◷ 6 min leestijd
Nou, wat ik in mijn werk als orthomoleculair therapeut steeds vaker zie, is dat mensen bewust plantaardig gaan eten. En eigenlijk om hele mooie redenen. Voor het milieu, voor de dieren, of gewoon omdat ze merken dat ze zich er lichter bij voelen. Ik vind dat een prachtige beweging, en tegelijk wil ik je in deze reeks meenemen in iets wat vaak onderbelicht blijft. Want een vegan leefstijl is meer dan het weglaten van vlees, vis, ei en zuivel. Je verandert namelijk de basis van waaruit je lichaam elke dag zijn werk doet.
Veel mensen denken bij plantaardig eten vooral aan wat eraf gaat. Terwijl het interessante juist zit in wat je ervoor in de plaats zet, en of dat net zo compleet is. Dat klinkt misschien wat streng, maar zo bedoel ik het niet. Ik wil je gewoon laten zien hoe je het slim aanpakt, zodat je van de voordelen geniet zonder dat je lichaam gaandeweg iets mist aan bouwstoffen.
Waarom weglaten iets anders is dan vervangen
Je moet je voorstellen dat je lichaam de hele dag op een soort lopende band werkt. Aan het begin van die band komt je voeding binnen, en verderop worden er allerlei processen uit gemaakt: energie, herstel, hormonen, afweer. Voor elk van die processen zijn bouwstoffen nodig. Vitaminen, mineralen, eiwitten, vetten. Zolang de band goed gevoed wordt, loopt alles soepel door.
Wanneer je hele voedingsgroepen weglaat, verdwijnen er ook een paar bouwstoffen van die band die daar juist makkelijk vandaan kwamen. Dat is geen ramp, want bijna alles is ook uit planten te halen. Maar een paar stoffen vragen wél om wat aandacht, omdat ze van nature vooral in dierlijke producten zitten of daar makkelijker uit worden opgenomen. En daar zit precies de kern van dit verhaal: niet schrikken, wel bewust zijn.
De stoffen die om aandacht vragen
Laat ik de belangrijkste eens bij naam noemen, in gewone taal, zodat je weet waar het over gaat. In de volgende artikelen ga ik er dieper op in.
Vitamine B12
Dit is eigenlijk dé stof waar het bij plantaardig eten om draait. Vitamine B12 zit van nature alleen in dierlijke voeding. Planten maken het niet aan. Je lichaam heeft er een voorraad van, dus je merkt een verandering niet meteen, maar op de langere termijn is dit de stof die je bewust wilt aanvullen als je plantaardig leeft. B12 doet ontzettend veel in je lichaam, van je energie tot je zenuwen. Daar vertel ik je in het derde artikel meer over.
IJzer, maar dan uit planten
IJzer zit ook in plantaardige bronnen, denk aan peulvruchten, noten en donkergroene groenten. Alleen wordt ijzer uit planten wat lastiger opgenomen dan ijzer uit dierlijke bronnen. Het mooie is dat je daar iets aan kunt doen met een simpele combinatie, en dat is precies waarom vitamine C hierbij zo interessant is. Vitamine C bevordert namelijk de opname van ijzer in het bloed. In het tweede artikel geef ik je daar een praktische tip voor.
Jodium
Jodium is een stof waar bijna niemand aan denkt, en dat vind ik jammer, want het is best belangrijk. We halen jodium vooral uit zeevis en zuivel, en die vallen bij plantaardig eten weg. Jodium levert een bijdrage aan een normale werking van de schildklier, en je schildklier is een van de motoren achter je energie en je stofwisseling. Dus dit is er een om in de gaten te houden.
Vitamine D
Vitamine D maakt je huid zelf aan onder invloed van zonlicht, en dat geldt voor iedereen, of je nu plantaardig eet of niet. In onze contreien schijnt de zon een groot deel van het jaar te laag om genoeg aan te maken. Er bestaat gelukkig plantaardige vitamine D, waardoor je het ook prima op een vegan manier kunt binnenkrijgen.
Omega-vetzuren
En dan zijn er nog de essentiele vetzuren, waaronder de bekende omega-vetzuren. Bepaalde daarvan komen van oorsprong vooral uit vette vis. Voor wie plantaardig eet zijn er algenbronnen, die dezelfde vetzuren leveren zonder dat er vis aan te pas komt. Ook hier geldt: goed om te weten, prima op te lossen.
Waarom ik hier zo de nadruk op leg
Ik doe dit niet om je aan het twijfelen te brengen, echt niet. Plantaardig eten kan een van de mooiste dingen zijn die je voor jezelf doet. Maar ik zie in de praktijk regelmatig dat mensen enthousiast beginnen, alleen aan de kant van weglaten denken, en dan na een half jaar of langer merken dat hun pit er wat uit is. Bijna altijd blijkt dan dat een of twee van deze bouwstoffen wat aandacht hadden mogen krijgen. En dat is zo zonde, want het is met een beetje kennis heel goed op te vangen.
Wat ik je vooral wil meegeven, is dat een vegan leefstijl vraagt om een klein beetje sturen. Je gaat van een patroon waarin een paar stoffen vanzelf meekwamen naar een patroon waarin je ze bewuster binnenhaalt. Dat is niet moeilijk, het is vooral een kwestie van weten waar je op moet letten.
Vegan of vegetarisch, dat maakt verschil
Nog even een nuance die vaak door elkaar loopt. Vegetarisch eten betekent dat je vlees en vis laat staan, maar wel ei en zuivel gebruikt. Vegan gaat een stap verder: dan laat je alle dierlijke producten weg, dus ook ei, zuivel en honing. Voor de stoffen waar ik het net over had, is dat een belangrijk verschil. Wie vegetarisch eet, haalt via ei en zuivel nog een deel van de vitamine B12 en de jodium binnen. Wie volledig plantaardig eet, doet dat niet, en voor die groep is bewuste aandacht dus net wat belangrijker.
Dat is geen reden om het minder te doen, integendeel. Het betekent alleen dat hoe verder je in het plantaardige spectrum gaat, hoe meer het loont om te weten waar je op moet letten. Ik merk dat mensen dat juist prettig vinden om te horen, want dan kunnen ze hun keuze met een gerust hart maken.
Wat we in deze reeks gaan doen
In het volgende artikel ga ik het praktische pad op. Hoe zet je je dag zo neer dat je gevarieerd en compleet eet, hoe combineer je slim, en waarom rust en ritme daarbij net zo belangrijk zijn als wat er op je bord ligt. Daarna, in het derde artikel, duik ik dieper in de samenhang: hoe deze stoffen doorwerken op je energie, je afweer, je hormonen en je spijsvertering. En in het laatste artikel breng ik alles samen en laat ik zien hoe je van binnenuit een brede basis legt.
Voor nu is de belangrijkste boodschap deze: geniet van je plantaardige keuze, en houd tegelijk een paar stoffen in het vizier. Dan haal je het beste uit twee werelden.




