Skip to content

Doe de supplementen quiz hier

Als 'Uitstekend' beoordeeld  ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Black Friday 20% OFF 

The ScKIN Club: Join now + 25 punten

Voor 12:00 besteld, dezelfde dag op de post

Gratis verzending vanaf 50 EUR (NL)

Open deur van een lichte hal naar een zonnig terras

Vitamine D en calcium in de praktijk: wat je zelf kunt doen

◷ 6 min leestijd

We hebben gekeken naar hoe vitamine D en calcium samenwerken, en waar ze vandaan komen. Nu het deel waar je vandaag iets mee kunt. Hieronder staan de dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken, en ik heb ze zo gerangschikt dat je bovenaan kunt beginnen en gewoon kunt doorlopen.

Eén ding vooraf: kies er twee of drie uit en houd die een paar weken vol voordat je er iets bij doet. Je skelet denkt in maanden, niet in dagen. Alles tegelijk veranderen levert je vooral op dat je achteraf niet weet wat het verschil maakte.

1. Pak daglicht in het zomerhalfjaar, en doe dat midden op de dag

Dit voelt tegenintuïtief, want we leren juist de felste uren te mijden. Toch is het midden van de dag precies het moment waarop de zon hoog genoeg staat voor die reactie in je huid. Vroeg in de ochtend en laat in de middag staat hij zo laag dat er van het UV-B-licht weinig overblijft.

Wat praktisch werkt: ga tussen de middag even naar buiten met je armen bloot. Kort is prima, en kort is ook beter dan lang, want je wilt niet verbranden. Verbranden levert geen extra vitamine D op, het levert alleen schade op. Zodra je huid licht begint te kleuren, is het mooi geweest.

2. Weet dat het winterhalfjaar anders is, en pas je verwachting aan

Van november tot maart doet buiten lopen niets voor je vitamine D. Dat betekent niet dat wandelen zinloos is, integendeel. Het betekent alleen dat je voor deze ene stof in die maanden op andere bronnen leunt: je voeding, en eventueel een aanvulling.

Wat ik mensen vaak hoor zeggen is dat ze in de zomer wel genoeg buiten zijn geweest en dat dat de winter wel overbrugt. Je lichaam slaat inderdaad iets op in je vetweefsel, maar die voorraad is niet oneindig en gaat zeker geen vijf maanden mee als er niets bij komt.

3. Neem vetoplosbare stoffen altijd bij een maaltijd met vet

Vitamine D is vetoplosbaar, net als de vitaminen A, E en K. Ze liften mee op de vetten uit je eten. Neem je ze op een lege maag, dan komt er simpelweg minder van binnen.

Dus: bij de warme maaltijd, of bij een ontbijt waar wat vet in zit. Een lunch met olijfolie, avocado, noten, ei of volle zuivel telt ook prima mee. Het hoeft echt geen vette maaltijd te zijn, er moet alleen íets van vet aanwezig zijn.

4. Verdeel je calcium over de dag

Dit is een tip waar veel mensen van opkijken. Je darm kan per keer maar een beperkte hoeveelheid calcium actief opnemen; boven de pakweg vijfhonderd milligram per gelegenheid zakt het rendement. Alles in één maaltijd proppen is dus minder slim dan het verspreiden.

Praktisch betekent dat: iets van calcium bij je ontbijt, iets bij je lunch en iets bij je avondeten. Yoghurt in de ochtend, kaas of tahin op de boterham, groene groente en eventueel sardines bij het avondeten. Je hoeft niet te rekenen, je hoeft het alleen te spreiden.

5. Zet vette vis vast in je week

Vette vis is het enige voedingsmiddel dat vitamine D en, bij soorten die je met graat eet, ook calcium levert. Zet er een vaste dag voor in je week, dan hoef je er verder niet over na te denken.

En maak het jezelf makkelijk. Een blik sardines of makreel in olijfolie staat maanden in je kast en is binnen een minuut een lunch, met wat citroen, peterselie en een snee zuurdesembrood. Zo'n voorraad in huis hebben is de helft van het werk.

6. Belast je botten, want daar reageren ze op

Je bot is levend weefsel dat zichzelf aanpast aan wat er van gevraagd wordt. Trek en druk op het skelet zijn het signaal om weefsel aan te maken. Zonder dat signaal helpt al het calcium ter wereld je niet verder, want er wordt simpelweg niet gebouwd.

Wat dat signaal geeft, is beweging waarbij je je eigen gewicht draagt: wandelen, traplopen, dansen, tuinieren, springen. En daarbovenop krachttraining, waarbij je spieren aan je botten trekken. Twee keer per week krachttraining doet hier meer dan welke aanpassing in je voeding ook. Zwemmen en fietsen zijn fantastisch voor je conditie, maar geven je skelet dit specifieke signaal nauwelijks.

7. Vergeet je eiwit niet

Dit wordt vaak overgeslagen in botverhalen. Een bot bestaat niet alleen uit mineralen. Er zit een eiwitraamwerk in, vooral collageen, en de mineralen worden daarin afgezet. Zonder dat raamwerk heb je niets om het calcium in vast te zetten. Zorg dus dat er bij elke maaltijd een eiwitbron ligt: ei, vis, vlees, zuivel, peulvruchten, tofu.

8. Let op de dingen die calcium juist laten weglopen

Twee gewoontes werken de andere kant op. De eerste is veel zout: hoe meer natrium je nieren moeten uitscheiden, hoe meer calcium er meeloopt. Kant-en-klare producten, soep uit pakjes, hartige snacks en veel brood tikken hier aan. De tweede is heel veel koffie, wat in mindere mate hetzelfde doet.

Dit is geen reden om nooit meer koffie te drinken. Het is wel een reden om te kijken of je het aantal koppen en de hoeveelheid bewerkte producten een beetje kunt temperen, want daar win je aan twee kanten.

9. Zet je meewerkende stoffen vast

Magnesium en vitamine K2 zijn de twee schakels die het hele proces laten lopen. Magnesium zit in noten, zaden, bladgroente, peulvruchten en pure chocolade. Vitamine K2 in oude kaas, kwark, zuurkool, eigeel en grasgevoerd vlees. Een handvol noten als vaste tussendoor en een paar keer per week iets gefermenteerds regelt dit grotendeels vanzelf.

10. Laat het meten aan je arts over

Je huisarts kan de voorraadvorm van vitamine D in je bloed meten, de 25-hydroxyvitamine D. Dat is een nuttig getal, maar het blijft een momentopname en het is geen getal om zelf op te gaan sturen. Heb je er vragen over, of gebruik je medicijnen, ben je zwanger of geef je borstvoeding, leg het dan voor aan je huisarts of een therapeut die je kent. Dat is waar die vraag thuishoort, en niet bij een artikel op internet.

Hoe je dit volhoudt

Begin bij punt één en punt zes, want dat zijn de twee die het meeste gewicht hebben en die niets kosten. Zet daarna vette vis vast in je week en verdeel je calcium over de dag. Dat zijn vier dingen, en als je die vier een paar maanden volhoudt heb je meer gedaan dan welke losse aanvulling ook.

In het laatste artikel van deze reeks zet ik op een rij waar je op let als je je basis breder wilt maken dan je bord alleen, en wat daar bij vitamine D precies van bekend is.

Dit is deel 3 van een reeks van 4. In het laatste deel, Vitamine D en calcium: waar je op let bij een brede basis, lees je welke producten hierbij passen.

Lees ook

Previous Post Next Post