ScKIN Journal
De huidbarrière: waar je op let bij een brede basis
◷ 6 min leestijd In de eerste drie artikelen hebben we de hele barrière doorlopen. De muur van afgeplatte huidcellen met vetten ertussen. Filaggrine, het eiwit dat die cellen samenperst en van een omhulling voorziet, en wat er verandert als de activiteit ervan lager ligt. De samenhang tussen je huid, je zenuwstelsel en je afweer, en waarom je slijmvliezen hetzelfde verhaal vertellen. Waar de bouwstoffen vandaan komen: eiwit voor de aminozuren, goede vetten voor de specie, en zink, vitamine A, B2, B3, biotine, vitamine C en calcium voor de rest. En wat je zelf kunt doen, van minder producten tot je wasmiddel en je binnenlucht. In dit laatste deel breng ik het samen, want de vervolgvraag is logisch: hoe houd ik dit praktisch bij elkaar, en waar let ik op als ik mijn basis breed wil houden. Eerst: waarom een brede basis hier zo logisch is Wat ik in mijn jaren in de kliniek het vaakst zag, is dat mensen heel gericht met één ding aan de slag gingen omdat ze daarover iets gelezen hadden. Dat kan zinvol zijn. Vaker is het praktischer om voor een brede basis te zorgen, want je lichaam werkt niet met losse stoffen maar met processen waarin veel stoffen tegelijk meedoen. Ontbreekt er ergens een schakel, dan stokt het proces, hoeveel je ook van dat ene neemt. Bij de huidbarrière is dat extra duidelijk. Je hebt aminozuren nodig voor de eiwitten, vetten voor de laag ertussen, mineralen voor de celdeling en vitaminen voor het behoud van een normale huid. Het is geen verhaal van één stof. En daar komt bij: de turnovertijd uit het eerste artikel betekent dat je dit over maanden bekijkt en niet over weken. Waar je op let als je je basis breed wilt houden Een paar punten die ik je zou meegeven. Of er genoeg eiwit in je dag zit. Dit is het fundament, en het is tegelijk het punt dat het vaakst ontbreekt bij een ontbijt en een lunch. Of de dosering ergens op slaat. Bij aminozuren gaat het om hoeveelheden in grammen, niet in milligrammen. Een formule die er een symbolische hoeveelheid van bevat, is iets anders dan een formule die er serieus op is gebouwd. Of de mineralen met een erkende rol erin zitten. Zink is in dit dossier de meest genoemde, en terecht. Of het bij je past. Als je plantaardig eet, is het logisch dat een aanvulling dat ook is. En vooral: of je het lang genoeg volhoudt. Dit is geen kuur van een maand. Dat is in dit onderwerp de belangrijkste factor van allemaal. Die aminozuren en dat zink, dat is Barrier+ De stoffen waar deze reeks over gaat, komen samen in ScKIN Barrier+. Eén maatschep van 14 gram per dag, en daarin zit 10.000 milligram L-Glutamine, het meest voorkomende aminozuur in het lichaam, aangevuld met 3.200 milligram L-Histidine, een van de negen essentiële aminozuren uit het tweede artikel. Dat zijn hoeveelheden in grammen, en dat is precies waar de formule op gebouwd is. Daarnaast levert een maatschep 10 milligram zink in de citraatvorm, wat 100 procent van de referentie-inname is, en 130 milligram calcium. Barrier+ is volledig plantaardig. De erkende bijdragen komen van die twee mineralen. Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en ondersteunt het herstellend vermogen van de huid.1 Zink ondersteunt het immuunsysteem en draagt bij aan de normale weerstand tegen stress.2 Zink draagt bij aan een normale celdeling en aan een normale hormoonhuishouding.3 En calcium draagt bij aan een normale celdeling en tot de normale werking van het zenuwstelsel.4 Je ziet in die rij de drie systemen terugkomen die in het eerste artikel één verhaal bleken te vertellen: de huid, de afweer en het zenuwstelsel. Barrier+ is dan ook samengesteld op basis van de kPNI-gedachte over de verbinding tussen huid, darm en hormonen, met L-Glutamine als centraal aminozuur in de formule. Bekijk Barrier+ Praktisch: hoe en hoe lang Eén maatschep per dag, geroerd door water. En dan het punt dat ik het vaakst herhaal in dit onderwerp: geef het tijd. Gezien de turnovertijd van de buitenste huidlaag is dit geen traject van weken maar van vele maanden. In de praktijk werk ik met een periode van negen maanden of langer, en niet omdat een product zo lang nodig heeft maar omdat de huid dat nodig heeft. Dat betekent ook dat je het niet na drie weken moet beoordelen. Zet het ergens waar je het ziet, bijvoorbeeld bij je waterkan of op het aanrecht, want een aanvulling achter in een keukenkast wordt vergeten. En blijf ondertussen gewoon doorgaan met alles uit het derde artikel, want die dingen doen net zo goed mee. Ben je zwanger, geef je borstvoeding, gebruik je medicijnen of is er iets aan de hand met je gezondheid, overleg dan eerst met je arts of een deskundige. En gaat het om een kind, laat de dosering dan altijd bepalen door iemand die het kind kent. Tot slot Wat ik hoop dat je uit deze reeks meeneemt, is vooral het inzicht dat eronder zit. Een huid die op alles reageert, is meestal geen huid die het verkeerde product krijgt. Het is een huid die moeite heeft om af te sluiten, en dat is iets wat je van twee kanten aanpakt: van buiten door minder te doen en de specie aan te vullen, en van binnen door te zorgen dat er materiaal is om mee te bouwen. En geef het tijd. Dat is minder spannend dan een snelle oplossing, maar het is wel hoe het werkt, en het is in dit onderwerp het verschil tussen iets dat beklijft en iets wat je over drie maanden weer opnieuw begint. 1 Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit. Zink ondersteunt het herstellend vermogen van de huid. 2 Zink ondersteunt het immuunsysteem. Zink draagt bij aan de normale weerstand tegen stress. 3 Zink draagt bij aan een normale celdeling. Zink draagt bij aan een normale hormoonhuishouding. 4 Calcium draagt bij aan een normale celdeling. Calcium draagt bij tot de normale werking van het zenuwstelsel. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook De huidbarrière: hoe je buitenste laag zichzelf afsluit De huidbarrière op je bord: waar je buitenste laag van gemaakt wordt De huidbarrière in de praktijk: wat je zelf kunt doen
LEES MEER
De huidbarrière in de praktijk: wat je zelf kunt doen
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar hoe je buitenste huidlaag is opgebouwd en waar de bouwstoffen vandaan komen. Nu het praktische deel. Ik heb de punten die in mijn ervaring het meeste verschil maken bovenaan gezet, en een paar daarvan gaan over minder doen in plaats van meer. 1. Maak je routine simpeler, niet uitgebreider Dit is de belangrijkste en tegelijk de moeilijkste, want hij druist in tegen wat je wilt doen. Als je huid gaat reageren, is de neiging om er iets bij te zetten: nog een serum, nog een masker, nog een behandeling. Terwijl een huid die alles doorlaat juist gebaat is bij minder. Ga terug naar een milde reiniging en een goede verzorging, en verder niets. Geef dat drie tot vier weken. Je geeft je huid daarmee de kans om tot rust te komen, en je weet daarna ook veel beter waar ze wel of niet op reageert. Een huid die op tien producten reageert, kun je niet uitpluizen. Een huid die op twee producten reageert, wel. 2. Was met lauw water en dep droog Heet water en stevig schuimende reinigers halen precies die vetten weg die de specie van je muur vormen. Was met lauw water, gebruik een milde reiniging, en boen niet. Dep je gezicht daarna droog in plaats van te wrijven. Datzelfde geldt voor de douche, en in de winter nog meer. Lang en heet douchen voelt heerlijk en het haalt je beschermende vetlaag van je hele lichaam af. Korter en minder heet is hier echt een maatregel en geen detail. 3. Smeer op een licht vochtige huid Een handeling van nul seconden extra met een merkbaar effect. Breng je verzorging aan meteen na het wassen, als je huid nog licht vochtig is. Je sluit het aanwezige vocht dan in. Wacht je tot je helemaal droog bent, dan is een deel van dat vocht al verdampt en smeer je over een drogere huid. Zoek daarbij naar verzorging die de specie aanvult, dus met vetachtige bestanddelen zoals ceramiden. Je vult dan precies aan wat er tussen de stenen hoort te zitten. 4. Wees zuinig met actieve ingrediënten Sterke actieve stoffen kunnen uitstekend werken, alleen niet op een huid die al overprikkeld is. Gebruik je er meerdere tegelijk, bouw dan terug naar één en gebruik die minder vaak. Is je huid weer rustig, dan kun je altijd opbouwen. Andersom werkt zelden. 5. Kijk naar wasmiddel, parfum en stoffen Dit punt wordt stelselmatig overgeslagen en het is in mijn ervaring een van de nuttigste. Je kleding en je beddengoed liggen vierentwintig uur per dag tegen je huid, en daar zit een restje wasmiddel in. Kies een wasmiddel zonder parfum, sla de wasverzachter over, en zet je machine op een extra spoelgang. Kies voor beddengoed en kleding die direct op je huid ligt bij voorkeur katoen of linnen boven synthetische stoffen. En verschoon je kussensloop twee keer per week, want daar verzamelt zich van alles wat vervolgens de hele nacht tegen je wang ligt. 6. Doe iets aan je binnenlucht Een verwarming die de hele dag aanstaat, maakt de lucht in huis droog, en droge lucht trekt vocht uit je huid. Dat is in de winter een vaste factor waar bijna niemand iets aan doet. Wat helpt: een bak water op of bij de radiator, een paar planten in de ruimte waar je het meest bent, en twee keer per dag de ramen tien minuten tegen elkaar open in plaats van een raam de hele dag op een kier. Zet de verwarming in je slaapkamer wat lager, want je ligt daar zeven tot acht uur achter elkaar in dezelfde lucht. 7. Eet bij elke maaltijd eiwit Uit het vorige artikel, en de moeite waard om praktisch te maken. Je huid bouwt zichzelf uit aminozuren, en die komen uit het eiwit in je eten. Een ontbijt van alleen brood met jam levert daar weinig voor. Praktisch: een ei of wat kwark bij je ontbijt, vis, kip, peulvruchten of tofu bij je lunch en avondeten, en een handvol noten of pompoenzaad als je tussendoor iets neemt. Dat is geen dieet, dat is gewoon zorgen dat er materiaal is om mee te werken. 8. Houd je vetten erin Ook uit het vorige artikel. Olijfolie over je groente, een halve avocado, noten en zaden, en twee keer per week vette vis. Je huid maakt de vetten tussen haar cellen uit wat er beschikbaar is, en de vetoplosbare vitaminen hebben vet nodig om opgenomen te worden. Een tip uit mijn eigen praktijk: de binnenkant van een avocadoschil over je huid halen werkt verrassend goed, en avocado-olie is een fijne, milde olie om mee te werken. In avocado zit persine, en dat is een voorloper van filaggrine, het eiwit uit het eerste artikel. Dus avocado eten en avocado gebruiken zijn allebei de moeite waard. 9. Drink verspreid over de dag Je huid staat achteraan in de rij als je lichaam vocht verdeelt. Je nieren, je hersenen en je bloedsomloop krijgen voorrang. Een fles water op je bureau en een glas bij elke maaltijd is een van de makkelijkste dingen die je kunt doen, en verspreid over de dag werkt beter dan een liter in één keer. 10. Neem spanning serieus, want ze doet echt mee In het eerste artikel zagen we dat je huid, je zenuwstelsel en je afweer één verhaal vertellen. Dat maakt spanning een concrete factor in dit onderwerp en geen vaag randverhaal. Je hoeft er geen uur per dag voor vrij te maken. Wat in mijn ervaring werkt is regelmaat boven lengte: een korte wandeling zonder telefoon, een paar minuten rustig ademhalen met een langere uitademing dan inademing, en naar bed gaan en opstaan rond dezelfde tijd, ook in het weekend. En eet liever drie keer goed dan de hele dag kleine beetjes, want dat geeft je systeem meer rust. 11. Blijf van je gezicht af Een open deur, en hij staat er met reden. Aan je gezicht zitten, pulken of knijpen maakt onrust bijna altijd erger en houdt hem langer aan. Wat goed werkt is iets klaarleggen voor je handen op de momenten dat je merkt dat je zit te friemelen, bijvoorbeeld een handcrème binnen handbereik. En veeg je telefoonscherm dagelijks af, want dat ligt tijdens elk gesprek tegen je wang. Hoe je dit volhoudt Kies er drie en houd die vier weken vol voordat je iets nieuws toevoegt. Minder producten, lauw water met een vochtige huid insmeren, en elke maaltijd eiwit is al een complete set. En denk aan het geduld uit het eerste artikel. Je huid vernieuwt zich in weken en de diepere opbouw duurt maanden. Ga je alles tegelijk veranderen, dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte. In het laatste artikel breng ik alles samen en kijk ik waar je op let bij een brede basis. Dit is deel 3 van een reeks van 4. In het laatste deel, De huidbarrière: waar je op let bij een brede basis, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook De huidbarrière: hoe je buitenste laag zichzelf afsluit De huidbarrière op je bord: waar je buitenste laag van gemaakt wordt De huidbarrière: waar je op let bij een brede basis
LEES MEER
De huidbarrière op je bord: waar je buitenste laag van gemaakt wordt
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel keken we naar de constructie van je buitenste huidlaag: een muur van afgeplatte cellen met vetten ertussen, en filaggrine als het eiwit dat die stenen compact maakt en van een omhulling voorziet. Nu de logische vervolgvraag. Waar wordt dat allemaal van gemaakt, en wat kan er op je bord liggen dat daaraan bijdraagt. Want dit is wat ik in de praktijk zo vaak zag: mensen werken wekenlang hard aan de buitenkant, en de bouwstoffen voor de binnenkant blijven buiten beeld. Terwijl je huid zichzelf voortdurend opnieuw opbouwt en daarvoor materiaal nodig heeft. Eerst: filaggrine is een eiwit, en eiwit is aminozuren Laten we bij de kern beginnen. Filaggrine is een eiwit. Elk eiwit in je lichaam wordt gebouwd uit aminozuren, en die aminozuren komen uit het eiwit in je voeding. Daarom begint elk verhaal over je huidstructuur bij eiwit op je bord. Van de twintig aminozuren waar je lichaam mee werkt, zijn er negen essentieel. Dat woord heeft een precieze betekenis: je lichaam kan ze niet zelf maken, dus ze moeten uit je eten komen. Histidine is daar een van, en het is een aminozuur dat in dit verhaal vaker genoemd wordt. Histidine komt voor in jonge plantenweefsels en wordt via de voedselketen doorgegeven aan dieren. Goede bronnen zijn rijst, groene groenten, bananen, tarwe en rogge aan de plantaardige kant, en vlees, gevogelte, eieren, vis en zuivelproducten aan de dierlijke kant. Histidine is bovendien betrokken bij de vorming van eiwitten in het algemeen, bij het herstel van weefsel en bij de aanmaak van rode en witte bloedcellen. Daarnaast is er een groep aminozuren die semi-essentieel heet. Die maakt je lichaam normaal gesproken zelf, maar bij een hogere behoefte kan de aanmaak achterblijven bij het verbruik. Glutamine is daarvan het bekendste voorbeeld, en het is het meest voorkomende aminozuur in je lichaam. Het wordt vooral aangemaakt in je skeletspieren, je longen, je hersenen en je vetweefsel. Periodes van langdurige spanning, vasten, zware inspanning of ziekte vragen er meer van. Praktisch betekent dit dat een maaltijd zonder noemenswaardig eiwit een maaltijd is waar je lichaam weinig bouwmateriaal uit haalt. Vis, eieren, gevogelte, vlees, peulvruchten, noten en zaden horen dus in je dag. De specie: de vetten tussen je huidcellen Dan de tweede helft van de muur. De specie tussen de cellen bestaat uit ceramiden, cholesterol en vetzuren, en die vetten maakt je huid zelf uit wat er beschikbaar is. Daarom is het geen goed idee om heel vetarm te eten als je met je huid bezig bent. Je lichaam heeft vet nodig als grondstof, en het heeft vet nodig om de vetoplosbare vitaminen A, D, E en K op te nemen. Een maaltijd zonder enig vet is een maaltijd waaruit je die vitaminen slechter meeneemt. Wat op je bord mag: olijfolie over je groente, avocado, noten en zaden, en vette vis. Essentiële vetzuren heten trouwens om dezelfde reden essentieel als de aminozuren hierboven: je lichaam kan ze niet zelf maken, dus ze komen uit je eten. Vette vis, lijnzaad en walnoten zijn daarin de bekendste bronnen. Zink: de meest genoemde stof in dit onderwerp Als er één mineraal is dat in elk gesprek over de huid terugkomt, is het zink, en dat is terecht. Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en is daarnaast betrokken bij de celdeling, en je huid is nu juist een weefsel dat zich continu vernieuwt. Zink zit in schaal- en schelpdieren, en oesters zijn daarin de absolute koploper. Verder in vlees, vooral rundvlees en lam, in pompoenzaad, cashewnoten, eieren, peulvruchten en volkoren producten. Een praktisch punt: zink uit plantaardige bronnen wordt minder goed opgenomen dan zink uit dierlijke bronnen, omdat granen en peulvruchten fytinezuur bevatten dat mineralen bindt. Weken, kiemen of zuurdesem laten fermenteren haalt een deel van dat fytinezuur weg. Dat is het soort ouderwetse keukentechniek die er om een hele goede reden was. De vitaminen die bij de huid horen Een paar vitaminen hebben een erkende rol bij het behoud van een normale huid, en het is handig om te weten waar ze zitten. Vitamine A. Draagt bij aan het behoud van een normale huid en van normale slijmvliezen, en dat laatste sluit precies aan bij het verhaal uit het eerste artikel. Zit in lever, eigeel, volle zuivel, en als bètacaroteen in wortel, zoete aardappel, pompoen en donkergroene bladgroenten. Vitamine B2 en B3. Beide dragen bij aan het behoud van een normale huid. B2 zit in zuivel, eieren, amandelen en bladgroenten, B3 in vlees, vis, gevogelte, pinda's en volkoren producten. Biotine. Helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit. Zit in eigeel, lever, noten, zaden en haver. Vitamine C. Draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid. Collageen zit in de laag onder je hoornlaag en geeft je huid haar stevigheid. Vitamine C zit in paprika, broccoli, spruitjes, kiwi, citrusvruchten en bessen. Wat opvalt als je dit rijtje ziet: het zijn er nogal wat en ze komen uit heel verschillende hoeken. Eén product dekt dat nooit, en één groentesoort ook niet. Variatie is in dit dossier geen modewoord maar gewoon praktisch. Calcium, en waarom het hier langskomt Nog een mineraal dat in dit verhaal thuishoort, en dat komt doordat de buitenste huidlaag een calciumverloop kent: van de diepere lagen naar het oppervlak verandert de hoeveelheid calcium, en dat verloop stuurt mede aan hoe huidcellen zich ontwikkelen en afvlakken tot de bakstenen uit het eerste artikel. Calcium draagt daarnaast bij aan een normale celdeling en aan de normale werking van het zenuwstelsel, en dat laatste is relevant omdat je huid en je zenuwstelsel zo nauw samenwerken. Calcium zit in zuivel, in sardines met graat, in amandelen, sesamzaad en tahin, in broccoli en boerenkool, en in tofu dat met calcium is gestremd. Wat ik je zou meegeven Drie dingen, en dan heb je de kern te pakken. Zorg dat er bij elke maaltijd eiwit ligt, want zonder aminozuren bouw je geen eiwitten. Wees niet zuinig met goede vetten, want die zijn grondstof én vervoermiddel. En eet kleurrijk, want dan komen die verschillende vitaminen en mineralen vanzelf langs zonder dat je met lijstjes hoeft te werken. In het volgende artikel gaan we naar de praktijk, en daar zitten een paar dingen bij die veel meer verschil maken dan mensen verwachten. Dit is deel 2 van een reeks van 4. In het laatste deel, De huidbarrière: waar je op let bij een brede basis, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook De huidbarrière: hoe je buitenste laag zichzelf afsluit De huidbarrière in de praktijk: wat je zelf kunt doen De huidbarrière: waar je op let bij een brede basis
LEES MEER
De huidbarrière: hoe je buitenste laag zichzelf afsluit
◷ 7 min leestijd Er is een vraag die in mijn jaren in de huidkliniek vaker terugkwam dan welke andere ook. Waarom reageert mijn huid op alles. Op een nieuwe crème, op wasmiddel, op kou, op een week slecht slapen. Mensen hadden dan al van alles geprobeerd, soms jarenlang, en de verzorging werd steeds uitgebreider terwijl de huid steeds sneller reageerde. Wat ik vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde en de kPNI geleerd heb, is dat de vraag in zulke gevallen zelden is wat je erop smeert. De vraag is of je buitenste laag goed afsluit. En dat is een laag met een opmerkelijk mooie constructie, die je echt even moet zien om te begrijpen waarom hij soms moeite heeft om dicht te gaan. Het muurtje: stenen en specie Laten we beginnen met het beeld dat ik altijd gebruik, want daarmee valt de rest op zijn plek. Je buitenste huidlaag, de hoornlaag, is opgebouwd als een muur van bakstenen met specie ertussen. De stenen zijn afgeplatte huidcellen die corneocyten heten, en de specie bestaat uit vetten: ceramiden, cholesterol en vetzuren. Die twee onderdelen doen samen het werk. De stenen geven de stevigheid, de specie zorgt ervoor dat er niets doorheen lekt. Zolang dat muurtje netjes dicht is, houdt je huid haar vocht binnen en komt er van buiten weinig ongewenst naar binnen. Wordt de specie dunner, dan gebeuren er twee dingen tegelijk. Je huid verliest sneller vocht en voelt trekkerig aan. En prikkels van buiten komen makkelijker binnen, waardoor je huid gaat reageren op dingen waar ze eerder geen moeite mee had. Dat laatste is precies het gevoel dat mensen omschrijven als overgevoelig. Het eiwit waar het om draait: filaggrine Dan de laag eronder, en dit is waar het echt interessant wordt. Er is één lichaamseigen eiwit dat voor die muur meer doet dan welk ander ook, en dat heet filaggrine. De naam zegt eigenlijk al wat het doet: filaggrine is een samentrekking van filament aggregating protein, oftewel het eiwit dat draden samenbindt. Het pakt de keratinevezels in je huidcellen bij elkaar en perst ze tot een compact, plat pakket. Zo worden die losse cellen stevige bakstenen in plaats van slappe bolletjes. Daarnaast vormt filaggrine de ondoordringbare omhulling rondom elke corneocyt, en die omhulling bepaalt voor een groot deel hoe goed je barrière afsluit. Filaggrine wordt gecodeerd door het FLG-gen, dat ligt in een cluster van ongeveer zestig genen die allemaal met de barrière te maken hebben. Je lichaam heeft daar dus een flink stuk erfelijk materiaal voor gereserveerd, en dat zegt iets over hoe belangrijk het is. Wat er gebeurt als de filaggrine-activiteit lager ligt En dan de kern van dit artikel. Als de filaggrine-activiteit lager ligt, en dat is deels erfelijk bepaald, dan gebeuren er een paar dingen achter elkaar. Ten eerste blijft de huid letterlijk opener staan. De bakstenen worden minder goed samengeperst en de omhulling eromheen is minder compleet. Daardoor verliest de huid makkelijker vocht naar buiten, en dat merk je aan een huid die trekt, die schilfert en die droog aanvoelt zonder dat je iets veranderd hebt. Ten tweede komen prikkelende stoffen, allergenen en histamine makkelijker naar binnen. En daar zit het verschil met gewone droogte. Een huid met een lagere filaggrine-activiteit wordt niet alleen droger, ze wordt ook sneller reactief. Ten derde raken de zenuwuiteinden in de huid sneller geprikkeld. Dat verklaart waarom mensen soms jeuk of een branderig gevoel beschrijven terwijl er aan de buitenkant weinig te zien is. Het gevoel komt niet van wat je ziet, het komt van een zenuw die makkelijker bereikbaar is geworden. Wat ik hier belangrijk vind om bij te zeggen: dit is een veelvoorkomend patroon. Naar schatting draagt een kwart tot de helft van de West-Europeanen een variatie in dit stukje erfelijk materiaal. Het is dus geen zeldzaamheid maar iets wat in heel veel families voorkomt. Je huid, je zenuwstelsel en je afweer vertellen één verhaal Hier komt het vak van de kPNI om de hoek kijken, want dit is waar we niet naar losse onderdelen kijken maar naar hoe systemen met elkaar praten. Je huid is niet alleen een omhulsel. Het is een grensgebied, en op een grens staat bewaking. In je huid zit dus afweer. Als die grens makkelijker doorlaatbaar is, krijgt die bewaking meer te verwerken, en bewaking die veel te verwerken krijgt, gaat scherper afgesteld staan. Dat is geen defect, dat is precies wat een afweersysteem hoort te doen. Tegelijk geeft een opener barrière meer signalen door aan je zenuwstelsel. En je zenuwstelsel werkt twee kanten op: het ontvangt signalen uit je huid, en het stuurt ook weer terug. Dat is de reden dat mensen vaak merken dat hun huid in een drukke periode anders doet dan in een rustige week, terwijl ze in die rustige week hun verzorging vaak minder trouw volhouden. Dat zegt wel iets. En er is nog een plek waar hetzelfde principe speelt. Je slijmvliezen, in je neus, je ogen, je luchtwegen en je darm, zijn ook grensgebieden met dezelfde opdracht: binnenhouden wat binnen hoort en buitenhouden wat buiten hoort. Ze reageren op vergelijkbare manier. Dat is precies waarom ik in de praktijk altijd vroeg naar de neus en de ogen als iemand voor de huid kwam. Een droge neus, snel geïrriteerde ogen en een huid die alles doorlaat zijn vaak hetzelfde verhaal op drie plekken. Waar je het aan herkent Een paar dingen die je bij jezelf kunt nagaan. Dit is geen diagnose en het hoort ook geen diagnose te zijn, het is een manier om te begrijpen wat je ziet. Je handpalmen. Vaak meer lijnen aan de binnenkant van de hand dan je bij anderen ziet. Een droge, bijna glazige of papierachtige aanblik. Handcrème voelt even fijn en daarna is het weg. Snelle schilfering, ook als het niet koud is. Een huid die trekt zonder dat ze rood hoeft te zijn, en weinig veerkracht geeft als je er zacht op drukt. Jeuk zonder dat er iets te zien is, en vaak 's avonds of 's nachts sterker. Reacties op verzorging. Ook op milde producten. Iets voelt eerst prettig en gaat daarna juist prikkelen. Het beeld dat ik vaak hoorde: ik kan bijna niets verdragen. De voorgeschiedenis. Een gevoelige huid als kind, en in de familie vaak hetzelfde beeld. Dat laatste punt over verzorging is er een die ik wil uitlichten, want het wordt bijna altijd verkeerd gelezen. Als een huid op alles reageert, is de conclusie meestal dat er iets mis is met de producten. Vaker is het andersom: de huid kan niet vasthouden wat je erop zet, omdat de laag die dat zou moeten doen opener staat. En dan het stuk over geduld Dit is waarschijnlijk het belangrijkste wat ik je over dit onderwerp kan meegeven, en het is tegelijk het minst populaire. Een barrière die beter gaat sluiten, is geen kwestie van dagen. Je huid vernieuwt zich in cycli, en de tijd die je lichaam nodig heeft om een functie weer zelf op te pakken, de turnovertijd, is aanzienlijk langer dan de tijd waarin je iets voelt. Vaak merken mensen binnen twee tot zes weken al iets aan het oppervlak. Het diepere werk, waarbij de laag zich echt opnieuw opbouwt, loopt over veel meer maanden. Dat is geen slecht nieuws. Het betekent alleen dat je dit niet als kuur moet zien maar als een traject, en dat je niet na drie weken moet beoordelen of iets werkt. Ik zeg altijd: geef het de tijd die je huid ervoor nodig heeft, niet de tijd die jij ervoor zou willen uittrekken. In het volgende artikel kijken we naar wat er van binnenuit meespeelt: van welke stoffen je buitenste laag gemaakt wordt, en waar die op je bord vandaan komen. Dit is deel 1 van een reeks van 4. In het laatste deel, De huidbarrière: waar je op let bij een brede basis, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook De huidbarrière op je bord: waar je buitenste laag van gemaakt wordt De huidbarrière in de praktijk: wat je zelf kunt doen De huidbarrière: waar je op let bij een brede basis
LEES MEER
