ScKIN Journal
Magnesium voor een helder hoofd en meer veerkracht
◷ 6 min leestijdWe praten bij magnesium heel vaak over spieren en over energie, en dat is ook helemaal terecht, maar er is nog een kant van dit mineraal die minstens zo interessant is en waar veel mensen nog niet zo bij stilstaan. Magnesium speelt namelijk ook een rol bij je hoofd, bij je zenuwstelsel en bij je geestelijke veerkracht. En als je bedenkt hoeveel er op een gemiddelde dag door je hoofd gaat, met alle prikkels en indrukken die op je afkomen, dan snap je eigenlijk meteen waarom dat zo'n waardevol onderwerp is. In deze blog neem ik je rustig mee in wat magnesium met een helder hoofd en meer veerkracht te maken heeft. Magnesium en je zenuwstelsel Je zenuwstelsel is eigenlijk het communicatienetwerk van je hele lichaam. Het is een enorm fijnmazig systeem van zenuwcellen die de hele dag signalen aan elkaar doorgeven, van je hersenen naar je tenen en weer terug, en dat gaat razendsnel en zonder dat je er ook maar iets van merkt. Magnesium ondersteunt de normale werking van dat zenuwstelsel, en het speelt daarbij een rol in de prikkeloverdracht tussen zenuwcellen. Dat wil zeggen dat het meedraait in het proces waardoor die signalen netjes van de ene zenuwcel naar de andere worden doorgegeven. Ik vind het altijd wel een mooi beeld om je die prikkeloverdracht voor te stellen als een estafette, waarbij het stokje van cel naar cel wordt doorgegeven en er geen moment verloren mag gaan. Magnesium is een van de meewerkers die dat soepele doorgeven mee mogelijk maken, een cofactor die op de achtergrond zijn werk doet. Je merkt er in het dagelijks leven niets van dat dit gebeurt, en juist dat is eigenlijk het mooie, want het betekent dat alles gewoon soepel doorloopt terwijl jij bezig bent met je dag. Een heldere geest en meer geestelijke veerkracht Dan komen we bij het stuk waar heel veel mensen stiekem het meest naar op zoek zijn: dat gevoel van een helder hoofd. Op drukke dagen, met van alles wat er op je afkomt en veel dingen die je hoofd tegelijk willen hebben, verlang je gewoon naar wat meer rust en overzicht in je gedachten. En ook hier heeft magnesium iets moois te bieden, want magnesium draagt bij aan de geestelijke veerkracht en aan een heldere geest. Daarnaast draagt magnesium bij aan een normale mentale performance, aan de concentratie en aan het geheugen. Dat zijn eigenlijk allemaal dingen die je op zo'n volle dag goed kunt gebruiken, wanneer je van de ene taak naar de andere gaat en je aandacht er telkens bij wilt houden. Geestelijke veerkracht is zo'n mooi begrip, omdat het gaat over het vermogen om mee te bewegen met alles wat er op je pad komt, en magnesium draagt daaraan bij als een vaste kracht op de achtergrond. Wat ik hierbij altijd wil benadrukken: dit gaat niet over iets wat ineens en van het ene op het andere moment verandert, maar over een mineraal dat structureel meedraait in de basisprocessen van je hoofd. Je bouwt dit soort dingen gewoon op door goed voor jezelf te zorgen, met aandacht voor rust, voor beweging en voor een gevarieerd voedingspatroon waarin magnesium van nature al aanwezig is, denk aan groene bladgroenten, aan noten en zaden, aan volkoren granen en aan peulvruchten. De rol van vitamine B6 Als we het over een helder hoofd en over veerkracht hebben, dan mag ik vitamine B6 eigenlijk niet overslaan, want dat is een vitamine die op dit gebied prachtig samenwerkt met magnesium. Vitamine B6 ondersteunt namelijk ook de normale werking van het zenuwstelsel, net als magnesium, en het draagt bovendien bij aan een normale psychologische functie. Die twee vullen elkaar op dat vlak dus mooi aan, en daarom zie je ze in doordachte formules ook vaak samen voorkomen. Daarnaast draagt vitamine B6 bij aan een normale energiestofwisseling en helpt het vermoeidheid te verminderen, en dat is best wel relevant als je nadenkt over een helder hoofd. Want als je moe bent, merk je dat gewoon aan je concentratie en aan hoe helder je je voelt, dat herkent bijna iedereen wel. Doordat vitamine B6 meehelpt om vermoeidheid te verminderen en magnesium op zijn beurt hetzelfde doet, versterken ze elkaar eigenlijk in dat totaalplaatje. Je kunt je die energiestofwisseling weer voorstellen als een lopende band in je cellen, waarbij zowel magnesium als vitamine B6 mee aan die band staan om voedingsstoffen om te zetten in bruikbare energie. Zo zie je dat het bij een helder hoofd en veerkracht eigenlijk nooit om één losse stof gaat, maar om een samenspel. Magnesium en vitamine B6 die allebei het zenuwstelsel ondersteunen, die allebei meehelpen om vermoeidheid te verminderen, en die zo samen bijdragen aan dat gevoel van helderheid en veerkracht waar je op drukke dagen zo naar verlangt. Triple Magnesium+ voor een heldere geest Wil je magnesium en vitamine B6 op een makkelijke manier een vaste plek geven in je dag, dan is de Triple Magnesium+ van ScKIN daar mooi voor gemaakt. We combineren hierin drie goed opneembare vormen van magnesium, namelijk bisglycinaat, malaat en tauraat, en we hebben er vitamine B6 aan toegevoegd zodat die twee elkaar in één formule kunnen aanvullen. Zo hoef je zelf niet te puzzelen met losse potten en kun je gewoon een rustig moment op de dag kiezen om je magnesium in te nemen. De magnesium in Triple Magnesium+ ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel en draagt bij aan de geestelijke veerkracht en aan een heldere geest, terwijl de toegevoegde vitamine B6 bijdraagt aan een normale psychologische functie en helpt vermoeidheid te verminderen. Daarmee is het een fijne metgezel voor iedereen die op volle dagen wat meer helderheid en veerkracht kan gebruiken. Wil je verder kijken naar wat er nog meer bij past qua energie en veerkracht, neem dan gerust een kijkje in onze collectie Energie. Ik hoop dat deze blog je een fijner beeld heeft gegeven van hoe magnesium meedraait in je hoofd en je zenuwstelsel, want het is echt zoveel meer dan alleen een mineraal voor je spieren. Een hele fijne dag. Lees ook uit de magnesium-serie: Helpt magnesium tegen vermoeidheid? Dit is wat er speelt Welke vorm magnesium kun je het beste nemen? Magnesium en je spieren Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerd voedingspatroon.
Learn more
Collageen én elastine: samen voor een stevige, soepele huid
◷ 5 min leestijdMisschien herken je het wel: je kijkt in de spiegel en je huid voelt net wat minder stevig aan dan een paar jaar geleden, of je ziet fijne lijntjes waar ze eerst niet zaten. Dat hoort gewoon bij ouder worden, en het heeft alles te maken met twee eiwitten diep in je huid: collageen en elastine. Ik neem je even mee in wat die twee doen, waarom ze zo goed samenwerken, en hoe je je huid van binnenuit een handje kunt helpen. Collageen en elastine: het duo in je huid Diep in je huid, in de laag die we de dermis noemen, zit een soort steigerwerk. Collageen zorgt daarin voor de stevigheid en de structuur, je kunt het een beetje zien als de balken van een huis. Elastine doet iets anders: dat geeft je huid veerkracht en zorgt ervoor dat je huid na een glimlach of een frons weer soepel terugveert. Die twee vullen elkaar dus mooi aan, stevigheid én veerkracht in één systeem. Met de jaren maakt je lichaam wat minder van allebei aan, en worden de bestaande vezels ook wat minder stevig. Dat is precies waarom je huid op den duur wat van die stevigheid en veerkracht verliest. Het is een heel natuurlijk proces, en je kunt het niet stoppen, maar je kunt je huid wel de voedingsstoffen blijven aanreiken waar het lichaam mee werkt. Wat je huid van binnenuit nodig heeft De basis is en blijft je voeding. Een gevarieerd voedingspatroon met genoeg eiwit, groente en fruit geeft je lichaam de grondstoffen om zijn eigen collageen aan te maken. Vitamine C speelt daarin een sleutelrol: vitamine C draagt bij aan de normale vorming van collageen, wat van belang is voor je huid. Koper draagt op zijn beurt bij aan de instandhouding van normaal bindweefsel, en zink en biotine helpen bij de verzorging van de huid van binnenuit. Je ziet dus dat het niet om één stofje draait, maar om een samenspel van voedingsstoffen en meewerkende vitamines en mineralen. Wil je daar wat gerichter mee bezig zijn, dan kun je kiezen voor een supplement met collageenpeptiden. Let dan op de vorm, want gehydrolyseerde peptiden zijn kleiner en daardoor prettig op te nemen. En let ook even op de manier van innemen: een formule met vitamines en mineralen erin kun je beter niet door je warme koffie of thee roeren, want die stofjes houden niet van hitte. Koud is dus het devies, door water, een koude smoothie of wat yoghurt. Concreet kun je denken aan eiwitrijke producten zoals eieren, vis, peulvruchten en noten voor de voedingsstoffen, en aan kleurrijke groente en fruit voor de vitamine C. Paprika, citrusfruit, kiwi en broccoli zijn daar fijne bronnen van. Lukt het niet altijd om daar genoeg van binnen te krijgen, dan kan een aanvulling handig zijn. Waarom van binnen én van buiten samenwerkt Aan de buitenkant kun je je huid natuurlijk blijven verzorgen met een goede routine, en dat blijft fijn. Maar de kwaliteit van je nieuwe huid komt echt van binnenuit. Ik zeg altijd: geef je lichaam de grondstoffen waar het mee kan werken, en dan doet het zelf het mooiste werk. Die twee kanten samen, verzorging van buiten en de juiste voedingsstoffen van binnen, geven je het meeste resultaat op de lange termijn. Duurzaam gemaakt, met aandacht Nog iets wat ik zelf heel mooi vind aan deze vernieuwde vorm: er is goed nagedacht over waar het vandaan komt. Het complex wordt gemaakt van reststromen van verantwoord gevangen wilde vis, dus van delen die anders niet gebruikt zouden worden. Dat noemen we upcycling: de grondstof is een restproduct uit de visverwerking. Voor mij hoort dat er gewoon bij: als je iedere dag iets inneemt om goed voor jezelf te zorgen, is het fijn als er ook met zorg voor de natuur mee is omgegaan. Kwaliteit en duurzaamheid gaan hier dus hand in hand. Wat onze Collagen+ zo bijzonder maakt Onze Collagen+ hebben we onlangs vernieuwd, en dan bedoel ik niet alleen de smaak. Ook het type collageen is nieuw. We gebruiken nu Collactive®, een marien peptidecomplex dat gehydrolyseerde collageenpeptiden combineert met natuurlijke elastine. De grondstof wordt gewonnen uit de huid van wilde vis, een restproduct uit de visverwerking. In Collagen+ combineren we die collageen- en elastinepeptiden met onder andere vitamine C, koper, zink en biotine. Vitamine C draagt bij aan de normale vorming van collageen voor je huid, en koper draagt bij aan de instandhouding van normaal bindweefsel. Zo laat je de voedingsstoffen en de meewerkende vitamines en mineralen samen hun werk doen. Wil je klein beginnen? Onze handige 179 gram is een fijne, voordelige manier om te starten. Roer het koud door water of een smoothie, niet door iets warms. Twijfel je wat bij jou past? Vraag het ons gerust, we denken graag met je mee. Een hele fijne dag. Hoe je er het meeste uithaalt Bij dit soort voedingsstoffen is regelmaat belangrijker dan af en toe een grote hoeveelheid. Neem het dus het liefst elke dag op een vast moment, zodat je het niet vergeet. Roer het koud door een glas water, een smoothie of wat yoghurt, en niet door iets warms, want de vitamines en mineralen in de formule houden niet van hitte. Veel mensen vinden het fijn als vast ritueel bij het ontbijt of juist als verzorgend momentje later op de dag. En geef het rustig de tijd: je huid vernieuwt zich langzaam, dus dit is iets voor de lange adem en geen snelle oplossing. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerd voedingspatroon.
Learn more
DHA, B12 en magnesium: de bundel Focus & Helder Hoofd
◷ 7 min leestijd In deze reeks hebben we het hele plaatje langs zien komen. In het eerste artikel keken we naar wat focus in je lichaam eigenlijk is: een proces met energie, met prikkeloverdracht tussen zenuwcellen, en met een voorste hersendeel dat alleen de leiding neemt als de omstandigheden dat toelaten. In het tweede artikel zagen we waarom de middagdip logisch is, en in het derde hoe je je werkdag zo neerzet dat je meewerkt met je ritme. Wat door alle drie de artikelen heen liep, waren de stoffen. In dit laatste deel zet ik ze op een rij, en laat ik zien in welke producten van ScKIN je ze terugvindt. De drie stoffen die steeds terugkwamen DHA, het omega 3 vetzuur dat binnen de kPNI hét hersenvetzuur wordt genoemd. Het zit in de wanden van je zenuwcellen en heeft een duidelijke link met dopamine in het voorste deel van je hersenen. Je lichaam maakt het nauwelijks zelf, dus het komt uit je voeding, en vette vis is de rijkste bron. Vitamine B12, betrokken bij het werk van je zenuwstelsel. De stroomdraad met het rubberen omhulsel eromheen, waardoor het signaal netjes doorloopt. Magnesium, dat meedoet in de prikkeloverdracht tussen zenuwcellen en in het vrijmaken van energie uit je voeding. Het mineraal op de dimmer, zeg maar. Die drie hebben we bij ScKIN samengebracht in één set, en die heet de bundel Focus & Helder Hoofd. Daar zitten drie producten in. Omega+ voor de DHA Dat hersenvetzuur uit artikel één, dat is Omega+. Het is visolie, en de dagdosering van twee softgels levert 750 mg DHA en 1000 mg EPA. DHA draagt bij tot de instandhouding van de normale hersenfunctie.1 Daarnaast geldt: EPA en DHA dragen bij tot de normale werking van het hart.2 En: de inname van DHA is goed voor het gezichtsvermogen.3 Waar ik zelf trots op ben bij dit product is de kwaliteit van de olie. Visolie is namelijk een gevoelig product, en de mate waarin het geoxideerd is bepaalt hoe goed het is. Onze totoxwaarde ligt onder de 5, de vis is MSC gecertificeerd en wild gevangen Alaska Pollock, en we zijn Partner of GOED. Omega+ is een visproduct, dus het past niet in een plantaardig voedingspatroon. Vitamin B12+ voor de B12 De stroomdraad uit artikel één, dat is Vitamin B12+. Een zuigtablet die je onder je tong laat smelten, met twee actieve vormen van B12: methylcobalamine en adenosylcobalamine. Daarnaast zit er folaat in als 5-MTHF en vitamine B6 in de actieve vorm pyridoxaal-5-fosfaat. Vitamine B12 draagt bij aan een heldere geest.4 Vitamine B12 is goed voor het concentratievermogen.4 Vitamine B12 draagt bij tot een normale psychologische functie en draagt bij tot de normale werking van het zenuwstelsel.4 En voor het stuk uit artikel twee: vitamine B12 draagt bij tot de vermindering van vermoeidheid en moeheid.4 Ook de andere twee doen mee. Vitamine B6 draagt bij aan een normale psychologische functie en ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel.5 En: folaat helpt vermoeidheid te verminderen.6 Een praktische tip, want die krijg ik vaak: niet doorslikken. Sabbelen, sabbelen, sabbelen tot er niets meer van over is. Zo komt het via je mondslijmvlies binnen. Triple Magnesium+ voor het magnesium Het mineraal op de dimmer uit artikel één, dat is Triple Magnesium+. Een halve maatschep per dag levert 240 mg magnesium, in drie vormen: tauraat, malaat en bisglycinaat. Die drie samen geven een brede en goed opneembare basis. Er zit ook vitamine B6 in, opnieuw in de actieve vorm. Magnesium draagt bij aan een normale mentale performance.7 Magnesium draagt bij aan een heldere geest.7 Magnesium is goed voor het concentratievermogen.7 Magnesium ondersteunt de normale werking van het zenuwstelsel en speelt een rol in de prikkeloverdracht tussen (zenuw)cellen.7 Voor het middagstuk: magnesium draagt bij aan het energieleverend metabolisme en helpt om vermoeidheid en moeheid te verminderen.7 Dit is het product dat wij op kantoor rond een uur of drie nemen in plaats van nog een koffie. En als ik een dag op cursus ga, gaat het mee. Dat scheelt me het plofhoofd waar ik het in het eerste artikel over had. Hoe je ze op een dag inneemt Wat ik in de praktijk merk, is dat mensen supplementen kopen en vervolgens niet weten waar ze die in hun dag moeten zetten. Dus even praktisch. Omega+ neem je bij een maaltijd, twee softgels per dag. Bij het eten omdat het om vetten gaat, en die worden in gezelschap van ander eten prettiger opgenomen. Het maakt niet uit welke maaltijd, kies er gewoon een die je nooit overslaat. Vitamin B12+ is er een voor de ochtend. Eén zuigtablet onder je tong, laten smelten, niet doorslikken. Triple Magnesium+ is een halve maatschep in water. Veel mensen nemen die in de avond, en dat kan prima, maar ik zou je willen uitnodigen om ook eens de middag te proberen, rond het moment waarop je normaal naar je derde koffie grijpt. Dat is precies waarvoor wij het op kantoor gebruiken. Kom je uit op een dag met heel veel prikkels en heb je het idee dat een halve maatschep niet genoeg is, dan is er een manier om uit te zoeken wat bij jou past. Je verdeelt kleine hoeveelheden over de dag, een kwart maatschep per keer, en je bouwt op tot je merkt dat je ontlasting wat dunner wordt. Dan weet je waar je grens ligt en zak je terug naar drie keer een halve maatschep, daarna twee keer, en zo naar je onderhoudsdosering. Doe dit alleen als je er de tijd voor hebt om er rustig naar te kijken. Waarom deze drie samen in één bundel zitten Omdat ze op verschillende plekken in hetzelfde verhaal meedoen. DHA zit in de wanden van je zenuwcellen, magnesium doet mee in de overdracht tussen die cellen, en B12 en B6 doen mee in het werk van je zenuwstelsel en in het vrijmaken van energie uit je voeding. Ze vervangen elkaar niet. Zo denken we binnen de kPNI ook: je lichaam werkt niet met losse stoffen maar met processen waarin veel dingen tegelijk meedraaien. Ontbreekt er ergens een schakel in de keten, dan stokt het proces, hoeveel je ook van dat ene neemt. Een brede basis werkt daarom doorgaans prettiger dan één stof heel gericht. Bekijk de bundel Focus & Helder Hoofd In deze bundel zitten Omega+, Vitamin B12+ en Triple Magnesium+. Je kunt ze ook los bekijken. Voor wie dit past Ik zeg altijd: kijk eerst naar je dag en dan pas naar een product. Wie veel achter een scherm zit, veel schakelt tussen taken en aan het eind van de middag merkt dat het denken stroperig wordt, herkent zich waarschijnlijk in alles wat in deze reeks langskwam. Voor die persoon is dit een logische basis. Eet je al vier keer per week vette vis, sta je elke ochtend in het daglicht en werk je in rustige blokken, dan heb je het grootste deel van het verhaal al te pakken en is een aanvulling minder urgent. Dat is ook prima, en dat zeg ik liever eerlijk dan dat ik je iets aanpraat. Tot slot Een supplement is een aanvulling en geen vervanging van goed eten. Blijf dus twee keer per week vette vis eten, blijf groene groenten, noten en zaden op je bord zetten, en houd vast aan de dagindeling uit het vorige artikel. De bundel is de basislaag eronder, voor de dagen waarop het met eten alleen niet helemaal lukt. Heb je twijfel over wat bij jou past, stuur ons gerust een bericht. We helpen je heel graag verder. En een hele fijne dag. 1 DHA (750 mg per dagdosering Omega+). Goedgekeurde gezondheidsclaim. Het gunstige effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 250 mg DHA. 2 EPA en DHA (1750 mg per dagdosering Omega+). Goedgekeurde gezondheidsclaim. Het gunstige effect wordt verkregen bij een dagelijkse inname van 250 mg EPA en DHA. 3 DHA (750 mg per dagdosering Omega+). Goedgekeurde gezondheidsclaim. 4 Vitamine B12 (20.000 mcg per dagdosering Vitamin B12+). Goedgekeurde gezondheidsclaim. 5 Vitamine B6 als pyridoxaal-5-fosfaat (2,8 mg per dagdosering Vitamin B12+ en 1,4 mg per dagdosering Triple Magnesium+). Goedgekeurde gezondheidsclaim. 6 Folaat als 5-MTHF (400 mcg per dagdosering Vitamin B12+). Goedgekeurde gezondheidsclaim. 7 Magnesium (240 mg per dagdosering Triple Magnesium+). Goedgekeurde gezondheidsclaim. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding en een gezonde leefstijl. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Wat je hersenen nodig hebben om te kunnen focussen Waarom de middagdip niet over wilskracht gaat Zo richt je je werkdag in voor meer focus
Learn more
Hoe je botten zich een leven lang vernieuwen
◷ 6 min leestijd Als je aan je botten denkt, denk je waarschijnlijk aan iets wat af is. Een skelet, een frame, de stellage waar de rest van je lichaam omheen hangt. Iets wat er gewoon is en verder weinig doet. Dat beeld klopt eigenlijk helemaal niet, en dat vind ik zelf een van de mooiste dingen om uit te leggen. Je botten zijn levend weefsel waar dag en nacht aan gewerkt wordt. Er wordt afgebroken, er wordt opgebouwd, en dat gaat door zolang je leeft. Je voelt er niets van, en toch is het skelet dat je nu hebt niet hetzelfde skelet als een jaar of tien geleden. In dit artikel neem ik je mee in hoe die verbouwing werkt, wie het werk doet, en waarom het ritme van je dag daar meer mee te maken heeft dan je zou denken. Twee ploegen die elkaar de hele tijd afwisselen In je bot werken twee soorten cellen die elkaars werk ongedaan maken, en dat is precies de bedoeling. De ene groep is de sloopploeg. Die cellen hechten zich aan een deel van het botoppervlak, sluiten zich daar min of meer op af, en lossen het oude bot op. Ze laten een ondiepe kuil achter. Dan komt de bouwploeg. Die cellen vullen die kuil weer op, en dat doen ze in twee stappen. Eerst leggen ze een netwerk van eiwitvezels neer, een soort wapening. Daarna wordt in dat netwerk mineraal afgezet, en pas dan wordt het hard. Je kunt het vergelijken met wegwerkzaamheden: eerst wordt het oude asfalt eruit gefreesd, dan gaat de wapening erin, en dan pas de nieuwe laag. Wat mensen vaak verrast: je kunt geen nieuw bot maken zonder eerst oud bot weg te halen. Bot wordt niet bijgevuld zoals je een glas bijvult. Het wordt vervangen. Afbraak is dus geen fout in het systeem, het is stap één van de opbouw. Dat verandert nogal hoe je ernaar kijkt. Waarom je lichaam dat eigenlijk doet Er zijn twee redenen waarom je lichaam de moeite neemt om je skelet voortdurend te vervangen. De eerste is onderhoud. Bot krijgt elke dag kleine microscheuren van gewoon gebruik. Lopen, tillen, van de stoep stappen. Als die scheuren zich zouden opstapelen, zou je bot na verloop van tijd broos worden. Door het stuk voor stuk te vervangen blijft het materiaal jong, ook al ben jij dat niet meer. De tweede reden is dat je skelet niet alleen constructie is, maar ook voorraad. Verreweg het meeste calcium in je lichaam zit in je botten opgeslagen. En calcium is niet zomaar iets: de hoeveelheid die in je bloed zweeft moet binnen een heel nauwe marge blijven, want je hartslag, je zenuwgeleiding en je spiersamentrekking hangen ervan af. Die marge is zo strak dat je lichaam hem nooit laat wegzakken. Dus wat gebeurt er als er via je voeding op een dag minder binnenkomt dan er nodig is? Dan haalt je lichaam het verschil uit de voorraad. Je skelet functioneert op zulke momenten als een spaarrekening waar even van wordt opgenomen. Eén keer is dat niets. Maar als het jarenlang vaker opnemen dan storten wordt, zie je dat uiteindelijk terug in de dichtheid van je bot. Dat is meteen de kern van waarom dit onderwerp op elke leeftijd de moeite waard blijft. Je botten hebben een dag- en een nachtdienst En nu komt het deel dat ik vanuit de kPNI het interessantst vind, omdat het zo weinig bekend is. Die afbraak en die opbouw gebeuren niet willekeurig door de dag heen. Ze volgen een ritme. Overdag staat je autonome zenuwstelsel in de actieve stand. Je bent wakker, je beweegt, je doet dingen, je reageert op wat er op je afkomt. In die stand heeft de afbraakkant de overhand. 's Nachts, als dat systeem tot rust komt, verschuift de balans naar de opbouwkant. Je bouwt je bot dus voor een belangrijk deel op in de uren dat je niets doet. Daar zit een praktische boodschap in die verder gaat dan voeding alleen. Een lichaam dat structureel in de hoogste versnelling blijft staan, ook 's avonds en ook in het weekend, geeft de bouwploeg minder ruimte om zijn werk te doen. Rust is in dit verhaal geen luxe die er ook nog bij mag, het is een van de voorwaarden. Dat is voor veel mensen een ongemakkelijke, maar wel nuttige gedachte. Je bot praat terug Nog zoiets. Lange tijd dachten we dat bot puur passief was: het ontvangt signalen en voert uit. Inmiddels weten we dat de bouwcellen in je bot zelf een boodschapperstof afgeven die de bloedbaan in gaat en elders in je lichaam meepraat, onder andere in je suikerstofwisseling. Dat betekent dat je skelet meedoet in het gesprek tussen je organen. Het is geen los onderdeel maar een weefsel dat signalen ontvangt en verstuurt, net als je lever of je vetweefsel. Precies zo kijken we binnen de kPNI naar het lichaam: niet als een verzameling losse onderdelen, maar als systemen die de hele dag met elkaar overleggen. Wat je voor je botten doet, doe je dus zelden alleen voor je botten. Hoe lang zoiets duurt Even over tempo, want dat helpt om verwachtingen realistisch te houden. Eén ronde verbouwen op één plek duurt maanden, en de sloopkant gaat daarbij sneller dan de bouwkant. Slopen is in een paar weken gebeurd, opbouwen kost er een stuk meer. Over je hele skelet gerekend wordt er per jaar een deel vernieuwd, en na een jaar of tien is er ontzettend veel van vervangen. Dat is goed nieuws en het vraagt geduld tegelijk. Goed nieuws, omdat je nooit te laat bent: er is altijd een volgende ronde. Geduld, omdat je in weken niets merkt en de winst in dit weefsel zich in jaren opstapelt. Wat er met de jaren verschuift In je jonge jaren wint de bouwploeg het ruim van de sloopploeg, want je groeit. Ergens rond je dertigste heb je de meeste botmassa die je ooit zult hebben, en daarna gaat het over in onderhoud. De twee ploegen houden elkaar dan ongeveer in evenwicht. Bij vrouwen verschuift die balans rond de overgang opnieuw, omdat oestrogeen een remmende invloed heeft op de sloopkant en dat hormoon in die jaren daalt. Dat is een normale, voorspelbare verschuiving en geen reden voor zorg. Wel is het een reden om er in die fase bewust iets tegenover te zetten, en dat is precies waar het derde artikel van deze reeks over gaat. Wat je hiervan mee kunt nemen Drie dingen, denk ik. Ten eerste: je botten zijn geen afgerond product maar een weefsel in aanbouw, en dat blijft zo. Ten tweede: ze zijn ook je voorraadkast, dus wat er dagelijks binnenkomt via je voeding doet er echt toe. En ten derde: de opbouwkant zit vooral in je rustige uren, waardoor slaap en ontspanning gewoon onderdeel van dit verhaal zijn. In het volgende artikel ga ik een laag dieper. Want dat netwerk van eiwitvezels waar de bouwploeg mee begint, voordat er ook maar één mineraal wordt afgezet, is bindweefsel. En dat weefsel zit niet alleen in je botten, dat zit werkelijk overal in je lichaam. Dit is deel 1 van een reeks van 4. In het laatste deel, Vitamine D, magnesium en vitamine C: de bundel Sterke Botten & Bindweefsel, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat bindweefsel is en waarom je het overal hebt Bewegen en voeding voor sterke botten, op elke leeftijd Vitamine D, magnesium en vitamine C: de bundel Sterke Botten & Bindweefsel
Learn more
Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle
◷ 6 min leestijd In deze reeks zijn we langs allebei de kanten van je haar gegaan. In het eerste artikel keken we naar hoe haar in je haarzakjes gebouwd wordt uit eiwit, en welke stoffen daar een rol in spelen: biotine, zink en selenium kwamen daar langs, samen met jodium, ijzer en de essentiële vetzuren. In het tweede artikel zagen we waarom het najaar zo'n stempel op je lengtes drukt. En in het derde werd het praktisch, met een olie en een goede kam. In dit laatste artikel maak ik de brug. Welke van die stoffen hebben een erkende rol voor je haar, waar zitten ze in, en hoe ziet dat er bij ScKIN uit. De stoffen met een erkende rol voor je haar Er zijn drie stoffen waarvan de bijdrage aan je haar officieel is vastgesteld, en toevallig zijn dat precies de drie die in het eerste artikel al langskwamen. Biotine draagt bij aan het behoud van normaal haar.1 Zink houdt je haar sterk.2 Selenium draagt bij aan het behoud van normaal haar.3 En omdat je haar uit je hoofdhuid komt, en je hoofdhuid gewoon huid is, telt ook dit mee: biotine draagt bij aan het behoud van een normale huid en zink is belangrijk voor de huid.1,2 Biotine draagt daarnaast bij aan het behoud van normale nagels, wat veel vrouwen als bijvangst meenemen.1 In je eten haal je ze hier vandaan. Biotine zit in eieren, noten, zaden en orgaanvlees. Zink vooral in schaal- en schelpdieren, rood vlees, pompoenpitten en cashewnoten. Selenium zit het rijkst in paranoten, en verder in vis en eieren. Je ziet het patroon uit het eerste artikel weer terug: het komt opvallend vaak uit de zee, en het komt uit hoeken van je voeding die in een druk najaar als eerste overgeslagen worden. Van binnenuit: Control+ Die drie stoffen zitten alle drie in ScKIN Control+. Per dagdosering van drie tabletten levert Control+ 20 mcg biotine, 15 mg zink en 150 mcg selenium. Daar komt een bredere basis omheen: vitamine A, vitamine C, vitamine D3, vitamine E, vitamine B5, jodium en chroom. Verder bevat de formule 2000 mg MSM en 150 mg lactoferrine, een lichaamseigen eiwit dat van nature in slijmvliezen en speeksel voorkomt, aangevuld met mariadistel, groene thee extract en gember als onderdeel van de complete formule. Een paar dingen die ik er eerlijk bij wil vertellen, want daar heb je meer aan dan aan een mooi verhaal. Bouw het rustig op. Drie tabletten per dag is de dagdosering, maar begin in week één met één tablet per dag, ga in week twee naar twee en pas in week drie naar drie. Je spijsvertering went zo rustig aan de formule. Control+ en Super Greens+ gaan niet samen. Kies er één. Gebruik je op dit moment Super Greens+, laat die dan rusten zolang je met Control+ bezig bent. Niet voor iedereen. Control+ is niet geschikt voor kinderen onder de tien jaar, en niet voor vrouwen die zwanger zijn of borstvoeding geven. Gebruik je medicijnen of ben je onder behandeling, overleg dan eerst met je arts of therapeut. En het blijft een aanvulling. Alles wat in het eerste artikel stond over eiwit bij elke maaltijd en twee keer per week iets uit de zee, blijft gewoon staan. Een supplement is er voor de weken waarin dat minder goed lukt, niet in plaats daarvan. Van buitenaf: de Argan Oil De andere helft is de buitenkant, en daar hoort iets heel anders bij. De ScKIN Argan Oil is geen supplement maar een verzorgingsproduct, en dat betekent ook dat er een ander soort uitspraken bij hoort. Geen voetnoten dus, gewoon wat de olie op je haar doet. De Argan Oil verzorgt droog en beschadigd haar, maakt het haar glanzend en beter kambaar, en trekt snel in zonder vettig gevoel. Dat laatste is voor veel vrouwen het verschil tussen een olie die je blijft gebruiken en een olie die achterin de kast belandt. De fles bevat 50 ml, en met twee tot drie druppels per keer doe je daar lang mee. De olie is er trouwens niet alleen voor je haar: hij voedt en verzorgt ook de huid en is geschikt voor huid, haar en nagels. Gebruik hem precies zoals in het vorige artikel beschreven staat. Twee tot drie druppels, uitwrijven tussen warme handpalmen, vanaf je punten omhoog tot oorhoogte, en één keer per week een royalere laag als behandeling voor het wassen. En de kam Bij de Hair Control Bundle krijg je een handgemaakte haarkam van acetaat met een leren hoes cadeau. Acetaat wordt uit één stuk gesneden en daarna gepolijst, dus er zit geen naadrand tussen de tanden zoals bij geperste kammen. De tanden staan breed uit elkaar, waardoor je in rustige stukken van onder naar boven door je lengtes gaat. Precies de manier van ontwarren uit het vorige artikel. De Hair Control Bundle Deze drie zitten samen in de Hair Control Bundle: Control+ voor de binnenkant, de Argan Oil van 50 ml voor de buitenkant, en de haarkam met leren hoes als cadeau erbij. Het is dezelfde tweedeling die door deze hele reeks heen loopt, alleen dan in één doos. Bekijk de Hair Control Bundle In deze bundel zitten Control+ en Argan Oil. Je kunt ze ook los bekijken. Tot slot Als je één ding uit deze reeks meeneemt, laat het dan zijn dat je haar traag is. Het groeit een centimeter per maand, en wat er nu uit je hoofdhuid komt is gebouwd in een periode die al achter je ligt. Dat betekent dat je geduld nodig hebt, en het betekent ook dat wat je vandaag doet, ergens verderop meetelt. Doe het rustig. Eiwit bij elke maaltijd, twee keer per week iets uit de zee, lauw wassen, en een olie en een kam die je lengtes met respect behandelen. De rest komt vanzelf. Heb je vragen over wat bij jou past, stel ze gerust. We helpen je heel graag verder. 1 Biotine (20 mcg per dagdosering Control+) draagt bij aan het behoud van normaal haar, aan het behoud van een normale huid en aan het behoud van normale nagels. Goedgekeurde gezondheidsclaims. 2 Zink (15 mg per dagdosering Control+) houdt je haar sterk en is belangrijk voor de huid. Goedgekeurde gezondheidsclaims. 3 Selenium (150 mcg per dagdosering Control+) draagt bij aan het behoud van normaal haar. Goedgekeurde gezondheidsclaim. De ScKIN Argan Oil is een cosmetisch verzorgingsproduct en geen voedingssupplement. De uitspraken over de olie zijn cosmetische verzorgingsclaims. Voedingssupplementen zijn geen vervanging van een gevarieerde voeding. Raadpleeg bij ziekte of medicijngebruik altijd een deskundige. Lees ook Wat je haar nodig heeft, van binnen en van buiten Waarom haar in het najaar droger aanvoelt Olie en kam: zo verzorg je je lengtes
Learn more
Olie en kam: zo verzorg je je lengtes
◷ 7 min leestijd In de eerste twee artikelen keken we naar hoe je haar gemaakt wordt en waarom het najaar er zo'n stempel op drukt. Nu het meest praktische deel van deze reeks, en meteen het deel waar je vanavond al iets mee kunt. Het gaat over twee dingen die samen meer doen dan allebei apart: een olie en een goede kam. Waarom juist je lengtes aandacht vragen Het helpt om even stil te staan bij leeftijd. Je hoofdhuid levert elke maand ongeveer een centimeter nieuw haar. Heb je schouderlang haar, dan is de punt daarvan al gauw twee jaar oud. Twee jaar aan zon, chloor, föhnbeurten, sjalen, kussens en kammen. Het stuk bij je hoofdhuid is nog splinternieuw en krijgt bovendien het talglaagje mee dat je hoofdhuid afgeeft. De punten liggen het verst weg van die bron en hebben tegelijk het meeste meegemaakt. Daarom werkt verzorging die je overal gelijk verdeelt eigenlijk niet goed. Je aanzet wordt er snel vet van en je punten krijgen nog steeds te weinig. Alles wat je hierna leest, komt erop neer dat je je aandacht verlegt naar beneden. Wat een haarolie doet Een haarolie werkt aan de buitenkant, en dat is precies wat je wilt weten om hem goed te gebruiken. De olie legt zich als een heel dun laagje om de haarschacht heen, over die schubben die als dakpannen over elkaar liggen. Dat doet drie dingen tegelijk. De pannen gaan platter liggen, dus het licht weerkaatst gelijkmatiger in plaats van alle kanten op te breken. Dat is glans, en glans is niets anders dan een glad oppervlak. Ten tweede glijdt de kam er soepeler doorheen, waardoor je minder trekt en er minder afbreekt. En ten derde vertraagt dat laagje hoe snel het vocht uit de haarschacht verdampt, wat in een droog verwarmd huis behoorlijk uitmaakt. Voor het haar zelf wordt vaak gekozen voor lichte plantaardige oliën die rijk zijn aan onverzadigde vetzuren en van nature vitamine E bevatten. Arganolie is daarvan de bekendste, jojoba en avocado worden ook veel gebruikt. Waar het bij de keuze om draait, is hoe zwaar een olie aanvoelt. Sommige blijven aan de oppervlakte liggen en maken je haar sluik, andere trekken snel weg in de haarschacht en laten geen vettig gevoel achter. Voor fijn haar zijn die laatste veel prettiger. Hoeveel, en waar precies Hier gaat het het vaakst mis, dus ik ben er even heel concreet over. Hoeveel: begin met twee tot drie druppels. Dat lijkt weinig en dat is het ook, en dat is precies de bedoeling. Te veel is de meest gemaakte fout, en dat is ook de reden dat veel vrouwen denken dat olie niets voor hen is. Hoe: doe de olie in je handpalm, wrijf je handen goed over elkaar tot ze warm zijn en de olie overal verdeeld is. Zo breng je een dun, gelijkmatig laagje aan in plaats van één plek die verzadigd raakt. Waar: begin bij je punten en werk omhoog tot ongeveer oorhoogte. Wat er daarna nog op je handen zit, strijk je met je vingers door de rest van je lengtes. Blijf van je aanzet af, behalve bij de behandeling die ik hieronder beschrijf. Te veel op? Geen ramp. Kam het rustig verder uit en laat het zitten. De volgende wasbeurt is het weg, en je haar heeft er ondertussen alleen maar van geprofiteerd. Drie momenten om olie te gebruiken Voor het wassen, als behandeling Dit is mijn favoriet en het is de manier waarop olie het meest doet. Breng op droog haar een wat royalere hoeveelheid aan in je lengtes, en als je hoofdhuid aan de droge kant is mag je die nu wel meenemen. Masseer daar rustig met je vingertoppen in, een minuut of twee. Doe je haar los omhoog en laat het minstens twintig tot dertig minuten zitten, of neem er een avond voor. Was daarna uit met shampoo. Het fijne hieraan is dat je de olie weer weghaalt, dus zwaar haar krijg je er niet van, en je haar heeft al die tijd wel de bescherming gehad. Op handdoekdroog haar Na het wassen dep je je haar met een handdoek tot het niet meer druipt, en dan gaan er twee of drie druppels door je lengtes. Dit is het moment waarop olie het meeste doet voor je kambaarheid en voor de bescherming tegen de föhn. Een vochtige haarschacht is zachter en kwetsbaarder dan een droge, dus juist hier scheelt een gladde laag veel breuk. Droog, als finish Eén druppel, goed uitgewreven tussen je handpalmen, en dan licht over je lengtes strijken. Dit is puur cosmetisch: het legt pluis plat en geeft glans. Perfect voor onderweg, en het redt je punten op een dag dat je niet gewassen hebt. De kam is geen bijzaak En dan het tweede deel, dat vaak wordt afgedaan als detail terwijl het dat niet is. Waar je mee kamt, bepaalt hoeveel je haar tijdens het ontwarren te verduren krijgt. Kies een kam met brede tanden, want die pakt een streng in één keer en gaat er rustig doorheen. Kijk daarna naar de afwerking. Goedkope geperste kammen hebben een naadrand tussen de tanden, een dun richeltje dat overblijft uit de mal. Dat voel je zelf nauwelijks, maar je haar haakt er wel achter en langs zo'n randje schuurt de schubbenlaag open. Een kam die uit één stuk gesneden en daarna gepolijst is, bijvoorbeeld uit acetaat, heeft dat niet en glijdt merkbaar gladder. Nog een voordeel van een kam boven een borstel bij nat haar: je ziet waar je bent en je voelt een klit aankomen voordat je eraan trekt. Met een borstel op nat haar zit je er zo doorheen, en dat is precies het moment waarop je haar het kwetsbaarst is. Ontwarren zonder trekken Er is één volgorde die werkt, en dat is van onder naar boven. Verdeel je haar eerst in twee of vier delen en werk die één voor één af. Pak een streng vast net boven de plek waar je gaat kammen, zodat je het trekken opvangt met je hand in plaats van met je hoofdhuid. Begin bij de laatste vijf centimeter en kam die vrij. Ga dan een stukje hoger zitten, kam weer naar beneden, en schuif zo omhoog tot je in één beweging vanaf je hoofdhuid naar beneden kunt. Kom je een klit tegen, hou dan op met kammen en plaag hem met je vingers uit elkaar. Begin je bovenaan, dan duw je alle kleine klitten voor je uit naar beneden en maak je er onderaan één grote knoop van. Dat is het moment dat er haren sneuvelen. De rest van de dag Drogen: knijp het water eruit en dep, ga niet wrijven. Een microvezelhanddoek of een oud katoenen T-shirt geeft veel minder wrijving dan een badstof handdoek. Föhnen: middelstand, op ongeveer een handbreedte afstand, en beweeg. Richt de luchtstroom van boven naar beneden mee met de schubbenlaag in plaats van er tegenin. Sluit af met de koude stand. Slapen: een losse vlecht of een losse knot bovenop je hoofd, vastgezet met een zachte scrunchie in plaats van een strak elastiek. En een sloop van zijde of satijn. Opbinden: wissel de hoogte van je staart af. Elke dag op precies dezelfde plek strak opbinden geeft steeds op hetzelfde punt spanning. Een werkbaar ritme Je hoeft hier geen project van te maken. Een ritme dat voor veel vrouwen goed vol te houden is: één keer per week een oliebehandeling voor het wassen, verder na elke wasbeurt een paar druppels op handdoekdroog haar, en tussendoor een druppel als finish wanneer je punten erom vragen. Ontwarren doe je altijd van onder naar boven, met een kam. En geef het tijd. Je haar groeit een centimeter per maand, dus wat er nu aan je punten zit, blijft zitten. Wat je vanaf nu doet, zie je het eerst terug in hoe je haar aanvoelt en hoe soepel de kam gaat, en pas veel later in de lengtes zelf. In het laatste artikel van deze reeks zet ik de binnenkant en de buitenkant bij elkaar, en vertel ik welke producten daarbij passen. Dit is deel 3 van een reeks van 4. In het laatste deel, Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat je haar nodig heeft, van binnen en van buiten Waarom haar in het najaar droger aanvoelt Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle
Learn more
Waarom haar in het najaar droger aanvoelt
◷ 7 min leestijd Er is een moment in het jaar dat ik er bijna de klok op gelijk kan zetten. Ergens vanaf half oktober gaat het erover: het haar voelt anders. Droger, futlozer, pluiziger dan in augustus. En vaak volgt er meteen achteraan dat er niets veranderd is aan de shampoo, de conditioner of de routine. Dat klopt ook. Er is niets veranderd aan wat jij doet. Er is van alles veranderd aan de omstandigheden waarin je haar zich bevindt, en dat is precies wat ik in dit artikel wil uitpakken. Want als je begrijpt waar het vandaan komt, weet je ook waar je aan kunt draaien. Je haar praat de hele dag met de lucht om zich heen Dit is het belangrijkste stuk, dus daar begin ik mee. Keratine, het eiwit waar je haar uit bestaat, neemt vocht op uit de lucht en staat het er ook weer aan af. Dat gaat continu en het is een evenwicht: is de lucht om je heen vochtig, dan houdt je haar vocht vast. Is de lucht droog, dan geeft je haar af. En nu komt het najaar. Buiten is het koud, en koude lucht kan van nature veel minder vocht bevatten dan warme lucht. Die lucht komt vervolgens je huis binnen en wordt door de verwarming opgestookt naar twintig graden. Warme lucht kan juist veel vocht opnemen, alleen zit er niets meer in dat opgenomen kan worden. Het resultaat is een binnenklimaat dat kurkdroog is, soms rond de dertig procent luchtvochtigheid, terwijl vijftig prettiger is. Je haar staat in zo'n kamer de hele dag vocht af. Daar komt het heen en weer nog bovenop. Warm en droog binnen, koud en klam buiten, en dan weer terug. Je haar zet in feite steeds een beetje uit en krimpt weer, en die schubbenlaag aan de buitenkant gaat daardoor openstaan. Dat is meteen de verklaring voor het pluizen, het statische vliegen en het feit dat de kam minder soepel gaat. De sjaal, de kraag en de muts Een eenvoudige, en toch wordt hij bijna altijd over het hoofd gezien. Vanaf oktober zit er acht uur per dag wol of polyester tegen je lengtes aan. Een sjaal die meedeint, een jaskraag waar je haar overheen valt, een capuchon, een muts die je op en af zet. Dat is wrijving, uur na uur, en wrijving is precies wat die schubben openpluist en op den duur haren afbreekt. Dezelfde wrijving levert ook de statische lading op. Wol en synthetische stoffen laden je haar op, de haren gaan elkaar afstoten en dan staat alles alle kanten op. Dat je haar in de winter statisch is, komt dus niet doordat het droger is in zichzelf, maar doordat droog haar die lading veel makkelijker vasthoudt. De douche wordt warmer en de föhn gaat vaker aan In de zomer laat je je haar aan de lucht drogen en douche je lauw. In november sta je langer en heter onder de douche, want dat is heerlijk, en vervolgens ga je niet met natte lengtes de kou in. Dus de föhn gaat aan. Allebei die dingen halen vocht uit je haar en zetten de schubbenlaag verder open. Het heet douchen doet nog iets. Het lost het dunne laagje talg op dat je hoofdhuid van nature afgeeft en dat je lengtes soepel houdt. In de zomer, met vochtige lucht, merk je daar weinig van. In een droog huis merk je het meteen. Het licht gaat uit Dan een stuk dat over de binnenkant gaat. In Nederland staat de zon vanaf ongeveer oktober tot en met maart te laag aan de hemel om je huid nog vitamine D te laten aanmaken. Dat is geen kwestie van vaker naar buiten gaan, het is simpelweg de hoek waaronder het licht binnenkomt. Vitamine D is betrokken bij de vernieuwing van huid en hoofdhuid, en de voedingsbronnen zijn beperkt: vette vis, eieren en wat er aan smeersels verrijkt is. In het donkere halfjaar is dit dus een punt om bewust bij stil te staan. Tegelijk verandert er meer aan je voeding dan je denkt. De frisse salades en de bakken zomerfruit maken plaats voor stamppot en pasta. Prima eten, alleen ligt het zwaartepunt anders en komt vis er in die maanden vaak bij in. Terwijl dat nou juist de plek is waar de zeemineralen zitten. Het drukste kwartaal van het jaar En dan is er nog iets waar zelden bij stilgestaan wordt: het najaar is voor veel mensen het volste stuk van het jaar. Het schooljaar draait op volle toeren, op het werk moeten de cijfers voor de jaarwisseling rond zijn, en aan het eind wacht december met alles erop en eraan. Daar komen de eerste verkoudheden van het seizoen bij. In het vorige artikel legde ik uit hoe je schildklier het werktempo van je cellen bepaalt, en dat de voorraadvorm van het hormoon met behulp van selenium omgezet wordt naar de actieve vorm. Er is ook die tweede route naar een vrijwel identieke vorm die wel op zijn plek aandokt maar de cel niet aanzet, de sleutel die niet draait. Wat je ziet is dat in periodes van langdurige spanning, en als je afweer veel te doen heeft, die tweede route drukker wordt gebruikt. Je lichaam houdt dan energie achter de hand voor wat op dat moment belangrijker is. Zet dat naast elkaar en het plaatje klopt. Een droog binnenklimaat, meer wrijving, hetere douches, minder daglicht, een ander eetpatroon en een vollere agenda. Het is niet dat je haar ineens anders is geworden. Het krijgt gewoon in november een heel andere week voorgeschoteld dan in juli. Tien dingen die in het najaar echt schelen 1. Zet de luchtvochtigheid in je slaapkamer hoger. Een simpele luchtbevochtiger of zelfs een schaal water op de verwarming tilt je binnenklimaat een flink stuk op. Je haar staat er acht uur per nacht in, dus dit werkt door. 2. Draai de douche een standje terug. Lauw in plaats van heet, en spoel je haar af met de koudste stand die je nog leuk vindt. Koud water helpt die schubbenlaag om plat te gaan liggen. 3. Was je hoofdhuid en laat je lengtes met rust. Shampoo hoort bij je hoofdhuid. Het uitspoelende schuim doet de rest. 4. Föhn op middelstand, op een handbreedte afstand. En eindig met de koude stand. Het duurt iets langer en het scheelt enorm. 5. Kies je sjaal bewust. Zijde, katoen of een zachte gebreide wol geven minder wrijving dan ruwe wol of polyester. Of haal je lengtes gewoon buiten je kraag. 6. Bind je haar los op als je de kou in gaat. Een losse vlecht of een lage staart met een zachte scrunchie geeft veel minder wrijving dan los haar tegen een jas. 7. Slaap op zijde of satijn. Een katoenen sloop trekt vocht uit je haar en geeft de hele nacht wrijving. Dit is een van de goedkoopste aanpassingen met het meeste effect. 8. Geef je lengtes twee keer per week een verzorgingsmoment. Daar gaat het volgende artikel helemaal over. 9. Houd vis op het menu. Twee keer per week iets uit de zee, ook als het buiten guur is. Dat is de makkelijkste manier om jodium, selenium, zink en de essentiële vetzuren binnen te houden in het seizoen waarin ze er anders bij inschieten. 10. Denk in het donkere halfjaar aan vitamine D. Tussen oktober en maart maakt je huid het niet meer aan, en daar kan geen wandeling iets aan veranderen. Tot slot Wat ik je vooral wil meegeven: dit is een seizoenspatroon, geen verval. Rond april draait het meestal vanzelf weer de goede kant op als het buiten vochtiger wordt en je huid het licht weer terugkrijgt. Wat jij in de tussentijd doet, bepaalt hoeveel je ervan merkt. In het volgende artikel ga ik helemaal praktisch: hoe je met een olie en een goede kam je lengtes door dit seizoen heen krijgt, en hoe je dat precies aanpakt. Dit is deel 2 van een reeks van 4. In het laatste deel, Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Wat je haar nodig heeft, van binnen en van buiten Olie en kam: zo verzorg je je lengtes Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle
Learn more
Wat je haar nodig heeft, van binnen en van buiten
◷ 8 min leestijd Je haar doet het jarenlang gewoon, en dan is er die periode dat het anders aanvoelt. Doffer dan je gewend was, droger in de lengtes, en de kam gaat er minder soepel doorheen. Je gebruikt dezelfde shampoo als altijd, je doet niets nieuws, en toch reageert je haar alsof je dat wel deed. Wat ik vanuit mijn achtergrond in de orthomoleculaire geneeskunde en de kPNI zo interessant vind aan haar, is dat het bijna nooit alleen een verzorgingsverhaal is. Het haar dat je in je handen houdt is namelijk het eindproduct van iets wat een paar millimeter dieper in je hoofdhuid gebeurt. Daarom loop ik in dit artikel allebei de kanten met je langs: wat er van binnenuit nodig is, en wat je aan de buitenkant doet. Wat haar eigenlijk is Laten we bij het begin beginnen, want dan wordt de rest een stuk logischer. Het haar dat je ziet, vastpakt en kamt is dood materiaal. Het bestaat uit keratine, een stevig eiwit, en het heeft geen bloedvaten, geen zenuwen en geen enkele manier om zichzelf te voeden. Alles wat die haarschacht is, is gemaakt op het moment dat hij uit je hoofdhuid kwam. Wat er daarna nog mee gebeurt, is behoud en verzorging. Het levende deel zit eronder. In je hoofdhuid zitten ongeveer honderdduizend haarzakjes, en zo'n zakje is eigenlijk een piepklein orgaan dat dag en nacht bezig is met bouwen. Daar worden aminozuren aan elkaar geknoopt tot keratine, laag na laag, en dat wordt langzaam naar boven geduwd. Het is een van de plekken in je lichaam waar cellen zich het snelst delen. En dat betekent ook iets anders: het is een van de eerste plekken die meebeweegt als er elders in je lichaam iets speelt. Je haar staat achteraan in de rij Dit is het punt waar ik in mijn werk het vaakst op terugkom, want het verklaart zoveel. Je lichaam krijgt elke dag een bepaalde hoeveelheid bouwstoffen binnen en verdeelt die vervolgens over alles wat er moet gebeuren. Die verdeling is niet eerlijk, en dat is maar goed ook. Je hart, je hersenen, je afweer en je spieren gaan voor. Dat zijn de dingen waar je leven van afhangt. Je moet het zien als een lopende band waar de spoedorders altijd voorrang krijgen. Is het rustig, dan komt alles langs en wordt ook het haar netjes afgemaakt. Wordt het druk, dan schuift precies datgene naar achteren wat je niet acuut nodig hebt om te overleven. Je haar hoort daarbij. Je kunt er prima mee leven als het een tijdje wat doffer is, en je lichaam weet dat. Daarom zegt je haar vaak iets over de weken en maanden die achter je liggen, en niet over vandaag. Het groeit zo'n centimeter per maand, dus wat er nu uit je hoofdhuid komt, is gebouwd in een periode die al voorbij is. Dat maakt het een trage boodschapper, maar wel een eerlijke. Wie de haarzakjes aanstuurt Er is één systeem dat hier een grote vinger in de pap heeft, en dat is je schildklier. Schildklierhormoon bepaalt voor een flink deel het tempo waarop cellen werken, en het beïnvloedt rechtstreeks de functie van je haarzakjes. Gaat dat tempo omlaag, dan merk je dat aan je energie, aan je huid en dus ook aan je haar, dat droger en stugger gaat aanvoelen. Daar zit een mechanisme achter dat ik graag uitleg, omdat het laat zien waarom drukke periodes zo doortikken. Je schildklier maakt vooral een soort voorraadvorm van het hormoon, T4. Dat is nog niet de actieve vorm. Elders in je lichaam wordt die voorraadvorm omgezet naar de werkzame variant, T3, en voor die omzetting is selenium nodig. Er bestaat ook een tweede route, naar een bijna identieke vorm die rT3 heet. Die lijkt zo sterk op de actieve variant dat hij op dezelfde plek aandokt, maar hij zet de cel niet aan. Je kunt het zien als een sleutel die wel in het slot past, maar niet draait. En voor die tweede route heeft je lichaam geen selenium nodig. Wat je ziet is dat bij langdurige spanning en bij een afweersysteem dat veel te doen heeft, er meer van die tweede route gebruikt wordt. Dat is geen mankement, het is zuinigheid. Je lichaam knijpt op dat moment de kraan wat dicht op plekken die even kunnen wachten. Je haarzakjes horen daarbij. De stoffen waar het om draait Als je weet dat er in die haarzakjes eiwit gebouwd wordt, en dat het bouwtempo mede door je schildklier bepaald wordt, dan wordt het rijtje stoffen dat ertoe doet vanzelf logisch. Eiwit en aminozuren. Keratine wordt uit aminozuren gebouwd, dus zonder genoeg eiwit in je eten heeft je lichaam simpelweg minder materiaal om mee te werken. Biotine. Een B-vitamine die meedraait in de stofwisseling van vetten en eiwitten. Zit onder andere in eieren, noten en orgaanvlees. Zink. Werkt in je lichaam als cofactor, een soort meewerkende sleutel voor honderden enzymen. Zit in schaal- en schelpdieren, vlees, pompoenpitten en cashewnoten. Selenium. Precies de stof uit het schildklierverhaal hierboven. Paranoten zijn de rijkste bron die er is, verder vis en eieren. Jodium. De grondstof waar je schildklier het hormoon letterlijk uit maakt. Zit in zeevis, zeewier en gejodeerd zout. IJzer. Zorgt voor het zuurstoftransport naar plekken die hard werken, en een haarzakje werkt hard. Zit in rood vlees, peulvruchten en donkergroene groente. Vitamine A en vitamine D. Allebei betrokken bij de vernieuwing van huid en hoofdhuid. Essentiële vetzuren. Die heten niet voor niets essentieel: je lichaam kan ze niet zelf maken, dus ze moeten uit je eten komen. Vette vis is de bekendste bron. Wat me opvalt als ik dit rijtje zo zie staan: het komt opvallend vaak uit de zee. Jodium, selenium, zink, ijzer en de essentiële vetzuren zitten allemaal ruim in vis en schelpdieren. Dat is geen toeval, en het is een van de praktischste dingen die je uit dit hele artikel kunt meenemen. En dan de buitenkant Terug naar die haarschacht, want daar kun je meteen iets mee. Een haar is opgebouwd als een dennenappel: de buitenste laag bestaat uit dunne schubben die als dakpannen over elkaar liggen. Liggen die pannen mooi plat, dan weerkaatst het licht gelijkmatig en glanst je haar. Ook glijdt de kam er dan doorheen zonder te blijven haken. Staan die schubben open, dan gebeurt het omgekeerde. Het licht breekt alle kanten op, dus je haar oogt dof. De kam blijft steken, haren haken in elkaar en er breekt sneller iets af. Ook verdwijnt het vocht uit de haarschacht makkelijker, waardoor je haar droog en pluizig aanvoelt. Wat die pannen openzet is heel alledaags: heet water, stevig wrijven met een handdoek, de föhn op de hoogste stand, een stijltang, chloor en zon, en het kammen van kletsnat haar. Daar komt bij dat je hoofdhuid zelf een dun laagje talg afgeeft dat de lengtes van nature glad en soepel houdt. Was je vaak en heet, dan haal je dat laagje er steeds opnieuw af, en juist je punten zitten daar het verst vandaan. Waar ik zou beginnen Vier dingen die in mijn ervaring het meeste opleveren, en die je vandaag al kunt doen. Zorg dat er bij elke maaltijd eiwit op je bord ligt. Ei, vis, vlees, peulvruchten, kwark, noten. Niet alleen 's avonds, maar verdeeld over de dag, want zo heeft je lichaam de hele dag door materiaal beschikbaar. Zet twee keer per week iets uit de zee op tafel. Zalm, makreel, haring, mosselen, garnalen. In één klap heb je daarmee jodium, selenium, zink en de essentiële vetzuren te pakken, en dat lukt met los knutselen veel minder makkelijk. Was lauw in plaats van heet, en was je hoofdhuid, niet je lengtes. Masseer de shampoo alleen in bij je hoofdhuid. Het schuim dat er bij het uitspoelen langs je lengtes loopt, is voor die lengtes ruim genoeg. Behandel je punten als het oudste stuk dat ze zijn. De punten van schouderlang haar zijn al gauw twee jaar oud en hebben alles meegemaakt. Dep ze droog, kam ze van onderaf uit, en geef ze regelmatig wat verzorging mee. Tot slot De rode draad is eigenlijk simpel. Je haar wordt van binnenuit gemaakt en van buitenaf onderhouden, en je hebt allebei nodig. De beste verzorging kan niets goedmaken aan een haar dat met weinig materiaal gebouwd is, en het mooiste materiaal redt het niet als je er vervolgens dagelijks met hitte overheen gaat. In het volgende artikel kijk ik naar het najaar, want dat is voor veel vrouwen het seizoen waarin het haar het meest verandert. En daar zitten heel logische verklaringen achter. Dit is deel 1 van een reeks van 4. In het laatste deel, Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Waarom haar in het najaar droger aanvoelt Olie en kam: zo verzorg je je lengtes Biotine, zink en arganolie: de Hair Control Bundle
Learn more
Wat er met je hart en je hoofd gebeurt als je ouder wordt
◷ 7 min leestijd Er komt een moment waarop je merkt dat je lichaam net even anders reageert dan je gewend bent. Je loopt de trap op en je ademhaling komt hoger dan vroeger. De titel van het boek dat je vorige maand nog uitlas ligt ineens twee tellen verder weg. En na een avond met vrienden ben je de volgende dag stiller dan je op je veertigste zou zijn geweest. Ik hoor dat in mijn werk ontzettend vaak, en meestal met een zweem van schrik erin. Alsof er iets begonnen is dat je niet meer kunt bijsturen. Vanuit de orthomoleculaire geneeskunde en de kPNI kijk ik daar heel anders naar. Ouder worden is geen aftakeling die je overkomt, het is een verschuiving in hoe je lichaam zijn middelen verdeelt en in wat het van je vraagt. En als je begrijpt wat er verschuift, kun je er ook iets mee. Daar wil ik je in dit artikel graag in meenemen. In je lichaam wordt de hele dag energie verdeeld Binnen de kPNI hebben we een uitspraak die je overal terugziet: it is all about energy. Alles wat je lichaam doet, kost energie, en er is nooit genoeg voor alles tegelijk. Dus er wordt verdeeld. En die verdeling gaat volgens een vaste rangorde, waarbij sommige organen altijd voorgaan op andere. Wat mij daarin steeds weer opvalt als ik het uitleg, is hoe ongelijk die verdeling is. In rust zijn je hersenen, je hart, je lever, je nieren en je darmen de grootverbruikers. Je vetweefsel is juist het goedkoopste weefsel dat je hebt om te onderhouden, en je skelet zit daar dicht bij in de buurt. Er zit dus een enorm verschil tussen wat een kilo hartspier je per dag kost en wat een kilo vetweefsel je kost. Dat is precies waarom die verdeling ertoe doet. Wanneer er ergens in je lichaam langere tijd veel energie wordt opgeëist, dan voelen juist de dure organen dat. Bij een flinke infectie kan je afweersysteem tijdelijk een heel groot deel van je energie opeisen, en dan merk je dat je nergens toe komt. Je ligt op de bank, je hoofd doet niet mee, en dat is geen zwakte maar een verdeelbesluit van je lichaam. Je hart is de motor die nooit pauze neemt Je hart klopt ergens rond de honderdduizend keer per dag, je hele leven lang, zonder dat er ook maar één keer een moment is waarop het even stilstaat om bij te komen. Er is geen ander orgaan dat zo onophoudelijk mechanisch werk levert. Precies daarom is de hartspier per kilo het duurste weefsel dat je bezit. Een motor die nooit uit gaat, heeft twee dingen nodig: een constante toevoer van brandstof en onderhoud dat gewoon doorloopt. Dat onderhoud gebeurt in de uren dat jij niets doet. In je slaap klopt je hart rustiger en krijgt het lichaam ruimte om te herstellen. Een nacht met echte rust is voor je hart dus geen luxe maar onderdeel van het werk. Wat ik mensen vaak meegeef: je hart vraagt niet om iets spectaculairs. Het vraagt om regelmaat, om beweging die past bij wat je aankunt, en om bouwstoffen die er dagelijks zijn. En je hoofd staat altijd vooraan in de rij Bij die energieverdeling staan je hersenen op de eerste plaats. In de kPNI noemen we dat de selfish brain, de zelfzuchtige hersenen. Wat er ook gebeurt, je brein eist zijn deel op, en pas daarna is de rest aan de beurt. Dat klinkt onaardig, maar het is precies hoe je het zou ontwerpen als je iets bouwt dat moet overleven. Er is nog iets aan de hand met je hoofd dat veel verklaart. Je hersenen zijn in lagen gegroeid door de evolutie heen. De hersenstam is er al honderden miljoenen jaren, de middenhersenen kwamen daarboven, en het voorste deel van je grote hersenen, de prefrontale cortex, is de nieuwkomer. Laat dat nou net het deel zijn dat je gebruikt voor overzicht, plannen, taal en rustig afwegen. Die volgorde is ook een rangorde. In rustige omstandigheden mag dat voorste deel de leiding nemen, en dan kun je nadenken, wikken en wegen en een besluit uitstellen tot je meer weet. Zodra je systeem iets als urgent of onzeker inschat, draait die rangorde om. De oudere, snellere delen nemen het over, want die reageren in een fractie van de tijd. Voor de langzame, doordachte route is dan geen ruimte. Daarom komt in een gejaagde periode het diepere denkwerk niet van de grond, ook al doe je van alles. En daarom kost onzekerheid zoveel. Zolang je systeem niet weet welke kant iets op gaat, blijft het informatie verzamelen om die onzekerheid op te lossen, en daar gaat brandstof in zitten. Een week met veel losse eindjes kost je hoofd meer dan een week met drie heldere taken, ook als je op papier evenveel gedaan hebt. Waar je hersenen letterlijk van gemaakt zijn Dan het materiaal. Je hersenen zijn na je vetweefsel het vetrijkste orgaan dat je hebt. De wanden van je zenuwcellen bestaan voor een groot deel uit vetten, en de samenstelling van die wand bepaalt mede hoe soepel een signaal van de ene cel naar de volgende gaat. Het vetzuur dat in dat verhaal steeds terugkomt is DHA, een van de omega 3 vetzuren. Binnen de kPNI wordt het niet voor niets het hersenvetzuur genoemd. Het zit in de wanden van je zenuwcellen en heeft daarnaast een duidelijke relatie met dopamine, de stof die je motivatie en je aandacht mede aanstuurt in juist dat voorste deel van je hersenen. Wat interessant is: dezelfde vetzuren spelen ook mee in de aansturing van je slaap en waakritme. Belangrijk detail: EPA en DHA heten essentiële vetzuren omdat je lichaam ze zelf nauwelijks aanmaakt. Je moet ze dus uit je voeding halen, elke week opnieuw. Vette vis is daarvan veruit de rijkste bron. Wat er met de jaren verandert in wat je binnenkrijgt Er verandert met de jaren niet alleen iets aan wat je lichaam vraagt, maar ook aan wat het uit je eten haalt. Twee daarvan noem ik altijd, omdat ze zo praktisch zijn. Het eerste is vitamine B12. Die zit in je eten gebonden aan eiwit, en om hem daaruit los te maken heb je maagzuur nodig. Daarna is er een hulpstof nodig die in de maagwand wordt gemaakt, en pas dan kan B12 verderop in je darm worden opgenomen. Het zijn dus meerdere schakels achter elkaar, en beide stappen kunnen met de jaren wat trager verlopen. Dat is een bekend gegeven en simpelweg iets om rekening mee te houden. Het tweede is vitamine D. Je huid maakt die zelf aan onder invloed van zonlicht, en dat proces verloopt met de jaren minder vlot dan op je twintigste. Daar komt bij dat we met het ouder worden vaak wat minder uren buiten doorbrengen en ons in de zon beter bedekken. Niet voor niets adviseert de Gezondheidsraad vrouwen vanaf vijftig jaar en iedereen vanaf zeventig jaar om dagelijks vitamine D te nemen. Je zenuwstelsel als stroomdraad Nog één beeld dat ik graag gebruik, omdat het zoveel duidelijk maakt. Denk aan een elektriciteitskabel: een koperdraad met een rubberen laag eromheen. Die laag zorgt ervoor dat de stroom netjes doorloopt en niet onderweg weglekt. Rond veel van je zenuwen zit precies zo'n soort laag. Vitamine B12 doet mee in het onderhoud daarvan, en dat is een van de redenen dat deze vitamine zo nadrukkelijk bij je zenuwstelsel hoort. Wat ik hier zelf uit meeneem Ouder worden betekent in mijn ogen vooral dat de marges smaller worden. Op je vijfentwintigste kwam je met een slechte week en een matig bord nog wel weg. Nu voel je het sneller, en dat is niet erg, dat is informatie. Je lichaam laat gewoon eerder weten wat het nodig heeft. En daar zit ook het goede nieuws in, want de drie knoppen waar je aan kunt draaien zijn dezelfde gebleven: wat er op je bord ligt, hoe je je dag inricht, en of de bouwstoffen waar je lichaam mee werkt er dagelijks zijn. In het volgende artikel begin ik bij het bord, en laat ik zien welke accenten na je vijftigste logisch zijn om te verleggen. Dit is deel 1 van een reeks van 4. In het laatste deel, EPA, DHA, B12 en vitamine D: de bundel Hart, Hoofd & Energie, lees je welke producten hierbij passen. Lees ook Waarom je voeding na je vijftigste andere accenten mag krijgen Bewegen, ritme en contact: wat je dag doet met je hart en je hoofd EPA, DHA, B12 en vitamine D: de bundel Hart, Hoofd & Energie
Learn more
