◷ 6 min leestijd
Nou, je kent dat vast wel. Je huid deed het maandenlang prima, en dan is er ineens die periode dat er van alles gebeurt. Rode plekjes bij je neus, een kaaklijn die opspeelt, een wang die aanvoelt alsof hij te strak staat. Je hebt niks veranderd aan je verzorging, en toch reageert je huid alsof je dat wel deed. Best frustrerend, want je weet niet goed waar je moet beginnen.
Wat ik vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde en kPNI zo interessant vind aan een onrustige huid, is dat het bijna nooit alleen een huidverhaal is. Je huid is namelijk de buitenste laag van een veel groter geheel, en ze laat vaak zien wat er verderop in je lichaam speelt. Daarom neem ik je in dit artikel mee in wat er onder die onrust kan zitten.
Wat we eigenlijk bedoelen met een onrustige huid
Laten we beginnen bij de term zelf, want die wordt voor van alles gebruikt. Een onrustige huid is geen diagnose. Het is een omschrijving van een toestand: je huid reageert sneller dan je gewend bent, ze is wisselend, en ze komt minder makkelijk tot rust. De ene week gaat het prima, de andere week lijkt alles op te spelen.
Dat wisselende is nou juist het interessante. Als het puur aan een product lag, zou je huid veel constanter reageren. Dat het per week of per periode verschilt, wijst er eerder op dat er omstandigheden meespelen die zelf ook wisselen. Denk aan drukte, slaap, je cyclus, en wat er op je bord ligt.
Je huid heeft een muurtje, en dat muurtje bepaalt veel
Om te begrijpen waarom je huid soms zo reageert, helpt het om te weten hoe die buitenste laag in elkaar zit. Je moet je dat voorstellen als een muurtje van bakstenen met specie ertussen. De huidcellen zijn de stenen, en de vetten daartussen zijn de specie. Zolang dat muurtje netjes dicht is, houdt je huid haar vocht vast en blijft er van buiten weinig ongewenst binnenkomen.
Wordt die specie dunner, dan gebeuren er twee dingen tegelijk. Je huid verliest sneller vocht, waardoor ze trekkerig en gevoelig aanvoelt. En prikkels van buitenaf komen makkelijker binnen, waardoor je huid sneller reageert op dingen waar ze eerder geen moeite mee had. Dat is precies dat overgevoelige gevoel dat mensen omschrijven als onrustig.
Wat dat muurtje dunner maakt, is vaak heel alledaags: te heet douchen, te vaak of te stevig reinigen, een hoop verschillende producten door elkaar, koude wind, droge binnenlucht van de verwarming. Beetje bij beetje wordt de specie uitgeput.
Vier dingen die van binnenuit meespelen
En dan het deel waar het vaak over gaat in mijn vak: wat er van binnenuit meespeelt. Ik loop er vier langs die ik in de praktijk het vaakst terugzie.
Stress en spanning
Als je langere tijd in de hoogste versnelling staat, merkt je lichaam dat op allerlei plekken. Je huid is daar een van. Veel mensen herkennen dat hun huid in een drukke periode anders reageert dan in een rustige vakantieweek, terwijl ze in die vakantie vaak juist minder netjes hun routine volgen. Dat zegt iets.
Wat er op je bord ligt
Je huid wordt voortdurend vernieuwd, en daar heeft je lichaam bouwstoffen voor nodig. Die komen uit je voeding. Een periode van veel snelle happen, weinig groente en veel suiker geeft je lichaam simpelweg minder om mee te werken. Ook je bloedsuiker speelt mee: pieken en dalen door de dag heen zijn iets waar veel mensen zich niet bewust van zijn, maar die je wel voelt in hoe je je voelt.
Slaap en herstel
De nacht is de tijd waarin je lichaam opruimt en herstelt. Je huid vernieuwt zich juist dan. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat herstelproces minder ruimte. Dat merk je niet na één nacht, maar wel na een paar weken.
Je cyclus
Voor veel vrouwen loopt de huid mee met de maand. In de ene fase is ze rustig en soepel, in de andere fase reageert ze sneller. Dat is een heel normaal patroon, en het is fijn om het te herkennen. Als je weet dat een bepaalde week doorgaans wat lastiger is, ga je er anders mee om dan wanneer je denkt dat er iets mis is.
En dan is er nog de verbinding met je spijsvertering
Binnen de kPNI kijken we altijd naar hoe systemen met elkaar samenhangen. Je huid en je spijsvertering zijn allebei plekken waar je lichaam contact maakt met de buitenwereld, en ze zijn nauwer verbonden dan je zou denken. Wat je eet, hoe gevarieerd dat is en hoe je vertering loopt, is daarom een onderdeel van het plaatje dat je niet moet overslaan. In het derde artikel van deze reeks ga ik daar dieper op in.
Wat dit betekent voor jou
De belangrijkste boodschap: als je huid onrustig is, kijk dan niet alleen naar wat je erop smeert. Dat is één helft van het verhaal, en zeker een belangrijke. Maar de andere helft zit in hoe je leeft, slaapt, eet en met spanning omgaat. Juist die combinatie geeft je huid de rust die ze zoekt.
Het fijne is: aan bijna al die punten kun je zelf iets doen, en vaak met kleinere stappen dan je denkt. In het volgende artikel loop ik met je langs de praktische dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken.
Waarom je huid tijd nodig heeft
Iets wat vaak teleurstelling veroorzaakt: mensen veranderen iets en verwachten binnen een week resultaat. Zo werkt je huid niet. Een huidcel doet er een aantal weken over om vanuit de diepere lagen naar het oppervlak te reizen en daar los te laten. Dat betekent dat wat je vandaag verandert, pas over enkele weken zichtbaar wordt in de huid die je dan ziet.
Dat is eigenlijk goed nieuws, want het haalt de druk eraf. Je hoeft niet elke dag in de spiegel te zoeken naar bewijs. Geef een aanpassing rustig een aantal weken, en beoordeel dan pas. Ik raad mensen meestal aan om er twaalf weken de tijd voor te nemen voordat ze echt terugkijken.
Wanneer het verstandig is om mee te laten kijken
Tot slot iets wat ik belangrijk vind om te benoemen. Alles in dit artikel gaat over een huid die wat onrustig en wisselend is. Merk je dat je huid pijnlijk is, dat er blijvende veranderingen optreden, dat het je dagelijks leven raakt of dat het ondanks aanpassingen aanhoudt, ga dan langs je huisarts of een huidprofessional. Dat is geen nederlaag, dat is gewoon de juiste volgorde. Ga zelf niet aan het diagnosticeren, en pas ook geen zware middelen op eigen houtje toe.
Een goede huidprofessional kijkt bovendien mee naar het geheel, en kan je helpen onderscheiden wat bij een normaal wisselend patroon hoort en wat aandacht verdient.
