ScKIN Journal
Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle
◷ 6 min leestijd In deze reeks zijn we langs allebei de kanten van je haar gegaan. In het eerste artikel keken we naar hoe haar in je haarzakjes gebouwd wordt uit eiwit, en welke stoffen daar een rol in spelen: biotine, zink en selenium kwamen daar langs, samen met jodium, ijzer en de essentiële vetzuren. In het tweede artikel zagen we waarom het najaar zo'n stempel op je lengtes drukt. En in het derde werd het praktisch, met een olie en een goede kam. In dit laatste artikel maak ik de brug. Welke van die stoffen hebben een erkende rol voor je haar, waar zitten ze in, en hoe ziet dat er bij ScKIN uit. De stoffen met een erkende rol voor je haar Er zijn drie stoffen waarvan de bijdrage aan je haar officieel is vastgesteld, en toevallig zijn dat precies de drie die in het eerste artikel al langskwamen. Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar.1 Zink houdt je haar sterk.2 Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar.3 En omdat je haar uit je hoofdhuid komt, en je hoofdhuid gewoon huid is, telt ook dit mee: biotine draagt bij aan het behoud van een normale huid en zink is belangrijk voor de huid.1,2 Biotine draagt daarnaast bij aan het behoud van normale nagels, wat veel vrouwen als bijvangst meenemen.1 In je eten haal je ze hier vandaan. Biotine zit in eieren, noten, zaden en orgaanvlees. Zink vooral in schaal- en schelpdieren, rood vlees, pompoenpitten en cashewnoten. Selenium zit het rijkst in paranoten, en verder in vis en eieren. Je ziet het patroon uit het eerste artikel weer terug: het komt opvallend vaak uit de zee, en het komt uit hoeken van je voeding die in een druk najaar als eerste overgeslagen worden. Van binnenuit: Control+ Die drie stoffen zitten alle drie in ScKIN Control+. Per dagdosering van drie tabletten levert Control+ 20 mcg biotine, 15 mg zink en 150 mcg selenium. Daar komt een bredere basis omheen: vitamine A, vitamine C, vitamine D3, vitamine E, vitamine B5, jodium en chroom. Verder bevat de formule 2000 mg MSM en 150 mg lactoferrine, een lichaamseigen eiwit dat van nature in slijmvliezen en speeksel voorkomt, aangevuld met mariadistel, groene thee extract en gember als onderdeel van de complete formule. Een paar dingen die ik er eerlijk bij wil vertellen, want daar heb je meer aan dan aan een mooi verhaal. Bouw het rustig op. Drie tabletten per dag is de dagdosering, maar begin in week één met één tablet per dag, ga in week twee naar twee en pas in week drie naar drie. Je spijsvertering went zo rustig aan de formule. Control+ en Super Greens+ gaan niet samen. Kies er één. Gebruik je op dit moment Super Greens+, laat die dan rusten zolang je met Control+ bezig bent. Niet voor iedereen. Control+ is niet geschikt voor kinderen onder de tien jaar, en niet voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven. Gebruik je medicijnen of ben je onder behandeling, overleg dan eerst met je arts of therapeut. En het blijft een aanvulling. Alles wat in het eerste artikel stond over eiwit bij elke maaltijd en twee keer per week iets uit de zee, blijft gewoon staan. Een supplement is er voor de weken waarin dat minder goed lukt, niet in plaats daarvan. Van buitenaf: de Argan Oil De andere helft is de buitenkant, en daar hoort iets heel anders bij. De ScKIN Argan Oil is geen supplement maar een verzorgingsproduct, en dat betekent ook dat er een ander soort uitspraken bij hoort. Geen voetnoten dus, gewoon wat de olie op je haar doet. De Argan Oil verzorgt droog en beschadigd haar, maakt het haar glanzend en beter kambaar, en trekt snel in zonder vettig gevoel. Dat laatste is voor veel vrouwen het verschil tussen een olie die je blijft gebruiken en een olie die achterin de kast belandt. De fles bevat 50 ml, en met twee tot drie druppels per keer doe je daar lang mee. De olie is er trouwens niet alleen voor je haar: hij voedt en verzorgt ook de huid en is geschikt voor huid, haar en nagels. Gebruik hem precies zoals in het vorige artikel beschreven staat. Twee tot drie druppels, uitwrijven tussen warme handpalmen, vanaf je punten omhoog tot oorhoogte, en één keer per week een royalere laag als behandeling voor het wassen. En de kam Bij de Hair Control Bundle krijg je een handgemaakte haarkam van acetaat met een leren hoes cadeau. Acetaat wordt uit één stuk gesneden en daarna gepolijst, dus er zit geen naadrand tussen de tanden zoals bij geperste kammen. De tanden staan breed uit elkaar, waardoor je in rustige stukken van onder naar boven door je lengtes gaat. Precies de manier van ontwarren uit het vorige artikel. De Hair Control Bundle Deze drie zitten samen in de Hair Control Bundle: Control+ voor de binnenkant, de Argan Oil van 50 ml voor de buitenkant, en de haarkam met leren hoes als cadeau erbij. Het is dezelfde tweedeling die door deze hele reeks heen loopt, alleen dan in één doos. Bekijk de Hair Control Bundle In deze bundel zitten Control+ en Argan Oil. Je kunt ze ook los bekijken. Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan zijn dat je haar traag is. Het groeit een centimeter per maand, en wat er nu uit je hoofdhuid komt is gebouwd in een periode die al achter je ligt. Dat betekent dat je geduld nodig hebt, en het betekent ook dat wat je vandaag doet, ergens verderop meetelt. Doe het rustig. Eiwit bij elke maaltijd, twee keer per week iets uit de zee, lauw wassen, en een olie en een kam die je lengtes met respect behandelen. De rest komt vanzelf. Heb je vragen over wat bij jou past, stel ze gerust. We helpen je heel graag verder. 1 Biotine (20 mcg per dagdosering Control+) draagt bij aan het behoud van normaal haar, aan het behoud van een normale huid en aan het behoud van normale nagels. Goedgekeurde gezondheidsclaims. 2 Zink (15 mg per dagdosering Control+) houdt je haar sterk en is belangrijk voor de huid. Goedgekeurde gezondheidsclaims. 3 Selenium (150 mcg per dagdosering Control+) draagt bij aan het behoud van normaal haar. Goedgekeurde gezondheidsclaim. De ScKIN Argan Oil is een cosmetisch verzorgingsproduct en geen voedingssupplement. De uitspraken over de olie zijn cosmetische verzorgingsclaims. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Wat je haar nodig heeft, van binnen en van buiten Waarom haar in het najaar droger aanvoelt Olie en kam: zo verzorg je je lengtes
LEES MEER
Olie en kam: zo verzorg je je lengtes
◷ 7 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar hoe je haar gemaakt wordt en waarom het najaar er zo'n stempel op drukt. Nu het meest praktische deel van deze reeks, en meteen het deel waar je vanavond al iets mee kunt. Het gaat over twee dingen die samen meer doen dan allebei apart: een olie en een goede kam. Waarom juist je lengtes aandacht vragen Het helpt om even stil te staan bij leeftijd. Je hoofdhuid levert elke maand ongeveer een centimeter nieuw haar. Heb je schouderlang haar, dan is de punt daarvan al gauw twee jaar oud. Twee jaar aan zon, chloor, föhnbeurten, sjalen, kussens en kammen. Het stuk bij je hoofdhuid is nog splinternieuw en krijgt bovendien het talglaagje mee dat je hoofdhuid afgeeft. De punten liggen het verst weg van die bron en hebben tegelijk het meeste meegemaakt. Daarom werkt verzorging die je overal gelijk verdeelt eigenlijk niet goed. Je aanzet wordt er snel vet van en je punten krijgen nog steeds te weinig. Alles wat je hierna leest, komt erop neer dat je je aandacht verlegt naar beneden. Wat een haarolie doet Een haarolie werkt aan de buitenkant, en dat is precies wat je wilt weten om hem goed te gebruiken. De olie legt zich als een heel dun laagje om de haarschacht heen, over die schubben die als dakpannen over elkaar liggen. Dat doet drie dingen tegelijk. De pannen gaan platter liggen, dus het licht weerkaatst gelijkmatiger in plaats van alle kanten op te breken. Dat is glans, en glans is niets anders dan een glad oppervlak. Ten tweede glijdt de kam er soepeler doorheen, waardoor je minder trekt en er minder afbreekt. En ten derde vertraagt dat laagje hoe snel het vocht uit de haarschacht verdampt, wat in een droog verwarmd huis behoorlijk uitmaakt. Voor het haar zelf wordt vaak gekozen voor lichte plantaardige oliën die rijk zijn aan onverzadigde vetzuren en van nature vitamine E bevatten. Arganolie is daarvan de bekendste, jojoba en avocado worden ook veel gebruikt. Waar het bij de keuze om draait, is hoe zwaar een olie aanvoelt. Sommige blijven aan de oppervlakte liggen en maken je haar sluik, andere trekken snel weg in de haarschacht en laten geen vettig gevoel achter. Voor fijn haar zijn die laatste veel prettiger. Hoeveel, en waar precies Hier gaat het het vaakst mis, dus ik ben er even heel concreet over. Hoeveel: begin met twee tot drie druppels. Dat lijkt weinig en dat is het ook, en dat is precies de bedoeling. Te veel is de meest gemaakte fout, en dat is ook de reden dat veel vrouwen denken dat olie niets voor hen is. Hoe: doe de olie in je handpalm, wrijf je handen goed over elkaar tot ze warm zijn en de olie overal verdeeld is. Zo breng je een dun, gelijkmatig laagje aan in plaats van één plek die verzadigd raakt. Waar: begin bij je punten en werk omhoog tot ongeveer oorhoogte. Wat er daarna nog op je handen zit, strijk je met je vingers door de rest van je lengtes. Blijf van je aanzet af, behalve bij de behandeling die ik hieronder beschrijf. Te veel op? Geen ramp. Kam het rustig verder uit en laat het zitten. De volgende wasbeurt is het weg, en je haar heeft er ondertussen alleen maar van geprofiteerd. Drie momenten om olie te gebruiken Voor het wassen, als behandeling Dit is mijn favoriet en het is de manier waarop olie het meest doet. Breng op droog haar een wat royalere hoeveelheid aan in je lengtes, en als je hoofdhuid aan de droge kant is mag je die nu wel meenemen. Masseer daar rustig met je vingertoppen in, een minuut of twee. Doe je haar los omhoog en laat het minstens twintig tot dertig minuten zitten, of neem er een avond voor. Was daarna uit met shampoo. Het fijne hieraan is dat je de olie weer weghaalt, dus zwaar haar krijg je er niet van, en je haar heeft al die tijd wel de bescherming gehad. Op handdoekdroog haar Na het wassen dep je je haar met een handdoek tot het niet meer druipt, en dan gaan er twee of drie druppels door je lengtes. Dit is het moment waarop olie het meeste doet voor je kambaarheid en voor de bescherming tegen de föhn. Een vochtige haarschacht is zachter en kwetsbaarder dan een droge, dus juist hier scheelt een gladde laag veel breuk. Droog, als finish Eén druppel, goed uitgewreven tussen je handpalmen, en dan licht over je lengtes strijken. Dit is puur cosmetisch: het legt pluis plat en geeft glans. Perfect voor onderweg, en het redt je punten op een dag dat je niet gewassen hebt. De kam is geen bijzaak En dan het tweede deel, dat vaak wordt afgedaan als detail terwijl het dat niet is. Waar je mee kamt, bepaalt hoeveel je haar tijdens het ontwarren te verduren krijgt. Kies een kam met brede tanden, want die pakt een streng in één keer en gaat er rustig doorheen. Kijk daarna naar de afwerking. Goedkope geperste kammen hebben een naadrand tussen de tanden, een dun richeltje dat overblijft uit de mal. Dat voel je zelf nauwelijks, maar je haar haakt er wel achter en langs zo'n randje schuurt de schubbenlaag open. Een kam die uit één stuk gesneden en daarna gepolijst is, bijvoorbeeld uit acetaat, heeft dat niet en glijdt merkbaar gladder. Nog een voordeel van een kam boven een borstel bij nat haar: je ziet waar je bent en je voelt een klit aankomen voordat je eraan trekt. Met een borstel op nat haar zit je er zo doorheen, en dat is precies het moment waarop je haar het kwetsbaarst is. Ontwarren zonder trekken Er is één volgorde die werkt, en dat is van onder naar boven. Verdeel je haar eerst in twee of vier delen en werk die één voor één af. Pak een streng vast net boven de plek waar je gaat kammen, zodat je het trekken opvangt met je hand in plaats van met je hoofdhuid. Begin bij de laatste vijf centimeter en kam die vrij. Ga dan een stukje hoger zitten, kam weer naar beneden, en schuif zo omhoog tot je in één beweging vanaf je hoofdhuid naar beneden kunt. Kom je een klit tegen, hou dan op met kammen en plaag hem met je vingers uit elkaar. Begin je bovenaan, dan duw je alle kleine klitten voor je uit naar beneden en maak je er onderaan één grote knoop van. Dat is het moment dat er haren sneuvelen. De rest van de dag Drogen: knijp het water eruit en dep, ga niet wrijven. Een microvezelhanddoek of een oud katoenen T-shirt geeft veel minder wrijving dan een badstof handdoek. Föhnen: middelstand, op ongeveer een handbreedte afstand, en beweeg. Richt de luchtstroom van boven naar beneden mee met de schubbenlaag in plaats van er tegenin. Sluit af met de koude stand. Slapen: een losse vlecht of een losse knot bovenop je hoofd, vastgezet met een zachte scrunchie in plaats van een strak elastiek. En een sloop van zijde of satijn. Opbinden: wissel de hoogte van je staart af. Elke dag op precies dezelfde plek strak opbinden geeft steeds op hetzelfde punt spanning. Een werkbaar ritme Je hoeft hier geen project van te maken. Een ritme dat voor veel vrouwen goed vol te houden is: één keer per week een oliebehandeling voor het wassen, verder na elke wasbeurt een paar druppels op handdoekdroog haar, en tussendoor een druppel als finish wanneer je punten erom vragen. Ontwarren doe je altijd van onder naar boven, met een kam. En geef het tijd. Je haar groeit een centimeter per maand, dus wat er nu aan je punten zit, blijft zitten. Wat je vanaf nu doet, zie je het eerst terug in hoe je haar aanvoelt en hoe soepel de kam gaat, en pas veel later in de lengtes zelf. In het laatste artikel van deze reeks zet ik de binnenkant en de buitenkant bij elkaar, en vertel ik welke producten daarbij passen. Dit is deel 3 van een reeks van 4. In het laatste deel, Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat je haar nodig heeft, van binnen en van buiten Waarom haar in het najaar droger aanvoelt Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle
LEES MEER
Waarom haar in het najaar droger aanvoelt
◷ 7 min leestijd Er is een moment in het jaar dat ik er bijna de klok op gelijk kan zetten. Ergens vanaf half oktober gaat het erover: het haar voelt anders. Droger, futlozer, pluiziger dan in augustus. En vaak volgt er meteen achteraan dat er niets veranderd is aan de shampoo, de conditioner of de routine. Dat klopt ook. Er is niets veranderd aan wat jij doet. Er is van alles veranderd aan de omstandigheden waarin je haar zich bevindt, en dat is precies wat ik in dit artikel wil uitpakken. Want als je begrijpt waar het vandaan komt, weet je ook waar je aan kunt draaien. Je haar praat de hele dag met de lucht om zich heen Dit is het belangrijkste stuk, dus daar begin ik mee. Keratine, het eiwit waar je haar uit bestaat, neemt vocht op uit de lucht en staat het er ook weer aan af. Dat gaat continu en het is een evenwicht: is de lucht om je heen vochtig, dan houdt je haar vocht vast. Is de lucht droog, dan geeft je haar af. En nu komt het najaar. Buiten is het koud, en koude lucht kan van nature veel minder vocht bevatten dan warme lucht. Die lucht komt vervolgens je huis binnen en wordt door de verwarming opgestookt naar twintig graden. Warme lucht kan juist veel vocht opnemen, alleen zit er niets meer in dat opgenomen kan worden. Het resultaat is een binnenklimaat dat kurkdroog is, soms rond de dertig procent luchtvochtigheid, terwijl vijftig prettiger is. Je haar staat in zo'n kamer de hele dag vocht af. Daar komt het heen en weer nog bovenop. Warm en droog binnen, koud en klam buiten, en dan weer terug. Je haar zet in feite steeds een beetje uit en krimpt weer, en die schubbenlaag aan de buitenkant gaat daardoor openstaan. Dat is meteen de verklaring voor het pluizen, het statische vliegen en het feit dat de kam minder soepel gaat. De sjaal, de kraag en de muts Een eenvoudige, en toch wordt hij bijna altijd over het hoofd gezien. Vanaf oktober zit er acht uur per dag wol of polyester tegen je lengtes aan. Een sjaal die meedeint, een jaskraag waar je haar overheen valt, een capuchon, een muts die je op en af zet. Dat is wrijving, uur na uur, en wrijving is precies wat die schubben openpluist en op den duur haren afbreekt. Dezelfde wrijving levert ook de statische lading op. Wol en synthetische stoffen laden je haar op, de haren gaan elkaar afstoten en dan staat alles alle kanten op. Dat je haar in de winter statisch is, komt dus niet doordat het droger is in zichzelf, maar doordat droog haar die lading veel makkelijker vasthoudt. De douche wordt warmer en de föhn gaat vaker aan In de zomer laat je je haar aan de lucht drogen en douche je lauw. In november sta je langer en heter onder de douche, want dat is heerlijk, en vervolgens ga je niet met natte lengtes de kou in. Dus de föhn gaat aan. Allebei die dingen halen vocht uit je haar en zetten de schubbenlaag verder open. Het heet douchen doet nog iets. Het lost het dunne laagje talg op dat je hoofdhuid van nature afgeeft en dat je lengtes soepel houdt. In de zomer, met vochtige lucht, merk je daar weinig van. In een droog huis merk je het meteen. Het licht gaat uit Dan een stuk dat over de binnenkant gaat. In Nederland staat de zon vanaf ongeveer oktober tot en met maart te laag aan de hemel om je huid nog vitamine D te laten aanmaken. Dat is geen kwestie van vaker naar buiten gaan, het is simpelweg de hoek waaronder het licht binnenkomt. Vitamine D is betrokken bij de vernieuwing van huid en hoofdhuid, en de voedingsbronnen zijn beperkt: vette vis, eieren en wat er aan smeersels verrijkt is. In het donkere halfjaar is dit dus een punt om bewust bij stil te staan. Tegelijk verandert er meer aan je voeding dan je denkt. De frisse salades en de bakken zomerfruit maken plaats voor stamppot en pasta. Prima eten, alleen ligt het zwaartepunt anders en komt vis er in die maanden vaak bij in. Terwijl dat nou juist de plek is waar de zeemineralen zitten. Het drukste kwartaal van het jaar En dan is er nog iets waar zelden bij stilgestaan wordt: het najaar is voor veel mensen het volste stuk van het jaar. Het schooljaar draait op volle toeren, op het werk moeten de cijfers voor de jaarwisseling rond zijn, en aan het eind wacht december met alles erop en eraan. Daar komen de eerste verkoudheden van het seizoen bij. In het vorige artikel legde ik uit hoe je schildklier het werktempo van je cellen bepaalt, en dat de voorraadvorm van het hormoon met behulp van selenium omgezet wordt naar de actieve vorm. Er is ook die tweede route naar een vrijwel identieke vorm die wel op zijn plek aandokt maar de cel niet aanzet, de sleutel die niet draait. Wat je ziet is dat in periodes van langdurige spanning, en als je afweer veel te doen heeft, die tweede route drukker wordt gebruikt. Je lichaam houdt dan energie achter de hand voor wat op dat moment belangrijker is. Zet dat naast elkaar en het plaatje klopt. Een droog binnenklimaat, meer wrijving, hetere douches, minder daglicht, een ander eetpatroon en een vollere agenda. Het is niet dat je haar ineens anders is geworden. Het krijgt gewoon in november een heel andere week voorgeschoteld dan in juli. Tien dingen die in het najaar echt schelen 1. Zet de luchtvochtigheid in je slaapkamer hoger. Een simpele luchtbevochtiger of zelfs een schaal water op de verwarming tilt je binnenklimaat een flink stuk op. Je haar staat er acht uur per nacht in, dus dit werkt door. 2. Draai de douche een standje terug. Lauw in plaats van heet, en spoel je haar af met de koudste stand die je nog leuk vindt. Koud water helpt die schubbenlaag om plat te gaan liggen. 3. Was je hoofdhuid en laat je lengtes met rust. Shampoo hoort bij je hoofdhuid. Het uitspoelende schuim doet de rest. 4. Föhn op middelstand, op een handbreedte afstand. En eindig met de koude stand. Het duurt iets langer en het scheelt enorm. 5. Kies je sjaal bewust. Zijde, katoen of een zachte gebreide wol geven minder wrijving dan ruwe wol of polyester. Of haal je lengtes gewoon buiten je kraag. 6. Bind je haar los op als je de kou in gaat. Een losse vlecht of een lage staart met een zachte scrunchie geeft veel minder wrijving dan los haar tegen een jas. 7. Slaap op zijde of satijn. Een katoenen sloop trekt vocht uit je haar en geeft de hele nacht wrijving. Dit is een van de goedkoopste aanpassingen met het meeste effect. 8. Geef je lengtes twee keer per week een verzorgingsmoment. Daar gaat het volgende artikel helemaal over. 9. Houd vis op het menu. Twee keer per week iets uit de zee, ook als het buiten guur is. Dat is de makkelijkste manier om jodium, selenium, zink en de essentiële vetzuren binnen te houden in het seizoen waarin ze er anders bij inschieten. 10. Denk in het donkere halfjaar aan vitamine D. Tussen oktober en maart maakt je huid het niet meer aan, en daar kan geen wandeling iets aan veranderen. Tot slot Wat ik je vooral wil meegeven: dit is een seizoenspatroon, geen verval. Rond april draait het meestal vanzelf weer de goede kant op als het buiten vochtiger wordt en je huid het licht weer terugkrijgt. Wat jij in de tussentijd doet, bepaalt hoeveel je ervan merkt. In het volgende artikel ga ik helemaal praktisch: hoe je met een olie en een goede kam je lengtes door dit seizoen heen krijgt, en hoe je dat precies aanpakt. Dit is deel 2 van een reeks van 4. In het laatste deel, Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat je haar nodig heeft, van binnen en van buiten Olie en kam: zo verzorg je je lengtes Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle
LEES MEER
Wat je haar nodig heeft, van binnen en van buiten
◷ 8 min leestijd Je haar doet het jarenlang gewoon, en dan is er die periode dat het anders aanvoelt. Doffer dan je gewend was, droger in de lengtes, en de kam gaat er minder soepel doorheen. Je gebruikt dezelfde shampoo als altijd, je doet niets nieuws, en toch reageert je haar alsof je dat wel deed. Wat ik vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde en de kPNI zo interessant vind aan haar, is dat het bijna nooit alleen een verzorgingsverhaal is. Het haar dat je in je handen houdt is namelijk het eindproduct van iets wat een paar millimeter dieper in je hoofdhuid gebeurt. Daarom loop ik in dit artikel allebei de kanten met je langs: wat er van binnenuit nodig is, en wat je aan de buitenkant doet. Wat haar eigenlijk is Laten we bij het begin beginnen, want dan wordt de rest een stuk logischer. Het haar dat je ziet, vastpakt en kamt is dood materiaal. Het bestaat uit keratine, een stevig eiwit, en het heeft geen bloedvaten, geen zenuwen en geen enkele manier om zichzelf te voeden. Alles wat die haarschacht is, is gemaakt op het moment dat hij uit je hoofdhuid kwam. Wat er daarna nog mee gebeurt, is behoud en verzorging. Het levende deel zit eronder. In je hoofdhuid zitten ongeveer honderdduizend haarzakjes, en zo'n zakje is eigenlijk een piepklein orgaan dat dag en nacht bezig is met bouwen. Daar worden aminozuren aan elkaar geknoopt tot keratine, laag na laag, en dat wordt langzaam naar boven geduwd. Het is een van de plekken in je lichaam waar cellen zich het snelst delen. En dat betekent ook iets anders: het is een van de eerste plekken die meebeweegt als er elders in je lichaam iets speelt. Je haar staat achteraan in de rij Dit is het punt waar ik in mijn werk het vaakst op terugkom, want het verklaart zoveel. Je lichaam krijgt elke dag een bepaalde hoeveelheid bouwstoffen binnen en verdeelt die vervolgens over alles wat er moet gebeuren. Die verdeling is niet eerlijk, en dat is maar goed ook. Je hart, je hersenen, je afweer en je spieren gaan voor. Dat zijn de dingen waar je leven van afhangt. Je moet het zien als een lopende band waar de spoedorders altijd voorrang krijgen. Is het rustig, dan komt alles langs en wordt ook het haar netjes afgemaakt. Wordt het druk, dan schuift precies datgene naar achteren wat je niet acuut nodig hebt om te overleven. Je haar hoort daarbij. Je kunt er prima mee leven als het een tijdje wat doffer is, en je lichaam weet dat. Daarom zegt je haar vaak iets over de weken en maanden die achter je liggen, en niet over vandaag. Het groeit zo'n centimeter per maand, dus wat er nu uit je hoofdhuid komt, is gebouwd in een periode die al voorbij is. Dat maakt het een trage boodschapper, maar wel een eerlijke. Wie de haarzakjes aanstuurt Er is één systeem dat hier een grote vinger in de pap heeft, en dat is je schildklier. Schildklierhormoon bepaalt voor een flink deel het tempo waarop cellen werken, en het beïnvloedt rechtstreeks de functie van je haarzakjes. Gaat dat tempo omlaag, dan merk je dat aan je energie, aan je huid en dus ook aan je haar, dat droger en stugger gaat aanvoelen. Daar zit een mechanisme achter dat ik graag uitleg, omdat het laat zien waarom drukke periodes zo doortikken. Je schildklier maakt vooral een soort voorraadvorm van het hormoon, T4. Dat is nog niet de actieve vorm. Elders in je lichaam wordt die voorraadvorm omgezet naar de werkzame variant, T3, en voor die omzetting is selenium nodig. Er bestaat ook een tweede route, naar een bijna identieke vorm die rT3 heet. Die lijkt zo sterk op de actieve variant dat hij op dezelfde plek aandokt, maar hij zet de cel niet aan. Je kunt het zien als een sleutel die wel in het slot past, maar niet draait. En voor die tweede route heeft je lichaam geen selenium nodig. Wat je ziet is dat bij langdurige spanning en bij een afweersysteem dat veel te doen heeft, er meer van die tweede route gebruikt wordt. Dat is geen mankement, het is zuinigheid. Je lichaam knijpt op dat moment de kraan wat dicht op plekken die even kunnen wachten. Je haarzakjes horen daarbij. De stoffen waar het om draait Als je weet dat er in die haarzakjes eiwit gebouwd wordt, en dat het bouwtempo mede door je schildklier bepaald wordt, dan wordt het rijtje stoffen dat ertoe doet vanzelf logisch. Eiwit en aminozuren. Keratine wordt uit aminozuren gebouwd, dus zonder genoeg eiwit in je eten heeft je lichaam simpelweg minder materiaal om mee te werken. Biotine. Een B-vitamine die meedraait in de stofwisseling van vetten en eiwitten. Zit onder andere in eieren, noten en orgaanvlees. Zink. Werkt in je lichaam als cofactor, een soort meewerkende sleutel voor honderden enzymen. Zit in schaal- en schelpdieren, vlees, pompoenpitten en cashewnoten. Selenium. Precies de stof uit het schildklierverhaal hierboven. Paranoten zijn de rijkste bron die er is, verder vis en eieren. Jodium. De grondstof waar je schildklier het hormoon letterlijk uit maakt. Zit in zeevis, zeewier en gejodeerd zout. IJzer. Zorgt voor het zuurstoftransport naar plekken die hard werken, en een haarzakje werkt hard. Zit in rood vlees, peulvruchten en donkergroene groente. Vitamine A en vitamine D. Allebei betrokken bij de vernieuwing van huid en hoofdhuid. Essentiële vetzuren. Die heten niet voor niets essentieel: je lichaam kan ze niet zelf maken, dus ze moeten uit je eten komen. Vette vis is de bekendste bron. Wat me opvalt als ik dit rijtje zo zie staan: het komt opvallend vaak uit de zee. Jodium, selenium, zink, ijzer en de essentiële vetzuren zitten allemaal ruim in vis en schelpdieren. Dat is geen toeval, en het is een van de praktischste dingen die je uit dit hele artikel kunt meenemen. En dan de buitenkant Terug naar die haarschacht, want daar kun je meteen iets mee. Een haar is opgebouwd als een dennenappel: de buitenste laag bestaat uit dunne schubben die als dakpannen over elkaar liggen. Liggen die pannen mooi plat, dan weerkaatst het licht gelijkmatig en glanst je haar. Ook glijdt de kam er dan doorheen zonder te blijven haken. Staan die schubben open, dan gebeurt het omgekeerde. Het licht breekt alle kanten op, dus je haar oogt dof. De kam blijft steken, haren haken in elkaar en er breekt sneller iets af. Ook verdwijnt het vocht uit de haarschacht makkelijker, waardoor je haar droog en pluizig aanvoelt. Wat die pannen openzet is heel alledaags: heet water, stevig wrijven met een handdoek, de föhn op de hoogste stand, een stijltang, chloor en zon, en het kammen van kletsnat haar. Daar komt bij dat je hoofdhuid zelf een dun laagje talg afgeeft dat de lengtes van nature glad en soepel houdt. Was je vaak en heet, dan haal je dat laagje er steeds opnieuw af, en juist je punten zitten daar het verst vandaan. Waar ik zou beginnen Vier dingen die in mijn ervaring het meeste opleveren, en die je vandaag al kunt doen. Zorg dat er bij elke maaltijd eiwit op je bord ligt. Ei, vis, vlees, peulvruchten, kwark, noten. Niet alleen 's avonds, maar verdeeld over de dag, want zo heeft je lichaam de hele dag door materiaal beschikbaar. Zet twee keer per week iets uit de zee op tafel. Zalm, makreel, haring, mosselen, garnalen. In één klap heb je daarmee jodium, selenium, zink en de essentiële vetzuren te pakken, en dat lukt met los knutselen veel minder makkelijk. Was lauw in plaats van heet, en was je hoofdhuid, niet je lengtes. Masseer de shampoo alleen in bij je hoofdhuid. Het schuim dat er bij het uitspoelen langs je lengtes loopt, is voor die lengtes ruim genoeg. Behandel je punten als het oudste stuk dat ze zijn. De punten van schouderlang haar zijn al gauw twee jaar oud en hebben alles meegemaakt. Dep ze droog, kam ze van onderaf uit, en geef ze regelmatig wat verzorging mee. Tot slot De rode draad is eigenlijk simpel. Je haar wordt van binnenuit gemaakt en van buitenaf onderhouden, en je hebt allebei nodig. De beste verzorging kan niets goedmaken aan een haar dat met weinig materiaal gebouwd is, en het mooiste materiaal redt het niet als je er vervolgens dagelijks met hitte overheen gaat. In het volgende artikel kijk ik naar het najaar, want dat is voor veel vrouwen het seizoen waarin het haar het meest verandert. En daar zitten heel logische verklaringen achter. Dit is deel 1 van een reeks van 4. In het laatste deel, Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Waarom haar in het najaar droger aanvoelt Olie en kam: zo verzorg je je lengtes Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle
LEES MEER
Wat je lichaam je probeert te vertellen bij droog haar
◷ 6 min leestijd Je kent dat gevoel vast wel. Je strijkt met je hand door je haar en het voelt anders dan je gewend bent. Wat stugger, wat doffer, minder soepel. De punten pluizen sneller, het ligt niet meer zoals je wilt, en geen enkel masker of olie lijkt er echt verschil in te maken. Best vervelend, want je hebt eigenlijk niks veranderd aan hoe je het wast of verzorgt. Wat ik vanuit mijn achtergrond als orthomoleculair therapeut zo interessant vind aan droog haar, is dat het bijna nooit een verhaal is dat alleen aan de buitenkant speelt. Je haar staat eigenlijk achteraan in de rij als het om voedingsstoffen gaat. Je lichaam bedient eerst je organen, je afweer en je spieren, en pas als daar genoeg voor is, gaat er iets naar je haar. Daarom is droog haar vaak een van de eerste plekken waar je merkt dat er ergens anders in je lichaam iets aan het schuiven is. Je haar is eigenlijk een draad van eiwit Om te snappen waarom haar droog wordt, helpt het om te weten waar het uit bestaat. Je haar is grotendeels keratine, en dat is een eiwit. Je moet je dat voorstellen als een stevige vezel die is opgebouwd uit bouwstenen, de aminozuren. Je lichaam rijgt die bouwstenen aan elkaar tot een lange, sterke draad, en die draad groeit vanuit de wortel in je hoofdhuid naar buiten. Het stuk haar dat je ziet en vasthoudt, leeft eigenlijk niet meer. Het is al gemaakt. Dat betekent dat alles wat de kwaliteit bepaalt, gebeurt op het moment dat de draad wordt aangelegd, diep in de wortel. En voor dat aanleggen heeft je lichaam materiaal nodig, plus rust en de juiste omstandigheden om er iets moois van te maken. Als er ergens in dat proces iets ontbreekt, zie je dat pas weken later terug in de lengte van je haar. Dat is meteen de reden dat haar zo traag reageert. Wat je vandaag eet en hoe je vandaag leeft, zie je niet morgen in de spiegel, maar over een tijd. Ik zeg altijd: je haar vertelt het verhaal van de afgelopen maanden, niet van vandaag. De hoofdhuid is de bodem waar het uit groeit We kijken bij droog haar vaak alleen naar de lengtes, terwijl het begint bij de bodem. Je hoofdhuid is de grond waarin de haarwortel zit, en die grond moet in orde zijn. Je moet je dat voorstellen als een muurtje van bakstenen met specie ertussen. De huidcellen zijn de stenen, de vetten daartussen zijn de specie. Zolang dat muurtje netjes dicht is, blijft de hoofdhuid soepel en houdt hij vocht vast. Op die hoofdhuid zit ook een dun laagje talg, en dat is eigenlijk je eigen, ingebouwde conditioner. Die talg loopt langs de haarschacht naar beneden en houdt de draad soepel. Was je heel vaak en heel heet, of gebruik je stevige producten, dan spoel je dat laagje steeds weg voordat het zijn werk kan doen. De hoofdhuid raakt uitgedroogd, en het haar dat eruit groeit mist die natuurlijke bescherming. Wat je haar je probeert te vertellen En dan het deel waar het in mijn vak vaak over gaat. Droog haar is zelden een losstaand iets. Het is meestal een signaal, een manier waarop je lichaam laat zien dat er iets aandacht vraagt. Ik loop een paar van die signalen langs, zodat je er zelf iets in herkent. Soms zegt droog haar iets over je voeding. Je hebt maanden achter elkaar snel gegeten, veel onderweg, weinig variatie, en je lichaam heeft simpelweg minder materiaal gehad om die haardraad netjes op te bouwen. Soms zegt het iets over een drukke periode, waarin je hoofd voller zat dan je lijf aankon. En soms loopt het mee met je hormonen, met een zwangerschap die achter je ligt, met de overgang, of met je schildklier die op een lager pitje draait. Dat klinkt misschien als veel tegelijk, en dat is het eigenlijk ook. Het mooie is dat al die dingen met elkaar te maken hebben, en dat je er daardoor ook op meerdere plekken tegelijk iets aan kunt doen. Je hoeft niet die ene perfecte oorzaak te vinden. Je mag gewoon beginnen met de basis breder maken. Waarom smeren maar de helft is Ik ben de laatste die zegt dat verzorging niet uitmaakt, want dat doet het zeker. Een milde manier van wassen, een goede conditioner, niet te veel hitte van de föhn en de krultang, dat helpt allemaal om de draad die je hebt te beschermen. Dat is de buitenkant van het verhaal, en die is belangrijk. Alleen bepaalt dat smeren niet hoe de nieuwe draad wordt aangelegd. Dat gebeurt van binnenuit, in de wortel, uit wat je eet en hoe je leeft. Daarom kom je er met alleen een masker vaak niet. Je verzorgt dan het haar dat er al is, terwijl de kwaliteit van het haar dat nog moet komen ergens anders wordt bepaald. Die twee kanten samen, van buiten beschermen en van binnen voeden, daar zit het hem in. En juist die combinatie sla je makkelijk over als je alleen in de badkamer naar een oplossing zoekt. Droog haar en beschadigd haar zijn niet hetzelfde Het is goed om nog een onderscheid te maken, want deze twee worden vaak door elkaar gehaald. Beschadigd haar is haar dat van buitenaf iets heeft meegemaakt, denk aan veel hitte, kleuren, of stevig kammen als het nat is. De draad zelf is dan aan de buitenkant beschadigd geraakt. Droog haar dat van binnenuit komt, ligt anders: dan is de draad al minder soepel aangelegd, of mist de hoofdhuid de conditie om hem goed te voeden. Waarom dat verschil ertoe doet? Omdat de aanpak anders is. Bij beschadiging van buitenaf help je jezelf vooral met zachter omgaan met je haar en minder hitte. Bij droogte van binnenuit kom je er met zachter wassen alleen niet, want dan zit de sleutel in je voeding, je rust en je hoofdhuid. In de praktijk zie ik meestal een mengvorm, en dat is precies waarom het zo helpt om beide kanten te bekijken in plaats van er eentje te kiezen. Waar we in deze reeks naartoe gaan In de volgende artikelen neem ik je stap voor stap mee. In het tweede artikel gaat het over rust, ritme en voeding, en waarom die drie zo'n grote rol spelen bij hoe je haar erbij ligt. In het derde deel vertel ik je wat bijna niemand je uitlegt over droog haar, over de samenhang met je hormonen, je schildklier en je herstel. En in het laatste artikel word ik concreet over de bouwstoffen die je haar nodig heeft, en waar je die in je voeding vindt. Voor nu is de belangrijkste boodschap deze: als je haar droog aanvoelt, kijk dan verder dan de fles in je douche. Je haar laat vaak zien wat er verderop in je lichaam speelt, en juist daar zit de ruimte om echt iets te veranderen. Lees ook Waarom rust, ritme en voeding sleutelrollen spelen bij droog haar Wat niemand je vertelt over droog haar (maar je wél moet weten) Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
LEES MEER
Wat niemand je vertelt over droog haar (maar je wél moet weten)
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat droog haar is en naar de rol van rust, ritme en voeding. In dit deel gaan we een laag dieper, naar de dingen die je zelden hoort als het over droog haar gaat. Er speelt vanbinnen namelijk meer dan je op het eerste gezicht zou denken, en als je dat begrijpt, wordt het een stuk makkelijker om er rustig mee om te gaan. Je haar groeit in cycli, en verliezen hoort erbij Het eerste wat bijna niemand je vertelt: je haar groeit niet aan één stuk door. Elke haar heeft een eigen ritme. Er is een lange periode waarin de haar actief groeit, daarna een korte overgang, en dan een rustfase waarin de haar loslaat en uitvalt om plaats te maken voor een nieuwe. Dat je elke dag haren verliest, is dus volkomen normaal, dat hoort gewoon bij het systeem. Wat interessant is, is dat een deel van je haren steeds tegelijk in die rustfase zit. Maak je een pittige periode door, veel spanning, een ziekte, een bevalling, dan kan je lichaam een grotere groep haren tegelijk in die rustfase zetten. Een paar maanden later laten die dan samen los. Veel vrouwen schrikken daarvan, terwijl het eigenlijk een vertraagde reactie is op iets wat al achter je ligt. Je haar loopt gewoon een paar maanden achter op je leven. De wortel is de drukste bouwplaats van je lichaam Om te snappen waarom haar zo gevoelig is, moet je weten wat er in die wortel gebeurt. De cellen in je haarwortel delen zich in een ongelooflijk hoog tempo, het is een van de drukste bouwplaatsen die je lichaam heeft. En overal waar zo hard gewerkt wordt, is veel materiaal en veel gereedschap nodig. Dat gereedschap zijn onder andere de mineralen die meedraaien in de celdeling. Zink bijvoorbeeld speelt een rol bij het aflezen van je erfelijk materiaal, bij het correct kopiëren van de bouwtekening waarmee nieuwe cellen worden gemaakt. Je kunt het zien als een sleutel die een slot opent, zodat het bouwproces kan lopen. Draait er ergens in die keten iets minder soepel, dan merk je dat het snelst op de plekken waar het hardst gewerkt wordt. En je haarwortel is zo'n plek. Dat verklaart ook waarom droog of dof haar vaak een van de eerste signalen is als je lichaam een tijd op de reserve heeft geleefd. Het is niet dat er iets stuk is, het is dat je lichaam de drukste bouwplaatsen als eerste wat rustiger zet zodra er minder te verdelen valt. Je schildklier: de thermostaat die je haar meestuurt Dan iets waar in de praktijk veel te weinig over gesproken wordt: je schildklier. Die werkt als een soort thermostaat van je lichaam en bepaalt mee hoe snel al je processen lopen. Staat die thermostaat wat lager afgesteld, dan gaat alles een tandje trager, ook de aanmaak van nieuw haar en het onderhoud van je hoofdhuid. Voor die schildklier zijn een paar voedingsstoffen belangrijk, waaronder jodium en selenium. Die helpen de thermostaat zijn werk te doen. Ik noem dit niet om je ongerust te maken, maar om te laten zien hoe alles met elkaar samenhangt. Je haar, je energie en je schildklier trekken vaak samen op, en dat is precies waarom droog haar zelden op zichzelf staat. Hormonen en de fases van het leven Bij vrouwen loopt de conditie van het haar vaak mee met hormonale fases. In de zwangerschap zit het haar er bij veel vrouwen juist mooi vol bij, en in de maanden na de bevalling laat er een hoop tegelijk los. Dat is die rustfase waar ik het eerder over had, en bij de meesten herstelt het zich vanzelf. Ook rond de overgang verandert er van alles, en dat zie je terug in hoe je haar aanvoelt. Mijn tip: houd het eens een paar maanden losjes bij, gewoon een woord per week over hoe je haar en je hoofdhuid aanvoelen, naast wat er in je leven speelt. Vaak zie je dan een patroon dat je een stuk rustiger maakt. Je weet dan namelijk dat een bepaalde periode erbij hoort en vanzelf weer omslaat, in plaats van dat je denkt dat er iets grondig mis is. Spanning steelt stilletjes je bouwcapaciteit En dan de rode draad door dit alles: langdurige spanning. Als je lang in de hoogste versnelling staat, geeft je lichaam voorrang aan overleven op de korte termijn. Het houdt zijn energie en bouwstoffen apart voor wat op dat moment dringend lijkt, en het onderhoud van je haar hoort daar niet bij. Zo steelt spanning stilletjes de capaciteit die je haar nodig heeft, zonder dat je het meteen doorhebt. Dat is meteen goed nieuws, want het betekent dat rust echt iets doet. Niet als vaag advies, maar omdat je je lichaam er letterlijk de ruimte mee teruggeeft om aan de minder dringende dingen te werken. En je haar is daar één van. De aanvoerroute naar de wortel telt mee En dan iets waar je zelden bij stilstaat: hoe de bouwstoffen bij die drukke wortel terechtkomen. Al die vitaminen, mineralen en eiwitten reizen via je bloed naar je hoofdhuid. Je moet je dat voorstellen als een aanvoerroute, een soort weg waarover de vrachtwagens met materiaal rijden. Is die route goed op gang, dan komt er genoeg aan bij de bouwplaats. Beweging speelt daarin een rol, want als je in beweging bent, komt de doorstroming beter op gang, ook naar je hoofdhuid toe. Datzelfde geldt voor ontspanning, want in de herstelstand krijgt je lichaam de ruimte om alles rustig rond te pompen. Je hoeft daar niks ingewikkelds voor te doen. Een dagelijkse wandeling, af en toe echt even niks, en genoeg drinken over de dag verdeeld zijn eigenlijk al de basis. Het is niet spannend, maar het is precies het soort onderhoud waar je haar op de lange termijn van profiteert. Waarom je dit samen moet bekijken Wat ik je met dit artikel vooral wil meegeven: droog haar is bijna nooit terug te brengen tot één ding. Je groeicyclus, je schildklier, je hormonen, je herstel en je voeding praten allemaal met elkaar. Kijk je alleen naar je haar, dan mis je de helft. Kijk je naar het hele plaatje, dan zie je vaak ineens waar de ruimte zit. In het laatste artikel van deze reeks maak ik het concreet. Dan laat ik je zien welke bouwstoffen je haar nodig heeft, welke rol biotine, zink en selenium daarin spelen, en waar je die stoffen in je voeding vindt. Lees ook Wat je lichaam je probeert te vertellen bij droog haar Waarom rust, ritme en voeding sleutelrollen spelen bij droog haar Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
LEES MEER
Waarom rust, ritme en voeding sleutelrollen spelen bij droog haar
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee in wat droog haar eigenlijk is. Dat je haar een draad van eiwit is die vanuit de wortel wordt opgebouwd, en dat de kwaliteit ervan wordt bepaald op het moment dat die draad wordt aangelegd. In dit deel gaan we naar de drie dingen die daar in mijn ervaring het meeste gewicht in leggen: rust, ritme en voeding. Ik zet ze bewust in die volgorde, want heel veel mensen beginnen bij het laatste en slaan de eerste twee over. Terwijl je haar juist zo gevoelig is voor hoe je leeft, en niet alleen voor wat er op je bord ligt. Rust: je haar wordt gebouwd als jij op adem komt Laten we bij rust beginnen. Je lichaam heeft twee standen, een beetje zoals een auto. Er is de stand waarin je aanstaat, presteert, dingen doet en op scherp staat. En er is de stand waarin je herstelt, opruimt en opbouwt. Die tweede stand is de tijd waarin je haardraad rustig wordt aangelegd. Sta je langere tijd in die eerste stand, druk, gehaast, veel in je hoofd, dan geeft je lichaam voorrang aan het hier en nu. Het houdt energie en bouwstoffen apart voor de dingen die op dat moment belangrijk lijken, en je haar hoort daar niet bij. Je overleeft prima met droger haar, en dat weet je lichaam. Het is een slim systeem, alleen merk je het wel terug in je lengtes. Daarom zie je bij heel veel mensen dat hun haar er na een rustige vakantie anders bij ligt dan na een paar drukke maanden. Dat komt meestal niet doordat ze op vakantie beter voor hun haar zorgen, want vaak juist minder, maar doordat hun lichaam eindelijk weer in die herstelstand mocht staan. Dat zegt eigenlijk alles. Ritme: je lichaam houdt van voorspelbaarheid Dan het ritme. Je lichaam is dol op regelmaat, veel meer dan we vaak denken. Het werkt met een soort inwendige klok, en die klok regelt wanneer je herstelt, wanneer je hormonen aanmaakt en wanneer je stofwisseling op gang komt. Slaap je elke dag rond dezelfde tijd, eet je op vaste momenten, dan weet je lichaam waar het aan toe is en kan het zijn werk goed plannen. Loopt dat ritme steeds door elkaar, laat naar bed, onregelmatig eten, de ene dag heel anders dan de andere, dan moet je lichaam voortdurend improviseren. En bij improviseren gaan de dingen die niet dringend zijn als eerste van tafel. Je haar, alweer. Een deel van dat ritme zit ook in je hormonen. Je schildklier bijvoorbeeld, die als een soort thermostaat van je lichaam werkt, heeft veel invloed op hoe je haar en je hoofdhuid erbij liggen. En bij vrouwen loopt de conditie van het haar vaak mee met de maand, met je cyclus, met een periode na een zwangerschap. Dat is een heel normaal patroon, en het helpt enorm om het te herkennen in plaats van ervan te schrikken. Voeding: zonder bouwstoffen geen sterke draad En dan de voeding, het deel waar de meeste mensen wel meteen aan denken. Je haar is eiwit, en eiwit is opgebouwd uit aminozuren. Krijg je over de dag te weinig eiwit binnen, dan mist je lichaam de bouwstenen om die draad stevig te maken. In de praktijk zie ik dan vaak haar dat dunner en droger aanvoelt, gewoon omdat het materiaal er niet was. Eiwit haal je uit eieren, vis, vlees, peulvruchten, noten en zuivel. Voor veel mensen zit de winst al in het ontbijt. Een ontbijt van alleen brood met zoet beleg of een snelle koek geeft weinig bouwstoffen en zorgt bovendien voor een piek en daarna een dip in je bloedsuiker. Dat op en neer voel je in je energie, en je lichaam voelt het ook. Combineer je je koolhydraten steeds met wat eiwit, denk aan yoghurt met noten of een ei bij je brood, dan blijft alles rustiger. Naast eiwit spelen er een paar meewerkers een rol, wat we cofactoren noemen. Dat zijn vitaminen en mineralen die de bouwprocessen mogelijk maken, een soort gereedschap waarmee je lichaam die haardraad in elkaar zet. Biotine, zink en selenium horen daarbij. Ze zijn zelf niet de baksteen, maar met alleen een stapel stenen en zonder gereedschap bouw je ook geen muur. In het laatste artikel van deze reeks ga ik daar dieper op in. Wat die stoffen gemeen hebben, is dat ze uit heel verschillende hoeken van je voeding komen. Zink zit in vlees, noten en zaden, selenium onder andere in vis en paranoten, biotine in eieren en volkoren producten. Eén soort eten dekt dat nooit. Variatie is dus geen modewoord, het is gewoon praktisch. Hoe die drie samenwerken Het mooie is dat rust, ritme en voeding elkaar versterken. Slaap je goed, dan eet je vanzelf rustiger en maak je betere keuzes. Eet je gevarieerd, dan heeft je lichaam de bouwstoffen om te herstellen in de nacht. En houd je een beetje regelmaat aan, dan kan dat hele systeem soepel draaien. Ze zijn eigenlijk drie schakels in dezelfde keten. Je hoeft ze ook niet allemaal tegelijk perfect te doen, want dat houdt niemand vol. Kies er eentje uit waarvan je voelt dat daar de meeste winst zit. Voor de één is dat op tijd naar bed, voor de ander een steviger ontbijt, voor een derde wat meer regelmaat in de week. Begin daar, geef het een aantal weken, en bouw er dan pas iets nieuws bij. Wat dit betekent voor jou Als je één ding meeneemt uit dit artikel, laat het dan dit zijn: droog haar is vaak geen kwestie van het verkeerde masker, maar van een lichaam dat te weinig rust, ritme of bouwstoffen krijgt om er iets moois van te maken. Dat klinkt misschien minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel waar de echte verandering zit. In het volgende artikel ga ik een laag dieper, naar de dingen die bijna niemand je vertelt over droog haar. Over je schildklier, je hormonen en je herstel, en waarom die zo bepalend zijn voor hoe je haar erbij ligt. Lees ook Wat je lichaam je probeert te vertellen bij droog haar Wat niemand je vertelt over droog haar (maar je wél moet weten) Sterk haar van binnenuit: de bouwstoffen en waar je ze vindt
LEES MEER
Sterk haar van binnenuit begint bij deze bouwstoffen
◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat droog haar is, naar de rol van rust, ritme en voeding, en naar de dingen die vanbinnen meespelen zoals je schildklier, je hormonen en je herstel. In dit laatste artikel wordt het concreet. Welke bouwstoffen heeft je haar nodig, welke rol spelen biotine, zink en selenium daarin, en waar vind je die in je eten? Je haar wordt elke dag opnieuw gebouwd Het helpt om te onthouden dat je haar geen vaststaand geheel is. In je hoofdhuid zijn de wortels dag en nacht bezig met bouwen, en daar hebben ze materiaal voor nodig. Dat materiaal komt uit wat je eet en drinkt. Daarom zeg ik altijd: je verzorging werkt van buiten naar binnen, en je voeding van binnen naar buiten. Je hebt ze allebei nodig, en ze doen iets anders. De basis van die draad is eiwit, en eiwit is opgebouwd uit aminozuren, de bouwstenen. Genoeg eiwit over de dag is dus de eerste stap: eieren, vis, vlees, peulvruchten, noten, zuivel. En rondom dat eiwit werkt een aantal meewerkers, de cofactoren, die de bouw mogelijk maken. Dat zijn de vitaminen en mineralen die als gereedschap dienen. Ik loop de belangrijkste voor je haar even langs. Biotine, zink en selenium: het gereedschap voor je haar Er zijn drie stoffen die een erkende rol hebben als het om je haar gaat, en dat zijn precies de stoffen waar ik in de praktijk het meest naar kijk. Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk.1 Zink houdt je haar sterk, en draagt daarnaast bij aan een normale celdeling, wat past bij het drukke bouwproces in de wortel.2 Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar.3 Dit zijn geen wondermiddelen, en zo moet je ze ook niet zien. Het is gereedschap. Je kunt een stapel bouwstenen hebben, maar zonder het juiste gereedschap zet je er geen sterke draad van. Zo werkt het in je haarwortel ook: het eiwit levert de stenen, en biotine, zink en selenium horen bij het gereedschap dat het werk mogelijk maakt. En de hoofdhuid, de bodem waar het uit groeit Je haar begint bij je hoofdhuid, en die verdient dus net zo goed aandacht van binnenuit. Ook daar spelen een paar van deze stoffen een rol. Biotine en zink helpen bij de verzorging van de huid van binnenuit, en zink draagt bij aan een normale celdeling.4 Zo houd je de bodem in orde waar je haar uit groeit, en dat is precies het muurtje met specie waar ik het in het eerste artikel over had. Waar je deze stoffen in je voeding vindt Het mooie is dat je deze bouwstoffen gewoon in je eten vindt, en dat variatie het meeste oplevert. Biotine zit onder andere in eieren, noten en volkoren producten. Zink haal je uit vlees, noten en zaden zoals pompoen- en zonnebloempitten. Selenium zit in vis en paranoten, waarvan er al een paar per dag genoeg zijn. En het eiwit dat de basis vormt, komt uit diezelfde hoeken. Wat opvalt is dat geen enkel product dit in zijn eentje dekt. De stoffen komen uit heel verschillende hoeken van je voeding, en juist daarom is een gevarieerd, kleurrijk bord de eerste en belangrijkste stap. Merk je dat dat er in drukke periodes bij inschiet, dan kan een aanvulling praktisch zijn om je basis breed te houden. Zo bouw je je bord op een gewone dag Laat ik het even praktisch maken, want een lijst met stoffen is leuk, maar je eet uiteindelijk maaltijden. Begin je dag met wat eiwit erbij, bijvoorbeeld een ei, wat yoghurt met noten, of havermout met zaden. Zo geef je je lichaam meteen bouwstenen mee en houd je je bloedsuiker rustiger dan met alleen iets zoets. Zorg dat er bij je lunch en avondeten steeds een bron van eiwit op je bord ligt, met daarnaast een flinke hand groente in wisselende kleuren. Strooi eens wat pompoen- of zonnebloempitten over je salade of yoghurt, en neem een paar keer per week vis. Een paranoot als tussendoortje dekt je selenium al aardig. Je ziet: het is geen streng schema, het is vooral variatie en een beetje aandacht voor eiwit. Juist doordat het zo gewoon is, houd je het maandenlang vol, en dat is precies wat je haar nodig heeft. De ScKIN Hair Bundle Daarvoor hebben we bij ScKIN de Hair Bundle. Dat is een set van drie producten uit de ScKIN-lijn: Control+, Vitamine B12+ en Omega+. De stoffen die we net bespraken voor je haar zitten in Control+, dat biotine, zink en selenium levert. Vanuit Control+ komen dus de erkende bijdragen voor je haar: biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk, zink houdt je haar sterk, en selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar.1,2,3 Daarnaast helpen biotine en zink bij de verzorging van de huid van binnenuit, wat past bij een gezonde hoofdhuid.4 De andere twee uit de set staan op hun eigen bijdrage, los van je haar: Vitamine B12+ draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid, en bij Omega+ dragen EPA en DHA bij tot de normale werking van het hart.5,6 Zie het als een brede basis onder je dag, naast alles wat je met je voeding en je verzorging doet. Het is geen vervanging van goed eten en van rust, wel een manier om je basis breed te houden in periodes waarin dat lastiger lukt. Bekijk de ScKIN Hair Bundle Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: geef het tijd. Je haar wordt gebouwd in de weken en maanden die komen, niet vandaag. Kies een paar dingen uit deze artikelen, zorg voor genoeg eiwit, rust en variatie, houd dat een aantal weken vol, en kijk dan pas terug. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe het bij je haar werkt. 1 Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar en houdt je haar sterk. 2 Zink houdt je haar sterk en draagt bij aan een normale celdeling. 3 Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar. 4 Biotine en zink helpen bij de verzorging van de huid van binnenuit; zink draagt bij aan een normale celdeling. 5 Vitamine B12 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid. 6 EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Wat je lichaam je probeert te vertellen bij droog haar Waarom rust, ritme en voeding sleutelrollen spelen bij droog haar Wat niemand je vertelt over droog haar (maar je wél moet weten)
LEES MEER
