ScKIN Journal
Wat is avocado olie en waar komt het vandaan?
De avocado ligt bij de meeste mensen in de fruitschaal of op de toast, en veel verder komt hij niet. Terwijl er in de badkamer een fles staat die van precies diezelfde vrucht is gemaakt. Ik merk dat weinig vrouwen weten hoe die olie eigenlijk tot stand komt, en dat is jammer, want juist daar zit het antwoord op de vraag waarom deze olie zo anders aanvoelt dan de meeste andere. Vandaag wil ik je meenemen in wat avocado olie precies is, waar de vrucht vandaan komt, hoe de olie gewonnen wordt en waarom de opbouw ervan bepaalt hoe zwaar of licht een olie op je huid ligt. Als je dat eenmaal ziet, kies je voortaan veel gerichter. Een vrucht met een lange geschiedenis Avocado olie komt van Persea americana, een boom uit de laurierfamilie die van oorsprong groeit in het zuiden van Mexico en in Midden-Amerika. Daar wordt de vrucht al duizenden jaren gegeten, en dat is geen slag in de lucht: archeologen hebben in Mexicaanse grotten avocadopitten gevonden die vele duizenden jaren oud zijn. Ook de naam komt daarvandaan. In het Nahuatl, de taal van de Azteken, heette de vrucht ahuacatl. Via het Spaanse aguacate is dat in het Nederlands avocado geworden. Tegenwoordig wordt de boom geteeld in Mexico, Peru, Chili, Zuid-Afrika, Kenia, Israël, Spanje en Nieuw-Zeeland, en de vraag naar de vrucht is de afgelopen twintig jaar enorm gegroeid. Voor de teelt betekent dat wel iets. Een avocadoboom wil warmte en vraagt behoorlijk wat water, en in sommige teeltgebieden legt dat druk op de watervoorraad. Ik vind dat je dat mag weten als je iets koopt, ook al gaat het bij een fles van 50 ml om een heel andere hoeveelheid dan bij een kist vruchten. Uit het vruchtvlees, niet uit de pit Dit is het punt waar avocado olie zich onderscheidt van bijna alle oliën in je badkamer. Kijk maar eens mee. Argan komt uit de pit van de arganvrucht, jojoba uit het zaad van een woestijnstruik, castor uit de zaden van de wonderboom, zonnebloem uit zonnebloempitten, amandel uit amandelen. Allemaal zaden en pitten. Avocado olie komt uit het vruchtvlees. Dat is zeldzaam. In de hele plantenwereld zijn er maar een paar oliën die uit het vlees van een vrucht geperst worden, en de bekendste andere is olijfolie. En dat is geen toeval, want die twee lijken in hun opbouw ook opvallend veel op elkaar. Wie weleens een rijpe avocado heeft geprakt weet trouwens meteen waarom er olie uit te halen valt: dat vruchtvlees is bijzonder vet voor een vrucht, en dat voel je aan alles. De pit gaat er dus niet in. Die is hard, houtig en levert nauwelijks bruikbare olie op. Hoe de olie gemaakt wordt Het maken van avocado olie is bewerkelijker dan het persen van een zaad, en dat verklaart een deel van de prijs. Het gaat in grote lijnen zo. De avocado's moeten écht rijp zijn. Uit een harde vrucht komt weinig olie, en het vetgehalte in het vruchtvlees loopt tijdens het rijpen nog op. De schil en de pit gaan eraf, en het vruchtvlees wordt tot moes gemalen. Die moes wordt langzaam geroerd, soms licht verwarmd, zodat de vetdruppels samenklonteren en makkelijker vrijkomen. Daarna volgt persen of centrifugeren, waarbij de olie van het water en de vaste delen wordt gescheiden. Tot slot wordt de olie gefilterd en afgevuld. Bij de meest ambachtelijke methode gebeurt dat zonder toegevoegde hitte, en dan spreken we van koudgeperst. Er bestaan ook methodes met hogere temperaturen of met oplosmiddelen, die meer rendement uit dezelfde hoeveelheid vruchtvlees halen. Dat gaat ten koste van de stoffen die alleen bij lagere temperaturen intact blijven. Waarom de ene fles diepgroen is en de andere lichtgeel Zet twee flessen avocado olie naast elkaar en de kans is groot dat ze niet dezelfde kleur hebben. De ene is diep groen, bijna smaragd. De andere is bleekgeel of vrijwel kleurloos. Dat verschil zegt iets. Ongeraffineerde, koudgeperste avocado olie is groen. Die kleur komt van chlorofyl, het bladgroen uit het vruchtvlees, en van carotenoïden, de gele en oranje kleurstoffen die je ook in wortels en pompoen tegenkomt. Zo'n olie heeft ook een lichte, vegetale geur die een beetje aan de vrucht doet denken. Wordt de olie geraffineerd, dan worden kleur- en geurstoffen eruit gehaald en houd je een bleke, vrijwel reukloze olie over. Dat is niet per se slecht: voor sommige toepassingen is een neutrale olie juist prettig. Maar wil je zo dicht mogelijk bij de vrucht blijven, dan kies je de ongeraffineerde variant. Kleur en geur zijn dan geen fout in het product, ze horen erbij. Wat er in de olie zit Dan de samenstelling, want daar draait het uiteindelijk om als je wilt begrijpen hoe een olie zich gedraagt op je huid. Je moet je een plantaardige olie voorstellen als een kapstok met drie haken: een ruggengraat van glycerol met daaraan drie vetzuren. In het vak heten die triglyceriden, en dat woord zegt precies wat het is. Welke vetzuren er aan die kapstok hangen, bepaalt vrijwel alles: hoe dik de olie is, hoe snel hij intrekt, en hoe lang hij goed blijft. Bij avocado olie hangt daar voor het overgrote deel oliezuur aan, een enkelvoudig onverzadigd vetzuur dat je ook uit olijfolie kent. Afhankelijk van herkomst en ras is dat grofweg zestig tot zeventig procent. Daarnaast zit er palmitinezuur in, een verzadigd vetzuur, en een kleiner deel linolzuur, dat meervoudig onverzadigd is. Verder vind je in ongeraffineerde avocado olie vitamine E in de vorm van tocoferolen, plantensterolen en die carotenoïden van hierboven. Dat vetzuurprofiel maakt avocado olie tot een rijke olie. Ze is dikker en voelt voller aan dan jojoba of argan, en ze blijft wat langer op je huid liggen voor ze is ingetrokken. Voor een huid die snel droog aanvoelt is dat precies de reden om er juist deze te kiezen. Heb je een huid die van zichzelf al vet aanvoelt, dan is een lichtere olie logischer. Daar kom ik in het tweede artikel op terug. Waarom die vetzuren ook over houdbaarheid gaan Er zit nog een kant aan die samenstelling waar je in de badkamer echt iets aan hebt. Vetzuren met veel dubbele bindingen zijn gevoelig voor zuurstof, licht en warmte. Precies op die dubbele bindingen grijpt oxidatie aan. Je kent het effect wel van een fles olie die te lang open in de kast staat en dan ineens scherp en muf ruikt. Ik gebruik in mijn uitleg vaak het beeld van Pac-Man: vrije radicalen die happend door je cellen heen gaan. Geoxideerd vet is precies wat dat spel voedt, en dat is niet wat je op je huid wilt smeren. Enkelvoudig onverzadigde vetzuren hebben één zo'n dubbele binding, meervoudig onverzadigde hebben er meerdere. Omdat avocado olie het vooral van dat enkelvoudig onverzadigde oliezuur moet hebben, is ze aanmerkelijk stabieler dan bijvoorbeeld zonnebloem- of druivenpitolie, die veel linolzuur bevatten. De vitamine E die van nature in de olie zit doet daar nog wat bij, want die is zelf gevoelig voor zuurstof en vangt zo als eerste de klappen op. Toch is avocado olie geen eeuwigheidsproduct. Ze is stabieler dan de lichte, meervoudig onverzadigde oliën en minder stabiel dan jojoba. In het laatste artikel van deze reeks vertel ik precies hoe je haar bewaart en waaraan je ruikt dat een olie over de datum is. Een weetje voor als je een hond hebt In de avocado zit een stof die persine heet. Voor mensen is dat geen enkel probleem, we eten de vrucht al duizenden jaren. Maar voor honden, katten, konijnen, knaagdieren en vooral vogels ligt dat anders: die kunnen er behoorlijk ziek van worden. Laat een halve avocado dus niet op het aanrecht liggen als er een nieuwsgierige hond rondloopt, en geef ze ook geen restjes. Wat je hieruit meeneemt Avocado olie komt dus uit het vruchtvlees en niet uit een pit, is daarmee familie van olijfolie, is rijk aan enkelvoudig onverzadigd oliezuur, bevat van nature vitamine E en carotenoïden, en is door dat alles een van de vollere plantaardige oliën die je kunt kopen. Groen betekent ongeraffineerd, bleek betekent geraffineerd. In het volgende artikel loop ik langs alle manieren waarop avocado olie gebruikt wordt, en net zo belangrijk: waar ze juist minder geschikt voor is. Want rijk is fijn als je huid daarom vraagt, en te veel van het goede als dat niet zo is. Lees ook Waar wordt avocado olie voor gebruikt? Avocado olie bij een droge of rijpere huid: zo gebruik je het Pure avocado olie kiezen: waar je op let
Learn more
Waar wordt avocado olie voor gebruikt?
In het vorige artikel keken we naar wat avocado olie is: een olie uit het vruchtvlees, rijk aan oliezuur, voller en dikker dan de meeste andere plantaardige oliën. Dan nu de vraag die daarna altijd komt. Waar gebruik je haar voor? Het korte antwoord: overal waar je huid of je haar om rijke verzorging vraagt. Avocado olie voedt en verzorgt de droge huid, maakt de huid soepel en zacht, en is geschikt voor de rijpere huid. Ze is rijk aan vetzuren die de huid voeden. Dat is precies waarom ze zo vaak wordt ingezet op de plekken waar een lichte olie het niet redt. Ik loop de toepassingen hieronder langs. Op je gezicht, 's avonds De meest gebruikte toepassing en meteen de belangrijkste. Je brengt een paar druppels aan op een licht vochtige huid, dus meteen nadat je je gezicht hebt gewassen en drooggedept. Dat vochtige is niet onbelangrijk. Er ligt dan nog water op je huid, en de olie legt zich daaroverheen zodat dat water er minder snel af verdampt. Breng je haar aan op een kurkdroog gezicht, dan mis je dat effect voor een groot deel. Waarom 's avonds? Omdat avocado olie rijk is en wat langer op je huid blijft liggen. Dat is precies wat je wilt in de uren dat je toch in bed ligt, en wat overdag onder je make-up in de weg kan zitten. Wil je haar toch overdag gebruiken, meng dan één druppel door je dagcrème in plaats van dat je haar los aanbrengt. Als laatste stap over je crème heen Dit is de manier waarop rijke oliën het beste tot hun recht komen, zeker in de winter. De regel is: van dun naar dik, en de olie sluit af. Dus eerst je waterige producten zoals een serum, dan je crème, en de olie als laatste. Een crème brengt water mee, de olie legt zich daaroverheen. Andersom werkt niet, want een olielaag onderop houdt de rest tegen. Twee of drie druppels zijn genoeg voor je hele gezicht. Bij oliën is meer echt niet beter, en dat geldt voor een volle olie zoals deze nog sterker dan voor een lichte. Op de droge plekken van je lichaam Onderbenen, ellebogen, knieën, hielen, handen: de plekken waar de huid dikker is, sneller schraal wordt en waar je in de winter het eerst iets van merkt. Avocado olie is daar een logische keuze omdat ze rijk genoeg is om ook op die plekken iets te doen. Breng haar aan op een nog vochtige huid, meteen na het douchen. Voor je hielen werkt een oude truc goed: 's avonds een dunne laag olie, katoenen sokken eroverheen, en zo slapen. De sokken houden de olie op de plek in plaats van op je lakens, en na een paar avonden voelt de huid daar merkbaar soepeler. In je haar Avocado olie verzorgt droog en pluizig haar. Ze is voller dan een lichte haarolie, en dat betekent dat je haar vooral gebruikt in de lengtes en op de punten, en niet vlak op je hoofdhuid als je haar snel vet aanvoelt. De grondigste manier is de olie vóór het wassen in droog haar te doen, twintig tot dertig minuten te laten zitten en daarna uit te wassen. Doe de shampoo dan op je droge, ingeoliede haar en schuim die eerst op voordat je water toevoegt. Doe je het andersom, dan glijdt de shampoo eroverheen en moet je twee of drie keer wassen. Wil je haar na het wassen gebruiken, houd het dan bij een of twee druppels op de onderste helft van je handdoekdroge haar. Als draagolie en als massage-olie Wie met essentiële oliën werkt heeft altijd een draagolie nodig, want essentiële oliën gaan onverdund niet op de huid. Avocado olie is daar geschikt voor, en juist bij een droge huid is ze een prettige basis omdat ze zelf al voedend is. Wat ik daarbij altijd meegeef: kies als draagolie geen zonnebloemolie. Die is rijk aan omega 6 en daar ben ik in mijn werk terughoudend mee. Avocado, jojoba of argan zijn logischer keuzes, waarbij avocado de rijkste van die drie is. Om diezelfde reden werkt ze fijn als massage-olie. Ze trekt niet meteen weg, dus je handen blijven langer glijden en je hoeft niet halverwege bij te vullen. Voor een rug- of beenmassage is dat precies wat je wilt. Na het scheren en bij schrale plekken Na het scheren van je benen voelt de huid vaak gespannen. Een dunne laag op de nog vochtige huid is dan prettig, en geeft geen brandend gevoel zoals producten met alcohol erin. Datzelfde geldt voor schrale handen na een dag buiten of na veel handen wassen. Leg de fles naast je bed en gebruik haar 's avonds, want overdag was je haar toch steeds weer af. Op je nagelriemen en je lippen Kleine plekken, en juist daar vergeten mensen het vaakst dat ze de fles in huis hebben. Eén druppel op je nagelriemen voor het slapengaan, even inmasseren. En een dunne laag op je lippen als ze schraal aanvoelen na een dag in de wind of in een verwarmd kantoor. Bij je nagels werkt regelmaat beter dan hoeveelheid: elke avond een druppel doet meer dan één keer per week een flinke laag. Waar avocado olie minder geschikt voor is Nu het eerlijke deel, want een rijke olie is niet voor elke huid en elke situatie de beste keuze. Bij een huid die van zichzelf al vet aanvoelt. Avocado olie is vol en blijft langer liggen. Voelt je huid halverwege de dag al glanzend, dan is een lichtere olie zoals jojoba een logischer keuze. Voor de gevoelige huid geldt hetzelfde: dat is het terrein van jojoba, niet van avocado. Onder make-up. Te vol, en je foundation gaat schuiven. Meng in dat geval één druppel door je dagcrème of bewaar de olie voor de avond. Als zonbescherming. Een plantaardige olie beschermt niet tegen UV, hoe vaak dat online ook wordt beweerd. Blijf je zonnebrandcrème gewoon gebruiken. Als vervanging voor een crème. Een olie legt zich over je huid heen, een crème brengt daarnaast ook water mee. In een droge winter werkt de combinatie meestal prettiger dan olie alleen. In het volgende artikel leg ik dat verschil uitgebreid uit. Als vervanging voor de zorg van een arts. Ben je onder behandeling voor je huid, overleg dan met je arts of huidtherapeut voordat je iets nieuws toevoegt. Om in te nemen. Een cosmetische avocado olie is een verzorgingsproduct voor uitwendig gebruik. Culinaire avocado olie is een ander product, met een andere bewerking en een andere verpakking. Eerst even testen Bij elke nieuwe olie geldt: test haar eerst. Breng een druppel aan in de plooi van je elleboog of achter je oor en wacht een dag. Reageert je huid niet, dan kun je verder. Dat kost je vierentwintig uur en het scheelt je een hoop gedoe als je huid toch gevoelig blijkt voor iets. Heb je een latexallergie, lees dan even mee. Er bestaat een kruisgevoeligheid tussen latex en een aantal vruchten, waaronder de avocado. Dat speelt vooral bij het eten ervan, maar als je weet dat je daar gevoelig voor bent, is die testdruppel extra verstandig. Tot slot Avocado olie is de olie die je pakt als je huid om iets voedends vraagt: 's avonds op je gezicht, op de droge plekken van je lichaam, in de lengtes van je haar, of als basis onder je essentiële oliën. Ze is rijk, en dat is haar kracht zolang je haar inzet waar die rijkdom welkom is. In het volgende artikel wordt het concreet. Waarom voelt een huid eigenlijk droog aan, wat verandert er met de jaren, en hoe gebruik je een olie dan precies. Inclusief het verschil tussen een droge en een vochtarme huid, want dat onderscheid wordt bijna altijd door elkaar gehaald. Lees ook Wat is avocado olie en waar komt het vandaan? Avocado olie bij een droge of rijpere huid: zo gebruik je het Pure avocado olie kiezen: waar je op let
Learn more
Avocado olie bij een droge of rijpere huid: zo gebruik je het
In de eerste twee artikelen keken we naar wat avocado olie is en waar ze voor gebruikt wordt. Nu het praktische deel, en dat begint met begrijpen waaróm een huid droog aanvoelt. Want als je dat helder hebt, snap je meteen waarom een olie soms precies is wat je zoekt en soms maar de halve oplossing. Je huid heeft een muurtje, en dat muurtje bepaalt veel Je moet je de buitenste laag van je huid voorstellen als een muurtje van bakstenen met specie ertussen. De huidcellen zijn de stenen, de vetten daartussen zijn de specie. Zolang die specie compleet is, houdt je huid haar vocht binnen en blijft er van buitenaf weinig ongewenst binnenkomen. Wordt die specie dunner, dan gebeuren er twee dingen tegelijk. Je huid verliest sneller vocht, waardoor ze trekkerig aanvoelt. En prikkels van buitenaf komen makkelijker binnen, waardoor je huid sneller reageert op dingen waar ze eerder geen moeite mee had. Wat die specie dunner maakt is meestal heel alledaags: te heet douchen, te vaak of te stevig reinigen, een hoop verschillende producten door elkaar, koude wind, en droge binnenlucht van de verwarming. Daar zit nog een laag bovenop die veel mensen niet kennen. Je huid maakt zelf melkzuur aan en houdt daarmee een licht zure zuurgraad aan, ergens rond de 5,6. Die lichte zuurheid hoort bij je bescherming. Zeep die te alkalisch is en te heet water halen daar tijdelijk doorheen, en dat is een van de redenen dat je gezicht na een lange hete douche zo trekkerig aanvoelt. Tot slot maakt je huid haar eigen vochtvasthouders aan, in het vak de natural moisturizing factors genoemd. Die worden gevormd uit een eiwit met de naam filaggrine, en ze zorgen ervoor dat je hoornlaag vocht vasthoudt en die juiste zuurgraad aanhoudt. Bij de een gaat dat van nature makkelijker dan bij de ander, en dat verklaart een hoop van waarom de ene huid zoveel sneller droog aanvoelt dan de andere. Droog of vochtarm: het verschil dat bijna niemand maakt Dit is het onderscheid waar ik in mijn werk het vaakst op wijs, en het scheelt echt in wat je koopt. Een droge huid heeft te weinig vet. De specie tussen de stenen is dunner, er ligt te weinig vet op de huid, en dat voel je als ruwheid, schilfering en een dof, wat schraal gevoel. Dit is precies waar een olie zich thuis voelt, want een olie brengt vet mee. Een vochtarme huid heeft te weinig water. Die kan zelfs glanzen en toch trekkerig aanvoelen, en fijne lijntjes zijn dan tijdelijk duidelijker zichtbaar. Daar heeft een olie alléén te weinig aan te bieden, want een olie bevat geen water. Wat daar helpt is eerst iets waterigs aanbrengen, zoals een serum of gewoon een vochtige huid na het wassen, en dáár de olie overheen zodat het water minder snel verdampt. De meeste mensen hebben in de winter een beetje van allebei. Vandaar dat de combinatie van een crème met een olie eroverheen in de praktijk bijna altijd prettiger werkt dan olie op zichzelf. Wat er met de jaren verandert Dan de rijpere huid, want daar is deze olie bij uitstek geschikt voor. Er verandert een aantal dingen tegelijk, en het helpt om te weten welke. Je huid maakt met de jaren minder eigen vet aan. Dat merk je als een gezicht dat vroeger halverwege de dag glansde en dat nu juist strak aanvoelt. De hoornlaag houdt vocht ook minder makkelijk vast, waardoor de huid sneller trekt na het wassen. En in de laag daaronder verandert het steunweefsel: de aanmaak van collageen loopt vanaf een jaar of vijfentwintig langzaam terug, met ongeveer één tot drie procent per jaar. Zon en roken versnellen dat, want beide zetten enzymen aan die collageen in de huid afbreken. Wat ik daarbij altijd zeg: dit is geen mankement, dit is gewoon hoe het loopt. Wat je er wél mee kunt is de buitenkant goed verzorgd houden en de dingen laten die het proces onnodig versnellen. Verstandig met de zon omgaan staat daarbij met stip op één, ver boven welke crème of welke fles dan ook. Je gezicht, stap voor stap Reinig je gezicht met lauw water en een milde reiniging. Heet water haalt je eigen vetlaag weg, en juist die wil je behouden. Dep je gezicht droog. Deppen, niet wrijven. Laat het licht vochtig. Gebruik je een serum of crème, breng die dan nu aan. Doe drie tot vijf druppels olie in je handpalm en wrijf je handen even tegen elkaar, zodat de olie op temperatuur komt. Druk de olie op je gezicht in plaats van haar uit te smeren. Met je handpalmen op je wangen, je voorhoofd, je kaaklijn en je hals. Dat drukken werkt netter dan wrijven, en je gebruikt er vanzelf minder mee. Wat er overblijft veeg je af aan de rug van je handen, of aan je nagelriemen. Zonde om weg te wassen. Drie tot vijf druppels lijkt weinig. Dat is het niet, zeker bij een volle olie als deze. Wie tien druppels gebruikt houdt een glimmend gezicht en een vette kussensloop over, en trekt daar dan de conclusie uit dat olie niets voor haar is. De hals en de handen niet vergeten Twee plekken die stelselmatig worden overgeslagen, terwijl je daar juist snel ziet dat de huid droger wordt. Neem je hals en het stukje décolleté gewoon mee in dezelfde beweging, van beneden naar boven. En doe je handen 's avonds, want die was je overdag toch steeds weer. Je lichaam Meteen na het douchen, op een nog vochtige huid, is het beste moment. Vijf tot tien druppels voor je onderbenen, wat minder voor je armen, en extra aandacht voor je ellebogen, knieën en hielen. Geef het twee minuten voordat je je kleren aantrekt. Ligt het je niet om na het douchen te wachten, doe het dan 's avonds op de bank. Het gaat er niet om dat het perfect gaat, het gaat erom dat je het vaak genoeg doet. Je haar Voor droog en pluizig haar werkt de behandeling vóór het wassen het beste. Verdeel afhankelijk van je haarlengte een halve tot een hele theelepel over de lengtes en de punten, laat het twintig tot dertig minuten zitten en was het daarna uit met de shampoo-op-droog-haar-truc uit het vorige artikel. Eén keer per week is voor de meeste mensen genoeg. Heb je fijn haar, blijf dan bij een enkele druppel op de punten en houd afstand van je hoofdhuid. Een rijke olie op fijn haar is snel te veel. De fouten die ik het vaakst zie Te veel gebruiken. Verreweg de meest gemaakte. Begin met minder dan je denkt nodig te hebben en bouw pas op als het echt te weinig blijkt. Aanbrengen op een droge huid. Vochtig eerst, dan pas de olie. Dit is de tweede klassieker. Een olie kiezen die niet bij je huid past. Rijk is fijn bij een droge huid en te veel bij een huid die al vet aanvoelt. Alles tegelijk veranderen. Voeg één ding toe en houd dat een paar weken vol. Anders weet je achteraf niet waar iets aan lag. De fles in het licht laten staan. Warmte en licht doen geen enkele olie goed. Zet haar in een kast, niet op de vensterbank en niet naast de radiator. Te snel oordelen. Je huid vernieuwt zich in weken, niet in dagen. Geef het een week of vier voor je conclusies trekt. Hoe je dit volhoudt Kies één plek waar je begint. Je gezicht 's avonds, of je handen, of je haarpunten. Koppel het aan iets wat je toch al elke dag doet, zoals je tanden poetsen, want dan onthoud je het zonder erover na te denken. Loopt dat een paar weken, dan breid je uit. In het laatste artikel van deze reeks kijk ik naar de aankoop: waar je op let als je pure avocado olie kiest, en waarom dat verschil maakt voor wat er uiteindelijk in je hand ligt. Lees ook Wat is avocado olie en waar komt het vandaan? Waar wordt avocado olie voor gebruikt? Pure avocado olie kiezen: waar je op let
Learn more
Pure avocado olie kiezen: waar je op let
In deze reeks keken we naar wat avocado olie is, waar ze voor gebruikt wordt en hoe je haar toepast bij een droge of rijpere huid. Blijft over: welke fles je koopt. Want tussen twee flessen met hetzelfde woord op het etiket kan een behoorlijk verschil zitten, en dat zie je aan de voorkant zelden. 1. Kijk naar de ingrediëntenlijst, niet naar de voorkant De voorkant van een verpakking is marketing, de achterkant is de waarheid. Zoek de INCI-lijst op, dat is de internationale ingrediëntenlijst die op elk cosmetisch product verplicht vermeld staat. Bij pure avocado olie staat daar één regel: Persea Gratissima Oil. Meer niet. Staat er een tweede olie bij, dan koop je een mengsel. Dat hoeft op zichzelf niet erg te zijn, maar je betaalt dan mogelijk de prijs van avocado olie voor een fles die voor een deel uit iets goedkopers bestaat. En omdat de ingrediënten op volgorde van hoeveelheid staan, weet je meteen wat er het meeste in zit: wat bovenaan staat. Zie je zonnebloemolie of sojaolie boven de avocado staan, dan weet je genoeg. 2. Ongeraffineerd of geraffineerd Zoals je in het eerste artikel las: ongeraffineerde, koudgeperste avocado olie is groen en heeft een lichte vegetale geur. Geraffineerde olie is bleekgeel tot vrijwel kleurloos en reukloos, omdat kleur- en geurstoffen eruit gehaald zijn. Wil je zo dicht mogelijk bij de vrucht blijven, kies dan ongeraffineerd. Daar zitten de carotenoïden en de van nature aanwezige vitamine E nog in. Wil je liever een olie die geen kleur afgeeft op je kussensloop of je handdoeken, dan is de geraffineerde variant praktischer. Beide zijn bruikbaar, als je maar weet welke je in handen hebt. 3. Koudgeperst Bij koud persen wordt het vruchtvlees zonder toegevoegde hitte verwerkt. Er zijn methodes die met warmte of oplosmiddelen meer rendement uit dezelfde hoeveelheid vrucht halen, en dat gaat ten koste van wat er in de olie overblijft. Koudgeperst staat er meestal met zoveel woorden bij. Staat het er niet, dan is dat op zichzelf ook informatie. 4. Donker glas en een pipet Licht en warmte zijn de vijanden van elke olie. Een fles van donker glas houdt licht tegen, plastic doet dat niet en kan bovendien in de loop van de tijd stoffen afgeven aan wat erin zit. Een pipet is prettig in gebruik, want dan doseer je per druppel in plaats van dat je in één keer een plas olie in je hand hebt en de helft weer afspoelt. Bij een rijke olie telt dat dubbel, want daarvan heb je er maar een paar nodig. 5. Ruik en kijk Verse ongeraffineerde avocado olie ruikt licht en vegetaal, een beetje naar de vrucht zelf. Ruikt een olie scherp, muf of naar oud frituurvet, dan is ze geoxideerd en gebruik je haar niet meer op je gezicht. Datzelfde geldt als de kleur duidelijk is omgeslagen naar bruinig. Weggooien is dan zonde maar wel het verstandigst. 6. Wat 'puur' en 'natuurlijk' op een etiket zeggen Eerlijk is eerlijk: die woorden zijn niet beschermd. Iedereen mag ze op een fles zetten. Wat wél iets betekent is een keurmerk voor biologische cosmetica zoals COSMOS of Ecocert, want daar zit een controle achter. En de INCI-lijst blijft het eerlijkste stuk van de verpakking. Eén regel is één ingrediënt, hoe de voorkant er verder ook uitziet. 7. Cosmetische olie of keukenolie In de supermarkt staat ook avocado olie, in een grote fles, bedoeld om mee te bakken en in een dressing te doen. Dat is een levensmiddel en geen cosmetisch product. Zo'n olie is vaak geraffineerd, is niet beoordeeld op gebruik op de huid, en de verpakking is niet gemaakt om maanden open in een badkamer te staan. Voor je huid en je haar koop je een olie die als cosmetisch product op de markt is gebracht. Die valt onder de Europese cosmeticaverordening, is als zodanig beoordeeld, en heeft die INCI-lijst waar we het over hadden. 8. Bewaren en houdbaarheid Avocado olie is door haar hoge gehalte aan oliezuur redelijk stabiel, en tegelijk niet onbeperkt houdbaar. Bewaar haar koel en donker, met de dop er goed op, en niet op de vensterbank of naast de verwarming. Na openen gebruik je haar het liefst binnen een jaar. Op de verpakking staat daar meestal een symbool voor: een geopende verpakking met een getal en de letter M, bijvoorbeeld 12M. Kijk ook naar het formaat dat je werkelijk opmaakt. Bij drie tot vijf druppels per keer doe je met 50 ml alleen op je gezicht al maanden. Een grotere fles klinkt voordeliger en heeft het nadeel dat ze langer open staat voor ze leeg is. 9. Herkomst en prijs De meeste cosmetische avocado olie komt uit Mexico, Zuid-Afrika, Kenia, Chili, Peru, Spanje of Nieuw-Zeeland. Omdat de olie uit vruchtvlees geperst wordt en niet uit een zaad, is er per fles veel vrucht nodig, en dat zie je terug in de prijs. Kom je een fles tegen die opvallend goedkoop is, kijk dan extra goed naar die ingrediëntenlijst. Versnijden met een goedkopere olie is de makkelijkste manier om de prijs omlaag te krijgen, en op de voorkant zie je daar niets van terug. Reken andersom ook niet dat duur automatisch beter is: je betaalt bij sommige merken vooral voor de verpakking en de naam, terwijl er precies dezelfde ene regel op de achterkant staat. Het lijstje op een rij Voor als je zo de vergelijking in gaat, hier staat het bij elkaar. Eén ingrediënt op de INCI-lijst: Persea Gratissima Oil. Koudgeperst. Ongeraffineerd als je zo dicht mogelijk bij de vrucht wilt blijven. Donker glas met een pipet. Een kleur en geur die kloppen bij wat er op staat. Een cosmetisch product, geen keukenolie. Koel en donker te bewaren. En een formaat dat past bij hoeveel je werkelijk gebruikt. Die pure avocado olie, dat is ScKIN Avocado Oil Daarvoor hebben we bij ScKIN Avocado Oil: pure avocado olie, één ingrediënt, zonder toevoegingen. ScKIN Avocado Oil voedt en verzorgt de droge huid. De olie maakt de huid soepel en zacht en helpt de huid haar soepelheid te behouden, en ze is geschikt voor de rijpere huid. Ze is rijk aan vetzuren die de huid voeden en verzorgt daarnaast droog en pluizig haar. Dat is precies waar deze hele reeks over ging: één fles die je 's avonds op je gezicht gebruikt, op de droge plekken van je lichaam en in de lengtes van je haar, en waarvan je op de achterkant kunt zien wat erin zit. Bekijk Avocado Oil Van buitenaf, en van binnenuit Nog één ding dat ik graag meegeef, want het is het uitgangspunt van hoe ik naar de huid kijk. Wat je op je huid aanbrengt werkt van buiten naar binnen, op die buitenste laag waar we het in het derde artikel over hadden. Hoe je eet, slaapt en met spanning omgaat werkt van binnen naar buiten. Die twee doen echt iets anders, en je hebt ze allebei nodig. Een goede olie neemt de ene helft niet over, en andersom net zo min. Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt: kijk op de achterkant van de fles en houd het simpel. Eén ingrediënt, koudgeperst, donker glas, en dan een paar druppels op een vochtige huid. Meer is het niet, en dat is precies de charme ervan. Avocado Oil is een cosmetisch product voor uitwendig gebruik. Test een nieuwe olie eerst op een klein stuk huid, bijvoorbeeld in de elleboogplooi. Vermijd contact met de ogen en gebruik de olie niet op beschadigde huid. Ben je onder behandeling voor je huid, overleg dan met je arts of huidtherapeut. Lees ook Wat is avocado olie en waar komt het vandaan? Waar wordt avocado olie voor gebruikt? Avocado olie bij een droge of rijpere huid: zo gebruik je het
Learn more
De rijpere huid van buitenaf voeden en verzorgen
◷ 6 min leestijdIn deze reeks keken we naar wat er in de rijpere huid verandert, wat je er met je leefstijl aan kunt doen, en hoe je huid samenhangt met de rest van je lichaam. In dit laatste artikel gaat het over de buitenkant: hoe je de rijpere huid van buitenaf voedt en verzorgt, als aanvulling op alles wat je van binnenuit doet. Van binnen en van buiten, allebei Ik zeg het vaker: je voeding werkt van binnen naar buiten, je verzorging van buiten naar binnen. Ze doen allebei iets anders en je hebt ze allebei nodig. Van binnenuit geef je je huid de bouwstoffen waar ze mee vernieuwt, daar waar een crème simpelweg niet bij komt. Van buitenaf houd je de beschermlaag soepel en verzorgd, zodat je huid haar vocht beter vasthoudt. Het een vervangt het ander niet, ze vullen elkaar aan. Waarom de rijpere huid om extra voeding vraagt Zoals we in de vorige artikelen zagen, wordt de beschermlaag van de huid met de jaren van nature wat dunner. De vetten tussen je huidcellen, de specie in dat muurtje, nemen af. Daardoor verliest je huid sneller vocht en voelt ze eerder droog en trekkerig aan. Dat is precies waarom voedende verzorging op deze leeftijd zo prettig is: je vult van buitenaf aan wat er van nature minder wordt, en je geeft je huid het vette laagje dat ze zelf wat minder goed vasthoudt. Denk nog even terug aan dat muurtje van bakstenen met specie ertussen. Als de specie wat dunner wordt, ontsnapt er makkelijker vocht en komt er van buiten sneller iets binnen waar je huid op reageert. Een voedende olie legt daar als het ware een zacht, verzorgend laagje overheen. Ze voedt de huid, maakt haar soepel en zacht, en helpt de huid haar natuurlijke vochtbalans te behouden. Voor een huid die dat vasthouden zelf wat lastiger vindt dan vroeger, is dat een fijn steuntje van buitenaf. Waarom een pure olie zo fijn aansluit Een pure plantaardige olie sluit van nature aan bij die vetachtige buitenlaag van je huid. Ze voedt, maakt de huid soepel en zacht, en helpt de huid haar natuurlijke vochtbalans te behouden. Voor de rijpere huid, die daar wat meer moeite mee heeft dan vroeger, is dat een fijne en eenvoudige vorm van verzorging. Geen ingewikkelde routine met tien stappen, gewoon voeding voor je huid. Wat arganolie eigenlijk is Arganolie wordt gewonnen uit de pit van de vrucht van de arganboom, die van oudsher in Marokko groeit. Vrouwen daar gebruiken de olie al generaties lang voor hun huid en haar, en dat is niet voor niets: het is een pure, plantaardige olie die van nature rijk is aan vetzuren. Precies het soort vetten dat aansluit bij de buitenlaag van je huid en die voedt. Geen toeters en bellen, gewoon een zuivere olie. Wat ik daar zelf mooi aan vind, is de eenvoud. In een tijd waarin de badkamerplank vol staat met producten die van alles beloven, is er iets rustgevends aan één zuivere olie die precies doet wat ze zegt: de huid voeden en verzorgen. Je hoeft niet te puzzelen met tien stappen. Je geeft je huid gewoon wat vet en verzorging, in de meest pure vorm. ScKIN Argan Oil Daarom hebben we bij ScKIN de Argan Oil: een pure arganolie die de huid voedt en verzorgt. De olie maakt de huid soepel en zacht en helpt de huid haar natuurlijke vochtbalans te behouden. Fijn detail voor wie niet van een vet gevoel houdt: arganolie trekt snel in, zonder een vettig laagje achter te laten. De olie is geschikt voor huid, haar en nagels, dus je hebt aan één product genoeg voor meerdere dingen. Ze verzorgt droog en beschadigd haar en maakt het haar glanzend en beter kambaar. En je droge nagelriemen kun je er net zo goed mee verzorgen. Zo staat er niet voor elk stukje van je verzorging een apart product op de plank. Gebruiken is eenvoudig. Warm een paar druppels tussen je vingertoppen en breng ze aan op een licht vochtige huid, meteen na het reinigen. Zo sluit je het aanwezige vocht als het ware in. Wacht je tot je helemaal droog bent, dan is een deel van dat vocht al verdampt, dus dat kleine moment van timing scheelt echt. 's Avonds is een mooi moment, als je huid tot rust komt, maar overdag onder je verzorging kan net zo goed. Voor je haar werk je een paar druppels door de lengte en de punten. Een kleine hoeveelheid is genoeg, want de olie verspreidt zich makkelijk. Zo bouw je het in je routine in Je hoeft voor een pure olie je hele verzorging niet om te gooien. Zie het als een extra laag voeding boven op wat je al doet. Reinig zoals je gewend bent, breng daarna je olie aan op de nog licht vochtige huid, en sluit eventueel af met je gewone crème als je huid daar behoefte aan heeft. De olie en de crème bijten elkaar niet, ze doen ieder hun deel. Heb je een dag dat je huid extra droog en trekkerig aanvoelt, na een dag buiten in de wind bijvoorbeeld, dan kun je gerust een paar druppels extra pakken. En omdat de olie geschikt is voor huid, haar en nagels, reist ze ook makkelijk mee: één flesje voor je gezicht, je haarpunten en je nagelriemen als je onderweg bent. Voor wie een pure olie prettig is In de praktijk merk ik dat een zuivere olie vooral fijn is voor wie een drogere, rijpere huid heeft die sneller trekt dan vroeger, en voor wie houdt van een eenvoudige, overzichtelijke verzorging zonder een kast vol producten. Je weet precies wat je op je huid brengt, en dat is maar één ding: pure arganolie. Voor wie juist van een lichte routine houdt, is dat een prettige gedachte. Bekijk Argan Oil Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan dit zijn: de rijpere huid vraagt om geduld en om aandacht van twee kanten. Van binnenuit voed je haar met wat je eet, drinkt, slaapt en beweegt. Van buitenaf houd je haar soepel en verzorgd. Geen van beide is een snelle oplossing, en dat hoeft ook niet. Je huid vernieuwt zich in weken, dus geef het tijd en blijf het rustig volhouden. Kies een paar dingen uit deze artikelen die bij je passen, maak er een gewoonte van, en voeg daar de verzorging aan toe die je huid op deze leeftijd fijn vindt. Zo werk je aan een huid die goed gevoed is, van binnen en van buiten. Lees ook Wat je lichaam je probeert te vertellen bij een rijpere huid 7 leefstijlinterventies die echt verschil maken bij de rijpere huid Wat er van binnenuit meespeelt bij de rijpere huid
Learn more
Wat er van binnenuit meespeelt bij de rijpere huid
◷ 6 min leestijdIn de eerste twee artikelen keken we naar wat er in de rijpere huid verandert en wat je er praktisch aan kunt doen. Nu gaan we een laag dieper, naar de samenhang. Want dit is waar mijn vak, de kPNI, eigenlijk over gaat: niet naar losse onderdelen kijken, maar naar hoe de systemen in je lichaam met elkaar praten. En je huid praat volop mee. Je huid is meer dan een omhulsel We denken bij de huid vaak aan de buitenkant, aan hoe iets eruitziet. Maar je huid is een actief orgaan dat de hele dag bezig is. Ze houdt vocht binnen, houdt ongewenste dingen buiten, regelt je temperatuur en is bovendien een plek waar je afweer actief is. Dat laatste wordt vaak vergeten, en het verklaart een hoop. Als je huid een grensgebied is tussen jou en de buitenwereld, dan zit daar ook bewaking. En die bewaking staat scherper afgesteld naarmate ze meer te verwerken krijgt. Dat is meteen de reden dat je huid zo eerlijk laat zien hoe het met de rest van je gaat. Een drukke week, een korte nacht, een periode van veel op je bord: je huid is vaak een van de eerste plekken waar je het terugziet. Niet omdat ze zwak is, maar juist omdat ze zo dicht op alles zit wat er in je lichaam gebeurt. De rol van je afweer Je afweersysteem is er niet alleen voor als je ziek wordt. Het is de hele dag door bezig met opruimen en met beoordelen wat er langskomt. Als dat systeem langere tijd druk is, bijvoorbeeld in een periode van veel spanning of weinig slaap, dan merk je dat op de plekken waar je lichaam contact maakt met de buitenwereld. Je huid is daar de zichtbaarste van. Bij de rijpere huid speelt dit extra mee, omdat de beschermlaag van nature al wat dunner is en prikkels dus makkelijker binnenkomen. Belangrijk om te zeggen: dit is een normaal proces, geen mankement. Je lichaam doet precies wat het moet doen. Alleen kan het uit balans raken als de belasting langere tijd groter is dan de rust en de ruimte om te vernieuwen. Hormonen en het ritme van de jaren Bij vrouwen is de huid nauw verbonden met de hormonen, en dat merk je op verschillende momenten in je leven. Rond de overgang verandert de hormoonbalans, en dat heeft invloed op onder andere de talgproductie en op het vermogen van je huid om vocht vast te houden. Veel vrouwen merken dat hun huid in die fase droger en dunner aanvoelt dan ze gewend waren. Ook dat is een normaal onderdeel van het ritme van de jaren, geen teken dat er iets mis is. Stress speelt hierin mee, want spanning en je hormoonhuishouding zijn nauw met elkaar verweven. Een drukke, gespannen periode kan zich daarom in je huid laten zien, en andersom helpt rust je huid vaak meer dan menig product. Glycatie: als suiker zich aan je collageen hecht In het eerste artikel noemde ik het al even, en nu wil ik er wat langer bij stilstaan, omdat het zo veelzeggend is. Glycatie is het proces waarbij suikers zich vasthechten aan eiwitten in je lichaam, zoals collageen. Daarbij ontstaan stoffen die je collageen stugger maken. Het steunweefsel dat je huid haar veerkracht geeft, wordt daardoor stijver, breekt sneller en verliest een deel van zijn verende werking. Die stugge, versuikerde eiwitten hebben zelfs een naam: AGE's. Je lichaam is er niet blij mee en heeft speciale herkenners om ze op te sporen en op te ruimen. Dat is knap gedaan, maar dat opruimen kost energie en gaat gepaard met wat wrijving in het weefsel. Vandaar dat een leven lang veel suiker zich op de lange duur laat zien, niet alleen in je huid maar in je bindweefsel als geheel. Je merkt hier waarom die stabiele bloedsuiker uit het vorige artikel zo meetelt. Hoe vaker en hoe hoger je bloedsuiker piekt, hoe meer kans op glycatie. Voeding is hier je grootste knop: minder snelle suikers, meer eiwit en vezels, en genoeg kleur op je bord. Antioxidanten uit bijvoorbeeld bessen, druiven en pure cacao worden in verband gebracht met het temperen van dit soort processen. Ook hier geldt weer: het is de breedte van wat je eet die telt, niet één enkele stof. Datzelfde geldt voor je eigen ingebouwde bescherming tegen invloeden van buitenaf. Je lichaam maakt zelf beschermende stoffen aan, en het gebruikt daar onder andere zwavelhoudende bouwstenen voor die je uit ei, vlees en vis haalt. Ook zink speelt daarin mee. Weer zie je dat het geen los verhaaltje is over één vitamine, maar een samenspel waarin je hele voeding meedoet. De verbinding met je spijsvertering Binnen de kPNI krijgt de samenhang tussen je spijsvertering en je huid veel aandacht. Beide zijn grensgebieden, allebei plekken waar je lichaam contact maakt met wat van buiten komt. Wat er in je spijsvertering gebeurt, staat daarom niet los van de rest van je lichaam, en dus ook niet van je huid. Praktisch betekent dat vooral één ding: gevarieerd eten met voldoende vezels en groente is geen los advies voor je spijsvertering, maar iets wat je hele systeem raakt. Vezels zitten in groente, fruit, peulvruchten en volkoren producten. Veel mensen eten daar minder van dan ze denken. En hoe rustiger je vertering loopt, hoe beter je de bouwstoffen uit je eten ook echt binnenkrijgt. De bouwstoffen die overal meedoen Wat al die systemen gemeen hebben, is dat ze bouwstoffen nodig hebben om hun werk te doen. Vitaminen en mineralen draaien in je lichaam mee als een soort meewerkers: ze maken processen mogelijk. Zo speelt vitamine C een rol bij de normale vorming van collageen, wat van belang is voor de huid. Zink speelt een rol bij de huid van binnenuit, en vitamine A draagt bij aan het behoud van een normale huid. Dat zijn geen wondermiddelen, het zijn stoffen die gewoon meedoen in het dagelijkse werk van je lichaam, en die je uit een gevarieerde voeding haalt. Je ziet meteen waarom variatie geen modewoord is maar iets praktisch: die stoffen komen uit heel verschillende hoeken. Zink uit vlees, noten en zaden, vitamine A uit oranje en groene groente, vitamine C uit fruit en paprika. Eén product dekt dat nooit, en dat hoeft ook niet als je gevarieerd eet. Waarom je dit samen moet bekijken Als je alleen naar je huid kijkt, mis je de helft. Als je alleen naar je voeding kijkt, ook. De winst zit in de combinatie: je leefstijl zo inrichten dat je lichaam rust en ruimte krijgt om te vernieuwen, van binnenuit zorgen voor een brede basis aan bouwstoffen, en je huid van buiten rustig voeden en verzorgen. Over dat laatste stuk, de buitenkant, gaat het volgende en laatste artikel. Ik laat zien hoe je de rijpere huid van buitenaf voedt en verzorgt, en waarom een pure, voedende olie daar zo fijn bij aansluit. Lees ook Wat je lichaam je probeert te vertellen bij een rijpere huid 7 leefstijlinterventies die echt verschil maken bij de rijpere huid De rijpere huid van buitenaf voeden en verzorgen
Learn more
7 leefstijlinterventies die echt verschil maken bij de rijpere huid
◷ 6 min leestijdIn het vorige artikel keken we naar wat er in de rijpere huid verandert: een matras van collageen die langzaam minder vol wordt, een beschermlaag die wat dunner is, en een aantal dingen van buitenaf die dat proces een handje helpen. Nu het praktische deel, want daar heb je het meest aan. Hieronder vind je zeven leefstijlinterventies die in mijn ervaring echt verschil maken. Je hoeft ze niet allemaal tegelijk op te pakken. Begin met twee of drie en houd die een paar weken vol. 1. Houd je bloedsuiker zo stabiel mogelijk Ik zet deze bewust bovenaan, want hij wordt het vaakst over het hoofd gezien. Als je bloedsuiker de hele dag piekt en weer wegzakt, geeft dat niet alleen onrustige energie, het speelt ook mee in je huid. Suikers kunnen zich vasthechten aan je collageen en dat maakt het steunweefsel stugger. Een ontbijt van enkel snelle koolhydraten, denk aan wit brood met jam of een zoet broodje, geeft zo'n piek. Combineer je koolhydraten steeds met wat eiwit en vezels, dan blijft je bloedsuiker gelijkmatiger. Yoghurt met noten, volkorenbrood met ei, fruit samen met een handvol walnoten. Klein verschil op je bord, groot verschil over de dag. 2. Zorg bij elke maaltijd voor een bron eiwit Je huid bouwt haar collageen uit aminozuren, en die haal je uit eiwit. Proline en lysine bijvoorbeeld zijn bouwstenen die je gewoon moet eten. Veel vrouwen eten 's ochtends en tussendoor weinig eiwit en halen het pas 's avonds binnen. Probeer bij elke maaltijd een bron te pakken: ei, vis, vlees, peulvruchten, noten of zaden. Zo geef je je lichaam de hele dag door materiaal om mee te werken, in plaats van alles in één keer. 3. Eet kleurrijk voor je antioxidanten en je vitamine C Vitamine C speelt een rol bij de normale vorming van collageen, wat van belang is voor de huid. En de kleuren in groente en fruit staan voor antioxidanten, die je cellen helpen beschermen tegen invloeden van buitenaf zoals die van de zon. Let eens bewust op kleur bij je groente: groen, rood, oranje, paars. Paprika, bessen, citrus, wortel, spinazie, rode kool. Hoe meer kleur, hoe breder het aanbod aan stoffen, zonder dat je met ingewikkelde lijstjes hoeft te werken. 4. Kies voor goede vetten De vetten uit je voeding voeden je huid en spelen mee in die beschermende buitenlaag waar we het over hadden. Essentiële vetzuren, uit vette vis, noten, zaden en goede oliën, horen daarbij. Ze bepalen mede hoe soepel de wand van je cellen is, en dus hoe goed die cellen doorlaten wat ze nodig hebben en afvoeren wat weg moet. Eet je heel weinig van dit soort vetten en veel bewerkte producten, dan worden je celwanden op termijn wat stugger, en dat merkt je huid. Een paar keer per week vette vis en dagelijks een handvol noten is een simpele basis om aan te houden. 5. Wees verstandig met de zon De zon is de grootste versneller van huidveroudering, omdat ultraviolet licht de elastine in je huid afbreekt. Dat betekent niet dat je binnen moet blijven zitten, want daglicht heeft je lichaam ook nodig. Het gaat om de balans. Vermijd de felste uren, gebruik bescherming op je gezicht en zoek in de zomer wat vaker de schaduw op. Dit is misschien wel de interventie met het grootste effect op de lange termijn, juist omdat het jaren optelt. 6. Geef je nachtrust echt prioriteit De nacht is de tijd waarin je lichaam opruimt en zich vernieuwt, en je huid doet daar volop aan mee. Slaap je structureel kort of onrustig, dan krijgt dat vernieuwingsproces minder ruimte. Dat merk je niet na één nacht, maar wel na een paar weken. Probeer rond dezelfde tijd naar bed te gaan en op te staan, ook in het weekend. Regelmaat helpt je lichaam meer dan af en toe een keer vroeg naar bed. 7. Beweeg en breng je spanning omlaag Langdurige stress zet je lichaam in een stand waarin het eiwitten uit je bindweefsel gebruikt, en dat gaat ten koste van diezelfde collageenmatras. Beweging helpt daar op twee manieren: het brengt spanning omlaag en het houdt je bindweefsel actief, want weefsel dat belast wordt, blijft steviger. Je hoeft er geen uur voor vrij te maken. Bouw ergens in je dag een moment in waarop je echt even niets doet: een korte wandeling zonder telefoon, een paar minuten rustig ademhalen. Regelmaat werkt hier beter dan lengte. En vergeet het water niet Een basis die zo simpel is dat we hem gemakkelijk overslaan: verspreid over de dag genoeg drinken. Je huid staat achteraan in de rij bij de vochtverdeling in je lichaam, dus een fles op je bureau en een glas bij elke maaltijd doet meer dan je denkt. Merk je dat water pur sang je niet lekt, doe er dan een schijf citroen of een takje munt bij, zodat je er vanzelf vaker naar grijpt. Waarom kleine stappen hier juist werken Wat ik vrouwen vaak vertel: bij de rijpere huid win je niet met één grote ingreep, maar met een handvol kleine dingen die je blijft doen. Je huid is een traag orgaan. Ze reageert niet op een dag streng zijn, maar op wat je week in week uit voor haar doet. Dat is eigenlijk goed nieuws, want het betekent dat je niet alles perfect hoeft te doen. Een paar gewoontes die je echt volhoudt, doen meer dan een streng plan dat je na tien dagen laat vallen. En het mooie is dat deze zeven punten elkaar versterken. Beter slapen maakt het makkelijker om rustiger te eten. Stabielere bloedsuiker geeft gelijkmatiger energie, waardoor je eerder zin hebt om te bewegen. Zo rolt het ene in het andere, en voor je het weet is het geen project meer maar gewoon hoe je leeft. Hoe je dit volhoudt Kies twee of drie punten uit dit rijtje en houd die vier weken vol voordat je iets nieuws toevoegt. Je huid vernieuwt zich in weken, niet in dagen, dus geef het tijd. Ga je alles tegelijk omgooien, dan weet je achteraf niet wat het verschil maakte, en dat maakt het lastiger om vol te houden. In het volgende artikel ga ik een laag dieper. Ik laat zien wat er van binnenuit nog meer meespeelt bij de rijpere huid: je afweer, je hormonen, je spijsvertering en dat proces van glycatie waar ik het al even over had. Want als je begrijpt waaróm deze dingen meetellen, wordt het een stuk makkelijker om ermee bezig te blijven. Lees ook Wat je lichaam je probeert te vertellen bij een rijpere huid Wat er van binnenuit meespeelt bij de rijpere huid De rijpere huid van buitenaf voeden en verzorgen
Learn more
Wat je lichaam je probeert te vertellen bij een rijpere huid
◷ 6 min leestijdJe huid verandert met de jaren, en dat gaat vaak zo geleidelijk dat je het pas echt opmerkt als je een oude foto terugziet. Je huid voelt anders aan, trekt sneller na het douchen, en waar ze vroeger vanzelf soepel bleef, vraagt ze nu wat meer aandacht. Dat is geen falen van jouw kant. Het is je lichaam dat je iets vertelt. Wat ik in mijn werk steeds terugzie, is dat we de rijpere huid vooral als een cosmetisch verhaal zien: iets van fijne lijnen en crèmes. En dat is een deel van het plaatje. Maar je huid is de buitenste laag van een veel groter geheel, en ze laat vaak zien wat er verderop in je lichaam gebeurt. In dit eerste artikel neem ik je mee onder de oppervlakte, zodat je daarna beter snapt waar je zelf iets aan kunt doen. De matras onder je huid wordt langzaam dunner Je kunt de onderlaag van je huid het beste voorstellen als een matras. Stevig, verend, met genoeg vulling om alles er van bovenaf mooi glad overheen te houden. Die vulling bestaat voor een groot deel uit collageen, het steunweefsel dat je huid haar stevigheid en vorm geeft. Zolang die matras vol en veerkrachtig is, ligt je huid er gevuld en soepel overheen. Het punt is dat je lichaam na je dertigste ieder jaar iets minder collageen aanmaakt. Beetje bij beetje wordt die matras minder vol. Dat gaat traag, maar het telt op door de jaren heen. En als de vulling afneemt, zie je dat terug aan de oppervlakte: de huid ligt er wat losser overheen en fijne lijnen worden zichtbaarder. Dat is een heel normaal proces, geen mankement. Je lichaam doet gewoon wat het door de jaren heen nu eenmaal doet. Naast collageen speelt elastine mee, de stof die je huid haar veerkracht geeft, zodat ze na uitrekken weer terugveert. En tussen dat alles zit water, vastgehouden door stoffen die als een spons werken. Jong bindweefsel zit vol water en is daardoor glad, net als een appel die net geplukt is. Laat je diezelfde appel een paar weken op de fruitschaal liggen, dan verliest hij vocht en gaat de schil rimpelen. Bij je huid werkt het eigenlijk net zo: hoe beter ze vocht vasthoudt, hoe voller en gladder ze aanvoelt. Het muurtje aan de buitenkant Aan de buitenkant heeft je huid nog een beschermlaag, en die is minstens zo belangrijk. Je moet je die voorstellen als een muurtje van bakstenen met specie ertussen. De huidcellen zijn de stenen, de vetten daartussen zijn de specie. Zolang dat muurtje netjes dicht is, houdt je huid haar vocht binnen en blijven prikkels van buiten netjes buiten. Bij de rijpere huid wordt die specie van nature wat dunner, en dat merk je. Je huid verliest sneller vocht, voelt eerder trekkerig aan en reageert makkelijker op weer, wind of droge binnenlucht. Dat trekkerige, snel-droge gevoel dat veel vrouwen na hun veertigste herkennen, komt voor een groot deel hiervandaan. Je huid heeft simpelweg meer moeite om haar natuurlijke vochtbalans vast te houden dan vroeger. Wat het proces een handje helpt Er zijn een paar dingen die deze veranderingen versnellen, en het mooie is dat je op de meeste zelf invloed hebt. De zon is de grootste. Ultraviolet licht breekt elastine in je huid af, en dat is precies de stof die voor veerkracht zorgt. Jarenlang veel en onbeschermd in de zon zitten laat zich later in je huid zien. Suiker speelt ook mee, op een manier die veel mensen niet kennen. Als je bloedsuiker vaak hoog is, kunnen suikers zich vasthechten aan je collageen. Dat collageen wordt daardoor stugger en verliest een deel van zijn verende werking. Dit proces heet glycatie, en ik ga er in het derde artikel dieper op in. En dan is er nog spanning: langdurige stress zet je lichaam in een stand waarin het eiwitten uit je bindweefsel gebruikt, wat ten koste gaat van diezelfde matras. Roken en te weinig bouwstoffen uit je voeding maken het rijtje compleet. Waar je huid van bouwt Je huid wordt voortdurend vernieuwd, en daar heeft je lichaam materiaal voor nodig. Dat materiaal komt uit je voeding. Collageen wordt bijvoorbeeld opgebouwd uit aminozuren, de bouwstenen van eiwit, met namen als proline en lysine. Die haal je uit vlees, vis, ei en peulvruchten. Zonder genoeg eiwit op je bord heeft je lichaam simpelweg minder om mee te werken. Daarnaast speelt vitamine C een rol bij de normale vorming van collageen, wat van belang is voor de huid. En antioxidanten uit kleurrijke groente en fruit helpen je cellen beschermen tegen invloeden van buitenaf, zoals die van de zon. Ook de vetten uit je voeding tellen mee: essentiële vetzuren voeden de huid en spelen een rol in die beschermende buitenlaag. Je ziet het al: het is nooit één stof, het is de hele breedte van wat je eet die meedoet. En vergeet water niet. Je huid staat achteraan in de rij als het om de vochtverdeling in je lichaam gaat, dus verspreid over de dag genoeg drinken is een van de simpelste basisdingen die je voor haar kunt doen. Water is trouwens niet zomaar vulling: in je bindweefsel duwt het de collageenvezels een beetje uit elkaar, en dat is precies wat je huid soepel en gevuld houdt. Zitten die vezels te dicht op elkaar, dan gaan ze aan elkaar plakken en wordt het weefsel stugger. Waarom het allemaal tijd kost Iets wat me in mijn werk telkens opvalt: mensen verwachten van hun huid dat ze snel reageert, terwijl ze een van de traagste weefsels van je lichaam is. Je darmwand vernieuwt zich in dagen, maar je huid doet daar veel langer over, deels omdat ze van zichzelf niet heel goed doorbloed is. De cellen die je collageen en elastine maken, de fibroblasten, kun je zien als kleine fabrieken die overdag beter draaien dan 's nachts. Ze hebben tijd, rust en bouwstoffen nodig om hun werk te doen. Dat verklaart waarom verandering in je huid nooit van de ene op de andere dag komt, en waarom geduld hier echt loont. Twee kanten van hetzelfde verhaal De belangrijkste boodschap van dit artikel: als je huid rijper wordt, kijk dan niet alleen naar wat je erop smeert. Dat is één helft, en zeker een belangrijke. De andere helft zit van binnenuit, in hoe je eet, slaapt, beweegt en met spanning omgaat. Juist die combinatie geeft je huid wat ze op deze leeftijd vraagt. Ik zeg vaak: je verzorging werkt van buiten naar binnen, je voeding van binnen naar buiten. Ze doen allebei iets anders, en je hebt ze allebei nodig. Van binnenuit voed je de laag waar een crème simpelweg niet bij komt. Van buitenaf houd je het muurtje soepel en verzorgd. In het volgende artikel word ik heel praktisch. Ik loop met je langs zeven leefstijlinterventies die in mijn ervaring het meeste verschil maken bij de rijpere huid, van je bord tot je nachtrust. Kleine dingen vaak, maar over de weken opgeteld merk je ze echt. Lees ook 7 leefstijlinterventies die echt verschil maken bij de rijpere huid Wat er van binnenuit meespeelt bij de rijpere huid De rijpere huid van buitenaf voeden en verzorgen
Learn more
