ScKIN Journal
Hoe gevoelige huid vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit
◷ 6 min leestijd Je kent dat gevoel vast wel. Je wast je gezicht met precies dezelfde producten als altijd, en toch trekt je huid ineens, of ze wordt rood op plekken waar dat eerder nooit gebeurde. Een beetje branderig na het aanbrengen van je crème, gevoelig als de wind erover strijkt. En het gekke is: je hebt eigenlijk niks veranderd. Toch reageert je huid alsof je dat wel deed. Wat ik vanuit mijn achtergrond als orthomoleculair therapeut zo interessant vind aan een gevoelige huid, is dat het bijna nooit een op zichzelf staand verhaal is. Je huid is de buitenste laag van een veel groter geheel, en ze laat vaak zien wat er verderop in je lichaam speelt. In dit artikel neem ik je mee in wat er onder die gevoeligheid kan zitten, want als je dat eenmaal begrijpt, ga je er heel anders naar kijken. Wat we eigenlijk bedoelen met een gevoelige huid Laten we bij het begin beginnen, want de term gevoelige huid wordt voor van alles gebruikt. Het is geen diagnose. Het is eigenlijk een omschrijving van hoe je huid zich gedraagt: ze reageert sneller dan je prettig vindt, ze is wisselend, en ze komt minder makkelijk tot rust. De ene week voelt alles soepel en kalm, de andere week lijkt je huid overal op aan te slaan. En juist dat wisselende vind ik zo veelzeggend. Weet je, als het puur aan één product lag, zou je huid veel voorspelbaarder reageren. Dat het per week of per periode verschilt, wijst er eerder op dat er omstandigheden meespelen die zelf ook wisselen. Denk aan drukte, aan hoe je slaapt, aan je cyclus, en aan wat er die week op je bord ligt. Je huid heeft een muurtje, en dat muurtje bepaalt heel veel Om te snappen waarom je huid soms zo reageert, helpt het om te weten hoe die buitenste laag is opgebouwd. Je moet je dat voorstellen als een muurtje van bakstenen met specie ertussen. De huidcellen zijn de stenen, en de vetten daartussen zijn de specie die alles bij elkaar houdt. Zolang dat muurtje netjes dicht is, houdt je huid haar vocht vast en blijft er van buitenaf weinig ongewenst binnenkomen. Dat is je beschermlaag, en die doet de hele dag stilletjes haar werk. Wordt die specie dunner, dan gebeuren er eigenlijk twee dingen tegelijk. Je huid verliest sneller vocht, waardoor ze trekkerig en kwetsbaar aanvoelt. En prikkels van buitenaf komen makkelijker binnen, waardoor je huid sneller reageert op dingen waar ze eerder geen moeite mee had. Dat overgevoelige, snel-aanslaande gevoel is precies wat heel veel mensen omschrijven als een gevoelige huid. Wat die specie dunner maakt, is vaak heel alledaags. Te heet douchen, te vaak of te stevig reinigen, een hoop verschillende producten door elkaar gebruiken, koude wind, of de droge binnenlucht van de verwarming in de winter. Beetje bij beetje raakt die beschermlaag zo uitgeput. En het mooie is: juist omdat het zulke gewone dingen zijn, valt er ook een heleboel aan te doen. De beschermlaag bestaat uit vetten Dit vind ik een van de belangrijkste dingen om te weten. Die specie tussen je huidcellen is voor een groot deel opgebouwd uit vetten, uit vetachtige bouwstoffen die de huidcellen aan elkaar kitten. Ik zeg altijd: je beschermlaag is eigenlijk een vetlaag die je huid soepel en dicht houdt. En daar zit meteen een aanknopingspunt. Van buitenaf help je die laag door mild te verzorgen en niet steeds af te breken wat er al is. En van binnenuit speelt mee dat je lichaam die vetten en bouwstoffen ergens vandaan moet halen, en dat komt uit je voeding. Op die twee sporen kom ik in de volgende artikelen uitgebreid terug, want samen vertellen ze eigenlijk het hele verhaal. Waarom de een gevoeliger is dan de ander Een vraag die ik vaak krijg: hoe kan het dat mijn vriendin van alles op haar huid smeert en nergens moeite mee heeft, terwijl mijn huid bij het minste of geringste aanslaat? Voor een deel zit dat in aanleg. De ene huid heeft van nature een wat steviger muurtje dan de andere, en dat is gewoon zoals je gemaakt bent. Maar aanleg is lang niet het hele verhaal. Want bovenop die aanleg komt alles wat je in de loop van de tijd met je huid doet en meemaakt. Jarenlang stevig reinigen, veel drukke periodes achter elkaar, weinig slaap, een eenzijdig eetpatroon: het zijn stuk voor stuk dingen die aan die beschermlaag trekken. En daar zit ook iets hoopvols in. Waar je aan je aanleg weinig kunt veranderen, kun je aan die andere dingen juist een heleboel doen. Precies daar ligt de ruimte om je huid rustiger te maken. Wat er van binnenuit meespeelt Want een gevoelige huid komt zelden alleen door wat er aan de buitenkant gebeurt. Er zijn een paar dingen van binnenuit die ik in de praktijk telkens weer terugzie. Spanning en drukte Als je langere tijd in de hoogste versnelling staat, merkt je lichaam dat op allerlei plekken, en je huid is daar een van. Heel veel mensen herkennen dat hun huid in een drukke periode anders reageert dan in een rustige week weg. Terwijl ze in die rustige week vaak juist minder netjes hun routine volgen. Dat zegt eigenlijk best veel. Wat je eet Je huid wordt voortdurend vernieuwd, en daar heeft je lichaam bouwstoffen voor nodig. Die komen uit je voeding. Een periode van veel snelle happen, weinig groente en veel suiker geeft je lichaam simpelweg minder om mee te werken. En laat suiker net iets zijn dat ontsteking in de hand werkt, iets waar een gevoelige huid gevoelig voor is. Slaap De nacht is de tijd waarin je lichaam opruimt en herstelt, en je huid vernieuwt zich juist dan. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat herstel minder ruimte. Dat merk je niet na één nacht, maar wel na een paar weken. Je cyclus Voor heel veel vrouwen loopt de huid mee met de maand. In de ene fase is ze rustig en soepel, in de andere reageert ze sneller. Dat is een heel normaal patroon, en het is fijn om het te herkennen. Als je weet dat een bepaalde week doorgaans wat gevoeliger is, ga je er anders mee om dan wanneer je denkt dat er iets mis is. Wat dit betekent voor jou De belangrijkste boodschap van dit artikel: als je huid gevoelig is, kijk dan niet alleen naar wat je erop smeert. Dat is één helft van het verhaal, en zeker een belangrijke. De andere helft zit in hoe je leeft, slaapt, eet en met spanning omgaat. Juist die combinatie geeft je huid de rust die ze zoekt. En het fijne is: aan bijna al die punten kun je zelf iets doen, vaak met kleinere stappen dan je denkt. In het volgende artikel loop ik met je langs de leefstijldingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken bij een gevoelige huid. Lees ook 7 leefstijlinterventies die echt werken bij gevoelige huid De diepere laag achter een gevoelige huid Milde verzorging van buitenaf bij een gevoelige huid
LEES MEER
7 leefstijlinterventies die echt werken bij gevoelige huid
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee in waar een gevoelige huid vandaan kan komen: een beschermlaag die wat is uitgeput, en een paar dingen van binnenuit die meespelen. Nu het praktische deel, want daar heb je uiteindelijk het meest aan. Hieronder loop ik langs zeven dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken bij een gevoelige huid. Je hoeft ze echt niet allemaal tegelijk op te pakken. Begin met twee of drie, en houd die een paar weken vol. En het fijne is: geen van deze dingen is duur of ingewikkeld. Het zijn stuk voor stuk gewoontes die je vandaag nog kunt oppakken. 1. Maak je routine simpeler in plaats van uitgebreider Dit is misschien wel de belangrijkste, en tegelijk de moeilijkste. Als je huid gevoelig reageert, is de neiging om er iets bij te doen: nog een serum, nog een masker, nog een behandeling. Terwijl een gevoelige huid eigenlijk juist gebaat is bij minder. Ga eens terug naar een milde reiniging, een goede verzorging, en verder niets. Geef dat drie weken. Zo geef je je huid de kans om tot rust te komen, en je weet daarna ook veel beter waar ze wel en niet op reageert. Ik weet hoe lastig dat is als je gewend bent aan een uitgebreide routine, maar geef het echt die tijd voordat je oordeelt. 2. Reinig mild en met lauw water Heet water en stevig schuimende reinigers halen precies die beschermende vetlaag weg die je juist wilt behouden. Was je gezicht met lauw water, gebruik een milde reiniging, en boen vooral niet. Dep je gezicht daarna droog in plaats van te wrijven. Klinkt als een detail, maar over weken opgeteld scheelt dit echt. En sla het reinigen 's ochtends gerust eens over als je huid gevoelig is; lauw water is dan vaak genoeg. 3. Breng je verzorging aan op een licht vochtige huid Een simpele gewoonte met veel effect: smeer je crème of olie meteen na het wassen aan, als je huid nog een beetje vochtig is. Zo sluit je het aanwezige vocht als het ware in. Wacht je tot je gezicht helemaal droog is, dan is een deel van dat vocht alweer verdampt. En kies verzorging die je beschermlaag ondersteunt in plaats van uitdaagt, met zachte, vetachtige bestanddelen. Een olie of een rijkere crème sluit dat vocht net even beter in dan iets heel luchtigs. 4. Wees zuinig met sterke actieve ingrediënten Sterke actieve stoffen kunnen fantastisch werken, maar niet op een huid die al snel geprikkeld is. Gebruik je meerdere actieve producten tegelijk, bouw dan af naar één, en gebruik die minder vaak. Als je huid weer kalm is, kun je altijd rustig opbouwen. Andersom werkt zelden. Zie het als een pauzeknop voor je huid, waarna je stap voor stap weer verder kunt. 5. Bescherm je huid tegen kou, wind en droge lucht Een gevoelige huid heeft het vaak zwaarder als het buiten guur is of als de verwarming de lucht binnen uitdroogt. Een sjaal voor je gezicht in de kou, en wat vochtigere lucht in huis, helpen je beschermlaag om dicht te blijven. Kleine dingen, maar je huid voelt het verschil echt. En kom je net uit de kou binnen, gun je huid dan even de tijd voordat je van alles aanbrengt. 6. Let op wat er op je bord ligt Nu het deel van binnenuit. Je huid vernieuwt zich continu en gebruikt daar bouwstoffen voor die uit je eten komen. Twee dingen maken hier het meeste verschil. Eet gevarieerd en kleurrijk, met veel groente in verschillende kleuren, want zo krijg je vanzelf een breed aanbod aan voedingsstoffen binnen. En houd je bloedsuiker een beetje gelijkmatig door je koolhydraten te combineren met eiwit en vezels: yoghurt met noten, volkorenbrood met ei, een stuk fruit met een handje walnoten. Grote suikerpieken de hele dag door zijn iets waar een gevoelige huid liever van af is. Denk aan groen, rood, oranje en paars op je bord; die kleuren staan voor verschillende voedingsstoffen. 7. Geef je slaap en je spanning echt aandacht Ik zet deze bewust als laatste, want dit wordt het vaakst overgeslagen terwijl het veel gewicht heeft. Probeer rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend. En bouw ergens in je dag een moment in waarop je echt even niks doet: een korte wandeling zonder telefoon, een paar minuten rustig ademhalen. Je hoeft er geen uur voor vrij te maken, want regelmaat werkt beter dan lengte. Slaap en rust zijn geen luxe voor je huid, maar juist de momenten waarop het herstel gebeurt. Waarom minder vaak meer is Als er één rode draad door deze zeven punten loopt, dan is het wel deze: bij een gevoelige huid werkt minder vaak beter dan meer. Dat voelt tegennatuurlijk, want als iets niet lekker gaat, wil je juist iets doen. Toch is dat precies de valkuil. Elke extra stap, elk nieuw product en elke stevige behandeling is weer een prikkel die je huid moet verwerken. En een huid die al snel reageert, heeft daar simpelweg minder ruimte voor. Ik zeg tegen mensen altijd: geef je huid het gevoel dat er niks van haar gevraagd wordt. Rust, warmte, mildheid, en verder met rust laten. Je zult merken dat je huid daar vaak veel beter op reageert dan op nog een product uit de kast. Het is eigenlijk een kwestie van vertrouwen dat je huid het grotendeels zelf kan, zolang je haar niet in de weg zit. Hoe je dit volhoudt Kies twee of drie punten uit dit rijtje en houd die vier weken vol voordat je iets nieuws toevoegt. Je huid heeft die tijd nodig, want een volledige vernieuwing duurt al gauw een aantal weken. Ga je alles tegelijk veranderen, dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte. En dat is zonde, want juist die kennis over je eigen huid is goud waard. Zie het niet als een strenge lijst waaraan je moet voldoen, maar als een paar zachte gewoontes die je langzaam eigen maakt. In het volgende artikel ga ik een laag dieper. Dan laat ik je zien hoe een gevoelige huid samenhangt met je beschermlaag, je afweer, je hormonen en je spijsvertering. Want als je begrijpt waaróm die dingen meespelen, wordt het een stuk makkelijker om vol te houden. Lees ook Hoe gevoelige huid vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit De diepere laag achter een gevoelige huid Milde verzorging van buitenaf bij een gevoelige huid
LEES MEER
De diepere laag achter een gevoelige huid
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat een gevoelige huid eigenlijk is en wat je er praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar de samenhang. Want dit is waar mijn vak eigenlijk over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe systemen in je lichaam met elkaar praten. En je huid praat volop mee. Je huid is meer dan een omhulsel We denken bij de huid vaak aan de buitenkant, aan hoe iets eruitziet. Maar je huid is ook een actief orgaan dat de hele dag aan het werk is. Ze houdt vocht binnen, houdt ongewenste dingen buiten, regelt je temperatuur, en ze is bovendien een plek waar je afweer actief is. Dat laatste wordt vaak vergeten, en het verklaart eigenlijk een hoop. Want als je huid een grensgebied is, dan zit daar ook bewaking. En bewaking die veel prikkels te verwerken krijgt, staat scherper afgesteld. Dat is precies wat je voelt als je huid overal op lijkt aan te slaan. Ze is niet stuk, ze staat gewoon een beetje op scherp. Het muurtje van dichtbij In het eerste artikel gebruikte ik het beeld van een muurtje van bakstenen met specie ertussen. Laat ik daar nog even bij stilstaan, want het is de kern van een gevoelige huid. Die specie tussen je huidcellen bestaat voor een groot deel uit vetten. Vetachtige bouwstoffen, waaronder stoffen die ceramiden heten, die de cellen aan elkaar kitten en de boel dicht houden. Zolang die vetlaag compleet is, is je huid soepel en rustig. Raakt ze uitgeput, dan ontstaan er als het ware kieren in het muurtje. Vocht ontsnapt makkelijker, prikkels komen makkelijker binnen, en je huid reageert sneller. Je moet je voorstellen dat het verschil tussen een rustige en een gevoelige huid vaak in die dunne laag specie zit. Klein van formaat, groot van belang. De rol van je afweer Je afweersysteem is er niet alleen voor als je ziek wordt. Het is de hele dag door bezig met opruimen, herstellen en beoordelen wat er langskomt. Als dat systeem langere tijd druk is, bijvoorbeeld in een periode van veel spanning of weinig slaap, dan merk je dat op de plekken waar je lichaam contact maakt met de buitenwereld. En je huid is daar de zichtbaarste van. Wat ik daarbij belangrijk vind om te zeggen: dit is een normaal proces, geen defect. Je lichaam doet precies wat het hoort te doen. Alleen kan het uit balans raken als de belasting langere tijd hoger is dan het herstel. En dan zie je dat terug in een huid die gevoeliger reageert dan je gewend bent. Stress als rode draad Als ik naar al die systemen kijk, is er één ding dat er telkens doorheen loopt, en dat is spanning. Stress raakt namelijk niet één plek, maar tegelijk je afweer, je hormonen en je spijsvertering. Dat is ook waarom een drukke periode zich zo vaak in de huid laat zien: het is niet dat de drukte rechtstreeks je huid raakt, maar dat ze aan al die onderliggende systemen tegelijk trekt. Dat klinkt misschien wat zwaar, maar er zit ook iets geruststellends in. Want als spanning zoveel plekken tegelijk raakt, dan werkt rust dat net zo goed. Een periode waarin je beter slaapt, meer beweegt en minder hooi op je vork neemt, geeft niet alleen je hoofd lucht, maar je hele lichaam. En je huid deelt daarin mee. Ik zie in de praktijk vaak dat juist die rustigere periodes het meeste doen, meer nog dan welk product ook. Hormonen en het ritme van de maand Bij vrouwen loopt de huid vaak mee met de cyclus, en dat is eigenlijk heel logisch als je bedenkt dat hormonen invloed hebben op onder andere de talgproductie en op hoe je huid vocht vasthoudt. In de ene fase van de maand is je huid kalmer, in de andere reageert ze sneller. Mijn tip: houd het eens twee of drie maanden bij in een notitie op je telefoon. Niet uitgebreid, gewoon een woord per dag over hoe je huid aanvoelt. Als je dat naast je cyclus legt, zie je vaak een patroon dat je daarna een stuk rustiger maakt. Je weet dan namelijk dat die ene gevoelige week erbij hoort en vanzelf weer omslaat. En ook spanning speelt hierin mee, want stress en je hormoonhuishouding zijn nauw met elkaar verweven. De verbinding met je spijsvertering En dan het stuk dat in mijn vak veel aandacht krijgt: de samenhang tussen je spijsvertering en je huid. Beide zijn grensgebieden, allebei plekken waar je lichaam contact maakt met wat van buiten komt. Wat er in je spijsvertering gebeurt, is daarom niet los te zien van de rest van je lichaam, en ook niet van je huid. Praktisch komt het vooral op één ding neer: gevarieerd eten met voldoende vezels en groenten is geen los advies voor je buik, maar iets wat je hele systeem raakt. Vezels zitten in groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten. Heel veel mensen eten daar minder van dan ze eigenlijk denken. De bouwstoffen die overal meedoen Wat al die systemen gemeen hebben, is dat ze bouwstoffen nodig hebben om hun werk te doen. En voor de huid geldt dat net zo goed. De vetten waar je beschermlaag uit bestaat, haalt je lichaam uit je voeding. Goede vetten uit bijvoorbeeld vette vis, noten, zaden en olijfolie leveren het materiaal waar je huid mee bouwt. Ik zeg altijd: vetten hebben lang een slechte naam gehad, maar voor je huid zijn ze eigenlijk onmisbaar. Daarnaast draaien vitaminen en mineralen mee als een soort meewerkers die processen mogelijk maken. Ze komen uit een gevarieerd, kleurrijk bord vol groente. En dat is precies waarom ik zo hamer op variatie: je huid bouwt met wat jij haar geeft. Waarom dit samen bekeken moet worden Als je alleen naar je huid kijkt, mis je de helft. Kijk je alleen naar je voeding, dan ook. De kracht zit in de combinatie: je huid van buiten mild en rustig verzorgen, je leefstijl zo inrichten dat je lichaam ruimte krijgt om te herstellen, en van binnenuit zorgen voor een brede basis aan bouwstoffen. En het mooie is dat je aan bijna elk van die drie sporen zelf iets kunt doen, in je eigen tempo. Je hoeft geen expert te worden in hoe je huid werkt; je hoeft alleen te snappen dat alles met alles samenhangt, zodat je met begrip voor je huid kiest in plaats van uit onrust. In het laatste artikel van deze reeks zoom ik in op dat eerste spoor: de milde verzorging van buitenaf, en hoe een zachte plantaardige olie daar een prettige, eenvoudige rol in kan spelen. Lees ook Hoe gevoelige huid vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit 7 leefstijlinterventies die echt werken bij gevoelige huid Milde verzorging van buitenaf bij een gevoelige huid
LEES MEER
Milde verzorging van buitenaf bij een gevoelige huid
◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat een gevoelige huid is, wat je er in je leefstijl aan kunt doen, en hoe je huid samenhangt met de rest van je lichaam. In dit laatste artikel zoom ik in op één spoor dat telkens terugkwam: de milde verzorging van buitenaf. Even samenvatten: het draait om je beschermlaag Als je één ding uit deze serie meeneemt, laat het dan dit zijn: je huid heeft een beschermlaag, dat muurtje van bakstenen met specie ertussen, en die laag doet de hele dag stilletjes haar werk. Bij een gevoelige huid is die laag vaak wat uitgeput, waardoor vocht sneller ontsnapt en prikkels makkelijker binnenkomen. Die beschermlaag heeft baat bij milde verzorging van buitenaf. Van buiten help je je huid namelijk het meest door zacht te zijn en niet steeds af te breken wat er al is. Geen heet water, geen stevig boenen, geen tien producten door elkaar. Ik zeg altijd: je huid heeft geen behandeling nodig, ze heeft rust nodig. Zachte, milde verzorging die de boel niet uitdaagt, is daarbij het uitgangspunt. Waarom zachte verzorging zo prettig is Een gevoelige huid vaart eigenlijk het best bij eenvoud. Een milde reiniging, en daarna iets zachts dat je huid soepel houdt. Breng dat aan als je huid nog een beetje vochtig is van het wassen, zodat je het aanwezige vocht insluit. Dat is bijna het hele verhaal van de buitenkant, en het is een stuk simpeler dan de meeste mensen denken. Wat je zoekt in milde verzorging Als je op zoek gaat naar iets zachts voor een gevoelige huid, hoef je het jezelf niet moeilijk te maken. Een paar simpele uitgangspunten helpen je al een heel eind. Kies liever iets met een korte, overzichtelijke samenstelling dan een product dat van alles tegelijk belooft. Kies iets dat fijn aanvoelt en niet trekt. En kijk of het past bij het idee van vocht insluiten, want daar is je beschermlaag bij gebaat. Een pure plantaardige olie past eigenlijk vanzelf in dat rijtje. Het is verzorging teruggebracht tot de kern: iets natuurlijks dat je huid van buitenaf soepel houdt, zonder poespas. En juist die eenvoud is prettig als je huid snel op van alles reageert. Zo ziet een rustige routine eruit Een routine voor een gevoelige huid mag je gerust terugbrengen tot een handvol stappen. 's Ochtends je gezicht met lauw water verfrissen, en daarna iets zachts aanbrengen op je nog licht vochtige huid. 's Avonds mild reinigen om de dag eraf te halen, en opnieuw iets zachts als afsluiter. Dat is het eigenlijk al. Wat ik mensen vaak meegeef: kies je producten niet op wat ze allemaal beloven, maar op hoe je huid zich erbij voelt. Voelt je huid rustig en comfortabel, dan zit je goed. Trekt of prikt het, dan is dat het signaal om iets terug te schroeven. Je huid is daarin eigenlijk je beste gids, veel meer dan welk etiket ook. Van binnen en van buiten vullen elkaar aan Voordat ik bij het product kom, nog even dit, want het is de kern van deze hele serie. De milde verzorging van buitenaf is één spoor, en het is een belangrijk spoor. Maar het staat niet los van wat je van binnenuit doet. Je huid bouwt zichzelf continu opnieuw op met de bouwstoffen die uit je voeding komen, en ze herstelt in de rust die je jezelf gunt. Ik zeg altijd: je huidverzorging werkt van buiten naar binnen, en je voeding en leefstijl van binnen naar buiten. Ze doen allebei iets anders, en je hebt ze allebei nodig. De zachte olie op je huid en het gevarieerde bord op tafel zijn geen concurrenten, maar collega's. Juist samen geven ze je huid de kalme aandacht die ze zoekt. ScKIN Jojoba olie Daarom vind ik onze ScKIN Jojoba olie zo'n prettig product in een milde routine. Jojoba is een lichte, goed verdraagbare plantaardige olie die je op je huid aanbrengt en die de huid van buitenaf verzorgt. Het is verzorging, geen behandeling, en dat past precies bij het idee van simpel en zacht dat door deze hele serie heen liep. Je gebruikt haar heel eenvoudig. Een paar druppels op een gereinigde, licht vochtige huid, zachtjes verdelen, en dat is het. Je kunt het als afsluiter van je routine gebruiken, 's avonds of 's ochtends, net wat jij prettig vindt. Omdat het een pure, natuurlijke olie is zonder een lange lijst toevoegingen, houd je je verzorging er lekker overzichtelijk mee. In de winter, als de verwarming de lucht binnen uitdroogt en de wind buiten guur is, merken heel veel mensen dat hun huid wat meer verzorging fijn vindt. Een paar druppels olie na het reinigen sluiten dan mooi aan bij wat je huid in dat seizoen prettig vindt. En in de warmere maanden gebruik je gewoon wat minder. Je huid geeft eigenlijk zelf wel aan wat ze nodig heeft, als je een beetje leert luisteren. Wat ik zelf prettig vind aan een pure olie, is dat je precies kunt doseren wat je huid die dag vraagt. De ene dag heb je aan een enkele druppel genoeg, de andere dag breng je er wat meer aan. Je hoeft je aan geen enkel schema te houden; je kijkt gewoon naar je huid en past het daarop aan. Die eenvoud maakt het makkelijk om vol te houden, en volhouden is precies waar het bij een gevoelige huid op aankomt. Zie het als zachte, dagelijkse verzorging van buitenaf, naast alles wat je met je leefstijl en je voeding van binnenuit doet. Die twee sporen vullen elkaar mooi aan. Bekijk ScKIN Jojoba olie Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: wees mild voor je huid, van binnen en van buiten. Kies een paar dingen uit deze artikelen, houd ze een aantal weken vol, en kijk dan pas terug. Je huid vernieuwt zich in weken, niet in dagen. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe het werkt. En een gevoelige huid beloont geduld eigenlijk altijd. Lees ook Hoe gevoelige huid vaak een signaal is van een disbalans van binnenuit 7 leefstijlinterventies die echt werken bij gevoelige huid De diepere laag achter een gevoelige huid
LEES MEER
Waarom eczeem, astma en hooikoorts vaak in een verhaal thuishoren
◷ 5 min leestijd Als je zelf eczeem hebt, of als ouder een kindje met eczeem ziet, dan is de kans groot dat je het rijtje kent: eczeem, hooikoorts, astma. Vaak komen die drie in dezelfde familie voor, of zelfs bij dezelfde persoon in verschillende levensfases. Dat is geen toeval, en in dit artikel leg ik uit waarom deze dingen vaak in een verhaal thuishoren. Niet om je zorgen te maken, maar juist omdat het rustgevend is als je snapt hoe het samenhangt. De rode draad: allemaal grensgebieden Je huid is een grensgebied, een plek waar je lichaam contact maakt met de buitenwereld. Maar het is niet het enige. Je luchtwegen, je neus en je darmen zijn dat net zo goed. Overal daar zit een fijne, levende laag, een slijmvlies of een barriere, die de buitenwereld buiten en de binnenwereld binnen houdt. Je kunt het zien als verschillende deuren van hetzelfde huis. Ze zitten op andere plekken, maar ze zijn van dezelfde bouw. En daar zit precies de verklaring. Het eiwit filaggrine, dat ik in de eerdere artikelen beschreef als de sleutel tot een goed sluitende huid, speelt ook een rol in andere slijmvliezen. Is die van nature wat minder actief, dan merk je dat niet alleen op je huid, maar mogelijk ook aan een snel droge neus, geirriteerde ogen of luchtwegen die gevoeliger zijn. Dezelfde bouw, dezelfde gevoeligheid, op verschillende deuren van het huis. Waarom het een op het ander lijkt te volgen In mijn vak zie je vaak een patroon dat begint bij de huid. Een kindje met eczeem in de plooien, dat later gevoeliger blijkt voor pollen en huisstof, en soms nog weer later luchtwegen heeft die snel reageren. Er is een grotere kans dat deze dingen in elkaars verlengde liggen, juist omdat ze dezelfde basis delen. Dat komt zo. Als een van die grensgebieden wat opener staat, komen er makkelijker prikkels binnen die je afweer moet beoordelen. Je afweersysteem raakt daardoor laagdrempeliger afgesteld: het reageert sneller en op meer dingen. Dat is waarom je bij dezelfde persoon vaak eczeem, een gevoelige neus en snelle reacties op van alles ziet. Het is niet een aandoening die de andere veroorzaakt, maar een gedeelde gevoeligheid die zich op verschillende plekken laat zien. Bij die reacties speelt ook histamine mee, een stofje dat jeuk en prikkeling aanwakkert, en dat verklaart waarom die gevoeligheid zo herkenbaar overal opduikt. De verbinding met je spijsvertering Van al die grensgebieden krijgt je spijsvertering in mijn vak veel aandacht, en dat is niet voor niets. Je darmen zijn qua oppervlak veruit het grootste grensgebied dat je hebt, en er is een levendig contact tussen wat daar gebeurt en de rest van je lichaam, je huid inbegrepen. Ik wil daar geen ingewikkeld verhaal van maken, want de praktische boodschap is eigenlijk heel eenvoudig: gevarieerd eten met voldoende vezels en groenten is geen los advies voor je buik, maar iets wat je hele systeem raakt. Vezels zitten in groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten, en veel mensen eten daar minder van dan ze denken. Wat dit praktisch betekent Als je begrijpt dat deze dingen dezelfde basis delen, wordt je aanpak vanzelf breder en rustiger. Je gaat niet meer jagen op die ene plek, maar je zorgt voor het geheel. Dat betekent: dempen wat de sluimerende ontsteking voedt, dus rustiger aan met suiker, veel bewerkte producten en, als je merkt dat het je goed doet, een tijdje minder zuivel en gluten. En daarnaast juist voeden wat je grensgebieden nodig hebben. Daarbij komen dezelfde bouwstoffen terug die je huid ook gebruikt. De essentiele vetzuren, die je lichaam niet zelf maakt en die je uit vette vis, noten en zaden haalt, spelen een rol in hoe soepel je slijmvliezen en je huid blijven en hoe netjes je lichaam een ontstekingsreactie afrondt. Zink draait mee in zowel je huid als je afweer. En vitamine A speelt een rol bij het normaal houden van je huid en je slijmvliezen. Het mooie is dat je met een gevarieerd, kleurrijk bord al die deuren van je huis tegelijk voedt. Wat dit betekent als je kind eczeem heeft Voor ouders is dit vaak een van de meest waardevolle inzichten. Als je kindje eczeem heeft, is de neiging begrijpelijk om je helemaal op die plekjes te richten. Maar als je bedenkt dat de huid, de neus en de luchtwegen dezelfde bouw delen, dan snap je waarom een brede, rustige aanpak vaak prettiger uitpakt dan jagen op elke plek apart. Denk aan ademende katoenen kleding, een koele slaapkamer, milde verzorging en een gevarieerd bord met genoeg goede vetten en groente. Je hoeft daar geen ingewikkeld project van te maken. Rust en regelmaat doen hier veel werk, en dat geldt voor jong en oud. Blijft het je zorgen baren, ga er dan mee naar de huisarts of een kinderarts, zeker bij kleine kinderen. Klein beginnen loont Je hoeft dit niet in een keer om te gooien. Kies een of twee dingen die makkelijk in je dag passen, bijvoorbeeld elke dag een portie groente extra en een handje noten of wat vette vis in de week, en houd dat een tijdje vol. Kleine, volgehouden stappen doen op de lange termijn meer dan een korte, strenge periode waarna je weer terugvalt. En dat geldt precies zo voor je huid als voor de rest van je grensgebieden. Je bouwt aan het geheel, en dat geheel heeft de tijd nodig om mee te bewegen. Tot slot Ik vind dit een van de meest geruststellende inzichten om te delen. Eczeem, een gevoelige neus of snel reagerende luchtwegen zijn geen losse pechgevallen, maar vaak uitingen van dezelfde aanleg. En dat betekent ook dat de dingen die je voor het geheel doet, op meer plekken tegelijk kunnen landen. Rust, gevarieerde voeding en een leefstijl die je lichaam ademruimte geeft, dat is de basis. En blijft iets je zorgen baren, of ben je onder behandeling, overleg dan altijd met je arts. Dan bouw je verder op iets wat klopt. Lees ook Waarom eczeem niet zomaar een oppervlakkig probleem is Wat kun je zelf doen bij eczeem? Praktische tips Wat niemand je vertelt over eczeem (maar je wel moet weten) Je huid van binnenuit ondersteunen: de bouwstoffen op een rij
LEES MEER
Je huid van binnenuit ondersteunen: de bouwstoffen op een rij
◷ 6 min leestijd In deze reeks keken we naar wat eczeem is, wat je er zelf aan kunt doen, en wat er onder de oppervlakte van je huid gebeurt. In dit laatste artikel gaat het over het stuk van binnenuit: welke bouwstoffen je huid gebruikt, welke daarvan een erkende rol hebben, en hoe je daar praktisch voor zorgt. Even vooraf, want dat vind ik belangrijk om eerlijk te zeggen: dit gaat over het voeden van je huid van binnenuit, niet over een middel tegen een aandoening. Voeding en een supplement doen iets anders dan een behandeling, en het is goed om dat onderscheid te maken. Je huid wordt elke dag opnieuw gemaakt Het helpt om te beseffen dat je huid geen vaststaand geheel is. Ze vernieuwt zichzelf continu, en een volledige cyclus duurt al gauw enkele weken. Al die tijd is je lichaam bezig met bouwen, en daar heeft het materiaal voor nodig. Dat materiaal komt uit wat je eet en drinkt. Daarom zeg ik altijd: je verzorging werkt van buiten naar binnen, en je voeding van binnen naar buiten. Je hebt ze allebei nodig, en ze doen elk iets anders. Welke bouwstoffen een rol spelen voor je huid In de vorige artikelen kwamen een paar stoffen steeds terug. Ik zet ze hier op een rij, in gewone taal. De essentiele vetzuren vormen de vetlaag tussen je huidcellen, de specie in dat muurtje, en die haal je uit vette vis, noten en zaden. Daarnaast zijn er twee stoffen waarvan de rol voor de huid ook officieel is vastgesteld. Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en is belangrijk voor de huid.1 En calcium draagt bij aan een normale celdeling, iets wat continu gebeurt terwijl je huid zich vernieuwt.2 Wat opvalt is dat die stoffen uit heel verschillende hoeken van je voeding komen. Zink haal je uit vlees, noten, zaden en schaaldieren, calcium uit onder andere zuivelvervangers en groene groenten, en de vetzuren uit vis en zaden. Een gevarieerd, kleurrijk bord is dus de basis. Merk je dat dat er in drukke periodes bij inschiet, dan kan een gerichte aanvulling praktisch zijn. Barrier+ van ScKIN Die zink en dat calcium vind je terug in ScKIN Barrier+, een formule die we bij ScKIN speciaal rond de huidbarriere hebben opgebouwd. Je neemt er een maatschep per dag van. De basis van de formule bestaat uit een hoge dosering L-Glutamine, met 10.000 mg het meest voorkomende aminozuur in je lichaam, aangevuld met L-Histidine, een essentieel aminozuur. Die twee aminozuren vormen het fundament van de samenstelling. Daarnaast levert Barrier+ zink, goed voor 100% van de dagelijkse referentie-inname, en calcium. De erkende bijdragen van deze formule komen van die zink en dat calcium. Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit, is belangrijk voor de huid en ondersteunt het herstellend vermogen van de huid.1 Daarnaast ondersteunt zink het immuunsysteem.1 Calcium draagt bij aan een normale celdeling.2 Zie het als een brede basis onder je dag, een manier om die bouwstoffen binnen te krijgen, naast alles wat je met je verzorging en je leefstijl al doet. Het is geen vervanging van goed eten, en ook geen kuur die je even doet en weer stopt. Juist bij de huidbarriere geldt: geef het rustig de tijd. Misschien vraag je je af waarom er zulke hoge doseringen aminozuren in zitten. Dat heeft te maken met hoe de formule is opgebouwd rond het thema van de huidbarriere. L-Glutamine is een aminozuur dat je lichaam in principe zelf kan aanmaken, maar waar in drukke of veeleisende periodes meer vraag naar kan zijn. In Barrier+ vormt het samen met L-Histidine het fundament van de samenstelling. Ik noem dat bewust als kenmerk van de formule, want de erkende bijdragen voor je huid komen van de zink en het calcium, niet van deze aminozuren. Zo weet je precies waar wat vandaan komt, en dat vind ik belangrijker dan mooie beloftes. Waarom een brede basis vaak prettiger werkt In de praktijk zie ik dat mensen soms heel gericht een losse stof gaan nemen, omdat ze daarover iets gelezen hebben. Dat kan zinvol zijn, maar vaker is het handiger om te zorgen voor een brede basis. Je lichaam werkt namelijk niet met losse stoffen, maar met processen waarin veel stoffen tegelijk meedoen. Ontbreekt er ergens een schakel, dan stokt het proces, hoeveel je ook van dat ene neemt. Die brede basis leg je in de eerste plaats met je voeding: gevarieerd, kleurrijk, met genoeg groente, goede vetten en vezels. Merk je dat dat er in drukke periodes bij inschiet, dan kan een aanvulling praktisch zijn om die basis breed te houden. Hoe je dit in je dag inpast Het praktische zit hem vooral in regelmaat. Een vast moment op de dag werkt beter dan af en toe. Veel mensen kiezen de ochtend, bij het ontbijt, zodat het aan een bestaande gewoonte vastzit en je het niet vergeet. Combineer het met de dingen uit de eerdere artikelen: mild verzorgen, koel slapen, goede vetten op je bord en ergens een rustmoment. Geen van die dingen is op zichzelf spannend, en juist dat is de bedoeling. Het is de optelsom, volgehouden over weken, die het verschil maakt. Bekijk Barrier+ Tot slot Als je een ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: je huid werkt in weken, niet in dagen, en de kracht zit in de combinatie van buiten en binnen. Verzorg je huid mild aan de buitenkant, richt je leefstijl zo in dat je lichaam ruimte krijgt om tot rust te komen, en zorg van binnenuit voor een brede basis aan bouwstoffen. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe het werkt. En bij twijfel, of als je onder behandeling bent, overleg dan altijd even met je arts of therapeut. 1 Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit, is belangrijk voor de huid, ondersteunt het herstellend vermogen van de huid en ondersteunt het immuunsysteem. 2 Calcium draagt bij aan een normale celdeling. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Waarom eczeem niet zomaar een oppervlakkig probleem is Wat kun je zelf doen bij eczeem? Praktische tips Wat niemand je vertelt over eczeem (maar je wel moet weten) Waarom eczeem, astma en hooikoorts vaak in een verhaal thuishoren
LEES MEER
Wat niemand je vertelt over eczeem (maar je wel moet weten)
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar wat eczeem is en wat je er zelf aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar wat er onder de oppervlakte gebeurt. Want dit is waar mijn vak eigenlijk over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe systemen in je lichaam met elkaar samenwerken. En je huid doet volop mee in dat gesprek. Je huid is meer dan een omhulsel We denken bij de huid vaak aan de buitenkant, aan hoe iets eruitziet. Maar je huid is een actief orgaan dat de hele dag aan het werk is. Ze houdt vocht binnen, houdt ongewenste dingen buiten, regelt je temperatuur, en, dit wordt vaak vergeten, ze is een plek waar je afweer actief is. Je huid is namelijk een van de grensgebieden van je lichaam, een van de plekken waar binnen en buiten elkaar raken. En op een grens staat bewaking. Die bewaking is je afweersysteem. Als je huidbarriere goed sluit, hoeft die bewaking niet zo hard te werken. Maar bij een huid die wat opener staat, komen er continu prikkels binnen die beoordeeld moeten worden. De bewaking staat daardoor scherper afgesteld. Dat is precies wat je voelt als je huid overal op lijkt te reageren. Waarom de jeuk vaak erger is dan de rest laat zien Een van de dingen die mensen met eczeem het meest dwarszit, is jeuk zonder dat er iets duidelijks te zien is. Dat zit zo. Als de barriere wat opener staat, worden niet alleen indringers doorgelaten, maar raken ook de zenuwuiteinden in de huid sneller geprikkeld. Tegelijk komen er bij die prikkeling stofjes vrij, zoals histamine, die de jeuk verder aanwakkeren. Zo ontstaat er jeuk die niet in verhouding staat tot wat je ziet, en die 's avonds en 's nachts vaak toeneemt. Wat ik daarbij belangrijk vind om te zeggen: dit is een normaal proces, geen kapotte huid. Je lichaam doet precies wat het hoort te doen. Alleen kan het uit balans raken als de barriere langere tijd wat opener staat en de bewaking daardoor blijft aanstaan. Een systeem dat te lang aan staat En daar komen we bij de kern. Bij veel mensen met eczeem staat het afweersysteem eigenlijk voortdurend een beetje in de hoogste versnelling. Niet zo hevig dat je ziek bent, maar wel zo dat er een lage, sluimerende ontsteking meeloopt. Die sluimerende ontsteking wordt gevoed door dingen die ik eerder noemde: spanning, weinig slaap, veel suiker, veel zuivel en granen. Andersom kun je hem dempen door daar rustiger mee om te gaan. Dat is precies waarom leefstijl bij eczeem zo veel gewicht heeft, en niet zomaar een bijzaak is. Waarom spanning zich zo snel laat zien in je huid Ik noemde spanning al een paar keer, en dat is niet voor niets. Als je langere tijd in de hoogste versnelling staat, verschuift je lichaam zijn aandacht naar wat op dat moment het belangrijkst lijkt. Herstel en onderhoud, precies de dingen waar je huid van afhankelijk is, komen dan wat achteraan. Veel mensen merken dat hun huid in een drukke periode anders reageert dan in een rustige vakantieweek, terwijl ze in die vakantie hun routine juist minder netjes volgen. Dat zegt iets. Het is ook waarom ik in mijn werk nooit alleen naar de huid kijk, maar altijd vraag hoe iemand slaapt, hoe vol de dagen zitten en of er ergens ruimte is om echt even niks te doen. De lever draait ook mee Nog iets wat in mijn werk vaak naar voren komt: bij mensen met eczeem loopt het opruimende werk van de lever niet altijd soepel. Je lever is een van de organen die je lichaam schoon helpt houden, en als die veel te doen heeft, kan je huid daar iets van laten zien. Daarom kijk ik in de praktijk altijd naar het geheel: rust, voeding, en of de lever genoeg ruimte krijgt om zijn werk te doen. Niet als losse trucjes, maar als onderdelen die elkaar versterken. De bouwstoffen die overal meedoen Wat al die processen gemeen hebben, is dat ze bouwstoffen nodig hebben om hun werk te doen. Ik licht er een paar uit die bij de huid steeds terugkomen. De essentiele vetzuren zijn er daar een van. Dat zijn vetten die je lichaam niet zelf kan aanmaken, dus die moet je echt uit je voeding halen. Ze zitten in de vetlaag tussen je huidcellen, en ze spelen ook een rol in hoe je lichaam een ontstekingsreactie netjes weer afrondt. Je vindt ze in vette vis, noten en zaden. Daarnaast is er zink, een mineraal dat je lichaam gebruikt bij het opbouwen en herstellen van huidweefsel, en dat ook meedraait in je afweer. En vitamine A, dat een rol speelt bij het normaal houden van de huid. Dit zijn geen wondermiddelen. Het zijn gewoon stoffen die meedoen in het dagelijkse werk van je lichaam, en die je uit een gevarieerd en kleurrijk bord haalt. Waarom geduld hier geen loze term is Nog iets over tijd, want dat is misschien wel het lastigste. Je huidbarriere opbouwen gaat niet in dagen. De vernieuwingscyclus van je huid duurt al enkele weken, en bij een huid die van nature wat opener staat, mag je rustig in maanden denken. Dat klinkt misschien ontmoedigend, maar het is juist bevrijdend: het betekent dat je niet elke dag resultaat hoeft af te dwingen. Je legt een basis, je houdt die vol, en je kijkt na een aantal weken pas terug. Zo haal je de druk van elke afzonderlijke dag af, en dat helpt trouwens ook weer bij die sluimerende ontsteking, want minder gejaag betekent minder spanning. Waarom je dit samen moet bekijken Als je alleen naar je huid kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je voeding kijkt, ook. De kracht zit in de combinatie: je huid van buiten rustig en verzachtend verzorgen, je leefstijl zo inrichten dat je lichaam ruimte krijgt om tot rust te komen, en van binnenuit zorgen voor een brede basis aan bouwstoffen. In het volgende artikel laat ik zien hoe je dat laatste stuk praktisch aanpakt, en welke stoffen daarbij een erkende rol spelen voor je huid. Lees ook Waarom eczeem niet zomaar een oppervlakkig probleem is Wat kun je zelf doen bij eczeem? Praktische tips Je huid van binnenuit ondersteunen: de bouwstoffen op een rij Waarom eczeem, astma en hooikoorts vaak in een verhaal thuishoren
LEES MEER
Wat kun je zelf doen bij eczeem? Praktische tips
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel nam ik je mee in wat eczeem eigenlijk is: een huid met een muurtje dat minder goed sluit, waardoor ze sneller vocht verliest en sneller reageert. Nu het praktische deel, want daar heb je in het dagelijks leven het meest aan. Ik loop met je langs de dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk te doen. Kies er twee of drie en houd die een paar weken vol, dan weet je ook echt wat werkt. 1. Reinig mild en met lauw water Heet water en stevig schuimende zeep halen precies die beschermende vetlaag weg die je juist wilt behouden. Was je huid met lauw water en een milde, zeepvrije reiniging, en boen niet. Dep je huid daarna droog in plaats van te wrijven. Klinkt klein, maar over weken opgeteld scheelt dit echt voor hoe gesloten je huid blijft. 2. Smeer meteen na het wassen Breng je verzorging aan op een licht vochtige huid, binnen een paar minuten na het wassen. Dan sluit je het aanwezige vocht als het ware in. Wacht je tot je helemaal droog bent, dan is een deel van dat vocht alweer verdampt. Zoek naar een verzachtende crème die is bedoeld voor een gevoelige, droge huid, met vetachtige bestanddelen die het muurtje aanvullen. 3. Vermijd de bekende triggers van buitenaf Een gevoelige huid reageert op van alles. Draag het liefst ademende kleding van katoen en laat wol en synthetische stoffen op je blote huid achterwege. Was je kleding met een neutraal, geurvrij middel. En als je weet dat je huid reageert op parfum, huisdieren, stuifmeel of huisstof, probeer die zo veel mogelijk uit de weg te gaan. Elke prikkel die je weglaat, is er een minder waar je huid op hoeft te reageren. 4. Slaap koel en katoenen Een warme kamer en een dekbed dat te dik is, maken jeuk 's nachts erger. Slaap liever in een koele kamer met ademend, katoenen beddengoed. Veel mensen merken dat de nacht net wat rustiger verloopt als het niet te warm is. 5. Doorbreek het krab-kringetje Jeuk doet krabben, en van krabben krijg je weer jeuk. Dat is een lastig kringetje. Het helpt om je huid soepel te houden door regelmatig te verzachten, en om je nagels kort te houden. Merk je dat je zit te friemelen aan een plek, leg dan iets klaar voor je handen, bijvoorbeeld een crème binnen handbereik, zodat je die beweging omleidt. 6. Kies je bad- en douchemomenten bewust Lang en vaak in het water zitten droogt de huid uit. Houd het douchen kort, en als je graag in bad gaat, gebruik dan een verzorgende badolie in plaats van gewone zeep. Er zijn badolien die speciaal voor een droge, gevoelige huid gemaakt zijn en die juist verzachtend werken. 7. Eet ontstekingsverlagend Nu het deel van binnenuit. Wat op je bord ligt, voedt of dempt die sluimerende ontsteking waar ik het in het vorige artikel over had. In mijn werk zie ik dat een paar dingen vaak helpen: minder suiker, minder bewerkte producten, en een tijdje minder zuivel en gluten om te kijken hoe je huid reageert. In de plaats daarvan mag er juist van alles bij. Denk aan veel groente, twee groentemomenten op een dag, soep als lunch, en drie rustige eetmomenten in plaats van de hele dag door happen. 8. Zet goede vetten op je bord Die specie tussen je huidcellen bouw je onder andere op met essentiele vetzuren, en die haal je uit je eten. Vette vis zoals zalm en makreel, walnoten, lijnzaad, olijfolie en avocado zijn daar mooie bronnen van. Een leuk weetje: in de avocado zit een stofje dat een voorloper is van datzelfde filaggrine-eiwit uit het vorige artikel. Elke dag een stukje avocado is dus zo gek nog niet, en je kunt de binnenkant van de schil zelfs even over een droge plek wrijven. 9. Denk aan de mineralen en vitamines uit je voeding Je huid gebruikt bij opbouw en herstel onder andere zink, dat je uit vlees, noten, zaden en schaaldieren haalt. En vitamine A, waar je huid mee gebaat is, zit in oranje en groene groenten. Ik noem ze bewust, want een gevarieerd en kleurrijk bord is geen modewoord maar gewoon de makkelijkste manier om je huid breed te voeden zonder dat je met lijstjes hoeft te werken. 10. Drink verspreid over de dag Je huid staat een beetje achteraan in de rij als het om de vochtverdeling in je lichaam gaat. Dat betekent niet dat je liters moet wegwerken, maar wel dat regelmatig drinken helpt. Een fles water op je bureau en een glas bij elke maaltijd is een van de makkelijkste basisdingen die je kunt doen. Je merkt het vooral in periodes met droge binnenlucht van de verwarming, wanneer je huid sowieso meer moeite heeft om haar vocht vast te houden. 11. Wees zuinig met sterke verzorgingsproducten Sterke, actieve verzorgingsproducten kunnen op een rustige huid prima werken, maar op een huid die al gevoelig staat, zijn ze vaak te veel. Gebruik je meerdere van dat soort producten door elkaar, bouw dan af naar een milde routine met zo min mogelijk verschillende stappen. Een gevoelige huid is bijna altijd gebaat bij minder, niet bij meer. Ga eens drie weken terug naar alleen mild reinigen en een verzachtende crème, en niets anders. Zo geef je je huid de kans om tot rust te komen, en je weet daarna ook veel beter waar ze wel of niet op reageert. Wordt ze weer rustiger, dan kun je altijd voorzichtig opbouwen. Andersom werkt zelden. 12. Geef spanning en rust echt aandacht Ik zet deze bewust als laatste, want hij wordt het vaakst overgeslagen terwijl hij veel gewicht heeft. Spanning laat zich bij veel mensen zien in de huid. Bouw ergens in je dag een moment in waarop je echt even niks doet: een korte wandeling zonder telefoon, een paar minuten rustig ademhalen, wat yoga. Je hoeft er geen uur voor vrij te maken. Regelmaat werkt beter dan lengte. Hoe je dit volhoudt Kies twee of drie punten uit dit lijstje en houd die een aantal weken vol voordat je iets nieuws toevoegt. Je huid heeft namelijk tijd nodig, want een volledige vernieuwingscyclus duurt al gauw enkele weken. Ga je alles tegelijk veranderen, dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte. Geef het rustig de tijd, dan bouw je iets op dat blijft. In het volgende artikel ga ik dieper in op wat er onder de oppervlakte gebeurt, want als je dat snapt, wordt volhouden een stuk makkelijker. Lees ook Waarom eczeem niet zomaar een oppervlakkig probleem is Wat niemand je vertelt over eczeem (maar je wel moet weten) Je huid van binnenuit ondersteunen: de bouwstoffen op een rij Waarom eczeem, astma en hooikoorts vaak in een verhaal thuishoren
LEES MEER
Waarom eczeem niet zomaar een oppervlakkig probleem is
◷ 6 min leestijd Nou, misschien herken je dit wel. Je huid speelt op, je smeert er van alles op om het rustig te krijgen, en toch komt die droge, jeukende plek telkens terug. Je doet je best aan de buitenkant, en toch lijkt het maar niet echt te landen. Dat is best frustrerend, en het is ook precies waarom ik het over eczeem wil hebben zoals ik er vanuit mijn achtergrond naar kijk. Want wat ik in mijn werk als orthomoleculair therapeut steeds terugzie, is dat eczeem bijna nooit alleen een verhaal van de buitenkant is. Je huid is de buitenste laag van een veel groter geheel, en ze laat vaak zien wat er verderop in je lichaam speelt. In dit eerste artikel neem ik je mee in wat er onder die onrust kan zitten, zodat de rest van deze reeks meer gaat kloppen. Wat eczeem eigenlijk is Laten we bij het begin beginnen. Eczeem wordt gezien als een niet-infectieuze ontstekingsreactie van de huid. Dat betekent dat er geen bacterie of virus aan de basis staat, maar dat je huid reageert. Die reactie kan getriggerd worden door dingen van buitenaf, zoals parfum, wol of huisstof, en door dingen van binnenuit, zoals spanning of wat je eet. Het is eigenlijk een huid die snel uit balans raakt en daar heel zichtbaar op reageert. Wat vaak vergeten wordt, is dat het bij veel mensen een aanleg is die al vroeg zichtbaar was. Denk aan een gevoelige huid als kind, plekjes in de plooien, de knieholtes of de ellebogen. Bij volwassenen zie je het vaak juist op de handen. Die aanleg zegt iets over hoe je huid is opgebouwd, en dat brengt me bij het belangrijkste stuk van dit artikel. Je huid heeft een muurtje, en dat muurtje bepaalt veel Om te begrijpen waarom je huid zo reageert, helpt het om te weten hoe die buitenste laag in elkaar zit. Stel je een muurtje voor van bakstenen met specie ertussen. De huidcellen zijn de stenen, en de vetten daartussen zijn de specie. Zolang dat muurtje netjes dicht is, houdt je huid haar vocht vast en blijft er van buitenaf weinig ongewenst binnenkomen. Er is een eiwit dat een sleutelrol speelt in hoe compact dat muurtje is. Dat heet filaggrine. Filaggrine helpt de bovenste hoornlaag stevig en gesloten te houden, en het vormt de bouwstenen voor wat we de natuurlijke vochtvasthouders van de huid noemen. Zo houdt je huid haar water binnen en blijft de zuurgraad zoals die hoort. Best knap eigenlijk, dat je huid dat de hele dag zelf regelt. Bij mensen met eczeem is filaggrine vaak minder actief. Dit is deels genetisch bepaald, en het komt vaker voor dan je zou denken. Als er minder filaggrine wordt aangemaakt, gebeuren er twee dingen tegelijk. Je huid verliest sneller vocht, waardoor ze droog en trekkerig aanvoelt. En prikkels van buitenaf, zoals allergenen en irriterende stofjes, komen makkelijker binnen. Je huid staat als het ware een beetje open. Waarom dat zo veel verklaart Als je huid open staat, wordt ze niet alleen droger, maar ook gevoeliger. De zenuwuiteinden in je huid raken sneller geprikkeld, en dat is precies waarom veel mensen jeuk ervaren zonder dat er iets zichtbaars aan de hand is. Die jeuk is vaak 's avonds en 's nachts erger, en krabben maakt het muurtje weer een stukje opener. Zo houd je een kringetje in stand waar je maar moeilijk uitkomt. En hier zit meteen de reden waarom alleen smeren vaak niet genoeg is. Een crème kan de huid aan de buitenkant verzachten, en dat is fijn en zeker zinvol. Maar als het muurtje van binnenuit minder goed sluit, blijft de kern van het verhaal liggen. Je vult als het ware steeds bij aan de buitenkant, terwijl de opbouw zelf aandacht vraagt. Waarom het de ene week erger is dan de andere Iets wat veel mensen met eczeem herkennen, is dat het wisselt. De ene week is je huid redelijk rustig, de andere week speelt alles op, terwijl je niks aan je verzorging veranderd hebt. Dat wisselende is juist veelzeggend. Als het puur aan een product lag, zou je huid veel constanter reageren. Dat het per periode verschilt, wijst erop dat er omstandigheden meespelen die zelf ook wisselen: hoe druk je het hebt, hoe je slaapt, waar je in je cyclus zit, wat er die week op je bord lag, en of het koud en droog weer is. Voor je gevoel komt het uit het niets, maar meestal is er wel een samenloop van dingen die je huid net over een grens duwt. Het fijne daaraan is dat je aan veel van die omstandigheden zelf iets kunt doen, en daar gaat het volgende artikel over. Wat er van binnenuit meespeelt In mijn vak kijken we altijd naar het grotere geheel, en er zijn een paar dingen die bij eczeem bijna altijd meespelen. Het eerste is een lage, sluimerende ontsteking in het lichaam. Dingen als veel suiker, veel zuivel, granen, spanning en te weinig rust kunnen die sluimerende ontsteking voeden. Je merkt daar niet direct iets van als een griepgevoel, maar je huid merkt het wel. Het tweede is de opbouw zelf. Je huid wordt continu vernieuwd, en daar heeft je lichaam bouwstoffen voor nodig die uit je voeding komen. Een paar daarvan wil ik hier alvast noemen, want ze komen in deze reeks steeds terug. De vetten tussen je huidcellen, die specie, bouw je onder andere op met essentiele vetzuren. Dat zijn vetzuren die je lichaam niet zelf kan maken en die je dus echt uit je eten moet halen, bijvoorbeeld uit vette vis, noten en zaden. Daarnaast gebruikt je lichaam mineralen als zink bij het opbouwen en herstellen van huidweefsel, en speelt vitamine A een rol bij het normaal houden van de huid. Dit is voedingsleer, geen wondermiddel: het zijn gewoon stoffen die meedraaien in het dagelijkse werk van je huid. Wat dit betekent voor jou De belangrijkste boodschap van dit eerste artikel: als je eczeem hebt, kijk dan niet alleen naar wat je erop smeert. Dat is een deel van het verhaal, en een belangrijk deel. Maar het andere deel zit in hoe je huid van binnenuit is opgebouwd en wat je lichaam daarvoor nodig heeft. Juist die twee samen geven je huid de rust waar ze naar zoekt. En bedenk goed: dit is geen defect. Je lichaam doet precies wat het doet, alleen heeft jouw huid van nature wat meer ondersteuning nodig om gesloten te blijven. In het volgende artikel loop ik met je langs de praktische dingen die je daar zelf voor kunt doen, en dat zijn er meer dan je waarschijnlijk denkt. Lees ook Wat kun je zelf doen bij eczeem? Praktische tips Wat niemand je vertelt over eczeem (maar je wel moet weten) Je huid van binnenuit ondersteunen: de bouwstoffen op een rij Waarom eczeem, astma en hooikoorts vaak in een verhaal thuishoren
LEES MEER
