Skip to content

Doe de supplementen quiz hier

Als 'Uitstekend' beoordeeld  ⭐️⭐️⭐️⭐️⭐️

Black Friday 20% OFF 

The ScKIN Club: Join now + 25 punten

Voor 12:00 besteld, dezelfde dag op de post

Gratis verzending vanaf 50 EUR (NL)

Eikenhouten plank met cashewnoten, champignons, kikkererwten en pure chocolade

Zink en koper samen in de praktijk: wat je zelf kunt doen

◷ 6 min leestijd

We weten nu waar zink en koper elk hun werk doen, waarom ze een deel van hun route delen en waarom de verhouding op je bord vanzelf klopt. Dan nu het deel waar je vandaag iets mee kunt.

Eén ding vooraf: wat hier staat is algemene informatie. Het is geen persoonlijk voorschrift en geen diagnose. Heb je een persoonlijke vraag, gebruik je medicijnen, of is er sprake van ziekte, leg het dan voor aan je huisarts of een therapeut die jou kent.

1. Tel op wat je al binnenkrijgt

Dit staat bovenaan omdat het in de praktijk het vaakst misgaat. Zink zit in een brede formule, maar vaak ook in een los product, en soms nog een keer in iets voor huid of haar. Elk van die drie is op zichzelf bescheiden gedoseerd, en bij elkaar opgeteld is het dat niet meer.

Pak dus één keer alles uit je kast, schrijf per product op hoeveel zink en hoeveel koper erin zit, en tel het bij elkaar. Vijf minuten werk, en het is het enige wat je echt moet weten.

Ter oriëntatie: de referentiewaarde op Europese etiketten is 10 milligram zink per dag en 1 milligram koper. De Europese voedselveiligheidsautoriteit houdt voor volwassenen een aanvaardbare bovengrens aan van 25 milligram zink per dag en 5 milligram koper, uit alle bronnen samen.

2. Gebruik je zink, kijk dan of koper meeloopt

Dit volgt direct uit het eerste artikel. Gaat het om een losse zinkdosering die je langere tijd gebruikt, dan is het logisch om te kijken of er koper in dezelfde formule zit, of anders of het ergens anders in je dag aanwezig is.

Gaat het om een brede formule waarin ze allebei zitten, dan is dat al geregeld. Dat is ook precies waarom brede formules ze standaard naast elkaar zetten.

3. Varieer je noten en zaden, dat is de makkelijkste knop

Veel mensen eten altijd dezelfde noot. Zonde, want juist hier zit variatie die niets kost. Maak een pot met een mix: cashewnoten, pompoenpitten, zonnebloempitten, walnoten en wat sesamzaad. Zet die op je aanrecht en gebruik hem over salades, door yoghurt en als tussendoor.

Cashewnoten en zonnebloempitten trekken de koperkant omhoog, pompoenpitten de zinkkant. Door de mix regel je de verhouding zonder dat je ergens over hoeft na te denken.

4. Zet champignons en pure chocolade in je week

Dit zijn de twee bronnen die vooral koper leveren, en ze zijn allebei alledaags. Champignons kun je door vrijwel elk gerecht doen, en een paar stukjes pure chocolade van zeventig procent of hoger is een serieuze koperbron.

Vooral wie veel vlees en kaas eet, heeft hier baat bij, want die leunen vooral op de zinkkant.

5. Verander je bereiding in plaats van je hoeveelheid

Hier zit de grootste winst, en dat vind ik zelf het aardigste van dit hele onderwerp. Je hoeft niet meer te eten, je kunt het ook anders klaarmaken.

Kies zuurdesembrood in plaats van brood met gistrijzing. Week gedroogde peulvruchten een nacht en gooi dat water weg. Spoel blikpeulvruchten goed af. Kies tempeh boven ongefermenteerde soja. En rooster je noten en zaden licht, want ook dat helpt een beetje.

6. Zet een eiwitbron en een scheut zuur bij je maaltijd

Dierlijk eiwit tilt de mineraalopname uit de hele maaltijd omhoog, inclusief die uit de plantaardige bestanddelen. En organische zuren maken mineralen beter beschikbaar.

Praktisch: ei, kaas, vis of vlees bij je maaltijd, en citroensap of azijn over je groente. Een salade met pompoenpitten, gekookt ei, olijfolie en citroen is hier een bijna perfect voorbeeld van.

7. Houd een los ijzersupplement apart

IJzer gebruikt voor een deel dezelfde transportroute als zink en koper. Gebruik je een los ijzersupplement, neem dat dan op een ander moment van de dag. Bij ijzer uit voeding speelt dit niet.

8. Neem mineralen niet op een lege maag

Zink wordt op een lege maag minder goed verdragen en kan misselijkheid geven. Bij of vlak na een maaltijd is prettiger en levert geen slechtere opname op.

9. Kijk ook naar wat de behoefte opdrijft

Dit punt wordt het vaakst overgeslagen, en het is in mijn werk juist het punt waar ik meestal begin. Je verbruik van deze mineralen ligt niet vast; het beweegt mee met wat er van je gevraagd wordt.

Zink doet mee bij het vernieuwen van weefsel en bij je afweer. Een periode waarin je lichaam veel herstelwerk te doen heeft, bijvoorbeeld na een operatie of in een intensieve trainingsperiode, vraagt daar meer van. Zink doet ook mee in de structuren waarmee hormonen hun boodschap afleveren, en dat speelt in drukke, gespannen periodes sterker.

Daarnaast zijn er dingen die aan de andere kant trekken. Roken brengt cadmium binnen, en dat metaal nestelt zich op plekken waar zink hoort te zitten. Veel alcohol beïnvloedt de mineraalhuishouding ook.

Dat is geen reden om aan je dosering te gaan sleutelen; het is een reden om in zo'n periode wat beter op je bronnen en je bereiding te letten. De knoppen uit dit artikel werken daar prima voor.

Een voorbeeldweek

Om het concreet te maken. In je keuken staat een pot gemengde noten en zaden, en zuurdesembrood in plaats van gistbrood. Door de week gaan er een paar keer champignons door een gerecht. Eén keer in die week staat er een pan mosselen of een stuk rood vlees op tafel, en één keer per maand iets met lever. Peulvruchten week je een nacht of je spoelt ze goed af. Bij elke maaltijd ligt een eiwitbron en gaat er wat citroen of azijn over de groente. En 's avonds eet je gerust twee stukjes pure chocolade.

Dat is alles. Geen weegschaal, geen tabel, geen gereken. En de verhouding tussen die twee mineralen regelt zich daarmee vanzelf, precies zoals het tweede artikel liet zien.

Wat ik niet zou doen

Ik zou niet op eigen houtje aan de verhouding tussen deze twee gaan sleutelen op basis van wat je ergens leest. De verhouding in je lichaam is niet af te lezen uit een eenvoudige bloedwaarde, omdat het grootste deel van beide mineralen in je cellen zit en niet in je plasma, en omdat zo'n plasmawaarde meebeweegt met van alles.

En ik zou geen losse hoge dosering van één van de twee langdurig gebruiken zonder dat iemand meekijkt die het geheel overziet. Dat is precies de situatie waarin die gedeelde deur uit het eerste artikel wél een rol gaat spelen.

In het laatste artikel van deze reeks zet ik op een rij waar je op let als je je basis breder wilt maken dan je bord alleen.

Dit is deel 3 van een reeks van 4. In het laatste deel, Zink en koper samen: waar je op let bij een brede basis, lees je welke producten hierbij passen.

Lees ook

Previous Post Next Post