ScKIN Journal
Wat je van binnenuit kunt doen voor een gezonde huid
◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat onrust in je huid kan veroorzaken, wat je er praktisch aan kunt doen, en hoe je huid samenhangt met de rest van je lichaam. In dit laatste artikel gaat het over het stuk van binnenuit: welke voedingsstoffen een erkende rol spelen voor je huid, en hoe je daar praktisch voor zorgt. Je huid wordt elke dag opnieuw gemaakt Het helpt om te beseffen dat je huid geen vaststaand geheel is. Ze vernieuwt zichzelf continu, en een volledige cyclus duurt al gauw een aantal weken. Al die tijd is je lichaam bezig met bouwen, en daar heeft het materiaal voor nodig. Dat materiaal komt uit wat je eet en drinkt. Daarom zeg ik altijd: je huidverzorging werkt van buiten naar binnen, en je voeding van binnen naar buiten. Je hebt ze allebei nodig, en ze doen iets anders. Welke voedingsstoffen een erkende rol hebben Er is een aantal vitaminen en mineralen waarvan de rol voor de huid wetenschappelijk is vastgesteld. Ik zet de belangrijkste voor je op een rij, in gewone taal. Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en draagt bij aan het behoud van een normale huid.1 Vitamine A draagt bij aan het behoud van een normale huid en van normale slijmvliezen.2 Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid, en helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade.3 Vitamine B2 en B3 dragen bij aan het behoud van een normale huid.4 Biotine helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit.5 Jodium draagt bij aan het behoud van een normale huid.6 Wat opvalt als je dit rijtje ziet: het zijn er nogal wat, en ze komen uit heel verschillende hoeken van je voeding. Zink haal je bijvoorbeeld uit vlees, noten en zaden, vitamine A uit oranje en groene groenten, vitamine C uit fruit en paprika, de B-vitaminen uit volkoren producten, ei en groente. Eén product dekt dat nooit. Variatie is dus geen modewoord maar gewoon praktisch. Waarom een brede basis vaak prettiger werkt In de praktijk zie ik dat mensen soms heel gericht één stof gaan nemen omdat ze daarover iets gelezen hebben. Dat kan zinvol zijn, maar vaker is het handiger om te zorgen voor een brede basis. Je lichaam werkt namelijk niet met losse stoffen, maar met processen waarin veel stoffen tegelijk meedoen. Ontbreekt er ergens een schakel, dan stokt het proces, hoeveel je ook van dat ene neemt. Die brede basis leg je in de eerste plaats met je voeding: gevarieerd, kleurrijk, met genoeg groente en vezels. Merk je dat dat er in drukke periodes bij inschiet, dan kan een aanvulling praktisch zijn. Super Greens+ van ScKIN Daarvoor hebben we bij ScKIN Super Greens+: één maatschep per dag met 89 ingrediënten. Daarin zit het volledige vitaminespectrum van A tot en met K2, aangevuld met mineralen zoals zink, magnesium, koper, jodium en chroom, en een uitgebreide mix van groenten, algen, planten en kruiden. De erkende bijdragen komen van de vitaminen en mineralen. Zo helpt zink bij de verzorging van de huid van binnenuit, dragen vitamine A, B2, B3 en biotine bij aan het behoud van een normale huid, en draagt vitamine C bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid.1,2,3,4,5 Daarnaast ondersteunt zink het immuunsysteem en helpt vitamine B5 bij de normale weerstand tegen stress.1,7 De plantenmix beschouwen we als onderdeel van de formule. Zie het als een brede basis onder je dag, naast alles wat je met je verzorging en je leefstijl doet. Geen vervanging van goed eten, wel een manier om je basis breed te houden in periodes waarin dat lastiger lukt. Bekijk Super Greens+ Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: geef het tijd. Je huid vernieuwt zich in weken, niet in dagen. Kies een paar dingen uit deze artikelen, houd ze een aantal weken vol, en kijk dan pas terug. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe het werkt. 1 Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit, draagt bij aan het behoud van een normale huid en ondersteunt het immuunsysteem. 2 Vitamine A draagt bij aan het behoud van een normale huid en van normale slijmvliezen. 3 Vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid en helpt de cellen beschermen tegen oxidatieve schade. 4 Vitamine B2 en vitamine B3 dragen bij aan het behoud van een normale huid. 5 Biotine helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit. 6 Jodium draagt bij aan het behoud van een normale huid. 7 Vitamine B5 draagt bij aan de normale weerstand tegen stress. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Hoe je het praktisch inpast Een aanvulling werkt alleen als je hem ook echt neemt, en daar gaat het in de praktijk het vaakst mis. Mijn tip is om het te koppelen aan iets wat je toch al elke dag doet. Zet het bij je waterkoker of naast je ontbijtspullen, en neem het op een vast moment. Eén maatschep door water of in een smoothie, elke dag rond hetzelfde tijdstip. Zo hoef je er niet meer over na te denken, en dat is precies waarom het dan wel lukt. Merk je dat je het regelmatig vergeet, dan is dat geen kwestie van discipline maar van de plek waar het staat. Verplaats het gewoon naar waar je 's ochtends toch al bent. Wat je er wel en niet van mag verwachten Hier wil ik eerlijk over zijn, want er wordt in deze wereld nogal wat beloofd. Een aanvulling is precies dat: een aanvulling. Het is geen vervanging voor goed eten, genoeg slapen en verstandig omgaan met spanning. Als die basis niet staat, dan gaat één maatschep dat niet oplossen. Wat het wel doet, is je basis breed houden in periodes waarin dat via je bord lastiger lukt. En dat zijn nou precies de drukke periodes waarin je huid vaak ook wat wisselender is. Zie het dus als ondersteuning van een geheel, niet als de oplossing op zich. En geef het tijd. Ik zeg altijd tegen mensen: kijk na twaalf weken pas echt terug. Je huid vernieuwt zich in weken, en de dingen waar we het in deze reeks over hadden, werken op diezelfde schaal. Wie na één week conclusies trekt, stopt meestal net voordat het interessant wordt. Lees ook Hoe een onrustige huid vaak een signaal is van disbalans van binnenuit Wat kun je zélf doen bij een onrustige huid? Praktische tips vanuit kPNI Hoe een onrustige huid samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen
LEES MEER
Hoe een onrustige huid samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat een onrustige huid is en wat je er praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar de samenhang. Want dit is waar het vak van de kPNI over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe systemen met elkaar praten. En je huid praat mee. Je huid is meer dan een omhulsel We denken bij de huid vaak aan de buitenkant, aan hoe iets eruitziet. Maar je huid is ook een actief orgaan dat de hele dag bezig is. Ze houdt vocht binnen, houdt ongewenste dingen buiten, regelt je temperatuur en is bovendien een plek waar je afweer actief is. Dat laatste wordt vaak vergeten, en het verklaart een hoop. Want als je huid als grensgebied fungeert, dan zit daar ook bewaking. En bewaking die veel prikkels te verwerken krijgt, staat scherper afgesteld. Dat is precies wat je voelt als je huid overal op lijkt te reageren. De rol van je afweer Je afweersysteem is er niet alleen voor als je ziek wordt. Het is de hele dag door bezig met opruimen, herstellen en beoordelen wat er langskomt. Als dat systeem langere tijd druk is, bijvoorbeeld in een periode van veel spanning of weinig slaap, dan merk je dat op de plekken waar je lichaam contact maakt met de buitenwereld. Je huid is daar de zichtbaarste van. Wat ik daarbij belangrijk vind om te zeggen: dit is een normaal proces, geen defect. Je lichaam doet precies wat het moet doen. Alleen kan het uit balans raken als de belasting langere tijd hoger is dan het herstel. Hormonen en het ritme van de maand Bij vrouwen loopt de huid vaak mee met de cyclus, en dat is heel logisch als je bedenkt dat hormonen invloed hebben op onder andere de talgproductie. In de ene fase van de maand is je huid rustiger, in de andere reageert ze sneller. Veel vrouwen kennen dat patroon wel, maar leggen het verband niet altijd. Mijn tip: houd het eens twee of drie maanden bij in een notitie op je telefoon. Niet uitgebreid, gewoon een woord per dag over hoe je huid aanvoelt. Als je dat naast je cyclus legt, zie je vaak een patroon dat je daarna veel rustiger maakt. Je weet dan namelijk dat die ene week erbij hoort en vanzelf weer omslaat. Ook stress speelt hierin mee, want spanning en je hormoonhuishouding zijn nauw met elkaar verweven. Dat is een van de redenen dat een drukke periode zich in je huid kan laten zien. De verbinding met je spijsvertering En dan het stuk dat binnen de kPNI veel aandacht krijgt: de samenhang tussen je spijsvertering en je huid. Beide zijn grensgebieden, allebei plekken waar je lichaam contact maakt met wat van buiten komt. Wat er in je spijsvertering gebeurt, is daarom niet los te zien van de rest van je lichaam. Praktisch betekent dat vooral één ding: gevarieerd eten met voldoende vezels en groenten is geen los advies voor je darmen, maar iets wat je hele systeem raakt. Vezels zitten in groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten. Veel mensen eten daar minder van dan ze denken. De bouwstoffen die overal meedoen Wat al die systemen gemeen hebben, is dat ze bouwstoffen nodig hebben om hun werk te doen. Vitaminen en mineralen draaien in je lichaam mee als een soort meewerkers: ze maken processen mogelijk. En een aantal daarvan heeft een erkende rol als het om je huid gaat. Zo helpt zink bij de verzorging van de huid van binnenuit en draagt het bij aan het behoud van een normale huid.1 Vitamine A draagt bij aan het behoud van een normale huid, en vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid.1 Ook vitamine B2, vitamine B3 en biotine dragen bij aan het behoud van een normale huid.1 Dat zijn geen wondermiddelen; het zijn stoffen die gewoon meedoen in het dagelijkse werk van je lichaam, en die je uit je voeding haalt. Waarom dit samen bekeken moet worden Als je alleen naar je huid kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je voeding kijkt, ook. De kracht zit in de combinatie: je huid van buiten rustig verzorgen, je leefstijl zo inrichten dat je lichaam ruimte krijgt om te herstellen, en van binnenuit zorgen voor een brede basis aan bouwstoffen. In het laatste artikel van deze reeks laat ik zien hoe je dat laatste stuk praktisch aanpakt, en welke voedingsstoffen daarbij een erkende rol spelen. 1 Zink, vitamine A, vitamine B2, vitamine B3 en biotine dragen bij aan het behoud van een normale huid; zink en biotine helpen bij de verzorging van de huid van binnenuit; vitamine C draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid. Waarom herstel gewoon tijd kost Iets wat in mijn vak steeds terugkomt: herstel is een proces dat je moet toestaan, en waar je lichaam ruimte voor nodig heeft. Je kunt het niet forceren. Als de belasting elke dag hoog is en er nauwelijks momenten van herstel tussen zitten, dan stapelt dat op. Niet dramatisch, maar wel merkbaar. Dat is ook waarom een vakantie vaak zoveel doet. Niet omdat je daar betere producten gebruikt, maar omdat de belasting een paar dagen lager ligt en er meer ruimte is om bij te komen. Dat effect kun je in je gewone weken deels nabootsen door bewust herstelmomenten in te bouwen, hoe kort ook. Wat balans in de praktijk betekent Het woord balans wordt zo vaak gebruikt dat het bijna niks meer zegt. Ik bedoel er iets heel concreets mee: de verhouding tussen wat je van je lichaam vraagt en wat je het teruggeeft. Vraag je veel, dan mag daar ook meer tegenover staan aan slaap, voeding en rust. Dat is geen luxe, dat is gewoon rekenen. In de praktijk zie ik dat mensen vaak precies op één punt scherp zijn, bijvoorbeeld hun voeding, terwijl slaap of spanning al maanden onder druk staan. En dan blijft het resultaat achter, terwijl er hard gewerkt wordt. Juist daarom kijk ik altijd naar het geheel: waar zit bij deze persoon de grootste ruimte om iets te winnen? Dat is bij iedereen anders, en dat is precies waarom standaardadvies vaak tegenvalt. Lees ook Hoe een onrustige huid vaak een signaal is van disbalans van binnenuit Wat kun je zélf doen bij een onrustige huid? Praktische tips vanuit kPNI Wat je van binnenuit kunt doen voor een gezonde huid
LEES MEER
Wat kun je zélf doen bij een onrustige huid? Praktische tips vanuit kPNI
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee in waar onrust in je huid vandaan kan komen: een beschermlaag die wat is uitgeput, en een aantal dingen van binnenuit die meespelen. Nu het praktische deel, want daar heb je het meest aan. Hieronder loop ik langs de dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk te doen; begin met twee of drie en houd die een paar weken vol. 1. Maak je routine simpeler in plaats van uitgebreider Dit is misschien wel de belangrijkste, en tegelijk de moeilijkste. Als je huid opspeelt, is de neiging om er iets bij te doen: nog een serum, nog een masker, nog een behandeling. Terwijl een onrustige huid vaak juist gebaat is bij minder. Ga eens terug naar een milde reiniging, een goede verzorging en niets anders. Geef dat drie weken. Zo geef je je huid de kans om tot rust te komen, en je weet daarna ook veel beter waar ze wel of niet op reageert. 2. Reinig mild en met lauw water Heet water en stevig schuimende reinigers halen precies die beschermende vetlaag weg die je wilt behouden. Was je gezicht met lauw water, gebruik een milde reiniging en boen niet. Dep je gezicht daarna droog in plaats van te wrijven. Klinkt klein, maar over weken opgeteld scheelt dit echt. 3. Kies verzorging die je beschermlaag opbouwt Zoek naar producten die de specie tussen je huidcellen aanvullen, met vetachtige bestanddelen zoals ceramiden. En breng je verzorging aan op een licht vochtige huid, meteen na het wassen. Dan sluit je het aanwezige vocht als het ware in. Wacht je tot je helemaal droog bent, dan is een deel van dat vocht al verdampt. 4. Wees zuinig met actieve ingrediënten Sterke actieve stoffen kunnen fantastisch werken, maar niet op een huid die al overprikkeld is. Gebruik je meerdere actieve producten tegelijk, bouw dan af naar één, en gebruik die minder vaak. Als je huid weer rustig is, kun je altijd opbouwen. Andersom werkt zelden. 5. Blijf van je gezicht af Een open deur, en toch. Aan je gezicht zitten, pulken of knijpen maakt onrust bijna altijd erger en houdt hem langer aan. Een praktische tip die goed werkt: leg een klein taakje klaar voor je handen als je merkt dat je zit te friemelen, zoals een handcrème binnen handbereik. 6. Verschoon je kussensloop en poets je telefoon Op je kussensloop en je telefoonscherm verzamelt zich van alles wat vervolgens de hele nacht of het hele gesprek tegen je wang ligt. Verschoon je sloop twee keer per week en veeg je telefoon dagelijks af. Zo simpel, en het scheelt merkbaar. 7. Houd je bloedsuiker stabiel Nu het deel van binnenuit. Een ontbijt van alleen snelle koolhydraten geeft een piek en daarna een dip, en dat patroon herhaalt zich de hele dag. Combineer je koolhydraten steeds met wat eiwit en vezels: yoghurt met noten, volkorenbrood met ei, een stuk fruit samen met een handje walnoten. Je energie blijft gelijkmatiger en dat merkt je hele lijf. 8. Eet gevarieerd en kleurrijk Je huid vernieuwt zich continu en gebruikt daar bouwstoffen voor die uit je eten komen. Hoe gevarieerder je eet, hoe breder het aanbod. Probeer eens bewust op kleur te letten bij je groenten: groen, rood, oranje, paars. Dat is een simpele manier om vanzelf meer verschillende voedingsstoffen binnen te krijgen, zonder dat je met lijstjes hoeft te werken. 9. Drink verspreid over de dag Je huid staat achteraan in de rij als het om vochtverdeling gaat. Een fles water op je bureau en een glas bij elke maaltijd is een van de makkelijkste basisdingen die je kunt doen. 10. Geef je slaap en je spanning echt aandacht Ik zet deze twee bewust als laatste, want ze worden het vaakst overgeslagen terwijl ze veel gewicht hebben. Probeer rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend. En bouw ergens in je dag een moment in waarop je echt even niks doet: een korte wandeling zonder telefoon, een paar minuten rustig ademhalen. Je hoeft er geen uur voor vrij te maken; regelmaat werkt beter dan lengte. Hoe je dit volhoudt Kies twee of drie punten uit dit lijstje en houd die vier weken vol voordat je iets nieuws toevoegt. Je huid heeft tijd nodig, want een volledige vernieuwingscyclus duurt al gauw een aantal weken. Ga je alles tegelijk veranderen, dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte. In het volgende artikel ga ik dieper in op de samenhang tussen je huid, je immuunsysteem, je hormonen en je spijsvertering. Want als je begrijpt waaróm die dingen meespelen, wordt het makkelijker om vol te houden. 11. Bescherm je huid tegen de zon Zonlicht is een prikkel waar een gevoelige huid vaak sterker op reageert dan je zou verwachten, en dat geldt niet alleen in de zomer. Gebruik dagelijks bescherming op de plekken die bloot liggen, ook op een bewolkte dag. Kies iets dat prettig aanvoelt op jouw huid, want de beste bescherming is degene die je ook echt elke dag gebruikt. 12. Spoel zweet af na het sporten Zweet dat lang op je huid blijft liggen in combinatie met wrijving van kleding is voor veel mensen een terugkerende prikkel. Spoel na het sporten je gezicht af met lauw water, ook als je niet meteen doucht. Draag daarnaast liever iets luchtigs dan strak synthetisch materiaal als je merkt dat je huid daarop reageert. 13. Houd je kwasten en sponsjes schoon Make-upkwasten en sponsjes verzamelen na verloop van tijd van alles, en dat breng je vervolgens elke ochtend opnieuw aan. Was ze wekelijks met een milde zeep en laat ze goed drogen. Het is een klusje van vijf minuten dat vaak jaren wordt uitgesteld. Waar begin je? Als je dit lijstje ziet, kan het overweldigend voelen. Doe dat jezelf niet aan. Mijn advies: kies er drie waarvan je denkt dat ze bij jou het meeste spelen. Voor de meeste mensen is dat de combinatie van je routine simpeler maken, je bloedsuiker stabieler houden en je slaapritme vastzetten. Houd die drie vier weken vol zonder er iets bij te doen. Schrijf ergens kort op hoe je huid aanvoelt, bijvoorbeeld één woord per dag in je telefoon. Na een paar weken zie je een lijn die je in de spiegel van dag tot dag nooit had opgemerkt. Pas als die drie punten echt staan, voeg je iets nieuws toe. Zo weet je ook wat er werkt, en dat is uiteindelijk waardevoller dan alles tegelijk proberen. Lees ook Hoe een onrustige huid vaak een signaal is van disbalans van binnenuit Hoe een onrustige huid samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen Wat je van binnenuit kunt doen voor een gezonde huid
LEES MEER
Hoe een onrustige huid vaak een signaal is van disbalans van binnenuit
◷ 6 min leestijd Nou, je kent dat vast wel. Je huid deed het maandenlang prima, en dan is er ineens die periode dat er van alles gebeurt. Rode plekjes bij je neus, een kaaklijn die opspeelt, een wang die aanvoelt alsof hij te strak staat. Je hebt niks veranderd aan je verzorging, en toch reageert je huid alsof je dat wel deed. Best frustrerend, want je weet niet goed waar je moet beginnen. Wat ik vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde en kPNI zo interessant vind aan een onrustige huid, is dat het bijna nooit alleen een huidverhaal is. Je huid is namelijk de buitenste laag van een veel groter geheel, en ze laat vaak zien wat er verderop in je lichaam speelt. Daarom neem ik je in dit artikel mee in wat er onder die onrust kan zitten. Wat we eigenlijk bedoelen met een onrustige huid Laten we beginnen bij de term zelf, want die wordt voor van alles gebruikt. Een onrustige huid is geen diagnose. Het is een omschrijving van een toestand: je huid reageert sneller dan je gewend bent, ze is wisselend, en ze komt minder makkelijk tot rust. De ene week gaat het prima, de andere week lijkt alles op te spelen. Dat wisselende is nou juist het interessante. Als het puur aan een product lag, zou je huid veel constanter reageren. Dat het per week of per periode verschilt, wijst er eerder op dat er omstandigheden meespelen die zelf ook wisselen. Denk aan drukte, slaap, je cyclus, en wat er op je bord ligt. Je huid heeft een muurtje, en dat muurtje bepaalt veel Om te begrijpen waarom je huid soms zo reageert, helpt het om te weten hoe die buitenste laag in elkaar zit. Je moet je dat voorstellen als een muurtje van bakstenen met specie ertussen. De huidcellen zijn de stenen, en de vetten daartussen zijn de specie. Zolang dat muurtje netjes dicht is, houdt je huid haar vocht vast en blijft er van buiten weinig ongewenst binnenkomen. Wordt die specie dunner, dan gebeuren er twee dingen tegelijk. Je huid verliest sneller vocht, waardoor ze trekkerig en gevoelig aanvoelt. En prikkels van buitenaf komen makkelijker binnen, waardoor je huid sneller reageert op dingen waar ze eerder geen moeite mee had. Dat is precies dat overgevoelige gevoel dat mensen omschrijven als onrustig. Wat dat muurtje dunner maakt, is vaak heel alledaags: te heet douchen, te vaak of te stevig reinigen, een hoop verschillende producten door elkaar, koude wind, droge binnenlucht van de verwarming. Beetje bij beetje wordt de specie uitgeput. Vier dingen die van binnenuit meespelen En dan het deel waar het vaak over gaat in mijn vak: wat er van binnenuit meespeelt. Ik loop er vier langs die ik in de praktijk het vaakst terugzie. Stress en spanning Als je langere tijd in de hoogste versnelling staat, merkt je lichaam dat op allerlei plekken. Je huid is daar een van. Veel mensen herkennen dat hun huid in een drukke periode anders reageert dan in een rustige vakantieweek, terwijl ze in die vakantie vaak juist minder netjes hun routine volgen. Dat zegt iets. Wat er op je bord ligt Je huid wordt voortdurend vernieuwd, en daar heeft je lichaam bouwstoffen voor nodig. Die komen uit je voeding. Een periode van veel snelle happen, weinig groente en veel suiker geeft je lichaam simpelweg minder om mee te werken. Ook je bloedsuiker speelt mee: pieken en dalen door de dag heen zijn iets waar veel mensen zich niet bewust van zijn, maar die je wel voelt in hoe je je voelt. Slaap en herstel De nacht is de tijd waarin je lichaam opruimt en herstelt. Je huid vernieuwt zich juist dan. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat herstelproces minder ruimte. Dat merk je niet na één nacht, maar wel na een paar weken. Je cyclus Voor veel vrouwen loopt de huid mee met de maand. In de ene fase is ze rustig en soepel, in de andere fase reageert ze sneller. Dat is een heel normaal patroon, en het is fijn om het te herkennen. Als je weet dat een bepaalde week doorgaans wat lastiger is, ga je er anders mee om dan wanneer je denkt dat er iets mis is. En dan is er nog de verbinding met je spijsvertering Binnen de kPNI kijken we altijd naar hoe systemen met elkaar samenhangen. Je huid en je spijsvertering zijn allebei plekken waar je lichaam contact maakt met de buitenwereld, en ze zijn nauwer verbonden dan je zou denken. Wat je eet, hoe gevarieerd dat is en hoe je vertering loopt, is daarom een onderdeel van het plaatje dat je niet moet overslaan. In het derde artikel van deze reeks ga ik daar dieper op in. Wat dit betekent voor jou De belangrijkste boodschap: als je huid onrustig is, kijk dan niet alleen naar wat je erop smeert. Dat is één helft van het verhaal, en zeker een belangrijke. Maar de andere helft zit in hoe je leeft, slaapt, eet en met spanning omgaat. Juist die combinatie geeft je huid de rust die ze zoekt. Het fijne is: aan bijna al die punten kun je zelf iets doen, en vaak met kleinere stappen dan je denkt. In het volgende artikel loop ik met je langs de praktische dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Waarom je huid tijd nodig heeft Iets wat vaak teleurstelling veroorzaakt: mensen veranderen iets en verwachten binnen een week resultaat. Zo werkt je huid niet. Een huidcel doet er een aantal weken over om vanuit de diepere lagen naar het oppervlak te reizen en daar los te laten. Dat betekent dat wat je vandaag verandert, pas over enkele weken zichtbaar wordt in de huid die je dan ziet. Dat is eigenlijk goed nieuws, want het haalt de druk eraf. Je hoeft niet elke dag in de spiegel te zoeken naar bewijs. Geef een aanpassing rustig een aantal weken, en beoordeel dan pas. Ik raad mensen meestal aan om er twaalf weken de tijd voor te nemen voordat ze echt terugkijken. Wanneer het verstandig is om mee te laten kijken Tot slot iets wat ik belangrijk vind om te benoemen. Alles in dit artikel gaat over een huid die wat onrustig en wisselend is. Merk je dat je huid pijnlijk is, dat er blijvende veranderingen optreden, dat het je dagelijks leven raakt of dat het ondanks aanpassingen aanhoudt, ga dan langs je huisarts of een huidprofessional. Dat is geen nederlaag, dat is gewoon de juiste volgorde. Ga zelf niet aan het diagnosticeren, en pas ook geen zware middelen op eigen houtje toe. Een goede huidprofessional kijkt bovendien mee naar het geheel, en kan je helpen onderscheiden wat bij een normaal wisselend patroon hoort en wat aandacht verdient. Lees ook Wat kun je zélf doen bij een onrustige huid? Praktische tips vanuit kPNI Hoe een onrustige huid samenhangt met je immuunsysteem, hormonen en darmen Wat je van binnenuit kunt doen voor een gezonde huid
LEES MEER
