ScKIN Journal
Welke vorm vitamine B12 kies je?
◷ 6 min leestijd We zijn bij het laatste artikel van deze reeks. We keken naar wat een B12-waarde in je bloed vertelt, naar het verschil tussen totaal en actief B12, en naar wat een hoge waarde betekent. Steeds kwam hetzelfde woord terug: actief. En steeds bleek dat vitamine B12 niet alleen werkt, maar samen met folaat en vitamine B6. In dit artikel breng ik dat bij elkaar en kijken we naar iets waar je zelf wél invloed op hebt: de vorm die je kiest. Want of je lichaam een voedingsstof makkelijk kan gebruiken, hangt voor een groot deel af van de vorm waarin hij binnenkomt. En daar zit meer verschil in dan de meeste mensen denken. Waarom de vorm zo veel uitmaakt Herinner je je de lopende band uit het tweede artikel? Sommige vormen van B12 moeten eerst nog een paar bewerkingen ondergaan voordat je lichaam ze op celniveau kan inzetten. Je lichaam moet er dus zelf nog werk in steken, en bij elke bewerking kan het net wat soepeler of stroever lopen. Andere vormen zijn al kant en klaar, hapklaar voor in de cel zoals ik het graag noem. Die hoeven niet meer omgezet te worden en kunnen meteen aan het werk. Grofweg zie je dit: er is een synthetische vorm die je lichaam nog een aantal keer moet omzetten voor die bruikbaar is. Er is een natuurlijke vorm die minder, maar nog altijd enkele omzettingen vraagt, en die vaak in prikvorm wordt gebruikt. En er zijn twee actieve, natuurlijke vormen die nul omzettingen nodig hebben: methylcobalamine en adenosylcobalamine. Die twee zijn direct beschikbaar op het niveau waar je lichaam de B12 echt gebruikt. Twee actieve vormen, elk met een eigen rol Het mooie is dat die twee actieve vormen net iets anders werken, en elkaar daarin aanvullen. Methylcobalamine is nauw betrokken bij je zenuwen en je hersenstofwisseling. Denk aan de stroomdraad met het rubberen omhulsel dat ik vaak gebruik: rond je zenuwen zit een soort beschermlaag, en B12 speelt een rol bij dat hele zenuwverhaal. Adenosylcobalamine werkt vooral in je energiefabriekjes, de mitochondriën, waar je lichaam energie vrijmaakt. Twee vormen, twee accenten, samen een compleet plaatje. Vanuit de erkende gezondheidsbijdragen van de voedingsstof zelf mag ik het zo zeggen: vitamine B12 draagt bij tot de normale werking van het zenuwstelsel, en vitamine B12 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid.1 Die bijdragen horen bij de vitamine, ongeacht in welke vorm hij zit. De vorm bepaalt vooral hoe makkelijk je lichaam er gebruik van kan maken. De meewerkers: folaat en vitamine B6 In het tweede artikel zag je dat B12 in de stofwisseling samenwerkt met folaat en vitamine B6, dat team rond onder andere het homocysteïnemetabolisme. Ook hier geldt dat de vorm telt. Folaat kom je tegen in een direct actieve vorm die 5-MTHF heet, en vitamine B6 in een actieve vorm die je als P5P ziet aangeduid. Allebei kant en klaar, zonder dat je lichaam er nog een omzetting op hoeft los te laten. En ook deze twee dragen hun steentje bij. Folaat draagt bij aan normale bloedaanmaak en aan een normale celdeling.2 Vitamine B6 draagt bij aan een normale energiestofwisseling en ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel.3 Zo zie je het team weer terug: drie stoffen die op verschillende plekken samen iets in gang zetten. Waarom een zuigtablet zo prettig werkt Dan nog iets over hoe je B12 binnenkrijgt. De actieve vormen zitten vaak in een zuigtablet, en dat is niet zonder reden. Een zuigtablet laat je onder je tong smelten, zodat de B12 via je mondslijmvlies wordt opgenomen. Zo omzeil je een groot deel van die lange route door maag en darmen, waar zoals we zagen van alles kan meespelen. Sabbelen dus, sabbelen, sabbelen tot er niets meer van over is, en vooral niet doorslikken. Voor mensen bij wie de opname via maag of darmen wat stroever verloopt, is dat een fijne route. En het is nog gemakkelijk ook: een vaste, rustige inname zonder slikken, met een aangename smaak. Vitamin B12+ van ScKIN Die actieve vormen waar deze reeks steeds op uitkwam, dat is precies waarom we bij ScKIN Vitamin B12+ maken. Eén sublinguale zuigtablet met twee actieve B12-vormen naast elkaar, methylcobalamine en adenosylcobalamine, aangevuld met folaat in de actieve 5-MTHF-vorm en vitamine B6 als P5P. Precies dat team uit dit verhaal, elk in de vorm die je lichaam direct kan gebruiken. Aangevuld met zwarte bessen extract als onderdeel van de complete formule. De erkende bijdragen komen van de voedingsstoffen zelf. Vitamine B12 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid, tot de normale werking van het zenuwstelsel en tot een normale vorming van rode bloedcellen.1 Vitamine B12 draagt daarnaast bij tot een normale psychologische functie en is goed voor het concentratievermogen.1 Folaat en vitamine B6 dragen bij aan een normaal homocysteïnemetabolisme, waar we het eerder over hadden.2,3 Zie het als een manier om dat team van drie in een direct bruikbare vorm binnen te krijgen, naast een voeding met genoeg bronnen van B12 zoals vlees, vis, ei en zuivel. Een aanvulling is geen vervanging van goed eten, maar het kan praktisch zijn, zeker als je van nature weinig dierlijke producten eet of als je merkt dat het er in drukke periodes bij inschiet. Bekijk Vitamin B12+ Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: een B12-waarde in je bloed is een startpunt, geen eindpunt. Het gaat niet alleen om hoeveel er is, maar om hoeveel ervan bruikbaar is, en om hoe je lichaam de stof samen met folaat en B6 kan inzetten. Bespreek je waarden altijd met je arts, en kijk daarnaast rustig naar wat je met je voeding en de vorm die je kiest zelf in handen hebt. 1 Vitamine B12 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid, tot de normale werking van het zenuwstelsel, tot een normale vorming van rode bloedcellen, tot een normale psychologische functie en is goed voor het concentratievermogen. 2 Folaat draagt bij aan normale bloedaanmaak, aan een normale celdeling en aan een normaal homocysteïnemetabolisme. 3 Vitamine B6 draagt bij aan een normale energiestofwisseling, ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel en draagt bij aan een normaal homocysteïnemetabolisme. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. De informatie in dit artikel is algemeen en informatief van aard en is geen medisch advies of diagnose. Raadpleeg bij ziekte, medicijngebruik of twijfel over je bloedwaarden altijd een arts of deskundige. Lees ook Wat een B12-waarde in je bloed vertelt Actief B12 en totaal B12: het verschil Wanneer een hoge B12-waarde opvalt
Learn more
Wat een B12-waarde in je bloed vertelt
◷ 6 min leestijd Je bent bij de huisarts geweest, je bloed is geprikt, en een paar dagen later komt de uitslag: je vitamine B12 zit netjes binnen de norm. Fijn, denk je. En toch blijf je je soms afvragen hoe het zit, want je energie is wisselend en je hoofd voelt niet altijd even helder. Best herkenbaar. Dan is het interessant om eens rustig te kijken naar wat zo'n B12-waarde in je bloed eigenlijk zegt, en net zo belangrijk, wat hij niet zegt. Ik ben Caroline, en vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde en de kPNI vind ik dit een van de mooiste voorbeelden van hoe een getal op een uitslag maar een deel van het verhaal vertelt. Belangrijk vooraf: alles wat ik hieronder met je deel is bedoeld om je meer inzicht te geven. Het is informatief, geen diagnose, en het vervangt het gesprek met je arts niet. Een bloeduitslag lees je altijd samen met iemand die je hele situatie kent. Wat er precies gemeten wordt Als je arts vitamine B12 laat prikken, wordt meestal de totale hoeveelheid B12 gemeten die op dat moment in je bloed rondzweeft. Dat is een prima startpunt. Maar het is goed om te weten dat dit getal iets anders is dan de hoeveelheid B12 die je lichaam daadwerkelijk kan gebruiken. B12 in je bloed is namelijk nog niet hetzelfde als B12 die klaarligt om in je cellen aan het werk te gaan. Je moet je voorstellen dat vitamine B12 een hele route aflegt voordat hij op de plek van bestemming is. Hij komt binnen via je voeding, wordt in je maag en darmen opgepakt door speciale transporteiwitten, reist mee met je bloed, en moet uiteindelijk je cellen in. Pas daar, ín de cel, kan je lichaam er echt mee werken. Het bloed is dus eigenlijk de snelweg, niet de eindbestemming. En op zo'n uitslag zie je vooral wie er op de snelweg rijdt, niet wie er al veilig is aangekomen. Waarom die route zo bepalend is In mijn werk kijk ik altijd naar het hele plaatje, en bij B12 begint dat plaatje in de maag. Daar maakt je lichaam een stofje aan dat intrinsic factor heet. Dat is een soort begeleider die zich aan de B12 vastkoppelt en hem meeneemt op de reis richting je darmen. Zonder die begeleider komt B12 een stuk moeilijker op zijn plek. En of die intrinsic factor goed wordt aangemaakt, hangt weer samen met je maagzuur, met hoe je eet, met spanning, en met dingen die per persoon verschillen. Wat ik je hiermee vooral wil meegeven: er zitten best veel stappen in dat proces, en bij elke stap kan er iets soepel of juist wat stroever gaan. Twee mensen kunnen daardoor een vergelijkbaar getal op hun uitslag hebben, terwijl hun lichaam de B12 heel verschillend gebruikt. Daarom is dat ene getal een startpunt om over door te praten, en zelden het eindpunt. Waarom een B12-waarde kan wisselen Iets anders wat veel mensen niet weten: je B12-waarde ligt niet muurvast. Slik je een supplement of een multivitamine waar B12 in zit, dan kan de waarde in je bloed er meteen een stuk hoger uitzien. Dat betekent dan vooral dat er veel op de snelweg rijdt, en het zegt op zichzelf nog niet zo veel over hoe het ín je cellen zit. Dat is precies waarom je uitslag altijd naast je situatie gelegd moet worden: wat eet je, gebruik je iets, hoe voel je je door de dag heen. Ook je leeftijd speelt mee. Naarmate we ouder worden, maakt de maag vaak wat minder maagzuur aan, en verloopt dat hele opnameproces geleidelijk anders. Dat gaat sluipend, en juist daarom is het bij vijftigplussers zo fijn om B12 gewoon rustig in de gaten te houden in overleg met de arts. Wat je zelf kunt doen met deze kennis Ik ben er niet van om na één uitslag meteen van alles te veranderen. Wel merk ik dat mensen er rustiger van worden als ze het proces begrijpen. Een paar dingen die praktisch helpen: Vraag door bij je uitslag. Vraag welke waarde er precies gemeten is en wat die in jouw geval betekent. Je hebt recht op die uitleg, en het maakt het getal ineens een stuk minder abstract. Zorg voor bronnen in je voeding. Vitamine B12 haal je vooral uit dierlijke producten zoals vlees, vis, ei en zuivel. Eet je daar weinig of niets van, dan is het extra zinvol om er samen met een deskundige bewust naar te kijken. Let op je eigen signalen, maar trek geen overhaaste conclusies. Energie, concentratie en hoe helder je hoofd voelt zijn dingen die veel mensen herkennen. Ze horen bij het gesprek, maar ze zijn geen bewijs op zichzelf. Alles hangt met van alles samen. Voor wie het extra interessant is om te kijken Er zijn situaties waarin het net iets meer de moeite waard is om je B12 goed in de gaten te houden, altijd in overleg met je arts. Eet je weinig of geen dierlijke producten, dan zijn de natuurlijke bronnen van B12 in je voeding beperkt, en is het slim om daar bewust bij stil te staan. Word je ouder, dan verandert je maagzuur geleidelijk, en daarmee ook de manier waarop je lichaam B12 uit je eten haalt. En ook bij bepaalde medicatie of bij ingrepen aan maag of darmen kan dat opnamestuk anders lopen. Ik noem dit niet om je bezorgd te maken, maar zodat je weet wanneer het gesprek met je arts of een deskundige net wat waardevoller wordt. Herken je jezelf in zo'n situatie, dan is dat een goede reden om je waarde niet als los getal te bekijken, maar in het licht van je eigen leven en voeding. Waar dit naartoe gaat De kern van dit eerste artikel: een B12-waarde in je bloed is waardevolle informatie, maar het is een momentopname van wat er rondzweeft, niet van wat er in je cellen gebeurt. Dat onderscheid tussen bloed en cel is juist waar het interessant wordt, want er bestaan manieren om net iets dieper te kijken. In het volgende artikel neem ik je mee in het verschil tussen totaal B12 en actief B12, en waarom dat onderscheid voor je lichaam zo veel uitmaakt. Dan wordt ook duidelijk waarom die ene standaardwaarde soms geruststellend oogt terwijl er onder de motorkap meer speelt. Lees ook Actief B12 en totaal B12: het verschil Wanneer een hoge B12-waarde opvalt Welke vorm vitamine B12 kies je?
Learn more
