond dezelfde tijd naar bed en houd dat ook in het weekend een beetje aan. Waar dit naartoe gaat Kracht is dus een samenspel: spierweefsel, aansturing, energie in de cel en bouwstoffen op je bord. Aan alle vier kun je iets doen, en ze versterken elkaar. In het volgende artikel ga ik verder in op één stof die in dit hele verhaal steeds terugkomt en die in Nederland vaker aandacht verdient dan mensen denken: vitamine D. Ik leg uit wat het precies doet rond je spieren, waarom je lichaam er twee omzettingen voor nodig heeft en welke rol magnesium daarbij speelt. Lees ook De rol van vitamine D bij de werking van je spieren Bewegen, kracht en ouder worden Vitamine D uit ScKIN Vitamin D+ en de normale werking van je spieren

LEES MEER

25 augustus 2026

Meer energie ervaren: zo ondersteun je je lichaam van binnenuit

◷ 6 min leestijd Je slaapt je uren, je eet best gezond, en toch hangt er die middagdip die maar niet weggaat. Je wilt meer energie, maar je hebt geen idee waar je moet beginnen. Wat ik in mijn werk steeds terugzie, is dat energie geen kwestie is van harder je best doen of nog een kop koffie. Energie maak je aan, diep in je cellen, en of dat soepel gaat hangt af van een paar dingen die je zelf in de hand hebt. In dit artikel neem ik je mee langs de plek waar je energie vandaan komt, waarom die sneller opraakt dan je aanvult, en wat je er van binnenuit aan kunt doen. Waar je energie eigenlijk vandaan komt Stel je diep in elke cel een klein energiecentrale voor. Dat zijn je mitochondriën, en daar gebeurt het echte werk. Wat je eet aan glucose, eiwitten en vetten wordt daar verbrand, en de energie die vrijkomt sla je op in een stof die ATP heet. Zie ATP als een oplaadbare accu die je de hele dag door aanspreekt: voor denken, bewegen, herstellen, je hormonen aanmaken, je spijsvertering, gewoon alles. En hier zit het schakeltje dat de meeste mensen niet kennen: zonder magnesium komt die energie niet vrij uit je ATP. Magnesium is als een van de weinige mineralen betrokken bij meer dan driehonderd processen in je lichaam, en de energiestofwisseling is daar een centraal onderdeel van. Je kunt genoeg eten en genoeg slapen, maar als de meewerkers op celniveau ontbreken, blijft die accu half gevuld. Daarom heeft meer energie ervaren zoveel te maken met wat er op de lopende band in je cellen gebeurt, en veel minder met wilskracht. Waarom energie sneller opraakt dan je denkt Het bijzondere aan magnesium is dat je lichaam het zelf niet aanmaakt. Je bent volledig afhankelijk van je voeding, en tegelijk verbruik je het de hele dag door. Bij stress scheid je er extra van uit via je urine, soms wel een paar keer zoveel als normaal. Sport en zweten kosten je magnesium, net als koffie, alcohol en suikerrijke voeding, die de opname verlagen of het verlies verhogen. Wie een druk hoofd heeft en veel aan staat, is eigenlijk een grootgebruiker van dit mineraal. Daar komt nog iets bij. In je brein zit de zogenoemde NMDA-receptor, een soort poort voor prikkels. Magnesium is de bewaker die op die poort zit en zorgt dat je niet op elk geluid, elke gedachte en elke melding reageert. Raakt je magnesium op de dag op, dan blijft die poort te vaak open en blijf je aan staan. Dat kost energie, want een systeem dat de hele tijd in de actiestand hangt, put zichzelf uit. Precies dat gevoel van moe zijn maar toch gejaagd, dat hoor ik zo vaak. Magnesium ondersteunt de normale werking van je zenuwstelsel, en dat is een van de redenen dat het zo'n verschil kan maken bij vermoeidheid. Wat je zelf kunt doen voor meer energie Je hoeft niet alles tegelijk om te gooien. Kies er een paar uit en houd die een paar weken vol. In mijn ervaring maken juist deze de meeste indruk. 1. Start je dag met eiwit, niet met alleen zoet Begin je met alleen snelle koolhydraten, denk aan een cracker met jam of een glas sap, dan schiet je bloedsuiker omhoog en zakt daarna net zo hard weg. Die dip voel je vaak rond een uur of elf. Combineer je koolhydraten met wat eiwit en goede vetten, dan blijft je energie veel gelijkmatiger. Een ei bij je brood, yoghurt met noten, havermout met wat zaden erdoor. Zo geef je je energiecentrales een stabiele aanvoer om mee te werken. 2. Eet kleurrijk, en geef groene bladgroente een vaste plek Je energiecentrales hebben een breed pakket aan vitamines en mineralen nodig, dus hoe gevarieerder je eet, hoe beter. Let eens bewust op kleur op je bord. Donkergroene bladgroente zoals spinazie, boerenkool en snijbiet is van nature een goede bron van magnesium, precies die meewerker bij je energie. Ook noten, zaden, peulvruchten en een stukje pure chocolade leveren magnesium. Zo krijg je het gewoon via je voeding binnen. 3. Wees eerlijk over koffie en suiker Koffie voelt als energie, maar het is eigenlijk geleend. Je leent van later, en dat betaal je meestal terug op het moment dat je het niet kunt gebruiken. Ik zeg niet dat je moet stoppen, maar kijk eens kritisch naar je aantal koppen en wanneer je ze drinkt. Datzelfde geldt voor suiker: pieken en dalen in je bloedsuiker kosten energie en geven dat achtbaan-gevoel waarbij je steeds weer inzakt. Bij elke maaltijd wat eiwit of vet erbij houdt je langer op de been. 4. Bouw rust in voor je zenuwstelsel Een lichaam dat de hele dag aan staat, verbrandt zijn reserves. Kleine momenten van echte rust helpen daarbij meer dan je denkt: even naar buiten, je telefoon een uur wegleggen, een korte wandeling tussen twee taken door. Je haalt de spanning van je systeem af, zodat je energie niet weglekt aan prikkels die er niet toe doen. Beweging helpt trouwens ook de andere kant op: te lang stilzitten maakt je juist futloos, dus las gerust een paar sta-momenten in. 5. Vul aan wat je via je voeding niet rondkrijgt Hoe actiever je dag, hoe meer magnesium je verbruikt. Een vrouw heeft dagelijks zo'n 310 tot 320 milligram nodig, een man iets meer, en bij veel stress of sport loopt die behoefte verder op. In de praktijk lukt het lang niet altijd om dat rond te krijgen met je bord alleen, zeker in drukke periodes. Dan is gericht aanvullen een logische stap, mits je voor een vorm kiest die je lichaam goed opneemt. En daar zit precies het verschil tussen de ene en de andere magnesium. Niet elke magnesium is gelijk Je darm is een soort douanepost. Die bepaalt welke magnesium naar binnen mag en welke niet. Goedkope varianten bevatten vaak magnesiumoxide, waarvan je lichaam maar een klein deel opneemt en dat nogal eens laxerend werkt. De opname is dus net zo belangrijk als de hoeveelheid op het etiket. Wat je zoekt zijn organische, goed opneembare vormen die je lichaam herkent, gebonden aan lichaamseigen stoffen als glycine, taurine en appelzuur. Dan komt de magnesium ook echt aan op de plek waar je energie gemaakt wordt. ScKIN Triple Magnesium+ Daarom hebben we bij ScKIN gekozen voor drie vormen van magnesium in één dagelijkse portie: bisglycinaat, tauraat en malaat. Samen geven ze een brede en goed opneembare basis, zonder magnesiumoxide. Malaat is daarbij gebonden aan appelzuur, een stof die een directe rol speelt in de energieproductie op celniveau, precies daar waar je ATP wordt gemaakt. Magnesium draagt bij aan een normale energiestofwisseling en helpt om vermoeidheid en moeheid te verminderen.* Daarnaast ondersteunt magnesium de normale werking van het zenuwstelsel. Triple Magnesium+ is aangevuld met Vitamine B6 in de actieve vorm, en ook Vitamine B6 draagt bij aan een normale energiestofwisseling en helpt vermoeidheid te verminderen.* Eén dagelijkse portie van een halve maatschep levert 240 milligram magnesium, opgelost in water of zo door je smoothie geroerd. Bekijk Triple Magnesium+ * Gezondheidsclaim voor magnesium en voor Vitamine B6, per dagelijkse portie van Triple Magnesium+ (240 mg magnesium, 1,4 mg Vitamine B6). Lees ook De diepere laag achter energiegebrek volgens kPNI Wat kun je zélf doen bij energiegebrek? Praktische tips vanuit kPNI

LEES MEER

25 augustus 2026

Vitamine D uit voeding, zon en aanvulling: waar je het vandaan haalt

◷ 6 min leestijd In deze reeks hebben we een mooie route afgelegd. We zagen hoe breed vitamine D meedraait in je lichaam, van je botten tot je afweer. We keken naar wat je zelf kunt doen met zon, voeding en beweging. En in het vorige artikel dook ik met je de diepte in: hoe je lichaam vitamine D aanmaakt, omzet met behulp van magnesium en uiteindelijk in de cel gebruikt. In dit laatste deel breng ik het praktisch samen. Want de kernvraag blijft: waar haal je die vitamine D het hele jaar door vandaan? Zon en voeding: de basis, met een grens Je huid is en blijft je belangrijkste bron van vitamine D, en in de zomermaanden kun je daar goed op leunen. Daarnaast levert je voeding een bijdrage, vooral vette vis, en in mindere mate eieren, schelpdieren en paddenstoelen. Dat samen vormt een prima basis. Alleen loopt die basis in ons klimaat tegen een grens aan. Van ongeveer november tot maart staat de zon te laag om je huid nog vitamine D te laten maken, en uit voeding alleen is het lastig om er ruim voldoende van binnen te krijgen. Precies daar ontstaat bij veel mensen de wens om er iets bij te doen. Een dagelijkse aanvulling als praktische route Daarom kiezen veel mensen ervoor om vitamine D het hele jaar door aan te vullen, en zeker in het najaar en de winter. Dat is geen vervanging van goed eten en naar buiten gaan, en zo bedoel ik het ook niet. Zie het als een manier om je basis stabiel te houden in de maanden waarin de zon het even laat afweten. Een vaste, rustige gewoonte, elke dag hetzelfde moment. Waar je op let bij een vitamine D-aanvulling Als je voor een aanvulling kiest, dan zijn er een paar dingen die het verschil maken. Ten eerste de vorm. Vitamine D3, ook wel cholecalciferol genoemd, is de vorm die je lichaam het efficiëntst gebruikt, en het is dezelfde vorm die je huid van nature aanmaakt. Ten tweede de opname. Vitamine D is vetoplosbaar, dus je neemt het beter op als het is opgelost in een olie. Mijn voorkeur gaat daarbij uit naar olijfolie in plaats van zonnebloemolie, omdat zonnebloemolie als dagelijkse dragerolie minder gelukkig is. En ten derde: neem een vetoplosbare vitamine altijd samen met een maaltijd, dan wordt hij het best opgenomen. Vitamin D+ van ScKIN Met die punten in gedachten hebben we bij ScKIN Vitamin D+ samengesteld. Het levert per dag 75 microgram vitamine D3, oftewel 3000 internationale eenheden, in een zachte softgel die is opgelost in extra vierge olijfolie voor een goede opname.1 Je neemt er eentje per dag, tijdens of vlak na de maaltijd. Eén ingrediënt, helder en overzichtelijk, precies zoals ik het zelf graag zie. De erkende bijdragen van vitamine D zijn breed. Vitamine D draagt bij aan de instandhouding van sterke botten en aan een sterk gebit.2 Vitamine D draagt bij aan een normale spierwerking.3 Vitamine D draagt bij aan het normale functioneren van het immuunsysteem.4 Vitamine D speelt een rol in de calciumhuishouding en draagt bij aan de opname van calcium en fosfor uit voeding.5 En vitamine D speelt een rol bij een normale celdeling.6 Dat is een mooi breed fundament voor zo'n eenvoudige, enkelvoudige vitamine. Denk je aan magnesium uit het vorige artikel? Dat blijft een fijn setje, omdat magnesium meehelpt bij het activeren van vitamine D. Voor de vitamine D zelf houd ik het hier graag zuiver: een dagelijkse, goed opneembare bron, opgelost in olijfolie. In de praktijk werkt het het prettigst om je softgel te koppelen aan een vaste maaltijd, bijvoorbeeld je ontbijt of je lunch. Omdat vitamine D het beste wordt opgenomen met wat vet erbij, is een moment waarop je toch al eet sowieso het slimste haakje. Zo wordt het een automatisme en hoef je er verder niet meer over na te denken, ook niet in de drukke maanden waarin dit soort dingen er anders bij inschieten. Waarom we het enkelvoudig houden Je ziet vitamine D vaak in combinatiepreparaten zitten, samen met van alles en nog wat. Ik kies er bewust voor om het zuiver te houden: één vitamine, in een goed opneembare vorm. Dat heeft een praktische reden. Vitamine D wil ik namelijk kunnen afstemmen op wat iemand nodig heeft, en dat gaat het makkelijkst als er niet allerlei andere stoffen aan vastzitten die je dan noodgedwongen mee omhoog of omlaag beweegt. Een heldere, enkelvoudige basis geeft je die vrijheid. Wil je meer, dan kun je altijd gericht iets toevoegen, zoals de magnesium waar we het eerder over hadden. Bekijk Vitamin D+ Nog even dit Vitamin D+ is niet geschikt voor kinderen onder de tien jaar. Ben je zwanger, geef je borstvoeding, gebruik je medicijnen of ben je onder behandeling, raadpleeg dan altijd even een deskundige voordat je met een aanvulling begint. En houd je aan de aanbevolen dagelijkse hoeveelheid, meer is hier niet beter. Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: vitamine D is een rustige, geduldige stof die op de achtergrond veel voor je doet, mits je zorgt dat er het hele jaar door genoeg van binnenkomt. Benut de zon in de zomer, zet vette vis op je menu, denk aan je magnesium, en vul aan waar de seizoenen het laten afweten. Kleine, gestage keuzes, dat is precies hoe je lichaam het het liefst heeft. Een hele fijne dag, en vraag gerust advies als je ergens tegenaan loopt, we helpen je heel graag verder. 1 ScKIN Vitamin D+ is opgelost in olijfolie voor optimale biologische beschikbaarheid. 2 Vitamine D draagt bij aan de instandhouding van sterke botten en aan een sterk gebit. 3 Vitamine D draagt bij aan een normale spierwerking. 4 Vitamine D draagt bij aan het normale functioneren van het immuunsysteem. 5 Vitamine D speelt een rol in de calciumhuishouding en draagt bij aan de opname van calcium en fosfor uit voeding. 6 Vitamine D speelt een rol bij een normale celdeling. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding en een gezonde leefstijl. Raadpleeg bij zwangerschap, lactatie, medicijngebruik of ziekte altijd een deskundige. Lees ook Waarom vitamine D zoveel meer doet dan je denkt Wat je zelf kunt doen om je vitamine D op peil te houden De diepere laag onder je vitamine D: hoe je lichaam het aanmaakt en activeert

LEES MEER

25 augustus 2026

De diepere laag onder je vitamine D: hoe je lichaam het aanmaakt en activeert

◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat vitamine D allemaal doet en hoe je er zelf voor kunt zorgen dat je genoeg binnenkrijgt. Nu gaan we een laag dieper, want dit is waar het vak van de kPNI over gaat: niet naar losse stukjes kijken, maar naar hoe alles in je lichaam samenwerkt. En bij vitamine D is dat samenspel echt de moeite waard om te begrijpen. Van zonlicht tot bouwstof Het begint in je huid. Onder invloed van zonlicht zet je huid een afgeleide van cholesterol om in een voorloper van vitamine D, en daaruit ontstaat vervolgens vitamine D3. Interessant genoeg is dat nog niet de vorm die je cellen kunnen gebruiken. Wat je huid maakt is een soort grondstof die wordt opgeslagen in je vetweefsel, klaar om verder bewerkt te worden. Je kunt het vergelijken met meel: het is de basis voor het brood, maar je kunt er nog niet in happen. En hier speelt al meteen iets mee wat lang niet iedereen weet: hoe vlot je huid die grondstof maakt, verschilt sterk van persoon tot persoon en van seizoen tot seizoen. Heb je een getinte of donkere huid, dan doe je er in ons klimaat langer over om dezelfde hoeveelheid aan te maken. Word je ouder, dan wordt je huid dunner en gaat de aanmaak trager. En in de wintermaanden staat de zon simpelweg te laag om de eerste stap überhaupt op gang te brengen. Dat betekent dat de rest van de lopende band soms met weinig grondstof moet werken. Twee stappen voordat het klaar is voor de cel Om van die grondstof naar een bruikbare vorm te komen, gaat vitamine D langs twee stations, een soort lopende band met twee bewerkingen. De eerste bewerking gebeurt in je lever. Daar wordt de grondstof omgezet naar de opslagvorm, en dit is precies de vorm die de huisarts meet als je je bloed laat prikken. Handig voor een overzicht, maar het zegt nog niet alles, want het is nog steeds niet de werkende vorm. De tweede bewerking vindt plaats in je nieren. Daar wordt de opslagvorm omgezet naar de actieve vorm, de hormoonvorm van vitamine D. Pas die actieve vorm is, zoals ik het graag noem, hapklaar voor in de cel. Nu kan vitamine D zich melden bij die aanmeldpunten waar ik het eerder over had en daadwerkelijk iets in gang zetten. Twee stations dus, en pas na allebei is het werk klaar. Waarom magnesium onmisbaar is En hier komt het stuk dat in de reguliere uitleg vaak ontbreekt. Beide bewerkingen, zowel in je lever als in je nieren, hebben magnesium nodig om te kunnen verlopen. Magnesium is de cofactor, de stille meewerker zonder wie de lopende band stil komt te staan. Heb je te weinig magnesium op voorraad, dan kun je nog zoveel vitamine D binnenkrijgen, maar dan blijft een deel gewoon liggen in de grondstoffase. Dat verklaart waarom ik vitamine D en magnesium eigenlijk altijd als een setje bekijk. Zeker omdat we in een druk, vol leven veel magnesium verbruiken. Onder spanning gaat er extra magnesium doorheen, en dat is precies de situatie waarin je je vitamine D juist goed wilt kunnen benutten. Twee stoffen die elkaar nodig hebben, dat is voor mij typisch een kPNI-verhaal. Meten is niet hetzelfde als weten Dit onderscheid tussen de opslagvorm en de actieve vorm verklaart iets wat in de praktijk vaak voor verwarring zorgt. Als de huisarts je bloed prikt, wordt de opslagvorm gemeten. Dat geeft een prima beeld van je voorraad, maar het zegt nog niet of je die voorraad ook goed omzet en gebruikt in de cel. Iemand kan dus een nette voorraad hebben en er in het dagelijks functioneren toch weinig van terugzien, simpelweg omdat er in de omzetting of de herkenning iets stroever loopt. Daarom kijk ik nooit alleen naar een los getal, maar altijd naar het hele plaatje eromheen: hoe iemand leeft, hoeveel rust er is, en of de meewerkers zoals magnesium wel op voorraad zijn. De sleutel en het slot Stel dat je genoeg vitamine D hebt en dat het netjes is omgezet naar de actieve vorm. Dan ben je er nog niet helemaal, want die actieve vorm moet ook nog wórden herkend door de cel. Ik gebruik daar graag het beeld van een sleutel en een slot voor. De actieve vitamine D is de sleutel, en het aanmeldpunt op de cel is het slot. Passen ze op elkaar, dan gaat de deur open en komt de cel in beweging. Nu het interessante: langdurige spanning gooit hier roet in het eten. Bij chronische stress maakt je lichaam veel van het stresshormoon cortisol aan, en dat cortisol vervormt als het ware het slot. De sleutel is er dan wel, maar hij past niet lekker meer, en de deur blijft dicht. Zo kan het gebeuren dat iemand op papier prima vitamine D-waarden heeft, maar er in de cel toch te weinig van merkt. Ik noem dat weleens laag functioneren bij normale waarden, en het laat zien waarom rust en stresshantering ook in dit verhaal meetellen. Waarom optimaal iets ruimer ligt dan het minimum Nog een puzzelstukje. Als je kijkt naar mensen die dicht bij de evenaar wonen en veel in de zon zijn, dan zie je dat hun vitamine D-waarden van nature een stuk hoger liggen dan wat wij in Nederland gemiddeld halen. Dat is het niveau waar ons lichaam eigenlijk op gebouwd is. In de reguliere zorg geldt een lagere ondergrens als voldoende, en dat is prima als vertrekpunt. Vanuit een orthomoleculaire blik kijken we vaak graag naar wat ruimere waarden, altijd afgestemd op de persoon. Belangrijk daarbij: hoger is niet automatisch beter, en juist bij vitamine D is persoonlijk advies op zijn plek. Wat dit voor jou betekent Als je deze drie stappen bij elkaar legt, zie je waarom vitamine D zo'n fijn maar ook precies verhaal is. Er moet genoeg grondstof zijn, die moet netjes worden omgezet met behulp van magnesium, en de cel moet de actieve vorm kunnen herkennen zonder dat stress het slot vervormt. Aanmaak, activatie en herkenning, alle drie tellen ze mee. In het laatste artikel breng ik het praktisch bij elkaar: waar je vitamine D vandaan haalt over het hele jaar, uit zon, uit voeding en waar nodig uit een aanvulling. Lees ook Waarom vitamine D zoveel meer doet dan je denkt Wat je zelf kunt doen om je vitamine D op peil te houden Vitamine D uit voeding, zon en aanvulling: waar je het vandaan haalt

LEES MEER

25 augustus 2026

Wat je zelf kunt doen om je vitamine D op peil te houden

◷ 6 min leestijd In het vorige artikel liet ik zien hoe breed vitamine D eigenlijk meedraait in je lichaam, van je botten en je spieren tot je afweer en je celvernieuwing. Logische vervolgvraag: hoe zorg je er dan voor dat je er genoeg van binnenkrijgt? Daar gaat dit artikel over, met praktische dingen die je gewoon zelf in handen hebt. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk te doen. Pak er een paar uit en houd die vol. 1. Benut de zon slim in de zomermaanden Je huid maakt onder invloed van zonlicht zelf vitamine D aan, en dat is verreweg de belangrijkste bron die we van nature hebben. Daar zijn wel twee voorwaarden voor. De zon moet hoog en sterk genoeg staan, en er moet genoeg huid bloot zijn. In de zomermaanden, grofweg van mei tot september, staat de zon in Nederland hoog genoeg. Een stukje van je middagpauze buiten met blote armen en benen doet dan al veel. Verbranden hoeft daar niet bij, sterker nog, dat wil je juist voorkomen. Het gaat om regelmatige, kortere momenten in de zon. Goed om te weten: zodra je je insmeert met zonnebrand houd je een deel van de aanmaak tegen. Dat is geen pleidooi om je nooit meer in te smeren, want je huid beschermen blijft belangrijk. Het is vooral een reden om die korte blootstelling bewust in te plannen en daarna pas te smeren, of je te bedekken. 2. Weet in welke maanden er weinig bijkomt Dit is het stuk dat veel mensen verrast. Van ongeveer november tot maart staat de zon in Nederland te laag om je huid nog vitamine D te laten maken, hoe lang je ook buiten loopt. In die maanden teer je dus in op wat je in de zomer hebt opgebouwd en op wat je uit voeding haalt. Alleen al dat weten helpt, want het maakt duidelijk waarom vitamine D juist in het najaar en de winter aandacht vraagt. 3. Haal vitamine D ook uit je bord Voeding levert minder vitamine D dan de zon, maar het telt wel mee, dus laat het niet liggen. De rijkste bronnen zijn vette vis zoals zalm, haring en makreel. Daarnaast zit er wat vitamine D in eieren, in schelp- en schaaldieren en in paddenstoelen. Probeer een paar keer per week vette vis op je menu te zetten. Vind je vis niet elke week haalbaar, wissel dan af met eieren en de andere bronnen, zodat er in elk geval regelmatig iets binnenkomt. 4. Eet vitamine D samen met wat vet Een praktische die weinig mensen kennen: vitamine D is vetoplosbaar. Dat betekent dat je lichaam het beter opneemt als er wat vet bij zit. Vette vis regelt dat vanzelf, maar bij bijvoorbeeld paddenstoelen helpt het om ze in wat olijfolie te bakken. Zo eenvoudig, en het scheelt in hoeveel je er daadwerkelijk van binnenhoudt. 5. Kom vaker naar buiten en beweeg Buiten zijn doet meer dan alleen vitamine D. Beweging en daglicht helpen je hele systeem, van je stemming tot je nachtrust. Maak er een gewoonte van om overdag even naar buiten te gaan, ook in de wintermaanden. Je maakt dan misschien geen vitamine D aan, maar het daglicht en de beweging zijn op zichzelf al waardevol, en in de zomer profiteer je dubbel. 6. Denk aan magnesium als meewerker Nu een stukje dat vanuit de kPNI vaak vergeten wordt. Vitamine D kan zijn werk in je lichaam pas doen nadat het is omgezet naar een actieve vorm, en bij die omzetting is magnesium onmisbaar. Ik noem magnesium daarom graag een cofactor, een meewerker die op de achtergrond zorgt dat de hoofdrolspeler zijn ding kan doen. Magnesium haal je onder andere uit groene groenten, noten, zaden en peulvruchten. Zorg je goed voor je magnesium, dan help je je vitamine D indirect ook. In het volgende artikel leg ik precies uit hoe dat samenspel werkt. 7. Houd rekening met jouw eigen situatie Niet iedereen maakt even makkelijk vitamine D aan, en het is goed om te weten waar jij staat. Heb je een getinte of donkere huid, dan doe je er in ons klimaat een stuk langer over om dezelfde hoeveelheid aan te maken. Ben je ouder dan een jaar of vijftig, dan wordt je huid dunner en maakt die minder vlot vitamine D. Werk je veel binnen, ga je bedekt door het leven, ben je zwanger of eet je volledig plantaardig, dan zijn dat allemaal redenen om er extra alert op te zijn. Herken je jezelf hierin, dan is het slim om vitamine D het hele jaar door op je netvlies te houden. 8. Laat je waarde eens prikken Wil je het echt weten in plaats van gokken, dan kun je je vitamine D in je bloed laten meten. De huisarts kijkt daarbij naar de opslagvorm in je bloed. Dat geeft een prima eerste beeld van waar je ongeveer zit. Vanuit een orthomoleculaire bril kijken we vaak naar wat ruimere waarden dan de ondergrens die medisch als voldoende geldt, maar laat je daarin altijd persoonlijk adviseren door iemand die er verstand van heeft. Zo'n meting is een fijn vertrekpunt om gerichte keuzes te maken in plaats van maar wat te doen. 9. Maak er een vast dagmoment van Wat in de praktijk het beste werkt, is er een vaste gewoonte van maken in plaats van het af te laten hangen van of je er die dag aan denkt. Koppel het aan iets wat je toch al elke dag doet, bijvoorbeeld je ontbijt of je lunch. Dat je vette vis, je momentje in de zon of je aandacht voor magnesium een vast haakje krijgt in je dag, scheelt enorm in hoe consistent je het volhoudt. En consistentie is bij vitamine D belangrijker dan af en toe een uitschieter, want je lichaam werkt met een voorraad die je het liefst gelijkmatig aanvult in plaats van met pieken en dalen. Begin klein en houd het vol Kies uit dit rijtje twee of drie dingen die voor jou nu haalbaar zijn en maak daar een gewoonte van. Vitamine D is geen kwestie van één keer goed doen, maar van een gestage basis over het hele jaar. In het volgende artikel duik ik dieper de kPNI in en laat ik zien hoe je lichaam vitamine D eigenlijk aanmaakt en activeert. Als je dat begrijpt, snap je meteen waarom die kleine dagelijkse keuzes zoveel verschil maken. Lees ook Waarom vitamine D zoveel meer doet dan je denkt De diepere laag onder je vitamine D: hoe je lichaam het aanmaakt en activeert Vitamine D uit voeding, zon en aanvulling: waar je het vandaan haalt

LEES MEER

24 augustus 2026

Vitamine D3 kopen: waar let je op?

Vitamine D3 kopen zonder te verdwalen: let op de vorm (D2 of D3), de dosering en de opneembaarheid. Vitamine D draagt bij aan een normaal immuunsysteem en sterke botten.

LEES MEER

24 augustus 2026

Vitamine B12 kopen: waar let je op?

Vitamine B12 kopen: let vooral op de vorm (methylcobalamine of cyanocobalamine) en de dosering. B12 draagt bij aan de vermindering van vermoeidheid en een normaal zenuwstelsel.

LEES MEER

24 augustus 2026

Welke omega 3 is het beste? Waar je op moet letten bij visolie

De kwaliteit van omega 3 verschilt enorm, en dat zie je niet aan de verpakking. Waar je op let bij visolie: versheid (TOTOX), bron, EPA en DHA.

LEES MEER