ScKIN Journal
Pigmentvlekken en je hormonen: de verbinding van binnenuit
Pigmentvlekken hebben lang niet alleen met de zon te maken. Ontdek hoe je hormonen, zoals oestrogeen, meespelen bij het ontstaan van pigment.
Learn more
De lever, je hormoonbalans en je huid
Je lever verwerkt hormonen zoals oestrogeen. Ontdek hoe een soepel werkende lever samenhangt met je hormoonbalans, en waarom je huid daar een afspiegeling van kan zijn.
Learn more
Gifstoffen, je lever en je huid: hoe hangt dat samen?
Je lever verwerkt dagelijks stoffen die je lichaam kwijt moet. Ontdek hoe dat proces samenhangt met je hormonen en waarom je huid er een afspiegeling van kan zijn.
Learn more
De diepere rol van vitamine D in je lichaam
◷ 6 min leestijdIn de eerste twee artikelen keken we naar wat vitamine D allemaal doet, en hoe je het praktisch op peil houdt. Nu gaan we een laag dieper. Want als je begrijpt hoe vitamine D in je lichaam werkt, snap je meteen waarom het geen losse pil is die even iets aanzet, maar een meewerker in een groter geheel. En dat is precies hoe we er binnen de kPNI naar kijken. De kPNI, waarin ik ben opgeleid, kijkt nooit naar een stof of een orgaan apart. We kijken naar hoe systemen met elkaar praten. En vitamine D is daar een prachtig voorbeeld van, want het doet bijna nergens iets in zijn eentje. Een sleutel heeft een slot nodig Ik noemde het in het eerste artikel al even: vitamine D werkt via receptoren. Laten we daar wat langer bij stilstaan, want hier zit de kern. Je moet je een receptor voorstellen als een slot op of in een cel. Vitamine D is de sleutel die in dat slot past. Pas als de sleutel in het slot draait, krijgt de cel het signaal om iets te doen. Zonder slot gebeurt er niks, en zonder sleutel ook niet. Ze hebben elkaar nodig. Het bijzondere is dus dat die sloten op ontzettend veel plekken zitten. In je botcellen, in je spiercellen, in je immuuncellen. Daarom kan een stof zo breed meedoen: overal waar een slot zit, kan vitamine D een signaal afgeven. Van ruwe vorm naar werkende vorm Nog iets dat vaak wordt overgeslagen. De vitamine D die je binnenkrijgt via de zon of je eten, is nog niet meteen de vorm die in dat slot past. Het is eerst een opslagvorm, een soort ruw materiaal dat je lichaam bewaart, onder andere in je vetweefsel. Om het bruikbaar te maken moet je lichaam het in twee stappen bewerken, eerst in je lever en daarna in je nieren. Pas na die twee stappen ontstaat de actieve vorm, de sleutel die daadwerkelijk in het slot past. Je moet je dat voorstellen als een lopende band met twee bewerkingsstations: aan het begin ligt het ruwe materiaal, en aan het eind komt de werkende vorm eruit. En weet je wat er bij allebei die stations nodig is? Magnesium. Zonder magnesium hapert de omzetting. Dat is de reden dat ik in het vorige artikel zei: vitamine D en magnesium horen bij elkaar. Het is niet zomaar een leuk weetje, het zit ingebakken in hoe je lichaam vitamine D bruikbaar maakt. Waarom stress hier een rol speelt Hier wordt het echt kPNI. Want als je lichaam langere tijd in de stress staat, gebeurt er iets met dat sleutel-slot-systeem. Het stresshormoon cortisol kan de werking van de vitamine-D-receptor in de weg zitten. Beeld het je in alsof het slot een beetje vervormt: de sleutel is er wel, maar past minder goed. Het signaal komt dan minder goed door. Daar komt bij dat stress ook nog eens magnesium vraagt. Je lichaam gebruikt meer magnesium in drukke periodes, en juist dat magnesium had je nodig voor de omzetting van vitamine D. Zo werken twee dingen tegelijk in dezelfde richting. Wat ik hiermee wil laten zien: vitamine D staat nooit los van de rest. Hoe je leeft, hoe gespannen je bent, hoeveel magnesium je binnenkrijgt, het speelt allemaal mee in of die vitamine D uiteindelijk zijn werk kan doen. Vitamine D en je afweer Een van de mooiste voorbeelden van die samenhang is je immuunsysteem. Je immuuncellen hebben, net als zoveel andere cellen, een receptor voor vitamine D. Ze gebruiken het als een van hun signaalstoffen. Daarom draagt vitamine D bij aan het normale functioneren van het immuunsysteem en aan een goede weerstand.1 Je afweer is geen systeem dat alleen aangaat als je ziek wordt. Het is de hele dag door bezig: opruimen, herstellen, beoordelen wat er langskomt. Vitamine D is een van de stoffen die in dat dagelijkse werk meedraait, als een van de vele meewerkers die het geheel soepel laten lopen. Geen wondermiddel, wel een meewerker En daarmee kom ik bij het punt dat ik het belangrijkste vind van dit artikel. Vitamine D wordt soms neergezet als een soort wondermiddel dat in zijn eentje van alles regelt. Zo werkt het niet, en ik vind het eerlijker om dat gewoon te zeggen. Vitamine D is een schakel in een keten. Een belangrijke schakel, want zonder die schakel hapert de keten. Toch is het niet de hele keten. Het heeft magnesium nodig om geactiveerd te worden, het heeft een gezonde lever- en nierfunctie nodig, en het heeft een lichaam nodig dat niet constant in de hoogste versnelling staat. Pas als dat allemaal een beetje klopt, komt vitamine D tot zijn recht. Dat maakt het voor mij juist zo interessant. Het is niet het ene magische ingredient, het is een stof die goed samenwerkt. En dat is precies hoe je lichaam werkt: in samenhang, nooit in losse stukken. Waar draagt vitamine D nu precies aan bij? Even op een rij, in gewone taal, waar de rol van vitamine D wetenschappelijk voor is vastgesteld. Vitamine D draagt bij aan het normale functioneren van het immuunsysteem, aan de instandhouding van sterke botten en een sterk gebit, aan een normale spierwerking, en het speelt een rol bij het normale verloop van de celdeling en in de calciumhuishouding.1 Dat is een breed rijtje voor een stof, en het laat mooi zien hoe verweven vitamine D met je lichaam is. Wat ik je meegeef De diepere les: vitamine D werkt via sloten die door je hele lichaam zitten, het moet eerst worden omgezet met behulp van magnesium, en die omzetting is gevoelig voor hoe je leeft. Zie het als een meewerker in een groter team, niet als een solist. Dat verklaart ook waarom de tips uit het vorige artikel, de maaltijd en de magnesium, zo veel verschil maken. In het laatste artikel breng ik alles samen. Vitamine D bleek de rode draad van deze reeks, en ik laat zien hoe je die vitamine D praktisch aanvult wanneer de zon en je voeding even niet genoeg meebrengen. 1 Vitamine D draagt bij aan het normale functioneren van het immuunsysteem, zorgt mede voor een goede weerstand, draagt bij aan de instandhouding van sterke botten en een sterk gebit, draagt bij aan een normale spierwerking en speelt een rol bij het normale verloop van de celdeling en in de calciumhuishouding. Lees ook Waarom vitamine D zoveel meer doet dan je denkt Wat je zelf kunt doen om je vitamine D op peil te houden Vitamine D aanvullen: waar je op kunt letten
Learn more
Wat je zelf kunt doen om je vitamine D op peil te houden
◷ 6 min leestijdIn het vorige artikel keken we naar hoe breed vitamine D eigenlijk werkt, en waarom de zon in onze winter zo weinig meehelpt. Logische vervolgvraag: wat kun je daar zelf aan doen? In dit artikel loop ik langs de praktische dingen die je zelf in de hand hebt om je vitamine D op peil te houden. Niks ingewikkelds, gewoon dingen die je vandaag al kunt toepassen. Ik zeg er meteen bij: je hoeft niet alles tegelijk te doen. Kies er een paar uit, maak er een gewoonte van, en bouw van daaruit verder. Zo blijft het behapbaar. 1. Ga naar buiten, en doe het met verstand Je grootste bron van vitamine D is en blijft de zon op je huid. Dus stap een is simpel: kom in de zomermaanden regelmatig naar buiten. Even wandelen in je lunchpauze, koffie op het balkon, even de tuin in. In de periode van mei tot september staat de zon hoog genoeg boven Nederland, en dan doet je huid het werk vanzelf. Met verstand betekent: zonder te verbranden. Je huid heeft niet uren nodig, en verbranden wil je sowieso voorkomen. Een korte blootstelling op een moment dat de zon hoog staat, met je onderarmen of benen bloot, doet al veel. Ben je langer buiten of is de zon fel, smeer je dan gewoon in. Verstandig zonnen en aan je vitamine D denken gaan prima samen. 2. Weet dat de winter een ander verhaal is Dit is misschien wel het belangrijkste om te onthouden: van november tot maart staat de zon in ons land te laag om je huid vitamine D te laten maken. Hoe vaak je in die maanden ook naar buiten gaat, voor je vitamine D maakt het weinig uit. Fris en fijn is het natuurlijk wel, dus blijf vooral gaan. Maar reken er in die periode niet op als bron. Juist daarom is het slim om in de donkere maanden bewuster met je voeding om te gaan, en eventueel aan een aanvulling te denken. Daar kom ik zo op. 3. Leg vitamine D op je bord Voeding is je tweede bron. Vitamine D zit vooral in vette vis. Denk aan haring, zalm, makreel en sardines. Een paar keer per week vette vis eten is een van de fijnste manieren om er via je bord wat bij te krijgen. En als bonus krijg je er goede vetten bij. Ook in ei zit vitamine D, vooral in de dooier, en paddenstoelen leveren een plantaardige vorm. Geen enorme hoeveelheden, maar alle beetjes tellen mee. Varieer dus, en maak vette vis een vast onderdeel van je week. 4. Neem het samen met een maaltijd Nu een tip die veel mensen niet kennen, en die echt verschil maakt. Vitamine D is vetoplosbaar. Dat betekent dat je lichaam het het beste opneemt in het gezelschap van vet. Neem je een aanvulling met vitamine D, doe dat dan tijdens of vlak na een maaltijd waar wat vet in zit. Je ontbijt met wat noten, je lunch met avocado, je warme maaltijd met olijfolie. Neem je zo'n aanvulling op een lege maag in, dan neemt je lichaam er een stuk minder van op. Zonde, want dan haal je niet uit dezelfde hoeveelheid wat erin zit. Even koppelen aan een eetmoment, en klaar. 5. Vergeet magnesium niet Dit is een van de mooiste stukken van het hele verhaal, en het wordt bijna altijd overgeslagen. Vitamine D dat je binnenkrijgt, via de zon of via je eten, is nog niet meteen de actieve vorm. Je lichaam moet het eerst omzetten, in een paar stappen, in je lever en je nieren. En voor die omzetting heeft je lichaam magnesium nodig. Je moet je dat voorstellen als een lopende band met een paar bewerkingsstations. Vitamine D komt binnen als ruw materiaal, en bij elk station gebeurt er iets om het bruikbaar te maken. Magnesium is de werker die bij die stations staat. Is er weinig magnesium, dan hapert de band, en blijft een deel van je vitamine D in de ruwe vorm hangen. Vandaar dat vitamine D en magnesium zo'n mooi duo zijn. Zorg dus dat je ook aan je magnesium denkt. Dat zit in groene bladgroenten, noten, zaden, peulvruchten en volkoren producten. Eet je daar gevarieerd van, dan geef je je vitamine D meteen de hulp die het nodig heeft om zijn werk te doen. 6. Denk aan de momenten dat je meer binnen zit Een paar situaties vragen om wat extra aandacht. Werk je veel binnen, achter een raam, dan bereikt het juiste zonlicht je huid nauwelijks, ook in de zomer. Bedek je je huid veel, om wat voor reden dan ook, dan geldt hetzelfde. En heb je een wat donkerder huidtype, dan heeft je huid meer zon nodig voor dezelfde hoeveelheid vitamine D. Herken je jezelf daarin, dan is het extra de moeite waard om bewust met je voeding bezig te zijn en het hele jaar door aan je vitamine D te denken, niet alleen in de winter. 7. Maak er een ritme van Het geheim zit niet in een keer heel goed je best doen, maar in een rustig ritme dat je volhoudt. Vaste eetmomenten met vette vis erin, je aanvulling gekoppeld aan je ontbijt of lunch, en in de zomer regelmatig even naar buiten. Als je die dingen op de automatische piloot doet, hoef je er verder niet over na te denken. En dat is precies waar je naartoe wilt. Iets wat gewoon in je dag verweven zit, waar je nauwelijks moeite voor hoeft te doen. Wat ik je meegeef Je vitamine D op peil houden hoeft echt niet ingewikkeld te zijn. Kom in de zomer met verstand naar buiten, leg regelmatig vette vis op je bord, neem een eventuele aanvulling altijd bij een maaltijd, en denk aan je magnesium zodat je lichaam de vitamine D ook echt kan gebruiken. In de winter leunt het accent wat meer op voeding en een aanvulling, omdat de zon dan even niet meewerkt. In het volgende artikel duik ik dieper de werking in: waarom vitamine D geen wondermiddel is, maar juist een meewerker die pas tot zijn recht komt in samenhang met de rest van je lichaam. Dat maakt meteen duidelijk waarom die magnesium en die maaltijd zo belangrijk zijn. Lees ook Waarom vitamine D zoveel meer doet dan je denkt De diepere rol van vitamine D in je lichaam Vitamine D aanvullen: waar je op kunt letten
Learn more
Waarom vitamine D zoveel meer doet dan je denkt
◷ 6 min leestijdVitamine D heeft een imago dat niet klopt. De meeste mensen kennen het als "die vitamine voor je botten" en denken er verder weinig over na. En ja, die rol klopt. Maar het is echt maar een klein deel van het verhaal. Vitamine D doet in je lichaam zoveel meer, en juist dat bredere plaatje wil ik je in dit artikel laten zien. Want wat ik in mijn werk steeds terugzie, is dat we vitamine D veel te klein maken. We stoppen het in een hokje, terwijl het eigenlijk overal in je lichaam meedoet. Laten we dat hokje even openbreken. Eigenlijk is het geen gewone vitamine Het eerste wat goed is om te weten: vitamine D gedraagt zich niet als een gewone vitamine. Het lijkt in zijn werking veel meer op een hormoon. Een hormoon is een signaalstof, een soort boodschapper die door je hele lichaam reist en cellen vertelt wat ze moeten doen. En dat is precies wat vitamine D doet. Om die boodschap te kunnen ontvangen heeft een cel een soort slot nodig waar de sleutel in past. Dat slot heet een receptor. Het bijzondere aan vitamine D is dat die receptoren op ontzettend veel plekken in je lichaam zitten. Onderzoekers hebben ze inmiddels teruggevonden in meer dan dertig verschillende soorten cellen en weefsels. En ze vinden er nog steeds nieuwe. Je moet je dat zo voorstellen: als een stof op zoveel plekken een eigen slot heeft, dan is dat geen toeval. Dan is het een stof die het lichaam op heel veel plekken nodig heeft om zijn werk te doen. De rol die iedereen kent: botten en calcium Laten we beginnen bij het bekende deel, want dat is niet voor niks bekend. De belangrijkste taak van vitamine D is het regelen van de calcium- en fosforhuishouding in je lichaam. Dat klinkt technisch, dus ik vertaal het even. Calcium is de bouwsteen van je botten en je gebit. Maar je lichaam kan calcium uit je voeding alleen goed opnemen als er genoeg vitamine D aanwezig is. Vitamine D staat als het ware bij de deur van je darm en zorgt dat het calcium naar binnen mag. Is er weinig vitamine D, dan gaat een groot deel van dat calcium er ongebruikt weer uit. Is er voldoende, dan neemt je lichaam er veel meer van op. Zo draagt vitamine D bij aan de instandhouding van sterke botten en een sterk gebit, en speelt het een rol in de hele calciumhuishouding. Dat is de basis. En het is meteen de reden dat vitamine D en botten zo aan elkaar gekoppeld zijn geraakt. Maar er is zoveel meer Hier wordt het interessant, want vitamine D houdt niet op bij je botten. Je afweer Je immuuncellen hebben, net als heel veel andere cellen, een receptor voor vitamine D. Ze gebruiken het als een van hun signaalstoffen om hun werk goed te doen. Daarom draagt vitamine D bij aan het normale functioneren van het immuunsysteem en aan een goede weerstand. Je afweer is de hele dag door bezig, en vitamine D is een van de stoffen die daarin meedraait. Je spieren Ook je spieren doen mee. Vitamine D draagt bij aan een normale spierwerking. Je spieren hebben calcium nodig om samen te trekken en weer te ontspannen, en daar komt die calciumhuishouding weer om de hoek kijken. Zo hangt alles met elkaar samen. Je cellen En dan misschien wel het minst bekende, maar zeker zo boeiende deel: vitamine D speelt een rol bij het normale verloop van de celdeling. Je lichaam vernieuwt zichzelf continu, cel voor cel, als een lopende band die nooit stilstaat. Vitamine D is een van de stoffen die in dat proces meedraait. Zie je hoe breed het wordt? Botten, afweer, spieren, celdeling. Dat is geen vitamine die je in een hokje kunt stoppen. Waar komt vitamine D eigenlijk vandaan? Dan de vraag die logisch volgt: hoe kom je aan die vitamine D? Daar zit iets bijzonders, want jouw lichaam kan het grotendeels zelf maken. In je huid zit een stof die onder invloed van zonlicht wordt omgezet in vitamine D. Zon op je huid is dus je belangrijkste bron. Best mooi eigenlijk, dat je lichaam dat gewoon zelf regelt. Alleen zit daar in ons land een addertje onder het gras, en dat is het seizoen. Waarom het seizoen zoveel uitmaakt In de zomer, grofweg van mei tot september, staat de zon hoog genoeg boven Nederland. Dan kan je huid bij voldoende zon vitamine D aanmaken. Maar in de late herfst en winter, van november tot maart, staat de zon te laag en is het licht te zwak. In die maanden maakt je huid vrijwel geen vitamine D meer aan, hoe vaak je ook naar buiten gaat. En zelfs in de zomer is het niet vanzelfsprekend. We werken veel binnen, we zitten achter glas, we smeren ons in en we bedekken ons. Allemaal logisch, en allemaal dingen die de aanmaak via de huid in de weg zitten. Heb je een wat donkerder huidtype, dan duurt de aanmaak van dezelfde hoeveelheid vitamine D bovendien een stuk langer. Dat is precies waarom vitamine D in onze streken zoveel aandacht krijgt. We wonen simpelweg niet op een plek waar de zon het hele jaar door zijn werk kan doen. En uit je eten? Dan blijft voeding over als bron. Vitamine D zit in een aantal producten, vooral in vette vis zoals haring, zalm en makreel, en in kleinere hoeveelheden in ei en paddenstoelen. Dat is mooi meegenomen en zeker de moeite waard om regelmatig op je bord te leggen. Tegelijk is het eerlijk om te zeggen dat het lastig is om via voeding alleen op een ruime hoeveelheid te komen. De zon is en blijft veruit je grootste bron, en die valt in de winter grotendeels weg. Dat maakt vitamine D een bijzonder geval onder de vitamines. Wat ik je wil meegeven De belangrijkste boodschap van dit artikel: vitamine D is veel breder dan alleen je botten. Het gedraagt zich als een hormoon, het heeft receptoren door je hele lichaam, en het draagt bij aan je botten, je gebit, je afweer, je spieren en je celdeling. Het is een van de stoffen die overal een beetje meedoet. En je haalt het vooral uit de zon, met voeding als aanvulling. Juist omdat de zon in onze winter zo weinig meewerkt, is het goed om er bewust mee bezig te zijn. Hoe je dat praktisch doet, hoe je zelf zorgt dat je vitamine D op peil blijft, dat is precies waar het volgende artikel over gaat. Lees ook Wat je zelf kunt doen om je vitamine D op peil te houden De diepere rol van vitamine D in je lichaam Vitamine D aanvullen: waar je op kunt letten
Learn more
Collageen poeder in koffie, smoothie of water: wat kan wel en niet?
Kun je collageen door je koffie roeren? Het antwoord hangt af van de formule. Alles over koud gebruik, bewaren en de fijnste manieren.
Learn more
Wat is NZVT? Veilige supplementen voor sporters
NZVT is het keurmerk dat supplementen test op afwezigheid van dopingstoffen. Wat het inhoudt, waarom sporters het nodig hebben en welke ScKIN-producten NZVT zijn.
Learn more
Super Greens+ voor sporters: je dagelijkse basis met NZVT
Super Greens+ combineert 89 ingrediënten met een breed vitamine- en mineralenspectrum, waaronder magnesium en kalium. Een dagelijkse basis voor sporters, NZVT-gecertificeerd.
Learn more
