4 augustus 2026

De diepere rol van vitamine D in je lichaam

◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar hoe breed vitamine D meespeelt en wat je er zelf voor kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, de biologie in. Want dit is waar mijn vak, de kPNI, echt over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar begrijpen hoe alles met elkaar samenwerkt. En vitamine D is daar een mooi voorbeeld van, omdat het pas iets kan als een hele reeks schakels netjes op elkaar aansluit. De reis van zonlicht naar werkzame stof Laten we die reis eens stap voor stap volgen, want als je hem eenmaal voor je ziet, snap je meteen waarom er onderweg van alles mee kan spelen. Het begint in je huid. Onder invloed van UV-B-licht uit de zon zet je huid een stof die verwant is aan cholesterol om in vitamine D3. Op dat moment is die vitamine D nog niet actief. Je kunt het zien als een grondstof die van de band rolt en eerst nog bewerkt moet worden voordat hij echt bruikbaar is. Je lichaam slaat die grondstof deels op in je vetweefsel, als een soort voorraad. Vervolgens gaat de stof op reis naar twee bewerkingsstations. Het eerste is je lever. Daar krijgt de vitamine D een eerste bewerking en ontstaat de vorm die je lichaam opslaat en die de huisarts meet in je bloed. Het tweede station zijn je nieren. Daar vindt de laatste bewerking plaats en ontstaat pas de echt werkzame vorm, de vorm die de sloten op je cellen kan openen. Pas na die twee stappen kan vitamine D doen waar het voor bedoeld is. Waarom magnesium de stille kracht achter dit alles is En nu komt het punt waar ik in mijn praktijk keer op keer op terugkom. Die twee bewerkingsstappen, in je lever en in je nieren, gaan niet vanzelf. Ze hebben een meewerker nodig die het proces mogelijk maakt, en die meewerker is magnesium. Je moet het je zo voorstellen: je kunt nog zo veel grondstof op de band hebben liggen, als de machine die hem bewerkt geen stroom krijgt, gebeurt er niets. Magnesium is een beetje die stroom. Zonder voldoende magnesium blijft je vitamine D voor een groot deel in de niet-actieve vorm hangen, hoeveel je er ook van aanmaakt of binnenkrijgt. Dat verklaart ook waarom ik vitamine D en magnesium eigenlijk nooit los van elkaar bespreek. Ze zijn een team. En het wordt nog interessanter, want spanning en drukte verbruiken juist veel magnesium. In een stressvolle periode kan het dus gebeuren dat je genoeg vitamine D hebt, terwijl je lichaam moeite heeft om er de werkzame vorm van te maken, simpelweg omdat de meewerker op is. En het mooie is: dit maakt ook meteen duidelijk waarom losse hoge doses vitamine D niet altijd het antwoord zijn. Als de omzetting hapert door te weinig magnesium of door aanhoudende spanning, dan kun je de voorraad wel aanvullen, maar blijft de laatste schakel van de keten achter. Daarom kijk ik liever naar het geheel: voldoende vitamine D én de omstandigheden waarin je lichaam er iets mee kan. Waarom vitamine D3 de vorm is waar het om draait Nog iets wat goed is om te weten, want je komt twee vormen van vitamine D tegen. Er is vitamine D2, die vooral uit plantaardige hoek komt, zoals uit paddenstoelen en gist. En er is vitamine D3, de vorm die je huid zelf aanmaakt en die ook in dierlijke voeding zoals vette vis en eieren zit. Voor je lichaam is D3 de vorm die het efficiëntst z'n weg vindt door de omzetting die ik hierboven beschreef. Dat is ook de reden dat je D3 het meest tegenkomt zodra het over vitamine D gaat: het is simpelweg de vorm die het dichtst bij ligt bij wat je lichaam van nature maakt. Waarom een bloedwaarde niet het hele verhaal vertelt Dit brengt me bij iets wat veel mensen verrast. Als de huisarts je vitamine D prikt, meet die de opslagvorm, de tussenvorm die na de lever ontstaat. Dat geeft een handig overzicht van je voorraad. Maar hoe goed die voorraad vervolgens wordt omgezet, en of de werkzame vorm daadwerkelijk in je cellen aan het werk gaat, is nog een tweede. Iemand kan een keurige waarde op papier hebben, terwijl er onderweg naar de cel nog van alles meespeelt. Daarom kijk ik in mijn vak altijd naar het hele plaatje, en niet alleen naar één getal. Hoe stress het slot vervormt Dan de rol van stress, want die verdient echt een eigen stuk. In het eerste artikel vergeleek ik vitamine D met een sleutel, en de ontvangers op je cellen met sloten. Als de sleutel in het slot past, gaat de cel aan de slag. Een mooi systeem. Nu komt cortisol om de hoek kijken, het hormoon dat je lichaam aanmaakt bij langdurige spanning. Cortisol heeft de vervelende eigenschap dat het die sloten als het ware vervormt. De sleutel is nog aanwezig, maar hij past niet meer soepel, en dus komt de cel minder goed op gang. Zo kan het gebeuren dat je op papier voldoende vitamine D hebt, terwijl je lichaam er in een drukke, gespannen periode toch minder profijt van heeft. Dit is precies waarom rust binnen mijn vak nooit een luxe is, maar onderdeel van de basis. Ontspanning zorgt ervoor dat cortisol daalt, dat de sloten weer soepel worden, en dat vitamine D en magnesium hun werk kunnen doen. De verbinding met je afweer Tot slot de link met je immuunsysteem, want daar komt het allemaal samen. Je afweer leunt op vitamine D om immuuncellen aan te zetten, opnieuw via die sloten op de celwand. Sta je langere tijd onder spanning, dan werkt cortisol die sloten tegen, en merk je dat je afweer minder soepel reageert. Heel veel mensen kennen het verschijnsel dat ze juist ziek worden zodra ze na een drukke periode eindelijk tot rust komen. Dat is geen toeval, maar een systeem dat na weken op scherp weer op gang komt. Alles hangt aan elkaar Als je één ding uit dit artikel meeneemt, laat het dan dit zijn: vitamine D staat nooit op zichzelf. Het is een keten van schakels, van je huid naar je lever, naar je nieren, naar de cel, met magnesium als onmisbare meewerker en met stress als factor die roet in het eten kan gooien. Begrijp je die keten, dan snap je ook waarom losse ingrepen zelden werken en waarom een brede, rustige basis zo veel oplevert. In het laatste artikel breng ik alles samen. Dan kijken we naar hoe je je vitamine D praktisch op peil houdt, via zon, via voeding en waar nodig via een aanvulling, zodat je basis het hele jaar door in orde blijft. Lees ook Waarom vitamine D een grotere rol speelt dan je denkt Wat je zelf kunt doen voor een goede vitamine D-status Vitamine D uit zon, voeding en aanvulling: je basis op peil houden

LEES MEER

3 augustus 2026

Vitamine D uit zon, voeding en aanvulling: je basis op peil houden

◷ 6 min leestijd In deze reeks volgden we vitamine D van begin tot eind. We zagen hoe breed het meespeelt in je lichaam, wat je er zelf voor kunt doen, en welke reis de stof aflegt voordat hij echt aan het werk kan. In dit laatste artikel breng ik alles samen en kijken we naar de praktische vraag waar het uiteindelijk om draait: hoe houd je je vitamine D het hele jaar door op peil? Even alles op een rij Je maakt vitamine D vooral zelf aan in je huid, onder invloed van zonlicht. In het zomerhalfjaar staat de zon hier hoog genoeg om dat mogelijk te maken, in het winterhalfjaar niet. Uit voeding haal je een beetje, vooral uit vette vis, eieren en paddenstoelen, maar zelden genoeg om je hele behoefte te dekken. En voordat de stof aan het werk kan, moet je lichaam die eerst omzetten, met magnesium als onmisbare meewerker. Zo bekeken snap je waarom vitamine D voor veel mensen aandacht verdient, juist in onze streken. Waar vitamine D een erkende rol speelt Laat ik precies zijn over wat vitamine D in je lichaam doet, in de bewoordingen die daarvoor zijn vastgesteld. Zo weet je zeker dat je met feiten te maken hebt en niet met mooie beloftes. Vitamine D draagt bij aan het normale functioneren van het immuunsysteem.1 Vitamine D draagt bij aan de instandhouding van sterke botten.1 Vitamine D is van belang voor het behoud van sterke tanden.1 Vitamine D draagt bij aan een normale spierwerking.1 Vitamine D draagt bij aan een normale celdeling.1 Vitamine D draagt bij tot de opname van calcium en fosfor uit voeding.1 Vitamine D draagt bij tot normale calciumgehalte in het bloed.1 Als je dat rijtje zo ziet, valt op hoe breed het is. Botten, gebit, spieren, afweer, celdeling en de calciumhuishouding, allemaal terug te voeren op diezelfde ene stof. Dat is precies waarom ik vitamine D een van de fundamenten van een goede basis vind. Je basis op peil houden, laag voor laag De prettigste aanpak is er een die uit meerdere lagen bestaat. In het zomerhalfjaar is verstandig buiten zijn je grootste bron. Het hele jaar door zet je de juiste voeding op je bord, met vette vis, eieren en af en toe paddenstoelen. En je houdt je magnesium op peil, want zonder die meewerker komt vitamine D niet goed tot z'n recht. Dat is de basis waar alles op rust. En vergeet daarbij niet dat rust net zo goed onderdeel van die basis is, want zoals je in het vorige artikel las, helpt ontspanning je lichaam om de vitamine D die er is ook echt te gebruiken. Merk je dat het in het winterhalfjaar lastig wordt om via zon en voeding voldoende binnen te krijgen, dan kan een aanvulling die basis mooi completeren. Niet als vervanging van goed leven en goed eten, maar als een manier om je vitamine D in de donkere maanden breed op peil te houden. ScKIN Vitamin D+ Daarvoor hebben we bij ScKIN Vitamin D+. Eén capsule per dag levert 75 mcg vitamine D3, wat neerkomt op 3000 IE. De vitamine D is opgelost in olijfolie, en dat is een bewuste keuze. Vitamine D is namelijk vetoplosbaar, en door de stof in olijfolie op te lossen komt de opname ten goede. Zo krijg je een zuivere, goed opneembare bron van vitamine D in een kleine, zachte capsule. De keuze voor olijfolie als dragervet is bewust: het is een zuiver, vertrouwd vet dat past bij de heldere, eerlijke formules die we bij ScKIN willen maken. Geen onnodige toevoegingen, gewoon vitamine D3 in olijfolie. Zie het als een rustige basis onder je dag, naast alles wat je met daglicht en voeding doet. Ik adviseer vitamine D bovendien graag samen met magnesium, om de reden die je in het vorige artikel las: magnesium is de meewerker die vitamine D helpt om z'n vorm en z'n werk te vinden. Samen vormen ze een fijn duo om je basis het hele jaar door in orde te houden. Wat je van een aanvulling wel en niet moet verwachten Belangrijk om eerlijk over te zijn: een aanvulling is geen quick fix en werkt niet als een knop die je omzet. Vitamine D doet z'n werk in stille achtergrondprocessen, in je botten, je spieren, je afweer en je cellen, en dat merk je niet van de ene op de andere dag. Wat je wel doet, is zorgen dat de bouwstof aanwezig is waar je lichaam die nodig heeft, juist in de maanden dat de zon het laat afweten. Zie het dus niet als iets waar je meteen iets van voelt, maar als een rustige, doorlopende basis. En zoals bij alles wat met je lichaam te maken heeft, geldt: regelmaat wint het van een korte piek. Voor wie het extra aandacht verdient Zoals ik eerder in de reeks schreef, staat niet iedereen in dezelfde uitgangspositie. Heb je een getinte of donkere huid, kom je weinig buiten, ga je vaak bedekt door het leven, of word je wat ouder, dan maakt je huid minder makkelijk vitamine D aan. Ook tijdens een zwangerschap of borstvoeding vraagt je lichaam extra aandacht. In al die situaties is het extra de moeite waard om bewust met je basis bezig te zijn. Twijfel je over wat bij jou past, overleg dan even met je huisarts of een deskundige, zeker als je medicijnen gebruikt of onder behandeling bent. Bekijk Vitamin D+ Tot slot Als je uit deze hele reeks één ding meeneemt, laat het dan dit zijn: vitamine D is geen los weetje voor de winter, maar een stille kracht die het hele jaar door in je lichaam meespeelt. Geef het aandacht, houd je basis breed met zon, voeding en waar nodig een aanvulling, en denk aan magnesium als vaste partner. Dan zorg je ervoor dat een van de belangrijkste stoffen in je lichaam gewoon z'n werk kan doen. Dank je wel dat je deze reeks met me hebt gevolgd. Ik hoop dat je nu met heel andere ogen naar die ene vitamine kijkt. 1 Vitamine D draagt bij aan het normale functioneren van het immuunsysteem, aan de instandhouding van sterke botten, aan het behoud van sterke tanden, aan een normale spierwerking en aan een normale celdeling. Vitamine D draagt bij tot de opname van calcium en fosfor uit voeding en tot normale calciumgehalte in het bloed. EFSA-goedgekeurde gezondheidsclaims voor vitamine D3 (75 mcg, 1500% RI). Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij zwangerschap, borstvoeding, medicijngebruik of ziekte altijd een deskundige. Niet geschikt voor kinderen onder de 10 jaar. Lees ook Waarom vitamine D een grotere rol speelt dan je denkt Wat je zelf kunt doen voor een goede vitamine D-status De diepere rol van vitamine D in je lichaam

LEES MEER