ScKIN Journal
Huid en vocht vasthouden op je bord: water, vetten en de stoffen die meedoen
◷ 6 min leestijd In het vorige artikel zagen we dat je huid twee dingen nodig heeft om vocht vast te houden: natuurlijke vochtregelaars die het water binden, en een vetlaag die voorkomt dat het te snel verdampt. Allebei worden ze door je lichaam zelf gemaakt, van materiaal dat uit je voeding komt. Daarom kijken we in dit artikel naar je bord. De keten die je moet onthouden: eiwit, filaggrine, vochtregelaars Laten we beginnen bij de belangrijkste lijn, want die is verrassend recht. De natuurlijke vochtregelaars in je huid bestaan voor een groot deel uit vrije aminozuren en uit stoffen die daaruit ontstaan. Die aminozuren komen vrij bij de afbraak van filaggrine. Filaggrine is zelf een eiwit, en elk eiwit in je lichaam wordt gebouwd uit aminozuren die uit je voeding komen. De keten loopt dus van het eiwit op je bord, via de aminozuren in je bloed, naar het filaggrine in je huid, en van daaruit naar de vochtregelaars die het water vasthouden. Dat is geen vaag verband maar een rechte lijn. En dat verklaart waarom een dag met weinig eiwit op termijn ook aan je huid te merken is. Van de twintig aminozuren zijn er negen essentieel, wat betekent dat je lichaam ze niet zelf kan maken. Histidine is daar een van en hij heeft in dit verhaal een hoofdrol, want filaggrine is er opvallend rijk aan en in de huid wordt histidine omgezet in urocaanzuur, de stof die water bindt en de zuurgraad mede op peil houdt. Waar histidine in zit: aan de plantaardige kant in rijst, groene groenten, bananen, tarwe en rogge, en aan de dierlijke kant in vlees, gevogelte, eieren, vis en zuivelproducten. Het wordt gevormd in jong plantenweefsel en komt via de voedselketen bij dieren terecht. Een tweede aminozuur dat in dit onderwerp vaak langskomt is glutamine, het meest voorkomende aminozuur in je lichaam. Dat is semi-essentieel: je maakt het zelf aan, vooral in je skeletspieren, je longen, je hersenen en je vetweefsel, en bij een hogere behoefte kan de aanmaak achterblijven bij het verbruik. Langdurige spanning, zware inspanning, vasten en ziekte vragen er meer van. Hoeveel eiwit, en wanneer Praktisch vertaald: zorg dat er bij elke maaltijd eiwit ligt, en dan vooral bij je ontbijt en je lunch, want daar ontbreekt het bij de meeste mensen. Een ei, kwark of skyr bij je ontbijt. Vis, kip, peulvruchten, tofu of tempeh bij je lunch en avondeten. Noten en zaden als tussendoortje. Dat is geen dieet en het hoeft niet ingewikkeld te zijn. Het gaat erom dat je lichaam de hele dag door aminozuren beschikbaar heeft om mee te bouwen, in plaats van alleen in de avond. De vetlaag, en waarom vetarm eten hier tegenwerkt De tweede helft van het verhaal is het deksel, en dat bestaat uit ceramiden, cholesterol en vetzuren. Je huid maakt die vetten zelf, uit wat er beschikbaar is. Dat is precies de reden waarom heel vetarm eten bij dit onderwerp tegenwerkt. Je lichaam heeft vet nodig als grondstof voor die laag, en het heeft vet nodig om de vetoplosbare vitaminen A, D, E en K op te nemen. Een maaltijd zonder enig vet is een maaltijd waaruit je die vitaminen slechter meeneemt. Wat op je bord mag: olijfolie over je groente, avocado, noten en zaden, en twee keer per week vette vis. De essentiële vetzuren heten om dezelfde reden essentieel als de aminozuren hierboven: je lichaam kan ze niet zelf maken, dus ze komen uit je eten. Vette vis, lijnzaad en walnoten zijn daarvan de bekendste bronnen. En een stukje uit mijn eigen praktijk dat hier goed past: in avocado zit persine, en dat is een voorloper van filaggrine. Avocado eten én de binnenkant van de schil over je huid halen is iets wat ik mensen vaak heb meegegeven, en avocado-olie is daarbij een fijne, milde olie om mee te werken. Water uit je eten telt gewoon mee Iets wat vaak vergeten wordt als het over vocht gaat: een flink deel van je dagelijkse vochtinname komt niet uit je glas maar van je bord. Groenten en fruit bestaan voor het overgrote deel uit water, en soep ook. Komkommer, courgette, tomaat, sla, radijs, bleekselderij, meloen, aardbeien en sinaasappels zijn allemaal rijk aan water, en ze brengen er mineralen en vitaminen bij die je uit een glas water niet krijgt. Soep als lunch is om die reden een van mijn favoriete adviezen: je krijgt vocht, groente, mineralen en warmte in één keer binnen. De mineralen die het water op zijn plek houden Nog een laag die meedoet. Water in je lichaam zit nooit los, het zit gebonden aan zouten en mineralen, en die bepalen waar het water terechtkomt. Kalium zit vooral binnen in je cellen en natrium vooral erbuiten, en samen regelen ze de verdeling van water over je weefsels. De meeste mensen krijgen ruim natrium binnen via bewerkte voeding en veel minder kalium. Kalium haal je uit aardappelen, bananen, avocado, bonen, spinazie, tomaat en gedroogde abrikozen. Meer groente en minder pakjes en zakjes verschuift die verhouding vanzelf de goede kant op. Magnesium speelt mee bij het handhaven van de normale balans in de water- en mineralenhuishouding van je lichaam. Het zit in groene bladgroenten, noten en zaden, pompoenzaad, peulvruchten en volkoren producten. Groen blad is het makkelijkst te onthouden, want de groene kleur komt van bladgroen en in het hart van dat molecuul zit een magnesiumatoom. En de vitaminen en mineralen met een erkende rol bij de huid Tot slot het rijtje dat bij elk huidonderwerp terugkomt, en dat is niet voor niets. Zink. Helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit en draagt bij aan een normale celdeling, en je huid vernieuwt zich continu. Zit in schaal- en schelpdieren, vlees, pompoenzaad, cashewnoten, eieren en peulvruchten. Vitamine A. Draagt bij aan het behoud van een normale huid en van normale slijmvliezen. Zit in lever, eigeel en volle zuivel, en als bètacaroteen in wortel, zoete aardappel, pompoen en donkergroen blad. Vitamine B2 en B3. Dragen bij aan het behoud van een normale huid. B2 in zuivel, eieren, amandelen en bladgroenten, B3 in vlees, vis, gevogelte en volkoren producten. Biotine. Helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit. Zit in eigeel, lever, noten, zaden en haver. Vitamine C. Draagt bij aan de vorming van collageen wat van belang is voor de huid. Zit in paprika, broccoli, spruitjes, kiwi, citrus en bessen. Wat ik je zou meegeven Drie dingen. Eiwit bij elke maaltijd, want zonder aminozuren geen filaggrine en geen vochtregelaars. Goede vetten erbij, want die zijn grondstof voor het deksel én vervoermiddel voor de vitaminen. En haal een deel van je vocht van je bord in plaats van alleen uit je glas, want dan komen de mineralen er vanzelf bij. In het volgende artikel gaan we naar de praktijk, en daar zit het punt over de zuurgraad uit het eerste artikel weer in, want daar valt echt winst te halen. Dit is deel 2 van een reeks van 4. In het laatste deel, Huid en vocht vasthouden: waar je op let bij een brede basis, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Huid en vocht vasthouden: waarom water uit je huid verdwijnt en wat het binnenhoudt Huid en vocht vasthouden in de praktijk: wat je zelf kunt doen Huid en vocht vasthouden: waar je op let bij een brede basis
LEES MEER
Huid en vocht vasthouden: waarom water uit je huid verdwijnt en wat het binnenhoudt
◷ 7 min leestijd Er is een zin die ik in de kliniek bijna wekelijks hoorde: ik drink echt wel twee liter water per dag, en toch voelt mijn huid droog. En dat klopt allebei. Het is geen tegenstelling, want water drinken en water vasthouden zijn twee verschillende dingen, en voor dat tweede heeft je huid een eigen systeem. In dit artikel neem ik je mee in dat systeem. Want als je eenmaal ziet hoe je huid vocht binnenhoudt, begrijp je ook waarom de ene maatregel wel werkt en de andere niet, en waarom een glas water alleen niet het antwoord is. Water gaat voortdurend naar buiten, en dat hoort Laten we beginnen bij iets wat veel mensen niet weten. Door je huid verdampt de hele dag water. Niet via zweet, maar gewoon door de huid heen, en dat gaat door terwijl je dit zit te lezen. Dat heet verdamping door de opperhuid en het is een volstrekt normaal proces. Hoe snel dat gaat, hangt af van het verschil tussen de hoeveelheid water in je huid en de hoeveelheid water in de lucht eromheen. Hoe droger de lucht, hoe groter dat verschil, en hoe sneller het water eruit trekt. Daarom is een huiskamer met de verwarming op twintig graden in januari voor je huid een ander klimaat dan diezelfde kamer in mei. Niet de temperatuur doet het, maar hoe droog die lucht is. Je huid heeft dus twee dingen nodig. Ze heeft iets nodig dat het water vasthoudt, en ze heeft een deksel nodig dat voorkomt dat het te snel verdampt. Die twee zijn echt verschillend en ze worden door verschillende stoffen geregeld. Dat onderscheid is de kern van dit hele artikel. Het deksel: de vetten tussen je huidcellen Het deksel is het makkelijkst te begrijpen. Je buitenste huidlaag bestaat uit afgeplatte huidcellen met vetten ertussen, en die vetten zijn ceramiden, cholesterol en vetzuren. Zolang die laag compleet is, gaat het water er maar langzaam doorheen. Wordt die laag dunner, dan gaat de verdamping sneller. En wat die laag dunner maakt, is bijna altijd alledaags: te heet douchen, te vaak of te stevig reinigen, zeep, een hoop verschillende producten door elkaar, koude wind, droge binnenlucht. Elke keer een beetje. Het vasthouden: de natuurlijke vochtregelaars En dan het stuk dat veel minder bekend is, en wat mij betreft het interessantste van dit onderwerp. In je huidcellen zit een mengsel van kleine, wateraantrekkende moleculen. In vakliteratuur heten ze de natural moisturizing factors, en ik noem ze gewoon de natuurlijke vochtregelaars van je huid. Je moet je voorstellen dat die moleculen werken zoals zout of suiker in een glas water: ze trekken water naar zich toe en houden het vast. Ze zitten in de cellen van je hoornlaag, en ze zorgen ervoor dat die buitenste laag soepel en gevuld blijft in plaats van hard en bros. In dat mengsel zitten vrije aminozuren, en daarnaast stoffen die daaruit ontstaan: urocaanzuur, pyrrolidoncarbonzuur, melkzuur, ureum en wat minerale zouten. Het zijn geen exotische stoffen, het zijn gewoon afbraakproducten van je eigen eiwitten en van je gewone stofwisseling. En dat laatste is precies de reden waarom het een verhaal van binnenuit is. Waar die vochtregelaars vandaan komen Hier komt het mooiste stukje biochemie uit dit onderwerp, en het legt meteen uit waarom je huidstructuur en je vochtbalans bij elkaar horen. In de diepere lagen van je hoornlaag zit een eiwit dat filaggrine heet. Dat eiwit heeft als eerste taak om de keratinevezels in je huidcellen samen te persen tot een compact pakket, en zo worden die cellen stevige bouwstenen van je buitenste laag. Maar daarmee is filaggrine nog niet klaar. Als de cel verder naar het oppervlak schuift, wordt het filaggrine zelf afgebroken, en bij die afbraak komen juist die vrije aminozuren vrij die het grootste deel van de natuurlijke vochtregelaars vormen. Filaggrine is dus eerst de timmerman en daarna het materiaal. Dat is de reden waarom ik altijd zeg dat de belangrijkste functie van filaggrine het vasthouden van vocht in de huid is. En er is nog een detail dat ik hier graag bij vertel. Filaggrine is opvallend rijk aan één bepaald aminozuur: histidine. Als filaggrine wordt afgebroken, komt dat histidine vrij, en in de huid wordt het vervolgens omgezet in urocaanzuur. Dat urocaanzuur doet twee dingen tegelijk: het bindt water, en het helpt de zuurgraad van je huidoppervlak op peil te houden. Daar kom ik zo op terug. De zuurmantel, en waarom zeep daar iets mee doet Je huidoppervlak is licht zuur. De zuurgraad ligt doorgaans ergens tussen de 4,7 en 5,5, en die lichte zuurheid is geen toeval maar een werkomstandigheid. De enzymen die de vetten tussen je huidcellen aanmaken en op hun plek leggen, werken namelijk het best in dat zure milieu. En ongewenste bacteriën gedijen er juist minder goed. Je zuurmantel is dus tegelijk een productieomgeving en een bescherming. Gewone zeep is basisch, dus het tegenovergestelde van zuur. Was je je met zeep, dan schuift de zuurgraad van je huid omhoog, en het duurt daarna een aantal uren voordat hij weer op zijn plek staat. In die uren werken de enzymen die je vetlaag onderhouden minder goed. Doe je dat twee keer per dag, dan is je huid een flink deel van de dag bezig met herstellen van iets wat je zelf veroorzaakt hebt. Dat is geen reden om je niet te wassen, laat dat duidelijk zijn. Het is wel een reden om milde, pH-neutrale producten te kiezen en niet te vaak te boenen. Waarom twee liter water drinken niet genoeg is Nu kunnen we terug naar de vraag waar dit artikel mee begon. Water drinken is zinvol en het is de basis. Alleen gebeuren er daarna twee dingen die bepalen of dat water ook in je huid terechtkomt en blijft. Ten eerste: je huid staat achteraan in de rij als je lichaam vocht verdeelt. Je nieren, je hersenen, je bloedsomloop en je spijsvertering krijgen voorrang. Dat is logisch, want die zijn op korte termijn belangrijker voor je overleving. Je huid krijgt wat er over is. Ten tweede, en dat is het punt van dit hele artikel: als de natuurlijke vochtregelaars er in onvoldoende mate zijn, is er niets wat dat water in je hoornlaag vasthoudt. En als de vetlaag dunner is, verdampt het ook nog eens sneller. Je kunt dan drinken wat je wilt, het blijft er niet. Daarom werkt dit onderwerp van drie kanten tegelijk: genoeg water binnenkrijgen, voldoende vochtregelaars hebben om het vast te houden, en een intacte vetlaag om het binnen te houden. Mis je er één, dan merk je dat aan je huid. Hoe je dit bij jezelf herkent Een paar dingen die passen bij een huid die moeite heeft met vasthouden. Dit is nadrukkelijk geen diagnose, het is een manier om te snappen wat je ziet. Een huid die een uur na het wassen trekt, ook als je niets anders deed dan water. Een crème die prettig voelt en binnen een paar uur weer helemaal weg lijkt. Fijne schilfering, vooral op de wangen en langs de neus. Handpalmen die droog, bijna glazig aanvoelen en waarbij handcrème nooit lang helpt. Een huid die 's winters duidelijk anders doet dan 's zomers, en in een vliegtuig of een hotelkamer meteen reageert. Een neus of ogen die ook snel droog aanvoelen, want je slijmvliezen werken volgens hetzelfde principe. Wat dit betekent voor de rest van deze reeks Als je één ding meeneemt: water drinken is de basis en niet de oplossing. De oplossing zit in de combinatie van wat je binnenkrijgt, wat je huid heeft om het mee vast te houden, en wat je doet om het deksel heel te houden. In het volgende artikel kijken we naar je bord, want zowel de vochtregelaars als de vetlaag worden gemaakt van materiaal dat je eet. En daarna gaan we naar het praktische deel, waar een paar dingen in zitten die veel meer uitmaken dan mensen verwachten. Dit is deel 1 van een reeks van 4. In het laatste deel, Huid en vocht vasthouden: waar je op let bij een brede basis, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Huid en vocht vasthouden op je bord: water, vetten en de stoffen die meedoen Huid en vocht vasthouden in de praktijk: wat je zelf kunt doen Huid en vocht vasthouden: waar je op let bij een brede basis
LEES MEER
Huid en vocht vasthouden: waar je op let bij een brede basis
◷ 6 min leestijd In de eerste drie artikelen van deze reeks hebben we uitgeplozen hoe je huid vocht vasthoudt. Dat water voortdurend door je huid heen verdampt, en dat de snelheid daarvan afhangt van hoe droog de lucht om je heen is. Dat je huid daarvoor twee dingen nodig heeft: natuurlijke vochtregelaars die het water binden, en een vetlaag die als deksel werkt. Dat die vochtregelaars ontstaan uit de afbraak van filaggrine, een eiwit dat opvallend rijk is aan het aminozuur histidine. De zuurmantel en wat zeep daarmee doet. En wat je zelf kunt doen, van smeren op een vochtige huid tot een bak water bij de radiator. In dit laatste deel breng ik het bij elkaar en kijk ik waar je op let als je je basis breed wilt houden. Eerst: waarom één stof hier nooit het antwoord is Wat ik in mijn jaren in de kliniek het vaakst zag, is dat mensen heel gericht met één ding aan de slag gingen omdat ze daarover iets gelezen hadden. Dat kan zinvol zijn. Vaker is het praktischer om voor een brede basis te zorgen, want je lichaam werkt niet met losse stoffen maar met processen waarin veel stoffen tegelijk meedoen. Ontbreekt er ergens een schakel, dan stokt het proces, hoeveel je ook van dat ene neemt. Bij dit onderwerp is dat heel letterlijk zo. Je hebt aminozuren nodig voor het eiwit waar de vochtregelaars uit ontstaan. Je hebt vetten nodig voor het deksel. Je hebt mineralen nodig voor de celdeling en voor de verdeling van water over je weefsels. En je hebt vitaminen nodig voor het behoud van een normale huid. Vier verschillende hoeken, en ze zijn allemaal nodig. Waar je op let als je je basis breed wilt houden Een paar punten die ik je zou meegeven. Of er genoeg eiwit in je dag zit. Dit is het fundament. Zonder aminozuren bouw je geen eiwitten, en zonder eiwitten geen vochtregelaars. Of de dosering ergens op slaat. Bij aminozuren praat je over grammen en niet over milligrammen. Een formule met een symbolische hoeveelheid is iets anders dan een formule die daar op gebouwd is. Of de mineralen met een erkende rol erbij zitten. Zink is in dit dossier de meest genoemde, en terecht. Of je het lang genoeg volhoudt. Je buitenste huidlaag vernieuwt zich in weken en de diepere opbouw duurt maanden. Dit is geen kuur van vier weken. En of het bij je past. Eet je plantaardig, dan is het logisch dat een aanvulling dat ook is. Die aminozuren en dat zink, dat is Barrier+ De stoffen uit deze reeks komen samen in ScKIN Barrier+. Eén maatschep van 14 gram levert 10.000 milligram L-Glutamine, het meest voorkomende aminozuur in het lichaam, en 3.200 milligram L-Histidine, een van de negen essentiële aminozuren en het aminozuur waar filaggrine zo rijk aan is. Dat zijn hoeveelheden in grammen, en dat is precies het punt uit de vorige alinea. Daarnaast zit er 10 milligram zink in de citraatvorm in, wat neerkomt op 100 procent van de referentie-inname, en 130 milligram calcium. Barrier+ is volledig plantaardig. De erkende bijdragen komen van die twee mineralen. Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit, is belangrijk voor de huid en ondersteunt het herstellend vermogen van de huid.1 Zink draagt bij aan een normale celdeling, en dat sluit aan bij het verhaal uit het eerste artikel, want je hoornlaag is een weefsel dat zich onophoudelijk vernieuwt.2 Zink ondersteunt daarnaast het immuunsysteem en draagt bij aan de normale weerstand tegen stress.3 En calcium draagt bij aan een normale celdeling en tot de normale werking van het zenuwstelsel.4 Barrier+ is samengesteld vanuit de kPNI-gedachte over de verbinding tussen huid, darm en hormonen, met L-Glutamine als centraal aminozuur in de formule. Bekijk Barrier+ Praktisch: hoe, wanneer en hoe lang Eén maatschep per dag, geroerd door water. Een vast moment werkt beter dan een goed voornemen, dus koppel het aan iets wat je toch al doet: bij je ontbijt, of als je 's ochtends je waterfles vult. En dan het punt dat ik in dit onderwerp blijf herhalen: geef het tijd. De tijd die je huid nodig heeft om een functie zelf weer op te pakken, is aanzienlijk langer dan de tijd waarin je iets merkt. In de praktijk werk ik met een periode van negen maanden of langer, en niet omdat een product zo lang nodig heeft maar omdat de huid dat nodig heeft. Beoordeel het dus niet na drie weken. Blijf ondertussen gewoon doorgaan met alles uit het derde artikel. Smeren op een vochtige huid, milde reiniging, korter douchen en iets aan je binnenlucht doen zijn geen bijzaken naast een aanvulling, ze zijn de andere helft van hetzelfde verhaal. Ben je zwanger, geef je borstvoeding, gebruik je medicijnen of is er iets aan de hand met je gezondheid, overleg dan eerst met je arts of een deskundige. Gaat het om een kind, laat de dosering dan bepalen door iemand die het kind kent. Tot slot Waar deze reeks mee begon, was die ene zin: ik drink genoeg en toch voelt mijn huid droog. Ik hoop dat je nu ziet waarom dat allebei waar kan zijn. Water drinken brengt het vocht in je lichaam. Of het in je huid terechtkomt en daar blijft, wordt bepaald door iets anders: door de vochtregelaars die het binden en door de vetlaag die het binnenhoudt. Daar kun je van twee kanten aan werken. Van buiten door milder te wassen, op een vochtige huid te smeren en je binnenlucht wat minder droog te maken. En van binnen door te zorgen dat er bouwmateriaal is: eiwit, goede vetten en de mineralen die erbij horen. Doe beide, geef het de tijd, en beoordeel het in maanden en niet in dagen. 1 Zink helpt bij de verzorging van de huid van binnenuit. Zink is belangrijk voor de huid. Zink ondersteunt het herstellend vermogen van de huid. 2 Zink draagt bij aan een normale celdeling. 3 Zink ondersteunt het immuunsysteem. Zink draagt bij aan de normale weerstand tegen stress. 4 Calcium draagt bij aan een normale celdeling. Calcium draagt bij tot de normale werking van het zenuwstelsel. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Huid en vocht vasthouden: waarom water uit je huid verdwijnt en wat het binnenhoudt Huid en vocht vasthouden op je bord: water, vetten en de stoffen die meedoen Huid en vocht vasthouden in de praktijk: wat je zelf kunt doen
LEES MEER
Huid en vocht vasthouden in de praktijk: wat je zelf kunt doen
◷ 6 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar hoe je huid vocht vasthoudt en waar de bouwstoffen daarvoor vandaan komen. Nu het praktische deel. Ik heb de punten met het meeste gewicht bovenaan gezet, en bij elk punt staat waarom het werkt, want dan onthoud je het beter. 1. Smeer binnen drie minuten na het wassen De belangrijkste gewoonte uit dit hele artikel, en hij kost je nul extra tijd. Breng je verzorging aan terwijl je huid nog licht vochtig is, dus meteen na het wassen of na de douche. Je sluit het water dat er op dat moment in zit dan in. Wacht je tot je helemaal droog bent, dan is een deel van dat vocht al verdampt en smeer je over een drogere huid. Hetzelfde product, een ander resultaat, puur door het moment. Dep je daarom droog en laat je huid licht klam, en smeer dan. Dit geldt net zo goed voor je lichaam als voor je gezicht. Een bodylotion op een droge huid na een half uur is een heel ander verhaal dan dezelfde lotion direct na de douche. 2. Was mild en bewaar je zuurmantel Uit het eerste artikel: je huidoppervlak is licht zuur, en de enzymen die je vetlaag aanmaken werken juist in dat zure milieu het best. Gewone zeep is basisch en duwt die zuurgraad omhoog, waarna het een aantal uren duurt voor hij weer op zijn plek staat. Praktisch: kies een milde, pH-neutrale reiniging en laat gewone zeep op je gezicht achterwege. Was met lauw water in plaats van heet. Boen niet, want je haalt dan precies de vetten weg die je wilt behouden. En één keer per dag goed reinigen is voor de meeste mensen genoeg, met 's ochtends alleen water. 3. Douche korter en minder heet Een lange hete douche voelt in de winter als het beste moment van de dag en hij is voor je huid de duurste. Heet water lost de vetten tussen je huidcellen op, en die laag was nu juist je deksel. Houd het op lauw tot warm en op een minuut of vijf. Draai de laatste tien seconden koud als je dat kunt verdragen, dat sluit je huid en het is bovendien een prettige wekker. En smeer daarna meteen, zie punt één. 4. Doe iets aan de droge binnenlucht Dit is de maatregel die in de winter het meeste verschil maakt en waar bijna niemand aan begint. In het eerste artikel zagen we dat de snelheid waarmee water uit je huid verdampt, wordt bepaald door het verschil met de lucht eromheen. Droge lucht trekt harder. Wat werkt: een bak water op of bij de radiator, planten in de ruimtes waar je het meest bent, de was binnen laten drogen in plaats van in de droger, en de verwarming in je slaapkamer wat lager zetten. Je ligt daar zeven tot acht uur achter elkaar in dezelfde lucht, dus daar telt het dubbel. Lucht twee keer per dag kort maar goed, met de ramen tien minuten tegen elkaar open, in plaats van een raam de hele dag op een kier. Dan ververs je de lucht zonder je muren af te koelen. 5. Zoek verzorging met vocht én vet, niet met één van de twee Nu je het onderscheid uit het eerste artikel kent, kun je er ook naar kiezen. Je huid heeft iets nodig dat water bindt, en iets dat het binnenhoudt. Stoffen die water binden herken je aan namen als glycerine, hyaluronzuur, ureum en melkzuur. Stoffen die het deksel aanvullen zijn ceramiden, plantaardige oliën en boters. Een product met alleen waterbindende stoffen en geen vetlaag erover kan op een hele droge dag zelfs tegen je werken, want het trekt water aan dat vervolgens gewoon verdampt. Smeer in dat geval een vettere verzorging erover. 6. Eet bij elke maaltijd eiwit Uit het tweede artikel, en hier praktisch gemaakt. Je vochtregelaars komen voort uit de afbraak van filaggrine, en filaggrine is een eiwit. Zonder aminozuren geen filaggrine. Een ei of kwark bij je ontbijt, vis of peulvruchten bij je lunch, en noten of pompoenzaad als je tussendoor iets neemt. De lunch is bij de meeste mensen de zwakste schakel, dus als je er één aanpakt, pak die dan. 7. Haal een deel van je vocht van je bord Groente en fruit bestaan grotendeels uit water, en ze brengen mineralen mee die bepalen waar dat water in je lichaam terechtkomt. Komkommer, tomaat, courgette, sla, bleekselderij, meloen en sinaasappel zijn in dat opzicht allemaal goede keuzes. Soep als lunch is om deze reden een van mijn favoriete adviezen: vocht, groente, mineralen en warmte in één gang. En in de winter eet je nu eenmaal makkelijker iets warms dan een koude salade. 8. Drink verspreid, en met wat erin Verdeel je water over de dag in plaats van een liter in één keer, want dan plas je het grotendeels gewoon weer uit. Een fles op je bureau en een glas bij elke maaltijd is een eenvoudige structuur die vanzelf werkt. En een praktische: puur water zonder enig mineraal erbij wordt minder goed vastgehouden. Een paar schijfjes citroen of komkommer in je fles, of af en toe een glas met wat mineraalrijk water, werkt prettiger dan liters kraanwater achter elkaar. 9. Wind, vorst en autoverwarming Drie dingen die precies hetzelfde doen: ze versnellen de verdamping uit je huid. Koude wind haalt de laag vochtige lucht vlak boven je huid weg, waardoor er steeds droge lucht voor in de plaats komt. De verwarming in de auto blaast droge lucht direct in je gezicht. Praktisch: een sjaal over je kin en wangen bij harde wind, de luchtstroom in de auto naar je voeten en je voorruit in plaats van naar je gezicht, en een iets vettere verzorging op dagen dat je lang buiten bent. 10. Spanning en slaap doen mee Je huid vernieuwt zich vooral in de nacht, en dat is dus ook het moment waarop de vetlaag wordt aangevuld. Structureel kort slapen betekent dus minder gelegenheid voor dat werk. Ga rond dezelfde tijd naar bed en sta rond dezelfde tijd op, ook in het weekend, want regelmaat doet hier meer dan een enkele lange nacht. Eet niet te laat, want een insulinepiek vlak voor het slapengaan remt de aanmaak van melatonine en daarmee de rust van je nacht. En bouw ergens in je dag een moment in waarop je even niets doet. Hoe je dit volhoudt Kies er drie en houd die vier weken vol. Als je het mij vraagt: smeren op een vochtige huid, korter en minder heet douchen, en een bak water bij de radiator. Die drie samen kosten je geen tijd en ze pakken alle drie de kanten uit het eerste artikel aan. Geef het ook de tijd. Je buitenste huidlaag vernieuwt zich in weken, dus beoordeel het niet na vijf dagen. In het laatste artikel breng ik alles samen en kijk ik waar je op let bij een brede basis. Dit is deel 3 van een reeks van 4. In het laatste deel, Huid en vocht vasthouden: waar je op let bij een brede basis, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Huid en vocht vasthouden: waarom water uit je huid verdwijnt en wat het binnenhoudt Huid en vocht vasthouden op je bord: water, vetten en de stoffen die meedoen Huid en vocht vasthouden: waar je op let bij een brede basis
LEES MEER
