◷ 6 min leestijd
Je kent dat vast wel. Je kijkt 's ochtends in de spiegel en je huid mist een beetje glans. Ze oogt wat vaal, wat mat, alsof het licht er niet meer zo mooi op valt als een paar jaar geleden. Je verzorging is niet veranderd, je doet eigenlijk alles nog hetzelfde, en toch is die frisse aanblik er niet altijd meer. Heel veel vrouwen herkennen dit, en bijna iedereen zoekt de oorzaak eerst aan de buitenkant.
En dat is logisch, want de huid is nu eenmaal het orgaan dat je ziet. Toch mis je daarmee vaak het belangrijkste deel van het verhaal. Vanuit mijn achtergrond als orthomoleculair therapeut kijk ik namelijk altijd verder dan de bovenlaag. Een doffe huid is eigenlijk zelden alleen een kwestie van welke crème je gebruikt. Ze vertelt vooral iets over wat er ónder die bovenlaag gebeurt.
Wat een doffe huid eigenlijk is
Laten we bij het begin beginnen. Een doffe huid is geen aandoening en ook geen typefout in je genen. Het is een toestand. Je huid weerkaatst het licht minder mooi, ze oogt wat grauw en de frisheid is eruit. Dat komt doordat de bovenste laag van je huid, de laag die je ziet, minder glad en minder goed gevuld is dan wanneer ze in topvorm is.
Je moet je voorstellen dat een gladde, goed gevulde huid het licht mooi terugkaatst, net zoals een appel die je net geplukt hebt mooi glanst. Leg diezelfde appel drie weken op de fruitschaal en de glans verdwijnt, hij wordt wat rimpelig en mat. Dat heeft alles te maken met vocht en met de opbouw eronder. Bij je huid werkt het eigenlijk precies zo.
Je huid ligt op een lopende band
Iets wat heel veel mensen niet weten: je huid is voortdurend bezig zichzelf opnieuw te maken. Diep in de huid worden nieuwe cellen aangemaakt, die langzaam naar boven schuiven en uiteindelijk aan de oppervlakte loslaten. Je moet je dat voorstellen als een lopende band die dag en nacht doordraait. Alles wat je aan de bovenkant ziet, is het resultaat van wat er weken geleden onderin begon.
En die lopende band heeft materiaal nodig. Bouwstoffen, noem ik ze altijd. Elk nieuw deel van je huid wordt gemaakt van wat jij aan je lichaam aanbiedt via je voeding. Krijgt je lichaam een ruime, gevarieerde stroom aan bouwstoffen, dan heeft die band genoeg om mee te werken. Is het aanbod een periode wat mager, veel snelle happen en weinig groente, dan werkt de band gewoon door, maar met minder mooi materiaal. Dat zie je uiteindelijk terug in hoe je huid oogt.
Dit is meteen de reden dat verzorging van buitenaf maar de helft van het verhaal is. Een crème verzorgt de bovenlaag, en dat is fijn en belangrijk. Maar de kwaliteit van wat er op die band gemaakt wordt, bepaal je vooral van binnenuit.
De vergeten oorzaak: wat er van binnenuit meespeelt
Hier komt het deel waar het in dit artikel echt om draait. Als ik in de praktijk naar een doffe huid kijk, zijn er een paar dingen die ik telkens weer terugzie. En ze hebben allemaal met de binnenkant te maken.
Suiker en het verhaal van glycatie
Dit is er eentje die weinig mensen kennen, en die eigenlijk heel belangrijk is. In je huid zit een stevig netwerk dat voor stevigheid en veerkracht zorgt. Als je door de dag heen veel suiker en snelle koolhydraten eet, gebeurt er iets bijzonders: die suikers kunnen zich vastzetten aan de eiwitten in dat netwerk. Dat proces heet glycatie.
Je moet je voorstellen wat er dan gebeurt. Die eiwitten waren eerst soepel en veerkrachtig, en door die vastgeplakte suikers worden ze stugger en stijver. Het netwerk verliest een beetje van zijn vulling en van zijn souplesse. En laat dat juist de eigenschappen zijn die een huid haar frisse, gladde aanblik geven. Een leven met veel pieken en dalen in je bloedsuiker laat daardoor op termijn sporen na in hoe je huid oogt.
Vrije radicalen, de Pac-Man in je cellen
Dan het tweede. In je lichaam ontstaan de hele dag door kleine, onstabiele deeltjes die we vrije radicalen noemen. Ze komen vanzelf vrij bij van alles, en daarnaast door zon, roken, alcohol en spanning. Ik vergelijk ze altijd met Pac-Man, die door je cellen heen happen. Op zichzelf hoort dat er gewoon bij, je lichaam is erop gebouwd om ze op te ruimen.
Maar als er lange tijd meer van die happers rondgaan dan je lichaam kan bijhouden, dan hebben ze invloed op de kwaliteit van je cellen en je huid. Je lichaam ruimt ze op met behulp van antioxidanten, en die haal je voor een groot deel uit kleurrijke groente en fruit. Eet je daar weinig van, dan heeft je lichaam minder materiaal om die happers af te remmen.
Vocht en de beschermlaag
En dan het derde, dat vaak onderschat wordt. Helemaal aan de buitenkant heeft je huid een beschermlaag die je vocht binnenhoudt. Je moet je die voorstellen als een muurtje van bakstenen, met specie ertussen. De huidcellen zijn de bakstenen, de vetten daartussen zijn de specie. Zolang dat muurtje netjes dicht is, houdt je huid haar vocht vast en blijft ze mooi gevuld.
Raakt die specie uitgeput, bijvoorbeeld door te heet douchen of te veel verschillende producten door elkaar, dan verliest je huid sneller vocht. En een huid die te weinig vocht vasthoudt, oogt al snel wat dof en mat. Precies dat vulling-effect van de verse appel, dat verdwijnt dan een beetje.
Slaap en herstel
Nog zoiets. De nacht is voor je lichaam de tijd om op te ruimen en te herstellen, en je huid maakt daar dankbaar gebruik van. Juist in je diepe slaap draait dat herstel op volle toeren. Slaap je een periode kort of onrustig, dan krijgt dat werk minder ruimte. Dat merk je niet na één nacht, maar na een paar weken oogt je huid vaak wat vermoeider en minder fris. Weet je, slaap is eigenlijk een van de meest onderschatte vormen van huidverzorging die er is.
Waarom je dit als één geheel moet zien
Wat ik je vooral wil meegeven: een doffe huid ontstaat bijna nooit door één ding. Het is meestal een samenspel. Een leefstijl met veel suiker, weinig kleur op je bord, wat weinig slaap en een beschermlaag die aan de buitenkant is uitgeput. Al die factoren samen bepalen hoe fris je huid oogt.
Het fijne is dat je aan bijna al die factoren zelf iets kunt doen. En dat hoeft niet met een enorme ommezwaai. In het volgende artikel loop ik met je langs de praktische dingen die in mijn ervaring het meeste verschil maken, zonder dat je je leven op de kop hoeft te zetten.
